Interakcje / Propofol / Propofol i solifenacyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Nie odstawia się rutynowo solifenacyny przed zabiegiem, ale anestezjolog musi wiedzieć o jej przyjmowaniu.
Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz solifenacynę, i nie odstawiaj jej bez porozumienia z lekarzem.
Niekorzystna interakcjaPropofol+ SolifenacynaNie odstawia się rutynowo solifenacyny przed zabiegiem, ale anestezjolog musi wiedzieć o jej przyjmowaniu.Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz solifenacynę, i nie odstawiaj jej bez porozumienia z lekarzem.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz solifenacynę, i nie odstawiaj jej bez porozumienia z lekarzem.
Lek na pęcherz nadreaktywny, który przyjmujesz, może sprawić, że znieczulenie do zabiegu będzie działać dłużej niż zwykle. Może też spowolnić oddech podczas znieczulenia. Personel podczas zabiegu stale cię obserwuje, dlatego ważne jest, aby wiedział o tym leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nadmierna senność długo po zabiegu
- spłycony lub wolny oddech
- trudności z oddaniem moczu po zabiegu
- splątanie po wybudzeniu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie odstawia się rutynowo solifenacyny przed zabiegiem, ale anestezjolog musi wiedzieć o jej przyjmowaniu. Podczas znieczulenia i po nim monitoruje się głębokość sedacji, częstość oddechów i saturację oraz uwzględnia możliwość wydłużonego wybudzania[1].
Skutek kliniczny
U pacjenta przyjmującego solifenacynę znieczulenie propofolem może trwać dłużej i może wystąpić zwolnienie oddechu[1]. Sumowanie działania cholinolitycznego może dodatkowo nasilać działania niepożądane typowe dla tej grupy leków[2].
Mechanizm
Solifenacyna jest lekiem parasympatykolitycznym (antymuskarynowym), a jednoczesne stosowanie parasympatykolityków z propofolem przedłuża znieczulenie i zmniejsza częstość oddechów[1]. Solifenacyna nie hamuje CYP1A1/2, 2C9, 2C19, 2D6 ani 3A4 w stężeniach terapeutycznych, więc interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna[2]. Działanie solifenacyny utrzymuje się po odstawieniu, dlatego przed włączeniem innego leku cholinolitycznego zaleca się około tygodniową przerwę[2].
Metabolizm i transportery
- Solifenacyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- głębokość sedacji i czas wybudzania
- częstość oddechów i saturacja
- ciśnienie tętnicze i czynność serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Około 7 dni od odstawienia solifenacynyodstep · solifenacyna | ryzyko maleje | Po około tygodniu od odstawienia solifenacyny jej działanie cholinolityczne wygasa i ryzyko sumowania działań z propofolem jest małe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
Alkohol przy tych lekach
Propofol a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuSolifenacynaa alkoholNie ma przeciwwskazania do łączenia solifenacyny z alkoholem i nie trzeba zmieniać dawki.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz się do niewielkich ilości i nie prowadź pojazdów, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz się do niewielkich ilości i nie prowadź pojazdów, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.
Instrukcja leku nie zakazuje picia alkoholu w trakcie leczenia solifenacyną. Lek sam może jednak powodować senność, zawroty głowy i niewyraźne widzenie, a alkohol może te objawy wzmocnić. Alkohol bywa też drażniący dla pęcherza, więc dolegliwości, z powodu których bierzesz lek, mogą się nasilić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub zawroty głowy
- niewyraźne widzenie
- upadek lub utrata równowagi
- nasilone parcia na mocz albo częstsze oddawanie moczu po alkoholu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do łączenia solifenacyny z alkoholem i nie trzeba zmieniać dawki. Poinformuj pacjenta o możliwym nasileniu senności i zawrotów głowy oraz o tym, że alkohol może nasilać dolegliwości ze strony pęcherza. Doradź ograniczenie alkoholu, zwłaszcza przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.
Skutek kliniczny
Przy większych ilościach alkoholu można się spodziewać nasilenia senności, zawrotów głowy i zaburzeń ostrości widzenia, a u osób starszych także większego ryzyka upadków. Alkohol może pogarszać objawy pęcherza (częstomocz, parcia naglące), przez co leczenie wydaje się mniej skuteczne. Nie ma danych o poważnych, zagrażających życiu skutkach tego połączenia.
