Interakcje / Selumetynib / Selumetynib i tukatynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia selumetynibu z tukatynibem.
Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie, że przyjmujesz oba.
Niekorzystna interakcjaSelumetynib+ TukatynibUnikaj łączenia selumetynibu z tukatynibem.Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie, że przyjmujesz oba.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że lekarz prowadzący wie, że przyjmujesz oba.
Tukatynib spowalnia rozkładanie selumetynibu w organizmie, przez co selumetynib może gromadzić się w większej ilości. To zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych, takich jak biegunka, wysypka czy problemy ze wzrokiem. Lekarz zwykle unika takiego połączenia albo zmniejsza dawkę selumetynibu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona biegunka lub wymioty
- wysypka, zmiany trądzikowe lub zapalenie wałów paznokciowych
- niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia wzroku
- duszność, obrzęki nóg lub szybkie męczenie się
- bóle mięśni
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia selumetynibu z tukatynibem.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, zmniejsz dawkę selumetynibu i uważnie monitoruj pacjenta pod kątem działań niepożądanych.[1] Hamowanie CYP3A przez tukatynib jest nieodwracalne, dlatego po jego odstawieniu wzrost stężenia selumetynibu może utrzymywać się jeszcze przez kilka dni.
Skutek kliniczny
Wzrost ekspozycji na selumetynib zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych, zwłaszcza dolegliwości żołądkowo-jelitowych, zmian skórnych, zaburzeń widzenia, wzrostu CPK i aminotransferaz oraz zmniejszenia frakcji wyrzutowej lewej komory. Biegunka i hepatotoksyczność występują również przy tukatynibie, co może nasilać te objawy.
Mechanizm
Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A działającym przez inaktywację enzymu zależną od metabolizmu, a selumetynib jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4.[2] Silny inhibitor CYP3A4 (itrakonazol) zwiększał AUC selumetynibu o 49%, a Cmax o 19%, i podobnego wzrostu ekspozycji należy się spodziewać przy tukatynibie.[1] Dodatkowo substancja pomocnicza kapsułek selumetynibu (TPGS) hamuje P-gp in vitro, a tukatynib jest substratem P-gp, więc nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu stężenia tukatynibu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Selumetynib – induktor CYP3A4[3], tukatynib – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Tukatynib – silny inhibitor CYP3A4[5], selumetynib – substrat CYP3A4[3]
- Tukatynib – inhibitor P-gp[5], selumetynib – substrat P-gp[3]
- Selumetynib: inhibitor OAT3[3], induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
- Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- biegunka i wymioty
- zmiany skórne i zanokcica
- zaburzenia widzenia
- aminotransferazy i bilirubina
- CPK
- frakcja wyrzutowa lewej komory
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuSelumetyniba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki selumetynibu ani zakazu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu u dorosłych.Jeśli pijesz alkohol, pij rzadko i niewiele, a gdy masz chorą wątrobę albo pojawi się biegunka lub wymioty, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, pij rzadko i niewiele, a gdy masz chorą wątrobę albo pojawi się biegunka lub wymioty, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Ten lek i alkohol nie wpływają bezpośrednio na swoje działanie. Oba mogą jednak podrażniać żołądek i jelita oraz obciążać wątrobę. Po alkoholu mogą się więc nasilić biegunka, nudności lub wymioty, które ten lek i tak często wywołuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona lub uporczywa biegunka
- nudności i wymioty
- oznaki odwodnienia, takie jak silne pragnienie, zawroty głowy i rzadkie oddawanie moczu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki selumetynibu ani zakazu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu u dorosłych. Należy poinformować pacjenta, że alkohol może nasilać biegunkę, nudności i wymioty, oraz zalecić ograniczenie ilości alkoholu. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby wskazana jest abstynencja i ścisła kontrola parametrów wątrobowych. Pacjent z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby nie powinien przyjmować selumetynibu[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu istotne skutki są mało prawdopodobne. Możliwe jest nasilenie dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak biegunka, nudności i wymioty, co sprzyja odwodnieniu. Regularne picie większych ilości alkoholu może sumować się z hepatotoksycznością selumetynibu i zwiększać ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz.
