Interakcje / Testosteron / Testosteron i trabektedyna
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, ale przed każdym cyklem trabektedyny należy szczególnie uważnie ocenić parametry wątrobowe u pacjenta otrzymującego testosteron.
Powiedz onkologowi, że stosujesz testosteron, nie pij alkoholu i zgłaszaj niepokojące objawy przed kolejnym wlewem.
Interakcja o niejasnym znaczeniuTestosteron+ TrabektedynaPołączenie można stosować, ale przed każdym cyklem trabektedyny należy szczególnie uważnie ocenić parametry wątrobowe u pacjenta otrzymującego testosteron.Powiedz onkologowi, że stosujesz testosteron, nie pij alkoholu i zgłaszaj niepokojące objawy przed kolejnym wlewem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Powiedz onkologowi, że stosujesz testosteron, nie pij alkoholu i zgłaszaj niepokojące objawy przed kolejnym wlewem.
Oba leki mogą obciążać wątrobę, dlatego przyjmowane razem mogą teoretycznie zwiększać ryzyko jej podrażnienia. Nie ma dowodów, że to połączenie często szkodzi, ale lekarz i tak regularnie sprawdza wyniki wątrobowe w czasie leczenia. Testosteron razem z lekami sterydowymi podawanymi przed wlewem może sprzyjać obrzękom.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nudności i brak apetytu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale przed każdym cyklem trabektedyny należy szczególnie uważnie ocenić parametry wątrobowe u pacjenta otrzymującego testosteron. Przy narastającym uszkodzeniu wątroby trzeba rozważyć, czy terapia testosteronem jest w tym okresie niezbędna. Testosteron z kortykosteroidami podaje się ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1].
Skutek kliniczny
Możliwe większe ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz, bilirubiny lub fosfatazy zasadowej oraz nasilenia obrzęków. Brak opisanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.
Mechanizm
Interakcja ma charakter teoretyczny i polega głównie na możliwym sumowaniu działania uszkadzającego wątrobę. Trabektedyna działa toksycznie na wątrobę[2], a androgeny, zwłaszcza w dużych dawkach i przy długim stosowaniu, również mogą obciążać wątrobę. Trabektedyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4[2], ale testosteron nie jest istotnym klinicznie inhibitorem ani induktorem tego izoenzymu, więc interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Dodatkowo trabektedynę podaje się zwykle po premedykacji kortykosteroidem, a łączenie testosteronu z kortykosteroidami może zwiększać ryzyko obrzęków[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST
- stężenie bilirubiny
- aktywność fosfatazy zasadowej
- obrzęki i masa ciała
- objawy uszkodzenia wątroby
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord 0,25 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
Alkohol przy tych lekach
Testosteron a alkohol: brak opisu w bazie.
Trabektedyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 205
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ TrabektedynaJeżówki purpurowej nie stosuje się w trakcie leczenia trabektedyną.Nie przyjmuj jeżówki w czasie leczenia trabektedyną, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim onkologiem.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj jeżówki w czasie leczenia trabektedyną, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim onkologiem.
Jeżówki purpurowej nie stosuj, gdy jesteś leczony trabektedyną. Ten lek przeciwnowotworowy osłabia odporność i obciąża wątrobę, a jeżówka pobudza układ odpornościowy w nieprzewidywalny sposób i razem z lekami działającymi na wątrobę może ją dodatkowo uszkodzić. Objawy przeziębienia lub gorączka w czasie leczenia mogą oznaczać poważne zakażenie, którego nie leczy się na własną rękę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeżówki purpurowej nie stosuje się w trakcie leczenia trabektedyną[1]. Objawy infekcji u pacjenta leczonego trabektedyną wymagają kontaktu z zespołem onkologicznym, a nie samoleczenia preparatami ziołowymi. W razie wcześniejszego przyjmowania jeżówki należy ją odstawić i poinformować onkologa, który oceni parametry wątrobowe i morfologię krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie hepatotoksyczności trabektedyny oraz nieprzewidywalny wpływ immunostymulacji na przebieg leczenia przeciwnowotworowego u chorego z obniżoną odpornością. Trabektedyny nie podaje się przy współistniejącym poważnym lub niekontrolowanym zakażeniu[2], więc samoleczenie infekcji preparatem z jeżówki może opóźnić rozpoznanie zakażenia wymagającego pilnej oceny lekarskiej.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, a trabektedyna jako lek cytostatyczny wywołuje mielosupresję i obniżenie odporności, dlatego jeżówki nie stosuje się w immunosupresji po terapii lekami onkologicznymi[3] ani w trakcie terapii cytostatykami[1]. Jeżówki nie stosuje się również u chorych z niedoborami immunologicznymi i w chorobach układu białokrwinkowego[4]. Dodatkowo przy łączeniu jeżówki z lekami uszkadzającymi wątrobę może dojść do uszkodzenia tego narządu[3], a trabektedyna sama działa toksycznie na wątrobę[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT)
- bilirubina i fosfataza zasadowa
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile)
- objawy zakażenia (gorączka, dreszcze)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord 0,25 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ TrabektedynaPołączenie jest przeciwwskazane – nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego trabektedynę.Powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj klozapiny na własną rękę i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.