Mechanizm
ChPL solifenacyny nie wspomina o alkoholu ani w punkcie 4.3, ani w 4.5[1]. Interakcja jest więc wnioskiem z farmakologii, a nie udokumentowanym zjawiskiem. Solifenacyna jest lekiem cholinolitycznym i może powodować zawroty głowy, senność oraz zaburzenia widzenia, a alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc możliwe jest sumowanie tych objawów (addycja farmakodynamiczna). Alkohol zwiększa też diurezę i może drażnić pęcherz, co działa przeciwnie do celu leczenia nadreaktywnego pęcherza (antagonizm w zakresie objawów).
Metabolizm i transportery
- Solifenacyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- senność i zawroty głowy po zażyciu leku, także gdy pacjent pił alkohol
- zaburzenia widzenia
- częstość oddawania moczu i parć naglących, jako ocena skuteczności leczenia
- upadki, zwłaszcza u osób starszych
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości, upijanie sięilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu rośnie prawdopodobieństwo sumowania senności, zawrotów głowy i zaburzeń widzenia z działaniem cholinolitycznym solifenacyny. Zaleć wtedy wyraźne ograniczenie alkoholu. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych cholinolityki zwiększają ryzyko zawrotów głowy, upadków i zaburzeń poznawczych, a alkohol może te zagrożenia dodatkowo nasilać. Warto jednoznacznie zalecić unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
Inne interakcje tych leków 229
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w pęcherzu nadreaktywnym (np. solifenacyna, oksybutynina, tolterodyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych.Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.
Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol czy flukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków na pęcherz nadreaktywny, na przykład solifenacyny, daryfenacyny, fezoterodyny, tolterodyny i oksybutyniny. Lek na pęcherz zostaje wtedy w organizmie dłużej i w większej ilości, co nasila jego działania niepożądane. Mirabegron i wibegron działają inaczej i to połączenie zwykle nie sprawia z nimi problemu. Pojedyncza tabletka flukonazolu na grzybicę pochwy zwykle nie jest groźna, ale dłuższe leczenie przeciwgrzybicze wymaga ostrożności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- nieostre widzenie
- kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- senność, splątanie, kłopoty z pamięcią
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych. Daryfenacyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem. Solifenacynę i fezoterodynę stosuj z tymi triazolami tylko w zmniejszonej, maksymalnej dawce dopuszczonej w ChPL[1]. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek albo umiarkowaną niewydolnością wątroby to połączenie jest przeciwwskazane. Tolterodyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Oksybutyninę stosuj ostrożnie i rozważ zmniejszenie dawki. Przy flukonazolu i izawukonazolu zwykle wystarczy obserwacja kliniczna. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach flukonazolu rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest długie, rozważ zamianę leku urologicznego na mirabegron, wibegron albo chlorek trospiowy. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego nie wracaj do pełnej dawki od razu.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie leku przeciwmuskarynowego nasila działania antycholinergiczne. Należą do nich suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność oraz zaburzenia poznawcze i splątanie, szczególnie u osób starszych. Solifenacyna i tolterodyna w dużych stężeniach mogą wydłużać odstęp QT. Worykonazol, pozakonazol, itrakonazol i flukonazol również mają taki potencjał, dlatego u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka rośnie ryzyko arytmii. Interakcja jest najsilniejsza przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Przy flukonazolu i izawukonazolu jest słabsza, ale istotna klinicznie, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu i wyższych dawkach[2].
Mechanizm
Triazole hamują izoenzym CYP3A4. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania przez flukonazol rośnie z dawką. Leki przeciwmuskarynowe stosowane w pęcherzu nadreaktywnym są metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to solifenacyny, oksybutyniny, daryfenacyny oraz aktywnego metabolitu fezoterodyny[2]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, ale u osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 jej eliminacja zależy od CYP3A4. Zahamowanie tego szlaku zmniejsza klirens leku urologicznego, zwiększa jego stężenie w osoczu i wydłuża okres półtrwania[3]. Wpływ na triazol nie występuje. Interakcja nie dotyczy w istotnym stopniu agonistów receptora beta-3, czyli mirabegronu i wibegronu.
