Interakcje / Streptomycyny / Streptomycyny i szczepionki przeciw cholerze
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy stosowaniu streptomycyny nie podaje się żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze, a szczepienie odracza się do co najmniej 14 dni po ostatniej dawce antybiotyku.
Jeśli przyjmujesz streptomycynę lub przyjmowałeś ją w ostatnich dwóch tygodniach, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed szczepieniem przeciw cholerze, bo żywa szczepionka może wtedy nie zadziałać.
Interakcja klasy Streptomycyny + szczepionki przeciw cholerze
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup.
- Streptomycyny
- streptomycyna
- Szczepionki przeciw cholerze
- szczepionka przeciw cholerze
Niekorzystna interakcjaStreptomycyny (np. streptomycyna)+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy stosowaniu streptomycyny nie podaje się żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze, a szczepienie odracza się do co najmniej 14 dni po ostatniej dawce antybiotyku.Jeśli przyjmujesz streptomycynę lub przyjmowałeś ją w ostatnich dwóch tygodniach, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed szczepieniem przeciw cholerze, bo żywa szczepionka może wtedy nie zadziałać.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz streptomycynę lub przyjmowałeś ją w ostatnich dwóch tygodniach, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed szczepieniem przeciw cholerze, bo żywa szczepionka może wtedy nie zadziałać.
Streptomycyna to antybiotyk, który zabija bakterie, także te zawarte w żywej szczepionce przeciw cholerze podawanej do picia. Jeśli przyjmiesz taką szczepionkę w trakcie leczenia antybiotykiem lub krótko po nim, szczepionka może nie zadziałać i nie będziesz chroniony przed cholerą. Nie dotyczy to szczepionki zawierającej zabite bakterie. Samo leczenie streptomycyną jest ważniejsze niż szczepienie i nie wolno go przerywać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- planujesz szczepienie przeciw cholerze w trakcie leczenia antybiotykiem
- lekarz przepisał ci antybiotyk w ciągu kilku dni po przyjęciu szczepionki przeciw cholerze
- biegunka, wymioty lub odwodnienie podczas pobytu w kraju, gdzie występuje cholera
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu streptomycyny nie podaje się żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze, a szczepienie odracza się do co najmniej 14 dni po ostatniej dawce antybiotyku. Leczenia streptomycyną, zwykle prowadzonego w ciężkich zakażeniach takich jak gruźlica, dżuma czy tularemia, nie przerywa się ani nie opóźnia z powodu planowanego szczepienia. Gdy nie można zachować odstępu przed wyjazdem, należy rozważyć szczepionkę inaktywowaną. Po podaniu żywej szczepionki w miarę możliwości unika się rozpoczynania antybiotykoterapii przez kilka następnych dni.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie streptomycyny i żywej szczepionki przeciw cholerze może osłabić albo zniweczyć ochronę poszczepienną. Osoba zaszczepiona może być nieświadoma braku ochrony i narazić się na zachorowanie podczas podróży do regionu endemicznego. Interakcja nie zwiększa toksyczności żadnego z leków.
Mechanizm
Streptomycyna jest antybiotykiem aminoglikozydowym działającym bakteriobójczo na bakterie Gram-ujemne, w tym na przecinkowce cholery. Żywa, atenuowana doustna szczepionka przeciw cholerze zawiera namnażające się bakterie Vibrio cholerae, które muszą skolonizować jelito, aby wywołać odpowiedź odpornościową. Antybiotyk obecny w organizmie w czasie szczepienia może zabić szczep szczepionkowy i zahamować wytworzenie odporności. Szczepionka inaktywowana zawiera zabite bakterie i podjednostkę toksyny, więc antybiotyk nie wpływa na jej działanie.
Monitorować
- data ostatniej dawki streptomycyny w stosunku do planowanego terminu szczepienia
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana)
- potrzeba antybiotykoterapii w pierwszych dniach po szczepieniu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionki przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze zawiera zabite bakterie i podjednostkę B toksyny cholerycznej, więc antybiotyk nie zmniejsza jej skuteczności. Można ją podawać w trakcie leczenia streptomycyną. |
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki streptomycyny do szczepieniastreptomycyny | interakcja nie dotyczy | Po upływie co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia streptomycyną żywą szczepionkę przeciw cholerze można podać bez ryzyka jej unieszkodliwienia. |
| Streptomycyna włączona po szczepieniukolejność włączenia · streptomycyny | inne zalecenie | Gdy streptomycyna jest potrzebna wkrótce po podaniu żywej szczepionki, leczenia nie należy odraczać. Trzeba jednak liczyć się z możliwym brakiem ochrony i rozważyć ponowne szczepienie, najlepiej szczepionką inaktywowaną, przed wyjazdem do regionu endemicznego. |
Alkohol przy tych lekach
Streptomycyny a alkohol: brak opisu w bazie.