Klozapina i trabektedyna mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią organizm przed zakażeniami. Razem mocno zwiększają ryzyko groźnych infekcji, dlatego zwykle się ich nie łączy. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. O dalszym leczeniu decydują wspólnie twój psychiatra i onkolog.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- silny ból mięśni lub ciemnobrązowy mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego trabektedynę.[1][2][3] Jeżeli pacjent leczony klozapiną wymaga chemioterapii trabektedyną, decyzję o dalszym postępowaniu podejmują wspólnie psychiatra i onkolog, rozważając zamianę klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku agranulocytozy z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy. Nie wolno samodzielnie nagle odstawiać klozapiny. Jeśli zespół uzna kontynuację za niezbędną, konieczna jest ścisła kontrola morfologii krwi z rozmazem, parametrów wątrobowych i objawów zakażenia, a w razie istotnej neutropenii postępowanie zgodne z zasadami monitorowania klozapiny.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z zagrażającymi życiu zakażeniami, w tym neutropenią z gorączką i posocznicą. Neutropenia wywołana chemioterapią utrudnia też ocenę, czy spadek liczby granulocytów wynika z klozapiny, co komplikuje decyzję o jej odstawieniu. Możliwe jest również nasilenie uszkodzenia wątroby. Współistniejące poważne lub niekontrolowane zakażenie wyklucza podanie trabektedyny.[4]
Mechanizm
Klozapiny nie łączy się z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, w tym ze środkami cytotoksycznymi, ani nie rozpoczyna się jej u pacjentów przyjmujących leki obciążone znacznym ryzykiem agranulocytozy.[1] Trabektedyna jest lekiem cytotoksycznym, którego głównym działaniem toksycznym jest mielosupresja, zwłaszcza neutropenia. Oba leki sumują więc ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy. Dodatkowo oba leki obciążają wątrobę – klozapina jest przeciwwskazana w czynnej lub postępującej chorobie wątroby[1], a trabektedyna działa hepatotoksycznie i wymaga unikania alkoholu.[4] Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ trabektedyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4[4], a klozapina nie jest silnym inhibitorem ani induktorem tego izoenzymu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów przed każdym cyklem trabektedyny i częściej między cyklami
- aktywność aminotransferaz, bilirubina i fosfataza zasadowa
- kinaza kreatynowa
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- stan psychiczny przy zmianie lub odstawianiu klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina stosowana przed włączeniem trabektedynykolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | U pacjenta ustabilizowanego na klozapinie, który wymaga trabektedyny, połączenie nadal jest przeciwwskazane, ale nagłe odstawienie klozapiny grozi nawrotem psychozy i objawami odstawiennymi. Decyzję o zamianie lub wyjątkowej kontynuacji pod ścisłą kontrolą morfologii podejmują wspólnie psychiatra i onkolog. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord 0,25 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
Połączenie przeciwwskazanePrasteron+ TrabektedynaNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego trabektedyną ani w żadnej chorobie nowotworowej.Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia trabektedyną i powiedz onkologowi, jeśli już go stosujesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia trabektedyną i powiedz onkologowi, jeśli już go stosujesz.