Monitorować
- suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu
- zaburzenia widzenia (akomodacji)
- senność, zawroty głowy, splątanie i zaburzenia pamięci, zwłaszcza u osób starszych
- częstość akcji serca
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii, zwłaszcza przy solifenacynie lub tolterodynie z worykonazolem, pozakonazolem albo itrakonazolem
- czynność nerek i wątroby przed włączeniem połączenia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy ciężkiej niewydolności nerek jednoczesne stosowanie solifenacyny lub fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem, jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności wątroby. |
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótkotrwałe i umiarkowane hamowanie CYP3A4. Nie wymaga to zwykle modyfikacji leczenia urologicznego, wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach. |
| Duże dawki flukonazolu stosowane długotrwaledawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki. Przy dużych dawkach i dłuższym leczeniu interakcja zbliża się nasileniem do tej obserwowanej przy silnych inhibitorach. Rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po zakończeniu terapii. Powrót do pełnej dawki leku przeciwmuskarynowego lub ponowne włączenie daryfenacyny odłóż na pewien czas po odstawieniu triazolu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwiększona ekspozycja na lek przeciwmuskarynowy częściej powoduje splątanie, zaburzenia poznawcze, upadki i zatrzymanie moczu. Częściej występują też czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT. Preferuj mirabegron lub wibegron albo wstrzymaj lek przeciwmuskarynowy na czas leczenia triazolem. |
Źródła
- Doroshyenko O, Fuhr U. Clinical pharmacokinetics and pharmacodynamics of solifenacin. Clin Pharmacokinet. 2009;48(5):281-302. doi: 10.2165/00003088-200948050-00001. PMID: 19566112.
- Skerjanec A. The clinical pharmacokinetics of darifenacin. Clin Pharmacokinet. 2006;45(4):325-50. doi: 10.2165/00003088-200645040-00001. PMID: 16584282.
- Swart PJ, Krauwinkel WJ, Smulders RA, Smith NN. Pharmacokinetic effect of ketoconazole on solifenacin in healthy volunteers. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2006;99(1):33-6. doi: 10.1111/j.1742-7843.2006.pto_285.x. PMID: 16867168.
Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ SolifenacynaMikonazol stosowany ogólnoustrojowo (żel do jamy ustnej, tabletki podpoliczkowe) traktuj jak silny inhibitor CYP3A4 – dawka solifenacyny nie powinna wtedy przekraczać 5 mg na dobę.Jeśli przyjmujesz solifenacynę i dostałeś mikonazol do jamy ustnej, powiedz o tym lekarzowi albo zapytaj farmaceutę, czy trzeba zmienić dawkę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz solifenacynę i dostałeś mikonazol do jamy ustnej, powiedz o tym lekarzowi albo zapytaj farmaceutę, czy trzeba zmienić dawkę.
Mikonazol w kremie, aerozolu na skórę czy w tabletkach dopochwowych możesz spokojnie stosować razem z solifenacyną. Inaczej jest z mikonazolem w żelu do jamy ustnej – przenika on do krwi i może spowolnić usuwanie solifenacyny z organizmu. Wtedy łatwiej o suchość w ustach, zaparcia, niewyraźne widzenie czy kłopoty z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna suchość w ustach
- zaparcie trwające kilka dni
- trudność z oddaniem moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- nieostre widzenie
- senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Mikonazol stosowany ogólnoustrojowo (żel do jamy ustnej, tabletki podpoliczkowe) traktuj jak silny inhibitor CYP3A4 – dawka solifenacyny nie powinna wtedy przekraczać 5 mg na dobę.[1] U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby solifenacyny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4.[1][2][3] Mikonazol na skórę lub dopochwowo nie wymaga zmiany dawkowania solifenacyny.
Skutek kliniczny
Wzrost ekspozycji na solifenacynę może nasilać działania cholinolityczne – suchość w ustach, zaparcie, nieostre widzenie, zaleganie i zatrzymanie moczu. Ryzyko dotyczy przede wszystkim mikonazolu stosowanego w jamie ustnej, który wchłania się ogólnoustrojowo w większym stopniu niż postaci na skórę i dopochwowe.