Szczepionki przeciw cholerze a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 47
Niekorzystna interakcjaAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy stosowaniu aminochinoliny i szczepionki przeciw cholerze szczepienie należy zaplanować przed rozpoczęciem przyjmowania leku, bo lek może osłabić odpowiedź na szczepionkę.Jeśli przyjmujesz lek z grupy aminochinolin albo masz go zacząć, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed szczepieniem przeciw cholerze, żeby dobrać rodzaj szczepionki i odstęp w czasie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy aminochinolin albo masz go zacząć, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed szczepieniem przeciw cholerze, żeby dobrać rodzaj szczepionki i odstęp w czasie.
Leki z grupy aminochinolin, takie jak chlorochina i hydroksychlorochina, mogą osłabić działanie szczepionki przeciw cholerze, zwłaszcza szczepionki żywej. Wtedy organizm wytwarza mniej przeciwciał i ochrona w podróży może być słabsza. Połączenie nie jest groźne dla zdrowia, ale ważna jest kolejność – szczepionkę żywą przyjmuje się co najmniej 10 dni przed pierwszą tabletką chlorochiny. Jeśli bierzesz hydroksychlorochinę na stałe, lekarz dobierze inny rodzaj szczepionki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obfita wodnista biegunka w czasie podróży lub po powrocie
- wymioty i silne pragnienie
- oznaki odwodnienia, takie jak zawroty głowy, suchość w ustach i rzadkie oddawanie moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy stosowaniu aminochinoliny i szczepionki przeciw cholerze szczepienie należy zaplanować przed rozpoczęciem przyjmowania leku, bo lek może osłabić odpowiedź na szczepionkę. Żywą doustną szczepionkę przeciw cholerze podaje się co najmniej 10 dni przed pierwszą dawką chlorochiny lub hydroksychlorochiny. Gdy profilaktyka przeciwmalaryczna chlorochiną musi zacząć się wcześniej, rozważ inny lek przeciwmalaryczny albo inaktywowaną szczepionkę doustną. U pacjentów przewlekle leczonych hydroksychlorochiną lub chlorochiną z powodu chorób reumatycznych nie przerywa się leczenia dla szczepienia, tylko wybiera się szczepionkę inaktywowaną. Inaktywowanej szczepionki doustnej nie trzeba rozdzielać w czasie od aminochinolin, choć jej podanie przed rozpoczęciem leku nie jest błędem.
Skutek kliniczny
Podanie żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze w trakcie przyjmowania aminochinoliny może zmniejszyć wytwarzanie przeciwciał wibriobójczych i osłabić ochronę przed cholerą. Połączenie nie powoduje działań niepożądanych ani toksyczności. Ryzyko polega na niepełnej ochronie w czasie podróży do rejonów występowania cholery.
Mechanizm
Chlorochina i hydroksychlorochina gromadzą się w lizosomach komórek prezentujących antygen i podnoszą w nich pH. To zaburza przetwarzanie i prezentację antygenów, przez co słabnie odpowiedź immunologiczna na szczepienie. Najlepiej udokumentowane jest osłabienie odpowiedzi na żywą, atenuowaną doustną szczepionkę przeciw cholerze podaną razem z chlorochiną. Hydroksychlorochina ma ten sam mechanizm działania w lizosomach, dlatego dotyczy jej to samo ostrzeżenie. Interakcja jest wspólna dla obu aminochinolin i dotyczy przede wszystkim szczepionki żywej. Dla szczepionki inaktywowanej brak danych potwierdzających istotne osłabienie odpowiedzi.
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana)
- odstęp między szczepieniem a pierwszą dawką aminochinoliny
- przewlekłe leczenie hydroksychlorochiną lub chlorochiną w wywiadzie
- objawy biegunki wodnistej po powrocie z podróży
Kiedy ocena się zmienia
| Inaktywowana szczepionka doustnapostać · szczepionki przeciw cholerze | ryzyko maleje | Dla inaktywowanej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie ma danych potwierdzających istotne osłabienie odpowiedzi przez aminochinoliny. Nie wymaga ona odstępu od chlorochiny ani hydroksychlorochiny. |
| kolejność włączenia ≥ 10 dni po zakończeniu szczepienia żywą szczepionkąaminochinoliny | ryzyko maleje | Rozpoczęcie chlorochiny lub hydroksychlorochiny co najmniej 10 dni po podaniu żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie osłabia odpowiedzi na szczepienie. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · aminochinoliny | inne zalecenie | U pacjentów przewlekle leczonych hydroksychlorochiną lub chlorochiną nie da się zachować odstępu przed żywą szczepionką. Zaleca się szczepionkę inaktywowaną bez przerywania leczenia. |
Niekorzystna interakcjaAminoglikozydy (np. gentamycyna, amikacyna)+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaŻywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie należy podawać w trakcie ani w ciągu 14 dni po zakończeniu ogólnoustrojowego leczenia aminoglikozydem.Jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni dostawałeś aminoglikozyd w zastrzyku lub kroplówce, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem szczepionki przeciw cholerze, żeby dobrali termin albo rodzaj szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni dostawałeś aminoglikozyd w zastrzyku lub kroplówce, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem szczepionki przeciw cholerze, żeby dobrali termin albo rodzaj szczepionki.