Prasteronu (DHEA) nie wolno stosować, gdy leczysz się na nowotwór, a trabektedyna jest lekiem przeciwnowotworowym. Prasteron działa jak hormon i może pobudzać wzrost niektórych nowotworów, przez co leczenie może działać słabiej. Oba leki mogą też obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Ciemny mocz
- Ból pod prawym łukiem żebrowym
- Nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego trabektedyną ani w żadnej chorobie nowotworowej.[1][2][3] Jeśli pacjent przyjmuje prasteron, należy go odstawić i poinformować lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie efektu leczenia przeciwnowotworowego przez hormonalną stymulację nowotworu, szczególnie w raku jajnika. Dodatkowo prasteronu nie stosuje się w ciężkiej niewydolności wątroby, a trabektedyna działa toksycznie na wątrobę.[1][4]
Mechanizm
Prasteronu nie stosuje się u osób z chorobą nowotworową, a trabektedynę podaje się wyłącznie w leczeniu nowotworów, dlatego każde jednoczesne stosowanie obu leków dotyczy pacjenta, u którego prasteron jest przeciwwskazany.[1][2][3] Prasteron jest prekursorem hormonów płciowych i może zwiększać wytwarzanie estrogenów oraz nasilać działanie androgenne, co może pobudzać wzrost nowotworów hormonozależnych, w tym raka jajnika.[1] Mechanizm ma charakter teoretyczny i wynika z działania hormonalnego prasteronu, a nie z bezpośredniego oddziaływania między lekami.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Weryfikacja przyjmowania suplementów i leków zawierających prasteron (DHEA) przed każdym cyklem trabektedyny
- Parametry czynności wątroby zgodnie ze schematem leczenia trabektedyną
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord 0,25 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ TrabektedynaDopęcherzowego BCG nie podaje się w trakcie leczenia trabektedyną.Jeśli masz zaplanowane wlewy BCG do pęcherza i jednocześnie leczenie trabektedyną, powiedz o tym urologowi i onkologowi przed kolejnym zabiegiem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz zaplanowane wlewy BCG do pęcherza i jednocześnie leczenie trabektedyną, powiedz o tym urologowi i onkologowi przed kolejnym zabiegiem.
Trabektedyna to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą rozprzestrzenić się po całym organizmie i wywołać groźne zakażenie. Dodatkowo osłabiona odporność sprawia, że leczenie BCG działa słabiej. Tych leków nie stosuje się w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze po wlewie do pęcherza
- uczucie silnego rozbicia i osłabienia
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból stawów
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dopęcherzowego BCG nie podaje się w trakcie leczenia trabektedyną. Jeśli wskazane jest leczenie dopęcherzowe w czasie chemioterapii, należy rozważyć chemioterapię dopęcherzową zamiast BCG. Termin ewentualnego rozpoczęcia lub wznowienia wlewów BCG po zakończeniu leczenia trabektedyną ustala lekarz prowadzący na podstawie oceny odporności pacjenta, w tym liczby neutrofili.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG (posocznica BCG, zajęcie wątroby, płuc, stawów) oraz osłabienie skuteczności leczenia raka pęcherza moczowego. Rozsiane zakażenie BCG może zagrażać życiu.
Mechanizm
Trabektedyna jest cytostatykiem o działaniu mielosupresyjnym i osłabia odpowiedź immunologiczną. Działanie przeciwnowotworowe dopęcherzowego BCG zależy od miejscowej odpowiedzi immunologicznej, a jej osłabienie zmniejsza skuteczność leczenia. Jednocześnie upośledzona odporność utrudnia ograniczenie żywych prątków do pęcherza moczowego i sprzyja ich rozsiewowi.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (liczba neutrofili) przed decyzją o wlewie BCG
- temperatura ciała i objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG (gorączka, dreszcze, złe samopoczucie)
- objawy zajęcia wątroby i płuc (żółtaczka, kaszel, duszność)
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)gemcytabina (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończenie leczenia trabektedyną i powrót prawidłowej odpornościodstep · trabektedyna | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia trabektedyną i ustąpieniu mielosupresji leczenie dopęcherzowym BCG może być rozważone – termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ TrabektedynaNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu trabektedyną.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia trabektedyną i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia trabektedyną i zapytaj lekarza prowadzącego o szczepionkę w zastrzyku.