Mechanizm
Mikonazol działający ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9.[4] Solifenacyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu – ketokonazol – w dawce 200 mg/dobę dwukrotnie, a w dawce 400 mg/dobę trzykrotnie zwiększał AUC solifenacyny.[1] Po podaniu na skórę lub dopochwowo do krążenia przenika niewiele mikonazolu, dlatego istotne klinicznie interakcje występują wtedy rzadko.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy cholinolityczne (suchość w ustach, zaparcie, nieostre widzenie)
- zaleganie lub zatrzymanie moczu
- czynność nerek i wątroby przed włączeniem mikonazolu do jamy ustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
trospium (zamiast solifenacyny)nystatyna (zamiast mikonazolu w jamie ustnej)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Mikonazol na skórę ma znikomą dostępność ogólnoustrojową i nie zmienia ekspozycji na solifenacynę w stopniu istotnym klinicznie. |
| Dopochwowadroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Po podaniu dopochwowym mikonazol ma ograniczoną dostępność ogólnoustrojową, a interakcje istotne klinicznie występują rzadko. |
| dawka ≥ 10 mg/dobęsolifenacyna | inne zalecenie | Przy jednoczesnym stosowaniu silnego inhibitora CYP3A4 dawka solifenacyny nie powinna przekraczać 5 mg na dobę – na czas leczenia mikonazolem do jamy ustnej rozważ zmniejszenie dawki. |
| Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby solifenacyny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z mikonazolem stosowanym ogólnoustrojowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Solifenacin PMCS 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/solifenacin-pmcs-100313411/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesisol 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesisol-100317159/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ PropofolPacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG.Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.
Sotalol zwalnia pracę serca i może obniżać ciśnienie. Propofol, lek do usypiania przy zabiegach i badaniach, też obniża ciśnienie i osłabia pracę serca. Razem mogą spowodować duży spadek ciśnienia lub zbyt wolne bicie serca, dlatego lekarz musi wiedzieć o sotalolu przed znieczuleniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie omdlewania po zabiegu
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- kołatanie serca
- duszność lub obrzęki nóg
- omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG. Sotalolu nie odstawia się nagle przed zabiegiem bez decyzji lekarza, bo grozi to nawrotem arytmii. Przed znieczuleniem należy wyrównać hipokaliemię i ocenić odstęp QT oraz częstość rytmu serca.[1] U pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, bradykardią lub blokiem przedsionkowo-komorowym należy wybrać technikę znieczulenia o mniejszym działaniu kardiodepresyjnym. Trzeba być przygotowanym na leczenie niedociśnienia i bradykardii.
Skutek kliniczny
Możliwe są głębokie niedociśnienie po wprowadzeniu do znieczulenia, nasilona bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, a u pacjentów z niewydolnością serca jej zaostrzenie. Ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, rośnie przy bradykardii i hipokaliemii.[1]
Mechanizm
Sotalol hamuje receptory beta i wydłuża repolaryzację, przez co zwalnia rytm serca, osłabia przewodzenie i blokuje odruchowe przyspieszenie akcji serca w odpowiedzi na spadek ciśnienia. Propofol rozszerza naczynia, zmniejsza napięcie układu współczulnego i zależnie od dawki osłabia kurczliwość mięśnia sercowego. Działania obu leków na ciśnienie, częstość rytmu i kurczliwość serca sumują się, a sotalol znosi mechanizmy kompensacyjne. Sotalolu nie stosuje się w znieczuleniu ogólnym, które powoduje depresję mięśnia sercowego.[1][2][3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w trakcie wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia
- częstość rytmu serca
- ciągłe EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed zabiegiem
- objawy niewydolności serca po zabiegu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szybki bolus lub duża dawka wprowadzająca do znieczuleniadawka · propofol | ryzyko rośnie | Działanie kardiodepresyjne i hipotensyjne propofolu narasta z dawką i szybkością podania, dlatego u pacjenta na sotalolu dawkę należy zwiększać stopniowo. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku bradykardia, zaburzenia przewodzenia i niedociśnienie przy łączeniu leków działających na układ krążenia występują łatwiej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biosotal 40 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biosotal-40-100010596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
Niekorzystna interakcjaMorfina+ SolifenacynaPołączenie należy stosować tylko po ocenie, czy leczenie przeciwmuskarynowe jest niezbędne, i pod kontrolą wypróżnień oraz oddawania moczu.Pij odpowiednio dużo płynów, stosuj lek przeczyszczający zalecony przez lekarza i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli nie możesz oddać moczu albo masz silny ból i wzdęcie brzucha.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednio dużo płynów, stosuj lek przeczyszczający zalecony przez lekarza i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli nie możesz oddać moczu albo masz silny ból i wzdęcie brzucha.