Jedna z doustnych szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie, które muszą przetrwać w jelicie, żeby organizm nauczył się bronić przed chorobą. Antybiotyki z grupy aminoglikozydów, takie jak gentamycyna i amikacyna podawane w zastrzyku lub kroplówce, mogą te bakterie zabić i szczepionka wtedy nie zadziała. Nie jest to groźne dla zdrowia, ale możesz wyjechać bez ochrony przed cholerą. Druga rodzaj szczepionki, zawierający zabite bakterie, działa normalnie także po antybiotyku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obfita, wodnista biegunka w czasie podróży lub po powrocie z kraju, w którym występuje cholera
- objawy odwodnienia, takie jak silne pragnienie, zawroty głowy i rzadkie oddawanie moczu, po podróży
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie należy podawać w trakcie ani w ciągu 14 dni po zakończeniu ogólnoustrojowego leczenia aminoglikozydem. Jeśli pacjent otrzymuje gentamycynę lub amikacynę, a termin wyjazdu nie pozwala zachować odstępu, należy wybrać inaktywowaną doustną szczepionkę przeciw cholerze, której antybiotyk nie osłabia. Po przyjęciu żywej szczepionki w miarę możliwości nie rozpoczyna się leczenia przeciwbakteryjnego w pierwszych dniach po szczepieniu, o ile nie jest ono pilnie potrzebne. Nie wolno odkładać ani przerywać koniecznego leczenia aminoglikozydem z powodu planowanego szczepienia. Postacie miejscowe gentamycyny, takie jak krople do oczu czy maść, nie wymagają zachowania odstępu.
Skutek kliniczny
Zmniejszona skuteczność szczepienia lub jej brak, czyli niepełna ochrona przed cholerą w czasie podróży. Połączenie nie zwiększa toksyczności aminoglikozydu ani nie powoduje działań niepożądanych szczepionki.
Mechanizm
Żywa, atenuowana doustna szczepionka przeciw cholerze działa tylko wtedy, gdy bakterie szczepionkowe namnożą się w jelicie i pobudzą odporność miejscową. Gentamycyna i amikacyna działają bakteriobójczo na przecinkowce cholery, więc mogą zniszczyć szczep szczepionkowy, zanim wywoła on odpowiedź odpornościową. Mechanizm jest taki sam dla obu aminoglikozydów. Dotyczy tylko szczepionki żywej. Inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze zawiera zabite bakterie i podjednostkę toksyny, więc antybiotyk jej nie osłabia. Przy podaniu pozajelitowym stężenie aminoglikozydów w świetle jelita jest małe, ale ostrożność obejmuje każde ogólnoustrojowe leczenie przeciwbakteryjne.
Monitorować
- data ostatniej dawki aminoglikozydu podanego ogólnoustrojowo
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana)
- termin wyjazdu w stosunku do możliwego terminu szczepienia
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionki przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze zawiera zabite bakterie i podjednostkę toksyny, więc aminoglikozyd nie zmniejsza jej skuteczności. |
| Miejscowadroga podania · aminoglikozydy | interakcja nie dotyczy | Gentamycyna stosowana miejscowo na skórę lub do oka nie osiąga istotnych stężeń w jelicie i nie wpływa na żywą szczepionkę. |
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki aminoglikozydu do szczepieniaaminoglikozydy | interakcja nie dotyczy | Po zachowaniu co najmniej 14 dni od zakończenia ogólnoustrojowego leczenia aminoglikozydem żywą szczepionkę można podać bez ryzyka osłabienia jej działania. |
Niekorzystna interakcjaAntybiotyki działające w jelitach (np. ryfaksymina, fidaksomycyna)+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy stosowaniu antybiotyku działającego w jelitach nie podaje się żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze w trakcie leczenia ani przed upływem 14 dni od ostatniej dawki antybiotyku.Jeśli przyjmujesz antybiotyk działający w jelitach albo skończyłeś lub skończyłaś go mniej niż 2 tygodnie temu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz antybiotyk działający w jelitach albo skończyłeś lub skończyłaś go mniej niż 2 tygodnie temu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.