Mechanizm
Nie oczekuje się istotnej interakcji farmakokinetycznej, a możliwe ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych obu substancji. ChPL selumetynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu w żadnej sekcji[1]. W punkcie interakcji ChPL opisuje wpływ inhibitorów i induktorów CYP3A4 oraz CYP2C19 na stężenie selumetynibu, a etanol nie jest wymieniony wśród substancji, których należy unikać[1]. Etanol nie jest uznawany za istotny klinicznie inhibitor ani induktor tych enzymów, dlatego zmiany ekspozycji na selumetynib po alkoholu nie są spodziewane. Selumetynib często powoduje biegunkę, nudności, wymioty i zapalenie jamy ustnej, a także wzrost aktywności aminotransferaz, a alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego i obciąża wątrobę. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania selumetynibu[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu, które prowadzi do uszkodzenia wątroby, może więc pośrednio wykluczyć dalsze leczenie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność AspAT i AlAT oraz stężenie bilirubiny przy regularnym spożywaniu alkoholu
- nasilenie biegunki, nudności i wymiotów
- objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością selumetynibu i może prowadzić do zaburzeń czynności wątroby, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do leczenia. Wskazana abstynencja i częstsza kontrola prób wątrobowych. |
| wiek ≤ 17 latpacjent | inne zalecenie | Selumetynib stosuje się głównie u dzieci i młodzieży. U niepełnoletnich zalecenie brzmi bezwzględnie – bez alkoholu, niezależnie od interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTukatyniba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu.Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.
Alkohol nie zmienia działania tego leku w znany sposób. Lek może jednak obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Mała ilość alkoholu od czasu do czasu raczej ci nie zaszkodzi, ale regularne lub obfite picie nie jest dobrym pomysłem w trakcie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilona lub długo trwająca biegunka
- silne pragnienie, zawroty głowy lub mało moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu. Należy zalecić ograniczenie alkoholu do sporadycznych, małych ilości i unikanie go w okresie biegunki oraz przy zwiększonych wynikach prób wątrobowych. U pacjentów pijących regularnie lub w dużych ilościach warto poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ może to wpływać na interpretację wyników badań wątrobowych.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie małej ilości alkoholu prawdopodobnie nie wpływa na skuteczność ani bezpieczeństwo tukatynibu. Regularne lub obfite picie może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby oraz nasilać biegunkę i odwodnienie, co może utrudnić prowadzenie leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej tukatynibu z etanolem. Tukatynib jest głównie metabolizowany przez CYP2C8, a w mniejszym stopniu przez CYP3A, i jest substratem P-gp[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, dlatego nie należy oczekiwać istotnej zmiany stężenia tukatynibu. Teoretyczne znaczenie ma sumowanie się działań niepożądanych. Tukatynib może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, a alkohol, zwłaszcza w większych ilościach, dodatkowo obciąża wątrobę. Alkohol może też nasilać biegunkę, która jest bardzo częstym działaniem niepożądanym leczenia skojarzonego z tukatynibem. Charakterystyka produktu tukatynibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Poli(alkohol winylowy) wymieniony w składzie otoczki tabletki nie jest etanolem[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
- częstość i nasilenie biegunki
- objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub obfite spożycie etanolu zwiększa teoretyczne ryzyko addycji hepatotoksyczności i odwodnienia przy biegunce, dlatego należy go unikać i poinformować lekarza prowadzącego. |
| Okres biegunki lub zwiększonych wyników prób wątrobowychczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | W czasie biegunki lub przy zwiększonej aktywności aminotransferaz albo stężeniu bilirubiny należy zalecić całkowite unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Inne interakcje tych leków 165
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ TukatynibPołączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.
Lek przeciwnowotworowy tukatynib spowalnia rozkład cyzaprydu w organizmie. Cyzapryd gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne, zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność z bólem w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.[1] Cyzaprydu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, a tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A.[1][2] Tukatynibu należy unikać z substratami CYP3A, gdy minimalne zmiany ich stężenia mogą prowadzić do ciężkich lub zagrażających życiu toksyczności.[2] Jeśli potrzebny jest lek prokinetyczny, wybierz lek niemetabolizowany przez CYP3A4 i nie wydłużający istotnie QT, a zmianę uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym, w tym typu torsade de pointes, oraz migotaniem komór.[1]
Mechanizm
Tukatynib silnie hamuje CYP3A, a cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego stężenie we krwi rośnie.[2][1] Tukatynib jest opartym na metabolizmie inaktywatorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,7-krotnie.[2] Zahamowanie CYP3A4 zwiększa stężenie cyzaprydu w surowicy i ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz ciężkich komorowych zaburzeń rytmu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli chory przyjął oba leki
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Połączenie przeciwwskazaneEstradiol+ TukatynibNie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej tukatynibem z powodu raka piersi, także w postaci dopochwowej w małej dawce.Nie przyjmuj estradiolu w żadnej postaci, także dopochwowej, i porozmawiaj z onkologiem o niehormonalnych sposobach łagodzenia dolegliwości menopauzalnych.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj estradiolu w żadnej postaci, także dopochwowej, i porozmawiaj z onkologiem o niehormonalnych sposobach łagodzenia dolegliwości menopauzalnych.