Morfina i solifenacyna mogą razem mocniej powodować zaparcia, suchość w ustach i trudności z oddawaniem moczu. Zaparcia mogą być uporczywe, a w rzadkich przypadkach może dojść do zatrzymania moczu albo niedrożności jelit. Te leki można przyjmować razem, ale trzeba obserwować, jak działa twój organizm.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak wypróżnienia przez kilka dni
- silny ból lub wzdęcie brzucha
- wymioty
- trudność z oddaniem moczu lub słaby strumień
- brak moczu mimo parcia
- uczucie pełnego pęcherza po oddaniu moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie należy stosować tylko po ocenie, czy leczenie przeciwmuskarynowe jest niezbędne, i pod kontrolą wypróżnień oraz oddawania moczu. U pacjentów z rozrostem stercza, zaleganiem moczu w wywiadzie lub przewlekłymi zaparciami warto rozważyć lek na pęcherz nadreaktywny bez działania antycholinergicznego. Podczas leczenia morfiną należy zapewnić profilaktykę zaparć. Przy objawach zatrzymania moczu lub niedrożności jelit solifenacynę należy odstawić i pilnie ocenić pacjenta.
Skutek kliniczny
Nasilone zaparcia, które mogą prowadzić do niedrożności jelit, zatrzymanie moczu oraz nasilona suchość w jamie ustnej. Solifenacyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zatrzymaniem moczu i ciężkimi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, a także u osób z dużym ryzykiem ich wystąpienia[1]. Morfina jest przeciwwskazana w porażennej niedrożności jelit[2].
Mechanizm
Oba leki działają w tym samym kierunku na jelita i pęcherz moczowy. Morfina zwalnia perystaltykę przewodu pokarmowego i utrudnia opróżnianie pęcherza, a solifenacyna blokuje receptory muskarynowe w pęcherzu i jelitach. Leki o działaniu antycholinergicznym nasilają działania niepożądane opioidów o charakterze antycholinergicznym, takie jak zaparcia, suchość w jamie ustnej i zatrzymanie moczu[2]. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego – solifenacyna w stężeniach terapeutycznych nie hamuje głównych izoenzymów CYP[1].
Metabolizm i transportery
- Solifenacyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- częstość i charakter wypróżnień
- oddawanie moczu i objawy zalegania moczu
- bóle i wzdęcie brzucha
- suchość w jamie ustnej
- splątanie u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko zatrzymania moczu, zaparć i splątania przy sumowaniu działania antycholinergicznego i opioidowego jest większe, a próg do zamiany solifenacyny na lek bez działania antycholinergicznego powinien być niższy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
Niekorzystna interakcjaPropofol+ LorazepamPołączenie jest dopuszczalne wyłącznie pod kontrolą anestezjologa, z miareczkowaniem propofolu do efektu i gotowością do prowadzenia oddechu.Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz lorazepam, i nie bierz dodatkowej dawki bez jego zgody.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz lorazepam, i nie bierz dodatkowej dawki bez jego zgody.
Propofol to lek podawany w szpitalu do znieczulenia lub uśpienia na czas zabiegu. Lorazepam również działa uspokajająco i nasennie, więc razem oba leki mogą mocniej osłabić oddychanie i obniżyć ciśnienie. Lekarze czasem celowo łączą te leki przed zabiegiem, ale wtedy dobierają mniejsze dawki i pilnują twojego oddechu. Po zabiegu senność może trwać dłużej niż zwykle.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się po zabiegu
- płytki, wolny lub przerywany oddech
- sinienie ust lub palców
- zawroty głowy i omdlenie przy wstawaniu
- splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne wyłącznie pod kontrolą anestezjologa, z miareczkowaniem propofolu do efektu i gotowością do prowadzenia oddechu. Przy premedykacji lorazepamem należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu[1]. Jeśli lorazepam musi być podany razem z lekiem znieczulającym, stosuje się jego mniejsze dawki[2]. Pacjent przyjmujący lorazepam przewlekle powinien zgłosić to przed zabiegiem, a po zabiegu wymaga obserwacji do pełnego wybudzenia i nie powinien sam wracać do domu ani prowadzić pojazdów.