Jedna ze szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie, które muszą namnożyć się w jelitach, żeby organizm nauczył się bronić przed chorobą. Antybiotyki działające w jelitach, takie jak ryfaksymina czy fidaksomycyna, mogą te bakterie zabić i wtedy szczepionka słabiej chroni przed cholerą. Nie dotyczy to nystatyny, która działa tylko na grzyby, ani szczepionki zawierającej zabite bakterie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obfita, wodnista biegunka w czasie podróży lub po powrocie z kraju, w którym występuje cholera
- wymioty i objawy odwodnienia, takie jak silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu, osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu antybiotyku działającego w jelitach nie podaje się żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze w trakcie leczenia ani przed upływem 14 dni od ostatniej dawki antybiotyku. Jeśli termin wyjazdu nie pozwala zachować tego odstępu, rozważa się inaktywowaną doustną szczepionkę przeciw cholerze, na którą antybiotyk nie wpływa. Dotyczy to ryfaksyminy i fidaksomycyny – fidaksomycyna ma wąskie spektrum, ale jej działanie na szczep szczepionkowy nie jest znane, więc zalecenie stosuje się także do niej. Nystatyna nie wymaga odstępu, bo działa wyłącznie na grzyby. Jeśli antybiotyk trzeba włączyć wkrótce po szczepieniu, leczenia nie odkłada się, a pacjenta informuje się, że ochrona może być słabsza.
Skutek kliniczny
Osłabienie lub brak ochrony po szczepieniu żywą doustną szczepionką przeciw cholerze, co może się ujawnić dopiero zachorowaniem na cholerę w czasie podróży. Połączenie nie powoduje działań niepożądanych ani nie zmienia skuteczności antybiotyku.
Mechanizm
Żywa, atenuowana doustna szczepionka przeciw cholerze działa tylko wtedy, gdy szczep szczepionkowy Vibrio cholerae przeżyje w jelicie i namnoży się na tyle, by pobudzić odpowiedź odpornościową. Antybiotyki przeciwbakteryjne osiągające wysokie stężenia w świetle jelita, takie jak ryfaksymina i fidaksomycyna, mogą zabić lub zahamować wzrost szczepu szczepionkowego. Słabe wchłanianie tych leków do krwi nie zmniejsza ryzyka, bo działają dokładnie w miejscu, w którym szczepionka musi się namnożyć. Inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze zawiera zabite bakterie i podjednostkę toksyny, więc antybiotyk nie wpływa na jej działanie.
Monitorować
- data ostatniej dawki antybiotyku przed planowanym szczepieniem
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze – żywa czy inaktywowana
- planowany termin wyjazdu w stosunku do możliwego terminu szczepienia
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite bakterie z podjednostką toksyny)postać · szczepionki przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze nie zawiera żywych bakterii, więc antybiotyk nie zmniejsza jej skuteczności i odstęp nie jest potrzebny. |
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki antybiotyku do przyjęcia żywej szczepionkipacjent | interakcja nie dotyczy | Gdy od ostatniej dawki ryfaksyminy lub fidaksomycyny minęło co najmniej 14 dni, żywą doustną szczepionkę przeciw cholerze można podać bez obawy o jej osłabienie. |
Niekorzystna interakcjaCefalosporyny I generacji (np. cefazolina, cefadroksyl, cefaleksyna)+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny I generacji i żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze należy zachować odstęp, bo antybiotyk może zniszczyć szczep szczepionkowy i osłabić ochronę.Jeśli bierzesz cefalosporynę albo brałeś ją w ostatnich dwóch tygodniach, powiedz o tym przed szczepieniem przeciw cholerze, bo lekarz może przesunąć szczepienie lub wybrać inną szczepionkę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz cefalosporynę albo brałeś ją w ostatnich dwóch tygodniach, powiedz o tym przed szczepieniem przeciw cholerze, bo lekarz może przesunąć szczepienie lub wybrać inną szczepionkę.
Antybiotyki takie jak cefaleksyna, cefadroksyl czy cefazolina mogą zabić osłabione bakterie zawarte w żywej, pitej szczepionce przeciw cholerze. Wtedy szczepionka może nie zadziałać i nie ochroni cię przed chorobą w czasie podróży. Nie dotyczy to szczepionki inaktywowanej, która nie zawiera żywych bakterii. Samo połączenie nie jest dla ciebie groźne, ale może dać fałszywe poczucie ochrony.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- przyjmowanie antybiotyku w ciągu dwóch tygodni przed szczepieniem
- konieczność rozpoczęcia antybiotyku tuż po przyjęciu szczepionki
- biegunka po powrocie z podróży mimo szczepienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny I generacji i żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze należy zachować odstęp, bo antybiotyk może zniszczyć szczep szczepionkowy i osłabić ochronę. Żywej szczepionki nie podaje się osobom, które przyjmowały antybiotyk doustnie lub pozajelitowo w ciągu ostatnich 14 dni. Gdy leczenie cefazoliną, cefadroksylem lub cefaleksyną jest konieczne, nie opóźnia się go z powodu szczepienia, tylko przesuwa termin szczepienia albo wybiera szczepionkę inaktywowaną. Jeśli antybiotyk trzeba było włączyć wkrótce po podaniu żywej szczepionki, należy uprzedzić pacjenta, że ochrona może być niepełna, i przypomnieć o zasadach higieny żywności i wody w czasie podróży.
Skutek kliniczny
Osłabienie lub brak odpowiedzi immunologicznej na żywą szczepionkę przeciw cholerze, a w konsekwencji niepełna ochrona przed cholerą u osoby, która uważa się za zaszczepioną. Połączenie nie zwiększa toksyczności i nie zmienia skuteczności cefalosporyny.