Estradiol to hormon, którego nie stosuje się u osób chorujących na raka piersi, a tukatynib jest lekiem na ten nowotwór. Estrogen może pobudzać wzrost guza i osłabiać działanie leczenia. Tukatynib może też zwiększać ilość estradiolu w organizmie i nasilać jego działania niepożądane, na przykład ryzyko zakrzepów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- krwawienie z dróg rodnych
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej tukatynibem z powodu raka piersi, także w postaci dopochwowej w małej dawce.[1][2] Objawy niedoboru estrogenów, takie jak uderzenia gorąca czy suchość pochwy, leczy się metodami niehormonalnymi w porozumieniu z onkologiem prowadzącym. Jeśli pacjentka już przyjmuje oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia estradiolu.
Skutek kliniczny
Estradiolu nie stosuje się u osób z rakiem piersi rozpoznanym obecnie lub w przeszłości.[3][1][2] Tukatynib jest stosowany w leczeniu raka piersi HER2-dodatniego, więc praktycznie każda osoba go przyjmująca ma przeciwwskazanie do estradiolu. Połączenie grozi pobudzeniem wzrostu nowotworu i osłabieniem efektu leczenia przeciwnowotworowego. Zahamowanie metabolizmu estradiolu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
Mechanizm
Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu 5,7-krotnie.[4] Estradiol jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4, dlatego jego ekspozycja ogólnoustrojowa podczas leczenia tukatynibem może wzrosnąć. Niezależnie od farmakokinetyki estrogeny mogą pobudzać wzrost raka piersi z ekspresją receptorów estrogenowych, czyli choroby, w której stosuje się tukatynib.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- próby wątrobowe (AlAT, AspAT, bilirubina)
- objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- krwawienia z dróg rodnych
Bezpieczniejsze alternatywy
gabapentynafezolinetantniehormonalne preparaty nawilżające dopochwowe (np. z kwasem hialuronowym)
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowadroga podania · estradiol | inne zalecenie | Przy estradiolu dopochwowym w małej dawce wpływ tukatynibu na stężenie estradiolu jest klinicznie mało istotny, ale przeciwwskazanie związane z rakiem piersi pozostaje w mocy. Ewentualne odstępstwo może rozważyć wyłącznie onkolog prowadzący przy ciężkich objawach atrofii pochwy niereagujących na leczenie niehormonalne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagifem 10 mcg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagifem-100234019/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagirux 0,01 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagirux-100421320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Inhibitory kinazy HER2 (np. tukatynib) klasaJednoczesnego stosowania antagonisty aldosteronu i inhibitora kinazy HER2 należy unikać, bo grozi to ciężką hiperkaliemią.Nie zaczynaj przyjmować leku przeciwnowotworowego z tej grupy, jeśli bierzesz lek moczopędny zatrzymujący potas, dopóki nie uzgodnisz tego z lekarzem, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować leku przeciwnowotworowego z tej grupy, jeśli bierzesz lek moczopędny zatrzymujący potas, dopóki nie uzgodnisz tego z lekarzem, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.
