Interakcje / Abemacyklib / Abemacyklib i kobicystat
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia abemacyklibu z kobicystatem.
Upewnij się, że onkolog i lekarz leczący HIV wiedzą o obu lekach, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z nich.
Niekorzystna interakcjaAbemacyklib+ KobicystatUnikaj łączenia abemacyklibu z kobicystatem.Upewnij się, że onkolog i lekarz leczący HIV wiedzą o obu lekach, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z nich.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Upewnij się, że onkolog i lekarz leczący HIV wiedzą o obu lekach, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z nich.
Lek na HIV wzmacniający działanie innych leków może znacznie podnieść ilość leku przeciwnowotworowego w twoim organizmie. Może to nasilić jego działania niepożądane, zwłaszcza biegunkę, spadek odporności i uszkodzenie wątroby. Lekarze zwykle zmieniają wtedy leczenie HIV albo zmniejszają dawkę leku przeciwnowotworowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, zwłaszcza częsta lub wodnista
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub inne objawy zakażenia
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- nasilony kaszel lub duszność bez przyczyny
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia abemacyklibu z kobicystatem. Preferowana jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niewymagający wzmocnienia farmakokinetycznego, uzgodniona z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV. Jeśli skojarzenia nie da się uniknąć, onkolog powinien zmniejszyć dawkę abemacyklibu zgodnie z zasadami dla silnych inhibitorów CYP3A i ściśle monitorować toksyczność. Po odstawieniu kobicystatu dawkę abemacyklibu wraca się do wyjściowej dopiero po wygaśnięciu działania inhibitora. Wzrost kreatyniny należy interpretować ostrożnie, najlepiej z oceną filtracji niezależną od kreatyniny.
Skutek kliniczny
Wzrost ekspozycji na abemacyklib nasila jego zależne od dawki działania niepożądane – neutropenię, biegunkę, uszkodzenie wątroby, a także zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Ciężka biegunka może prowadzić do odwodnienia i ostrego uszkodzenia nerek, a neutropenia do ciężkich zakażeń.
Mechanizm
Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A i zwiększa stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez ten enzym.[1] Abemacyklib jest eliminowany głównie przez CYP3A4, który wytwarza też jego czynne metabolity o podobnej aktywności, dlatego zahamowanie CYP3A podnosi łączną ekspozycję na lek i jego czynne metabolity. Kobicystat hamuje także P-gp i BCRP, co może dodatkowo zwiększać wchłanianie abemacyklibu.[1] Oba leki hamują nośniki kanalikowe kreatyniny (kobicystat hamuje MATE1), więc stężenie kreatyniny w surowicy może wzrosnąć bez rzeczywistego pogorszenia filtracji kłębuszkowej.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Abemacyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor MATE1[3], słaby inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Kobicystat: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP2D6[2], silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor P-gp[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- ALT, AST i bilirubina
- częstość i nasilenie biegunki oraz stan nawodnienia
- kreatynina z interpretacją uwzględniającą hamowanie wydzielania kanalikowego
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- objawy śródmiąższowej choroby płuc
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAbemacykliba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia abemacyklibem, ale należy doradzić ograniczenie alkoholu do minimum.Ograniczaj alkohol do minimum, nie pij go wcale, gdy masz biegunkę lub nudności, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ograniczaj alkohol do minimum, nie pij go wcale, gdy masz biegunkę lub nudności, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania abemacyklibu, ale może nasilać jego działania niepożądane. Ten lek często powoduje biegunkę, a alkohol ją pogarsza i sprzyja odwodnieniu. Oba mogą też obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka nasilona lub trwająca dłużej niż dobę mimo leku przeciwbiegunkowego
- silne pragnienie, suchość w ustach, mało moczu lub zawroty głowy
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból pod prawym łukiem żebrowym
- uporczywe nudności lub wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia abemacyklibem, ale należy doradzić ograniczenie alkoholu do minimum. Alkoholu nie należy pić w dniach z biegunką, nudnościami lub wymiotami oraz przy podwyższonych wynikach prób wątrobowych. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach trzeba ocenić czynność wątroby i rozważyć zalecenie abstynencji.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie biegunki i odwodnienia z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych i przednerkowego uszkodzenia nerek, większe ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz oraz nasilenie nudności i zmęczenia. Regularne picie alkoholu jest ponadto niezależnym czynnikiem ryzyka raka piersi.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej abemacyklibu z etanolem, a możliwe ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych obu substancji. ChPL abemacyklibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji i nakazuje unikać jedynie grejpfrutów i soku grejpfrutowego ze względu na hamowanie CYP3A4[1]. Alkohol poliwinylowy wymieniony w składzie otoczki tabletki jest substancją pomocniczą i nie ma związku z etanolem[1]. Abemacyklib często wywołuje biegunkę i może uszkadzać wątrobę, a etanol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, przyspiesza pasaż jelitowy, działa moczopędnie i jest hepatotoksyczny, więc oba czynniki mogą się sumować. Abemacyklib hamuje nerkowe transportery OCT2 i MATE, co podnosi stężenie kreatyniny bez zmiany filtracji kłębuszkowej[1], a odwodnienie po alkoholu i biegunce może dodatkowo pogorszyć rzeczywistą czynność nerek.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- liczba i charakter stolców
- objawy odwodnienia
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- stężenie kreatyniny i elektrolitów
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu wyraźnie zwiększa ryzyko ciężkiej biegunki, odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, dlatego należy zalecić jego unikanie. |
| Regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością abemacyklibu i jest czynnikiem ryzyka raka piersi, dlatego wymaga kontroli prób wątrobowych i zalecenia abstynencji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
Interakcja nieistotna klinicznieKobicystata alkoholUmiarkowane spożycie alkoholu podczas stosowania kobicystatu nie wymaga żadnych zmian w leczeniu.Możesz pić alkohol z umiarem, ale zawsze przyjmuj leki o stałej porze i zapytaj farmaceutę o interakcje alkoholu z pozostałymi lekami na HIV.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz pić alkohol z umiarem, ale zawsze przyjmuj leki o stałej porze i zapytaj farmaceutę o interakcje alkoholu z pozostałymi lekami na HIV.