Mechanizm
Doustna szczepionka żywa, atenuowana przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione pałeczki Vibrio cholerae, które muszą przejściowo skolonizować jelito, aby wywołać odpowiedź odpornościową. Cefalosporyny I generacji działają bakteriobójczo, a podane doustnie lub pozajelitowo mogą zahamować namnażanie szczepu szczepionkowego w przewodzie pokarmowym. Ten sam efekt dotyczy wszystkich leków grupy a – cefazoliny, cefadroksylu i cefaleksyny – niezależnie od drogi podania. Interakcja nie dotyczy szczepionki inaktywowanej, która nie zawiera żywych bakterii.
Monitorować
- data ostatniej dawki antybiotyku przed szczepieniem
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana)
- planowany termin wyjazdu w rejon endemiczny
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionki przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze nie zawiera żywych bakterii, więc cefalosporyny nie osłabiają jej działania i można ją podać w trakcie antybiotykoterapii. |
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki antybiotykucefalosporyny I generacji | interakcja nie dotyczy | Gdy od ostatniej dawki cefalosporyny minęło co najmniej 14 dni, żywą szczepionkę przeciw cholerze można podać bez ryzyka jej osłabienia. |
| Antybiotyk włączony po szczepieniukolejność włączenia · cefalosporyny I generacji | inne zalecenie | Nie opóźnia się potrzebnej antybiotykoterapii z powodu niedawnego szczepienia, ale należy uprzedzić pacjenta o możliwej niepełnej ochronie i konieczności ścisłego przestrzegania higieny żywności i wody. |
Niekorzystna interakcjaCefalosporyny II generacji (np. cefuroksym, cefamandol)+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy stosowaniu cefalosporyny II generacji nie podaje się żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze, a szczepienie odracza się do czasu, aż od ostatniej dawki antybiotyku minie co najmniej 14 dni.Jeśli bierzesz antybiotyk z grupy cefalosporyn albo skończyłeś go mniej niż dwa tygodnie temu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz antybiotyk z grupy cefalosporyn albo skończyłeś go mniej niż dwa tygodnie temu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.
Niektóre antybiotyki, na przykład cefuroksym czy cefamandol, mogą zabić bakterie zawarte w żywej doustnej szczepionce przeciw cholerze. Wtedy szczepionka nie da ci ochrony przed chorobą. Nie dotyczy to szczepionki zawierającej zabite bakterie. Sam antybiotyk działa przy tym normalnie i połączenie nie jest dla ciebie groźne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- konieczność przyjęcia antybiotyku w ciągu dwóch tygodni przed planowanym szczepieniem
- przepisanie antybiotyku krótko po szczepieniu
- biegunka po powrocie z podróży mimo szczepienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu cefalosporyny II generacji nie podaje się żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze, a szczepienie odracza się do czasu, aż od ostatniej dawki antybiotyku minie co najmniej 14 dni. Dotyczy to zarówno cefuroksymu, jak i cefamandolu, niezależnie od drogi podania. Jeśli pacjent wymaga antybiotyku wkrótce po szczepieniu, nie należy z tego powodu opóźniać leczenia, ale trzeba liczyć się ze słabszą ochroną i rozważyć dodatkowe środki zapobiegawcze w podróży. Gdy wyjazd nie pozwala na odroczenie szczepienia, właściwym wyborem jest szczepionka inaktywowana, na którą antybiotyk nie wpływa.
Skutek kliniczny
Grozi osłabienie albo brak ochrony przed cholerą po szczepieniu żywą szczepionką doustną, czego pacjent nie zauważy aż do ewentualnego zakażenia. Połączenie nie powoduje działań niepożądanych ani nie zmienia skuteczności antybiotyku.
Mechanizm
Żywa, atenuowana doustna szczepionka przeciw cholerze działa tylko wtedy, gdy szczep szczepionkowy Vibrio cholerae namnoży się w jelicie i pobudzi odpowiedź odpornościową. Cefalosporyny II generacji podane ogólnoustrojowo działają na pałeczki Gram-ujemne, w tym na przecinkowce cholery. Mogą więc zabić szczep szczepionkowy, zanim wywoła on odporność. Mechanizm dotyczy wszystkich cefalosporyn II generacji, zarówno cefuroksymu doustnego i pozajelitowego, jak i cefamandolu. Nie dotyczy szczepionki inaktywowanej, która zawiera zabite bakterie i podjednostkę toksyny, więc antybiotyk nie osłabia jej działania.