Niektóre leki moczopędne zatrzymujące potas, takie jak eplerenon i finerenon, nie powinny być przyjmowane razem z tukatynibem, lekiem stosowanym w raku piersi. Tukatynib spowalnia usuwanie tych leków z organizmu, przez co we krwi może zgromadzić się za dużo potasu, a to jest groźne dla serca. Spironolakton oraz leki przeciwnowotworowe lapatynib i neratynib działają tak słabiej lub wcale, ale każdy z tych leków przeciwnowotworowych może wywołać biegunkę i odwodnienie, które też podnoszą potas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub ciężkość mięśni
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo ust
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- wyraźnie wolne tętno, zawroty głowy, uczucie omdlenia
- silna biegunka, duże pragnienie, oddawanie małej ilości moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania antagonisty aldosteronu i inhibitora kinazy HER2 należy unikać, bo grozi to ciężką hiperkaliemią. Eplerenonu i finerenonu nie łączy się z tukatynibem. Na czas leczenia tukatynibem odstaw eplerenon lub finerenon, a jeśli antagonista aldosteronu jest niezbędny, rozważ spironolakton z kontrolą potasu i kreatyniny. Ponownie włączaj eplerenon lub finerenon dopiero kilka dni po zakończeniu leczenia tukatynibem, gdy jego działanie hamujące ustąpi. Przy połączeniu eplerenonu lub finerenonu z lapatynibem stosuj najniższą skuteczną dawkę antagonisty aldosteronu i kontroluj potas. Przy każdym inhibitorze kinazy HER2 zapobiegaj odwodnieniu z powodu biegunki i kontroluj potas oraz czynność nerek, gdy biegunka jest nasilona.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to ciężka hiperkaliemia z zaburzeniami rytmu serca, bradykardią, a nawet zatrzymaniem krążenia. Może jej towarzyszyć hipotonia i pogorszenie czynności nerek. Ryzyko rośnie przy przewlekłej chorobie nerek, cukrzycy, odwodnieniu z powodu biegunki, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów lub suplementów potasu.
Mechanizm
Tukatynib silnie hamuje CYP3A4, a eplerenon i finerenon są eliminowane prawie wyłącznie przez ten enzym. Hamowanie CYP3A4 wielokrotnie zwiększa ich stężenie we krwi i nasila blokowanie receptora mineralokortykoidowego, co prowadzi do zatrzymywania potasu przez nerki. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy, bo dotyczy tylko antagonistów aldosteronu zależnych od CYP3A4 w połączeniu z silnym inhibitorem tego enzymu. Spironolakton i kanrenon nie są istotnie metabolizowane przez CYP3A4, lapatynib hamuje go słabo, a neratynib nie hamuje go w stopniu klinicznie istotnym. Dla całej klasy wspólne jest tylko ryzyko, że biegunka wywoływana przez inhibitory kinazy HER2 prowadzi do odwodnienia i pogorszenia czynności nerek, co utrudnia wydalanie potasu u chorego leczonego antagonistą aldosteronu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia
- kreatynina i eGFR
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
- ciśnienie tętnicze
- nasilenie biegunki i stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR wydalanie potasu jest ograniczone, więc ryzyko hiperkaliemii rośnie także przy połączeniach uznanych za wyjątki, na przykład spironolaktonu z dowolnym inhibitorem kinazy HER2 lub eplerenonu z lapatynibem. Kontroluj potas częściej. |
| Kilka dni po odstawieniu tukatynibuodstep · inhibitory kinazy HER2 | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez tukatynib ustępuje stopniowo, dlatego eplerenon lub finerenon włączaj ponownie dopiero kilka dni po zakończeniu leczenia tukatynibem i skontroluj potas po ich włączeniu. |
| Nasilona biegunka w trakcie leczenia inhibitorem HER2czas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Odwodnienie z powodu biegunki może wywołać ostre uszkodzenie nerek i hiperkaliemię u chorego leczonego dowolnym antagonistą aldosteronu. Rozważ czasowe wstrzymanie antagonisty aldosteronu i oznacz potas oraz kreatyninę. |
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ SelumetynibUnikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjenta leczonego selumetynibem i wybierz antybiotyk bez działania hamującego CYP3A4 i CYP2C19.Jeśli lekarz przepisuje ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz selumetynib, a maść lub krople stosuj zgodnie z zaleceniem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli lekarz przepisuje ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz selumetynib, a maść lub krople stosuj zgodnie z zaleceniem.
Chloramfenikol przyjmowany w tabletkach lub w zastrzykach może spowolnić usuwanie selumetynibu z organizmu. Wtedy selumetynibu jest we krwi więcej i łatwiej o jego działania niepożądane, a oba leki mogą też obciążać wątrobę. Chloramfenikol w maści lub w kroplach do oczu działa tylko miejscowo i takiego problemu nie powoduje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona wysypka lub zmiany wokół paznokci
- biegunka, nudności lub wymioty
- bóle mięśni
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- niezwykłe zmęczenie i bladość
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjenta leczonego selumetynibem i wybierz antybiotyk bez działania hamującego CYP3A4 i CYP2C19. Selumetynibu nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A4 i CYP2C19, a gdy łączenia nie da się uniknąć, zmniejsza się dawkę selumetynibu i ściśle monitoruje działania niepożądane[1]. Chloramfenikol w maści lub kroplach można stosować bez zmiany dawki selumetynibu, o ile nie ma przeciwwskazań do samego chloramfenikolu.