Skutek kliniczny
Połączenie powoduje głębszą i dłuższą sedację, spadek częstości oddechów, bezdech oraz nasilenie niedociśnienia tętniczego. Przy podaniu pozajelitowym innego leku hamującego ośrodkowy układ nerwowy razem z propofolem może wystąpić ciężka niewydolność oddechowa i krążeniowa[1]. Po zabiegu wybudzanie może być wolniejsze, a senność utrzymywać się dłużej.
Mechanizm
Oba leki nasilają hamujące przekaźnictwo GABA w ośrodkowym układzie nerwowym, więc ich działanie uspokajające, nasenne i hamujące oddychanie sumuje się. Benzodiazepiny przedłużają znieczulenie propofolem i zmniejszają częstość oddechów[1]. Lorazepam w połączeniu z lekami znieczulającymi nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego[2]. Interakcja farmakokinetyczna nie ma tu istotnego znaczenia.
Monitorować
- częstość oddechów i saturacja (pulsoksymetria, kapnografia przy sedacji)
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- głębokość sedacji
- czas i jakość wybudzenia po zabiegu
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie lub domięśniowodroga podania · lorazepam | ryzyko rośnie | Pozajelitowe podanie lorazepamu razem z propofolem może wywołać ciężką niewydolność oddechową i krążeniową. Wymaga to stałego monitorowania oddechu i krążenia oraz gotowości do wentylacji. |
| Lorazepam podany przed propofolem (premedykacja lub leczenie przewlekłe)kolejność włączenia · lorazepam | inne zalecenie | U pacjenta po premedykacji lub przyjmującego lorazepam przewlekle należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu i ostrożne miareczkowanie do efektu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
Niekorzystna interakcjaPropofol+ AlfuzosynaPrzerwij alfuzosynę na 24 godziny przed planowym zabiegiem w znieczuleniu ogólnym.Jeśli masz zaplanowany zabieg w znieczuleniu ogólnym, nie bierz leku na prostatę przez dobę przed zabiegiem i powiedz anestezjologowi, że go przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz zaplanowany zabieg w znieczuleniu ogólnym, nie bierz leku na prostatę przez dobę przed zabiegiem i powiedz anestezjologowi, że go przyjmujesz.
Lek na prostatę, który przyjmujesz, obniża ciśnienie krwi. Lek do usypiania podawany przed zabiegiem też je obniża. Gdy oba działają w tym samym czasie, ciśnienie może spaść za bardzo. Dlatego przed planowanym zabiegiem robi się krótką przerwę w przyjmowaniu leku na prostatę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy
- uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- silne osłabienie po zabiegu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przerwij alfuzosynę na 24 godziny przed planowym zabiegiem w znieczuleniu ogólnym.[1] Jeśli nie było przerwy, np. w zabiegu pilnym, anestezjolog powinien wiedzieć o leczeniu alfuzosyną, zmniejszyć i powoli podawać dawkę indukcyjną propofolu, zadbać o wyrównanie objętości wewnątrznaczyniowej i mieć przygotowane leki obkurczające naczynia. Alfuzosynę wznawia się po zabiegu, gdy ciśnienie jest stabilne, a pacjent pionizuje się bez objawów niedociśnienia.
Skutek kliniczny
Znieczulenie ogólne u pacjenta leczonego alfuzosyną może wywołać nasilone niedociśnienie tętnicze.[1] Ryzyko jest największe w czasie wprowadzenia do znieczulenia oraz przy jednoczesnym podaniu innych leków obniżających ciśnienie, odwodnieniu lub hipowolemii.