Monitorować
- data ostatniej dawki cefalosporyny przed szczepieniem
- rodzaj szczepionki przeciw cholerze – żywa czy inaktywowana
- potrzeba antybiotykoterapii w pierwszych dniach po szczepieniu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite bakterie z podjednostką toksyny)postać · szczepionki przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc cefalosporyna nie osłabia jej działania i można ją podać w trakcie antybiotykoterapii. |
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki cefalosporyny do szczepieniacefalosporyny II generacji | interakcja nie dotyczy | Po zachowaniu co najmniej 14 dni od ostatniej dawki cefalosporyny żywą szczepionkę można podać bez obawy o osłabienie jej działania. |
| Antybiotyk włączony wkrótce po szczepieniu żywą szczepionkąkolejność włączenia · cefalosporyny II generacji | inne zalecenie | Nie opóźnia się potrzebnego leczenia, ale należy poinformować pacjenta o możliwej słabszej ochronie i przypomnieć o zasadach higieny żywności i wody w podróży. |
Niekorzystna interakcjaCefalosporyny III generacji (np. ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym)+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny III generacji i żywej, doustnej szczepionki przeciw cholerze należy zachować odstęp, ponieważ antybiotyk może zniweczyć działanie szczepionki.Jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni przyjmowałeś antybiotyk z grupy cefalosporyn albo masz go zacząć tuż po szczepieniu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni przyjmowałeś antybiotyk z grupy cefalosporyn albo masz go zacząć tuż po szczepieniu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.
Niektóre antybiotyki, takie jak ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym, cefoperazon czy cefiksym, mogą zabić żywe, osłabione bakterie zawarte w doustnej szczepionce przeciw cholerze. Wtedy szczepionka nie zadziała i nie będziesz chroniony przed chorobą, choć nie odczujesz żadnych dolegliwości. Problem nie dotyczy szczepionki zawierającej zabite bakterie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Przyjmowanie antybiotyku w tabletkach lub w zastrzykach w ciągu ostatnich dwóch tygodni przed szczepieniem
- Zalecenie rozpoczęcia antybiotyku w pierwszych dniach po szczepieniu
- Biegunka po powrocie z rejonu występowania cholery mimo szczepienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny III generacji i żywej, doustnej szczepionki przeciw cholerze należy zachować odstęp, ponieważ antybiotyk może zniweczyć działanie szczepionki. Żywej szczepionki nie podaje się osobom, które otrzymały ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym, cefoperazon lub cefiksym w ciągu 14 dni przed planowanym szczepieniem. Jeśli to możliwe, nie należy też rozpoczynać leczenia cefalosporyną w pierwszych dniach po szczepieniu, do czasu wytworzenia odporności. Gdy antybiotyk jest pilnie potrzebny, leczenia infekcji nie opóźnia się, tylko przesuwa szczepienie albo wybiera szczepionkę inaktywowaną, na którą cefalosporyny nie wpływają.
Skutek kliniczny
Przy szczepionce żywej, atenuowanej antybiotyk może osłabić lub znieść odpowiedź immunologiczną, a osoba zaszczepiona pozostaje bez ochrony przed cholerą mimo przekonania, że jest chroniona. Połączenie nie powoduje działań toksycznych ani nie zmienia skuteczności antybiotyku.
Mechanizm
Cefalosporyny III generacji działają bakteriobójczo na przecinkowce cholery, więc mogą zabić żywy, osłabiony szczep szczepionkowy podany doustnie, zanim skolonizuje on jelito i pobudzi odpowiedź immunologiczną. Dotyczy to wszystkich leków z grupy, zarówno doustnego cefiksymu, jak i podawanych pozajelitowo ceftriaksonu, cefotaksymu, ceftazydymu i cefoperazonu, ponieważ wszystkie osiągają w świetle jelita stężenia aktywne wobec Vibrio cholerae, a ceftriakson i cefoperazon są w znacznym stopniu wydalane z żółcią. Interakcja nie dotyczy szczepionki inaktywowanej, w której bakterie są już zabite.
Monitorować
- Wywiad o antybiotykoterapii doustnej i pozajelitowej w ciągu 14 dni przed szczepieniem
- Rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa atenuowana czy inaktywowana)
- Termin wyjazdu w rejon endemiczny względem możliwego odroczenia szczepienia
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite bakterie)postać · szczepionki przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Cefalosporyny nie wpływają na immunogenność inaktywowanej szczepionki przeciw cholerze, więc odstęp nie jest wymagany. |
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki antybiotyku do szczepieniacefalosporyny III generacji | ryzyko maleje | Zachowanie co najmniej 14 dni między ostatnią dawką cefalosporyny a podaniem żywej szczepionki pozwala uniknąć unieczynnienia szczepu szczepionkowego. |
| Antybiotyk rozpoczęty w pierwszych dniach po szczepieniukolejność włączenia · cefalosporyny III generacji | inne zalecenie | Rozpoczęcie cefalosporyny wkrótce po podaniu żywej szczepionki może przerwać kolonizację jelita szczepem szczepionkowym, dlatego w miarę możliwości należy odroczyć antybiotyk lub rozważyć powtórzenie szczepienia po konsultacji. |
Niekorzystna interakcjaChelatory żelaza (np. deferazyroks, deferoksamina)+ Streptomycyny (np. streptomycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza i streptomycyny unikaj tego połączenia, a gdy jest konieczne, ściśle monitoruj czynność nerek, słuch i równowagę.Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i dostajesz streptomycynę, powiedz o tym lekarzowi, rób zlecone badania krwi i słuchu, i od razu zgłoś szumy w uszach, gorszy słuch, zawroty głowy lub mniej moczu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek usuwający żelazo i dostajesz streptomycynę, powiedz o tym lekarzowi, rób zlecone badania krwi i słuchu, i od razu zgłoś szumy w uszach, gorszy słuch, zawroty głowy lub mniej moczu.