Skutek kliniczny
Przy ogólnoustrojowym stosowaniu chloramfenikolu należy spodziewać się wzrostu ekspozycji na selumetynib i nasilenia jego działań niepożądanych, takich jak zmiany skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wzrost aktywności aminotransferaz i kinazy kreatynowej. Możliwe jest też nasilenie uszkodzenia wątroby i skłonności do krwawień.
Mechanizm
Chloramfenikol podany ogólnie hamuje enzymy mikrosomalne wątroby, w tym CYP3A4 i CYP2C19, przez co nasila i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[2]. Selumetynib jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C19, a umiarkowany inhibitor CYP3A4 i silny inhibitor CYP2C19 (flukonazol) zwiększał jego AUC o 53%, a Cmax o 26%[1]. Dochodzi do tego możliwe sumowanie hepatotoksyczności oraz zaburzeń krzepnięcia, bo chloramfenikol upośledza syntezę witaminy K[2], a kapsułki selumetynibu zawierają witaminę E (TPGS), która może wpływać na krzepliwość[1]. Chloramfenikol stosowany miejscowo na skórę lub do oka nie osiąga stężeń, które istotnie hamowałyby metabolizm selumetynibu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- morfologia krwi
- czas protrombinowy/INR przy jednoczesnych lekach przeciwzakrzepowych
- kinaza kreatynowa
- zmiany skórne i objawy żołądkowo-jelitowe
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymcefaleksyna
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnie hamujących CYP3A4 i CYP2C19, dlatego nie zmienia ekspozycji na selumetynib. |
| wiek ≤ 11 latpacjent | inne zalecenie | Maść z chloramfenikolem jest przeciwwskazana u dzieci do 11. roku życia, a selumetynib stosuje się głównie u dzieci, dlatego u młodszych pacjentów wybierz inny lek miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Niekorzystna interakcjaCyklezonid+ TukatynibNależy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy tukatynib, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że używasz inhalatora ze sterydem, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że używasz inhalatora ze sterydem, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Lek przeciwnowotworowy tukatynib może spowalniać rozkład sterydu z inhalatora w organizmie. Wtedy więcej sterydu przedostaje się do krwi i może działać na cały organizm, a nie tylko na płuca. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że jest potrzebne, i pod jego kontrolą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- puchnięcie twarzy lub nóg
- szybki przyrost masy ciała
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- duże osłabienie, zawroty głowy
- łatwe powstawanie siniaków
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy tukatynib, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba kontrolować pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Warto stosować najmniejszą skuteczną dawkę cyklezonidu i rozważyć wziewny kortykosteroid w mniejszym stopniu zależny od CYP3A4.
Skutek kliniczny
Zwiększona ekspozycja ogólnoustrojowa na aktywny metabolit cyklezonidu może nasilać ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów, takie jak objawy hiperkortycyzmu, zahamowanie czynności nadnerczy, hiperglikemia czy osłabienie kości. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach i długim stosowaniu.
Mechanizm
Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A, więc może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu cyklezonidu M1, który jest przekształcany głównie przez CYP3A4.[2][1] Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększał stężenie metabolitu M1 około 3,5-raza bez zmiany stężenia samego cyklezonidu.[1] Tukatynib zwiększał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,7-krotnie.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklezonid: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- objawy hiperkortycyzmu (przyrost masy ciała, twarz księżycowata, obrzęki)
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności nadnerczy przy odstawianiu lub zmianie leczenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka wziewnego kortykosteroidudawka · cyklezonid | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach cyklezonidu zwiększenie ekspozycji na metabolit M1 ma większe znaczenie kliniczne, dlatego warto dążyć do najmniejszej skutecznej dawki. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · cyklezonid | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów narastają z czasem, dlatego długotrwałe łączenie wymaga okresowej kontroli. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil 80 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ SelumetynibNależy unikać łączenia selumetynibu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, do których należy cyklosporyna.Nie zmieniaj dawek samodzielnie i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, bo może być potrzebna mniejsza dawka selumetynibu i częstsze badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj dawek samodzielnie i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, bo może być potrzebna mniejsza dawka selumetynibu i częstsze badania krwi.