Mechanizm
Alfuzosyna blokuje receptory α1-adrenergiczne w naczyniach i obniża ich opór, a propofol rozszerza naczynia i działa ujemnie inotropowo, przez co obniża ciśnienie tętnicze. Oba działania hipotensyjne sumują się, a zablokowanie receptorów α1 ogranicza odruchowy skurcz naczyń, który w czasie wprowadzenia do znieczulenia częściowo kompensuje spadek ciśnienia. Interakcja farmakokinetyczna nie jest opisana.
Metabolizm i transportery
- Alfuzosyna: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w czasie wprowadzenia do znieczulenia
- częstość pracy serca
- objawy niedociśnienia ortostatycznego przy pierwszej pionizacji po zabiegu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h przerwy przed zabiegiemalfuzosyna | ryzyko maleje | Przerwanie alfuzosyny na 24 godziny przed zabiegiem jest zalecanym sposobem ograniczenia ryzyka nasilonego niedociśnienia w czasie znieczulenia ogólnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
Niekorzystna interakcjaTiotropium+ SolifenacynaPołączenia tiotropium z solifenacyną najlepiej unikać i w leczeniu pęcherza nadreaktywnego rozważyć lek bez działania przeciwcholinergicznego.Nie odstawiaj żadnego z leków sam, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy na pęcherz można dobrać inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków sam, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy na pęcherz można dobrać inny lek.
Lek wziewny na oddychanie i lek na nadreaktywny pęcherz działają w podobny sposób, dlatego ich działania niepożądane mogą się sumować. Częściej może pojawić się suchość w ustach, zaparcie albo trudność w oddaniu moczu. U starszych mężczyzn z powiększoną prostatą może dojść do całkowitego zatrzymania moczu. Rzadziej może wystąpić ból oka z pogorszeniem widzenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nie możesz oddać moczu albo strumień jest bardzo słaby
- ból w podbrzuszu i uczucie pełnego pęcherza
- silne zaparcie lub wzdęcie brzucha
- ból oka, zaczerwienienie oka, nieostre widzenie lub kolorowe kręgi wokół świateł
- kołatanie serca
- splątanie lub nietypowa senność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia tiotropium z solifenacyną najlepiej unikać i w leczeniu pęcherza nadreaktywnego rozważyć lek bez działania przeciwcholinergicznego. Jeśli połączenie jest konieczne, przed włączeniem wykluczyć zatrzymanie moczu, jaskrę z wąskim kątem przesączania i ciężkie zaparcia, a następnie monitorować objawy przeciwcholinergiczne, zwłaszcza u osób starszych i mężczyzn z rozrostem gruczołu krokowego. Przy zmianie solifenacyny na inny lek cholinolityczny zachować około tygodniową przerwę.[1]
Skutek kliniczny
Nasilenie objawów przeciwcholinergicznych – suchość w jamie ustnej, zaparcia, trudności w oddawaniu moczu aż do zatrzymania moczu, zaburzenia widzenia, przyspieszenie czynności serca, a u osób starszych splątanie. Szczególnie zagrożeni są pacjenci z rozrostem gruczołu krokowego, skłonnością do zatrzymania moczu, jaskrą z wąskim kątem przesączania i przewlekłymi zaparciami. Zatrzymanie moczu i jaskra z wąskim kątem przesączania są przeciwwskazaniem do stosowania solifenacyny.[1]
Mechanizm
Oba leki blokują receptory muskarynowe, więc ich działanie przeciwcholinergiczne się sumuje. Tiotropium nie zaleca się łączyć z innymi lekami o działaniu przeciwcholinergicznym, ponieważ takiego stosowania nie badano.[2] Dołączenie innego leku cholinolitycznego do solifenacyny może nasilić zarówno działanie terapeutyczne, jak i działania niepożądane.[1] Tiotropium podawane wziewnie daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, dlatego wkład tiotropium w sumowanie jest mniejszy niż przy dwóch lekach doustnych, ale nie można go pominąć.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- trudności w oddawaniu moczu, słaby strumień, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- objętość moczu zalegającego po mikcji u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego
- zaparcia
- ból oka, zaczerwienienie oka, nieostre widzenie
- suchość w jamie ustnej
- splątanie i zaburzenia pamięci u osób starszych
- częstość akcji serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Około tydzień od odstawienia solifenacynyodstep · solifenacyna | inne zalecenie | Działanie solifenacyny utrzymuje się po jej odstawieniu, dlatego przed włączeniem innego leku cholinolitycznego należy zachować około tygodniową przerwę. Jeśli solifenacynę odstawiono niedawno, objawy przeciwcholinergiczne nadal mogą się sumować z tiotropium. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spiriva 18 mcg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spiriva-100112888/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spiriva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spiriva-100112888/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ PropofolPacjenta przyjmującego alprazolam można znieczulić lub sedować propofolem, ale dawkę propofolu należy miareczkować do efektu i rozważyć jej zmniejszenie.Powiedz anestezjologowi lub lekarzowi wykonującemu zabieg, że bierzesz alprazolam, nie odstawiaj go sam przed zabiegiem, a po zabiegu nie prowadź samochodu i wracaj do domu z inną dorosłą osobą.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz anestezjologowi lub lekarzowi wykonującemu zabieg, że bierzesz alprazolam, nie odstawiaj go sam przed zabiegiem, a po zabiegu nie prowadź samochodu i wracaj do domu z inną dorosłą osobą.