Niektóre leki usuwające nadmiar żelaza z organizmu, takie jak deferazyroks i deferoksamina, mogą obciążać nerki i słuch. Antybiotyk streptomycyna działa podobnie, więc razem zwiększają ryzyko uszkodzenia nerek, niedosłuchu, szumów w uszach i zaburzeń równowagi. Uszkodzenie słuchu bywa trwałe. Deferypron nie ma tego działania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanego ucha
- zawroty głowy, chwiejny chód, problemy z równowagą
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- nasilone zmęczenie, nudności, osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu chelatora żelaza i streptomycyny unikaj tego połączenia, a gdy jest konieczne, ściśle monitoruj czynność nerek, słuch i równowagę. Przed włączeniem streptomycyny u pacjenta leczonego deferazyroksem lub deferoksaminą oceń stężenie kreatyniny, eGFR i białkomocz oraz wykonaj wyjściowe badanie słuchu. W trakcie leczenia kontroluj kreatyninę co najmniej raz w tygodniu, a stężenia streptomycyny oznaczaj, gdy jest to dostępne. Przy wzroście kreatyniny lub objawach ototoksyczności rozważ przerwanie streptomycyny, czasowe wstrzymanie deferazyroksu lub zmniejszenie dawki deferoksaminy. Unikaj dodatkowych leków nefro- i ototoksycznych, takich jak diuretyki pętlowe, wankomycyna czy NLPZ. Deferypron nie wykazuje tej interakcji i może być rozważany jako chelator na czas leczenia streptomycyną, z kontrolą morfologii.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, zaburzeń kanalikowych z białkomoczem i zaburzeniami elektrolitowymi oraz trwałego niedosłuchu, szumów usznych i zaburzeń równowagi. Uszkodzenie słuchu wywołane przez aminoglikozyd bywa nieodwracalne.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działań toksycznych. Streptomycyna jako aminoglikozyd uszkadza komórki kanalików nerkowych oraz komórki rzęsate ucha wewnętrznego i narządu przedsionkowego. Deferazyroks może wywołać ostre uszkodzenie nerek, tubulopatię proksymalną i zaburzenia słuchu. Deferoksamina, zwłaszcza w dużych dawkach i przy niskim obciążeniu żelazem, wywołuje neurotoksyczność słuchową i wzrokową, a rzadziej pogorszenie czynności nerek. Pogorszenie filtracji kłębuszkowej wywołane przez chelator zmniejsza wydalanie streptomycyny i zwiększa jej stężenie, co dodatkowo nasila ototoksyczność i nefrotoksyczność.
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed leczeniem i co najmniej raz w tygodniu w trakcie
- białkomocz i elektrolity (potas, magnez, fosforany) jako wskaźniki tubulopatii
- audiometria wyjściowa i kontrolna, szczególnie przy dłuższym leczeniu
- objawy przedsionkowe – zawroty głowy, chwiejność, oczopląs
- stężenie streptomycyny w surowicy, jeśli dostępne
- ostrość wzroku i słuchu przy deferoksaminie w dużych dawkach
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonej czynności nerek streptomycyna kumuluje się, a deferazyroks wymaga szczególnej ostrożności. Połączenia należy unikać, a gdy jest niezbędne, dawkowanie streptomycyny dostosować do eGFR i oznaczać jej stężenia. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są obniżona filtracja kłębuszkowa i wyjściowy niedosłuch, co zwiększa ryzyko nefro- i ototoksyczności. |
| Dłuższe leczenie (kilka tygodni i więcej)czas leczenia · streptomycyny | ryzyko rośnie | Ototoksyczność aminoglikozydów zależy od skumulowanej dawki i czasu leczenia. Przy dłuższej terapii konieczne są kontrolne badania audiometryczne. |
| Duże dawki deferoksaminy w stosunku do obciążenia żelazemdawka · chelatory żelaza | ryzyko rośnie | Neurotoksyczność słuchowa i wzrokowa deferoksaminy nasila się przy dużych dawkach i niskim obciążeniu żelazem. Na czas leczenia streptomycyną rozważ zmniejszenie dawki deferoksaminy. |
Niekorzystna interakcjaDiuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid)+ Streptomycyny (np. streptomycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu diuretyku pętlowego i streptomycyny należy unikać tego połączenia, a gdy jest konieczne, stosować najmniejsze skuteczne dawki i ściśle monitorować słuch, równowagę oraz czynność nerek.Gdy przyjmujesz lek moczopędny z tej grupy i streptomycynę, nie zmieniaj dawek na własną rękę, pij tyle płynów, ile zalecił lekarz, i od razu zgłoś lekarzowi szum w uszach, gorszy słuch lub zawroty głowy.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Gdy przyjmujesz lek moczopędny z tej grupy i streptomycynę, nie zmieniaj dawek na własną rękę, pij tyle płynów, ile zalecił lekarz, i od razu zgłoś lekarzowi szum w uszach, gorszy słuch lub zawroty głowy.