Cyklosporyna może spowalniać usuwanie selumetynibu z organizmu, przez co jego stężenie we krwi rośnie. Może to nasilić działania niepożądane, takie jak wysypka, biegunka czy problemy ze wzrokiem. Możliwe też, że selumetynib nieco podniesie stężenie cyklosporyny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona wysypka lub zmiany przy paznokciach
- uporczywa biegunka
- zaburzenia widzenia
- bóle mięśni lub osłabienie
- duszność lub obrzęki nóg
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia selumetynibu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, do których należy cyklosporyna[1]. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, dawkę selumetynibu należy zmniejszyć i uważnie monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych[1]. Przy włączaniu lub odstawianiu selumetynibu warto skontrolować stężenie cyklosporyny i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Większe stężenie selumetynibu może nasilić jego działania niepożądane, zwłaszcza wysypkę, biegunkę, zmiany w wątrobie, wzrost CK oraz zaburzenia widzenia i czynności lewej komory. Ewentualny wzrost stężenia cyklosporyny zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i nadciśnienia.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i P-gp, a selumetynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego ekspozycja może wzrosnąć. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 zwiększają AUC selumetynibu o około 30–53%[1]. Dodatkowo substancja pomocnicza kapsułek selumetynibu (TPGS) hamuje P-gp in vitro, co teoretycznie może podnieść stężenie cyklosporyny jako substratu P-gp[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – inhibitor BCRP[2], selumetynib – substrat BCRP[3]
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[2], selumetynib – substrat CYP3A4[3]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[2], selumetynib – substrat P-gp[3]
- Selumetynib – induktor CYP3A4[3], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], silny inhibitor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Selumetynib: inhibitor OAT3[3], induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- działania niepożądane selumetynibu (skóra, biegunka, wzrok)
- próby wątrobowe
- CK
- frakcja wyrzutowa lewej komory
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Do okadroga podania · cyklosporyna | ryzyko maleje | Cyklosporyna w kroplach do oczu daje pomijalną ekspozycję ogólnoustrojową, więc hamowanie CYP3A4 nie ma znaczenia klinicznego. |
| Włączenie lub odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia selumetynibemkolejność włączenia · cyklosporyna | inne zalecenie | Przy włączeniu cyklosporyny rozważ zmniejszenie dawki selumetynibu, a po jej odstawieniu powrót do dawki wyjściowej pod kontrolą lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Niekorzystna interakcjaDabrafenib+ SelumetynibUnikaj łączenia dabrafenibu z selumetynibem poza ustalonym protokołem onkologicznym.Nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z tych leków samodzielnie i zapytaj lekarza prowadzącego, czy ich łączenie jest celowe.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z tych leków samodzielnie i zapytaj lekarza prowadzącego, czy ich łączenie jest celowe.
Te dwa leki przeciwnowotworowe zwykle nie są łączone ze sobą. Dabrafenib przyspiesza usuwanie selumetynibu z organizmu, więc selumetynib może działać słabiej. Oba leki mogą też dawać podobne działania niepożądane, które razem mogą być silniejsze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- zaburzenia widzenia, nieostre widzenie lub mroczki
- duszność, obrzęki nóg, kołatanie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- nasilona wysypka lub zmiany na skórze
- bóle mięśni lub osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia dabrafenibu z selumetynibem poza ustalonym protokołem onkologicznym. Należy unikać jednoczesnego stosowania selumetynibu z silnymi i umiarkowanymi induktorami CYP3A4[1]. Gdy działanie terapeutyczne leku ma duże znaczenie dla pacjenta, a dawki nie da się łatwo dopasować na podstawie skuteczności lub stężenia, należy unikać łączenia go z dabrafenibem albo zachować ostrożność[2]. Jeśli zespół onkologiczny celowo skojarzy oba leki, trzeba ściśle monitorować skuteczność selumetynibu oraz działania niepożądane obu leków. Gdy wskazane jest skojarzenie inhibitora BRAF z inhibitorem MEK, standardowym partnerem dabrafenibu jest trametynib.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest słabsze działanie selumetynibu i brak kontroli choroby nowotworowej. Należy oczekiwać, że indukcja przez dabrafenib zmniejszy ekspozycję na selumetynib i jego skuteczność[2]. Jednocześnie skojarzenie inhibitora BRAF z inhibitorem MEK może sumować działania niepożądane obu leków, a dla tej pary nie ma ustalonego bezpiecznego schematu dawkowania.