Alprazolam i propofol, czyli lek usypiający podawany do znieczulenia lub sedacji, oba działają uspokajająco i osłabiają oddychanie. Razem mogą powodować głębszy i dłuższy sen oraz spłycenie oddechu. Personel podczas zabiegu dobiera dawkę i pilnuje oddychania, ale musi wiedzieć, że bierzesz alprazolam. Po zabiegu senność może trwać dłużej niż zwykle.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudności z obudzeniem się po zabiegu
- płytki, wolny oddech albo przerwy w oddychaniu
- sinienie ust
- zawroty głowy i omdlenie przy wstawaniu
- splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjenta przyjmującego alprazolam można znieczulić lub sedować propofolem, ale dawkę propofolu należy miareczkować do efektu i rozważyć jej zmniejszenie[1]. Zabieg prowadzi się z monitorowaniem oddechu, saturacji i ciśnienia tętniczego oraz z możliwością wentylacji wspomaganej. Przewlekle stosowanego alprazolamu nie odstawia się nagle przed zabiegiem z powodu ryzyka objawów odstawiennych, a o jego przyjmowaniu informuje się anestezjologa. Po zabiegu pacjent nie powinien prowadzić pojazdów i powinien wracać do domu pod opieką osoby dorosłej.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie benzodiazepin przedłuża znieczulenie propofolem i zmniejsza częstość oddechów[1]. U chorych otrzymujących benzodiazepinę (midazolam) do uzyskania sedacji wystarczają mniejsze dawki propofolu, a połączenie może powodować nasiloną sedację i depresję oddechową[1]. Propofol łącznie z innymi lekami hamującymi OUN może pogłębić znieczulenie i nasilić sercowo-naczyniowe działania niepożądane, w tym niedociśnienie[1]. Klinicznie oznacza to ryzyko bezdechu, spadku saturacji, hipotonii i wydłużonego wybudzania, zwłaszcza w sedacji bez zabezpieczenia dróg oddechowych.
Mechanizm
Alprazolam i propofol nasilają przekaźnictwo GABA-ergiczne przez receptor GABA-A, wiążąc się w różnych jego miejscach, co daje addycyjne, a często synergistyczne hamowanie ośrodkowego układu nerwowego i ośrodka oddechowego. Benzodiazepiny nasilają depresyjny wpływ środków znieczulających na OUN, włącznie z depresją oddechową[2]. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo propofol nie wpływa w praktyce na metabolizm alprazolamu.
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- częstość oddechów i bezdechy
- saturacja krwi tętniczej (pulsoksymetria)
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- głębokość sedacji
- czas i jakość wybudzenia
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku depresja oddechowa przy łączeniu alprazolamu z lekami hamującymi oddychanie jest groźniejsza i wymaga szczególnej ostrożności. Dawkę propofolu należy miareczkować szczególnie ostrożnie. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · alprazolam | inne zalecenie | Przy przewlekłym stosowaniu alprazolamu nie należy go nagle odstawiać przed zabiegiem z powodu ryzyka zespołu odstawiennego. Lepiej kontynuować leczenie i uwzględnić je przy dawkowaniu propofolu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.