Trabektedyna to lek przeciwnowotworowy, który osłabia twoją odporność. Szczepionka doustna przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać chorobę zamiast cię chronić. Dlatego w czasie leczenia trabektedyną nie wolno jej przyjmować. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii i może być bezpieczniejszym wyborem, choć może chronić słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- bóle brzucha
- wymioty
- dreszcze i ogólne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu trabektedyną[1]. Jeśli pacjent potrzebuje ochrony przed durem brzusznym, wybierz szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu i uprzedź, że ochrona może być słabsza. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu chemioterapii ustala lekarz prowadzący na podstawie odbudowy odporności. Pacjenta wyjeżdżającego w rejon endemiczny trzeba dodatkowo pouczyć o higienie żywności i wody.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki doustnej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z objawami ze strony przewodu pokarmowego i gorączką, a u pacjenta z neutropenią także zakażenie uogólnione. Odpowiedź ochronna na szczepienie może być niewystarczająca, co zostawia pacjenta bez skutecznej ochrony przed durem brzusznym w podróży.
Mechanizm
Trabektedyna jest lekiem cytostatycznym, który uszkadza DNA dzielących się komórek, w tym komórek szpiku i układu odpornościowego. Wywołany nią niedobór odporności sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się żywych, atenuowanych bakterii Salmonella Typhi szczepu Ty 21a zawartych w szczepionce doustnej i jednocześnie osłabia odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne[1]. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie zawiera żywych bakterii, dlatego nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność u pacjenta leczonego trabektedyną może być mniejsza.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów, przed planowanym szczepieniem
- gorączka i objawy żołądkowo-jelitowe po przypadkowym podaniu szczepionki doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (wstrzykiwana)szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Vi (wstrzykiwana)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana lub polisacharydowa we wstrzyknięciupostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna w trakcie leczenia trabektedyną może być osłabiona. Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem chemioterapii lub w okresie najlepszej odbudowy odporności. |
| Szczepienie żywą szczepionką zakończone przed rozpoczęciem trabektedynykolejność włączenia · trabektedyna | inne zalecenie | Odstęp między pełnym cyklem żywej szczepionki doustnej a pierwszym podaniem trabektedyny ustala lekarz prowadzący, biorąc pod uwagę pilność leczenia onkologicznego. Leczenia przeciwnowotworowego nie odracza się z powodu szczepienia podróżnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ EnzalutamidNie łącz testosteronu z enzalutamidem.Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.
Enzalutamid leczy raka prostaty, blokując działanie męskiego hormonu – testosteronu. Przyjmowanie testosteronu w tym samym czasie działa odwrotnie i może sprawić, że leczenie przestanie działać, a choroba zacznie postępować. Dlatego mężczyźni z rakiem prostaty nie stosują testosteronu w żadnej postaci – ani w zastrzykach, ani w żelu. Spadek libido, zmęczenie czy uderzenia gorąca w czasie leczenia omów z onkologiem, bo da się je łagodzić w inny sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lub nasilający się ból kości
- trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
- wzrost PSA w badaniach kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z enzalutamidem. Testosteron jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego[1]. Jeśli pacjent leczony enzalutamidem otrzymał receptę na testosteron albo stosuje go samodzielnie, wstrzymaj wydanie i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Objawy niedoboru androgenów wywołane leczeniem (uderzenia gorąca, spadek libido, zmęczenie) leczy się bez testosteronu w porozumieniu z onkologiem.
Skutek kliniczny
Osłabienie lub utrata skuteczności leczenia przeciwnowotworowego z ryzykiem szybszej progresji raka gruczołu krokowego, wzrostu PSA i nasilenia objawów choroby, w tym przerzutów do kości.