Mechanizm
Dabrafenib może zmniejszać stężenie selumetynibu, bo indukuje enzymy, które go metabolizują. Dabrafenib zwiększa syntezę CYP3A4 i enzymów z rodziny CYP2C, w tym CYP2C19, a przy podawaniu w dawkach wielokrotnych zmniejszał AUC midazolamu o 65%, co odpowiada umiarkowanemu induktorowi CYP3A4[2]. Ekspozycja na selumetynib zależy od CYP3A4 i CYP2C19, a silny induktor CYP3A4 zmniejszał jego AUC o 51% i Cmax o 26%[1]. Oba leki hamują ten sam szlak sygnałowy MAPK na różnych poziomach, więc ich działania niepożądane mogą się nakładać.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor BCRP[3], selumetynib – substrat BCRP[4]
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], selumetynib – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C19[3], selumetynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Dabrafenib – słaby induktor CYP2C9[5], selumetynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], selumetynib – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor P-gp[3], selumetynib – substrat P-gp[4]
- Selumetynib – induktor CYP3A4[4], dabrafenib – substrat CYP3A4[3]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Selumetynib: inhibitor OAT3[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4], substrat UGT1A1[4]
Monitorować
- odpowiedź guza w badaniach obrazowych
- frakcja wyrzutowa lewej komory (echokardiografia)
- badanie okulistyczne
- aktywność ALT i AST
- aktywność CK
- temperatura ciała i gorączka
- zmiany skórne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dabrafenibu w trakcie leczenia selumetynibemkolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Po odstawieniu dabrafenibu indukcja enzymów stopniowo wygasa, więc stężenie selumetynibu może wzrosnąć i trzeba monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych selumetynibu. |
| wiek ≤ 17pacjent | inne zalecenie | Badania interakcji selumetynibu prowadzono wyłącznie u zdrowych dorosłych, dlatego u dzieci wielkość interakcji jest niepewna i wymaga szczególnie ścisłego monitorowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ SelumetynibNie łącz selumetynibu z zielem dziurawca w żadnej postaci, także w herbatkach ziołowych i suplementach.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci w trakcie leczenia selumetynibem i zapytaj farmaceutę, zanim kupisz jakąkolwiek mieszankę ziołową.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci w trakcie leczenia selumetynibem i zapytaj farmaceutę, zanim kupisz jakąkolwiek mieszankę ziołową.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie selumetynibu z organizmu. Lek może wtedy działać słabiej i leczenie będzie mniej skuteczne. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub powiększanie się zmian mimo regularnego przyjmowania leku
- przypomnienie sobie, że w ostatnim czasie pijesz herbatkę lub przyjmujesz suplement z dziurawcem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz selumetynibu z zielem dziurawca w żadnej postaci, także w herbatkach ziołowych i suplementach[1]. Przed rozpoczęciem leczenia selumetynibem odstaw dziurawiec z wyprzedzeniem, bo działanie indukujące enzymy ustępuje stopniowo. Jeśli pacjent przyjmował dziurawiec w trakcie leczenia, poinformuj lekarza prowadzącego, który oceni odpowiedź na leczenie.
Skutek kliniczny
Spadek ekspozycji na selumetynib może osłabić jego skuteczność w leczeniu nerwiakowłókniaków splotowatych. Z silnymi induktorami CYP3A4, w tym z zielem dziurawca, należy unikać łączenia selumetynibu[1].
Mechanizm
Ziele dziurawca jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm selumetynibu, który jest substratem tego enzymu. Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i może osłabiać działanie innych leków[2]. Silny induktor CYP3A4 (ryfampicyna 600 mg na dobę przez 8 dni) zmniejszał AUC selumetynibu o 51%, a C max o 26%[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na selumetynib (wielkość zmian, objawy) u pacjenta, który przyjmował dziurawiec
- wywiad dotyczący ziół i suplementów przy każdej realizacji recepty
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dziurawca przed włączeniem selumetynibuodstep · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 po odstawieniu dziurawca wygasa stopniowo, dlatego niedawne stosowanie ziela nadal może obniżać ekspozycję na selumetynib. Uwzględnij to przy ocenie odpowiedzi na leczenie. |
| Stosowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Aktywacja cytochromu P450 dotyczy przede wszystkim systematycznego przyjmowania dziurawca. Regularne stosowanie nasila spadek stężenia selumetynibu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.