Leki moczopędne, takie jak furosemid i torasemid, oraz antybiotyk streptomycyna mogą osobno szkodzić słuchowi i zmysłowi równowagi. Przyjmowane razem zwiększają to ryzyko, a uszkodzenie może być trwałe. Lek moczopędny może też odwodnić organizm, przez co streptomycyna dłużej zostaje w organizmie i bardziej obciąża nerki. Dotyczy to każdego leku moczopędnego z tej grupy w połączeniu ze streptomycyną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkania ucha
- zawroty głowy
- chwiejność, trudność z utrzymaniem równowagi, zwłaszcza w ciemności
- drganie obrazu przy chodzeniu lub ruchach głowy
- mniejsza ilość oddawanego moczu, silne pragnienie, suchość w ustach
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu diuretyku pętlowego i streptomycyny należy unikać tego połączenia, a gdy jest konieczne, stosować najmniejsze skuteczne dawki i ściśle monitorować słuch, równowagę oraz czynność nerek. Furosemidu nie należy podawać dożylnie w dużych dawkach ani we wstrzyknięciu szybkim. Dawkę lub odstęp między dawkami streptomycyny trzeba dostosować do aktualnej czynności nerek. Gdy to możliwe, warto oznaczać jej stężenie we krwi. Przed rozpoczęciem leczenia należy wyrównać odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. Przy pierwszych objawach uszkodzenia słuchu lub równowagi należy rozważyć odstawienie streptomycyny albo zamianę diuretyku. Interakcja dotyczy w równym stopniu furosemidu i torasemidu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu i narządu równowagi. Może wystąpić szum uszny, niedosłuch, zawroty głowy, chwiejność chodu i oczopląs. Streptomycyna uszkadza głównie narząd równowagi, a diuretyk pętlowy dokłada uszkodzenie ślimaka. Zaburzenia mogą narastać jeszcze po odstawieniu leków i często się nie cofają. Odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe wywołane przez diuretyk zwiększają też ryzyko uszkodzenia nerek przez aminoglikozyd.
Mechanizm
Diuretyki pętlowe i streptomycyna mogą osobno uszkadzać ucho wewnętrzne, a razem nasilają ten efekt. Diuretyk pętlowy zmienia skład elektrolitów w śródchłonce i uszkadza prążek naczyniowy ślimaka. Ułatwia to przenikanie aminoglikozydu do płynów ucha wewnętrznego i do komórek rzęsatych, więc uszkodzenie jest większe niż suma działań obu leków. Silna diureza prowadzi do odwodnienia i zmniejsza przesączanie kłębuszkowe. Streptomycyna jest wydalana prawie wyłącznie przez nerki, więc jej stężenie we krwi rośnie, a to dodatkowo zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu, narządu równowagi i nerek. Mechanizm dotyczy całej klasy diuretyków pętlowych, czyli zarówno furosemidu, jak i torasemidu.
Monitorować
- audiometria przed leczeniem i regularnie w trakcie leczenia
- ocena narządu równowagi, czyli wywiad w kierunku zawrotów głowy oraz próby równowagi
- kreatynina i eGFR
- stężenie streptomycyny we krwi, gdy jest dostępne
- sód, potas i magnez w surowicy
- stan nawodnienia, masa ciała i diureza
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie, duże dawki lub szybkie wstrzyknięciedroga podania · diuretyki pętlowe | ryzyko rośnie | Dożylne podawanie dużych dawek diuretyku pętlowego, zwłaszcza w szybkim wstrzyknięciu, daje wysokie stężenia szczytowe i najsilniej nasila ototoksyczność aminoglikozydu. Bezpieczniejszy jest wlew powolny i najmniejsza skuteczna dawka. |
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek streptomycyna kumuluje się, a diuretyk pętlowy dodatkowo osiąga wyższe stężenia. Konieczne jest dostosowanie dawkowania streptomycyny, oznaczanie jej stężenia i częstsza kontrola słuchu. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje wyjściowy niedosłuch i obniżona czynność nerek, a odwodnienie łatwiej narasta. Ryzyko ototoksyczności i nefrotoksyczności połączenia jest większe. |
| Leczenie wielotygodniowe, np. w gruźlicyczas leczenia · streptomycyny | ryzyko rośnie | Ototoksyczność streptomycyny zależy od dawki skumulowanej. Przy długim leczeniu ryzyko narasta, dlatego audiometrię i ocenę równowagi trzeba powtarzać regularnie przez cały czas terapii. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.