Mechanizm
Enzalutamid blokuje receptor androgenowy i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego[2]. Testosteron jest naturalnym agonistą tego receptora i działa dokładnie przeciwnie. Z tego powodu testosteronu nie stosuje się u mężczyzn z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego[3]. U chorych leczonych enzalutamidem razem z deprywacją androgenową celem terapii jest utrzymanie kastracyjnego stężenia testosteronu[4]. Podanie testosteronu z zewnątrz znosi ten efekt i konkuruje z enzalutamidem o receptor.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- PSA
- stężenie testosteronu w surowicy u chorych na deprywacji androgenowej
- objawy progresji choroby (bóle kostne, dolegliwości ze strony dróg moczowych)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki suprafizjologiczne w ramach badania klinicznego (bipolarna terapia androgenowa)dawka · testosteron | inne zalecenie | Testosteron w dużych dawkach bywa stosowany w raku gruczołu krokowego opornym na kastrację wyłącznie w protokołach badań klinicznych, często w sekwencji z enzalutamidem. Poza takim protokołem połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xtandi 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xtandi-100302608/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ ApalutamidNie łącz testosteronu z apalutamidem.Nie stosuj testosteronu w żadnej postaci podczas leczenia apalutamidem i jeśli go masz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie raka.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu w żadnej postaci podczas leczenia apalutamidem i jeśli go masz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie raka.
Testosteron to męski hormon, który może pobudzać wzrost raka prostaty. Apalutamid działa odwrotnie – blokuje działanie testosteronu, żeby zahamować chorobę. Stosowanie obu leków razem może osłabić leczenie raka, dlatego tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub nasilające się bóle kości
- trudności z oddawaniem moczu
- wzrost PSA w badaniach kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z apalutamidem. U chorego leczonego apalutamidem testosteron jest przeciwwskazany ze względu na raka gruczołu krokowego.[1][2][3] Jeśli pacjent z rakiem gruczołu krokowego nadal stosuje testosteron, odstaw go i przekaż informację lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Testosteron może osłabić skuteczność apalutamidu i pobudzić wzrost raka gruczołu krokowego, co grozi progresją choroby nowotworowej. Rak gruczołu krokowego, zwłaszcza zależny od androgenów, jest przeciwwskazaniem do stosowania testosteronu.[1][2][3]
Mechanizm
Testosteron jest agonistą receptora androgenowego, a apalutamid blokuje ten receptor i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego.[4] Podanie testosteronu dostarcza substratu, którego działanie leczenie ma wyeliminować, i znosi cel terapii przeciwandrogenowej. Apalutamid stosuje się wyłącznie w raku gruczołu krokowego, a w tej chorobie testosteronu nie stosuje się.[1][2][3]
Metabolizm i transportery
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], słaby induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[6], słaby induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], słaby induktor OATP1B1[5], słaby induktor P-gp[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- stężenie PSA, jeśli testosteron był stosowany w trakcie leczenia apalutamidem
- objawy progresji raka gruczołu krokowego zgłaszane lekarzowi prowadzącemu
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ LapatynibNie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany.Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.
Lapatynib to lek na raka piersi. Testosteron może pobudzać wzrost tego nowotworu i osłabiać leczenie, dlatego tych leków się nie łączy. Dotyczy to zarówno żelu, jak i zastrzyków z testosteronem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
- powiększanie się znanych zmian lub węzłów chłonnych
- nowe bóle kości
- obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany[1][2][3]. Gdy pacjent stosuje testosteron w chwili rozpoznania raka piersi, odstaw go i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Każdą decyzję o leczeniu objawów niedoboru androgenów u takiego pacjenta pozostaw onkologowi.
Skutek kliniczny
Ryzyko stymulacji wzrostu raka piersi i osłabienia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Możliwy niewielki wzrost stężenia testosteronu ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi z nadekspresją HER2, a testosteronu nie stosuje się w razie rozpoznania lub podejrzenia raka sutka[1]. Testosteron w postaci wstrzyknięć jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem sutka oraz u wszystkich kobiet[2]. Część testosteronu ulega w tkankach aromatyzacji do estradiolu, co w nowotworze wrażliwym na hormony może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4, który metabolizuje testosteron, ale wzrost AUC dotyczył doustnego midazolamu (o 45%), a przy podaniu dożylnym nie był klinicznie istotny[4], więc przy testosteronie podawanym przezskórnie lub domięśniowo składowa farmakokinetyczna jest najpewniej niewielka.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy progresji nowotworu i wyniki badań obrazowych zlecanych przez onkologa
- stężenie testosteronu po odstawieniu, jeśli było stosowane z powodu hipogonadyzmu
Kiedy ocena się zmienia
| Testosteron stosowany przed rozpoznaniem raka piersikolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Gdy pacjent stosował testosteron przed rozpoznaniem raka piersi, odstaw go przed rozpoczęciem leczenia lapatynibem i przekaż informację onkologowi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.