Ten lek nie wchodzi w znaczącą interakcję z alkoholem i nie zmienia jego działania. Alkohol nie osłabia też działania tego leku. Najważniejsze jest, żeby po alkoholu nie zapomnieć o dawce, bo pominięte tabletki mogą sprawić, że leczenie HIV przestanie działać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pominięcie dawki leku po wypiciu alkoholu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz i ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Umiarkowane spożycie alkoholu podczas stosowania kobicystatu nie wymaga żadnych zmian w leczeniu. Ocenę interakcji alkoholu z lekiem wzmacnianym, czyli atazanawirem lub darunawirem, a także z pozostałymi składnikami schematu przeciwretrowirusowego, należy przeprowadzić osobno. U osób pijących dużo i regularnie warto omówić wpływ alkoholu na regularność przyjmowania leków oraz na wątrobę.
Skutek kliniczny
Nie należy się spodziewać zmiany stężenia kobicystatu ani wzmacnianego leku przeciwretrowirusowego, ani nasilenia działania alkoholu. Pośrednie znaczenie kliniczne ma natomiast to, że regularne picie większych ilości alkoholu pogarsza przestrzeganie schematu leczenia przeciwretrowirusowego, a pominięcie dawek kobicystatu prowadzi do spadku stężenia atazanawiru lub darunawiru i ryzyka oporności wirusa.
Mechanizm
Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między kobicystatem a alkoholem etylowym. Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, słabym inhibitorem CYP2D6 oraz hamuje nośniki P-gp, BCRP, MATE1, OATP1B1 i OATP1B3[1]. Etanol jest utleniany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1, a udział CYP3A w jego metabolizmie jest marginalny, więc kobicystat nie powinien zmieniać eliminacji alkoholu. Nie oczekuje się, że kobicystat indukuje CYP3A4 lub P-gp[1]. Etanol nie jest ujęty wśród silnych ani umiarkowanych induktorów CYP3A, które według ChPL obniżają stężenie kobicystatu[1]. Kobicystat nie działa ośrodkowo, więc nie nasila sedacyjnego działania alkoholu. ChPL kobicystatu nie wymienia alkoholu etylowego ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Alkohol poliwinylowy wymieniony wśród substancji pomocniczych otoczki tabletki jest polimerem i nie ma związku z etanolem[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- regularność przyjmowania leków przeciwretrowirusowych u osób pijących dużo alkoholu
- aktywność aminotransferaz u osób regularnie nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Interakcja farmakokinetyczna nadal nie występuje, ale nadużywanie alkoholu wiąże się z gorszym przestrzeganiem schematu przeciwretrowirusowego i obciążeniem wątroby, dlatego warto omówić z pacjentem regularność dawkowania i rozważyć kontrolę aminotransferaz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 553
Połączenie przeciwwskazaneAbemacyklib+ SomapacitanNie łącz somapacitanu z abemacyklibem.Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia abemacyklibem i jak najszybciej powiedz o obu lekach onkologowi oraz endokrynologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia abemacyklibem i jak najszybciej powiedz o obu lekach onkologowi oraz endokrynologowi.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Hormon wzrostu nie powinien być podawany w czasie leczenia nowotworu, bo może sprzyjać rozwojowi choroby. Może też osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe guzki lub zgrubienia
- nowy lub nasilający się ból kości
- nowe lub nasilające się bóle głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz somapacitanu z abemacyklibem. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie, a leczenie należy przerwać w razie objawów wzrostu guza[1]. Jeśli u pacjenta leczonego somapacitanem rozpoznano nowotwór i planowane jest włączenie abemacyklibu, somapacitan należy odstawić, a decyzję uzgodnić z endokrynologiem i onkologiem.
Skutek kliniczny
Połączenie jest przeciwwskazane ze względu na czynną chorobę nowotworową i trwające leczenie przeciwnowotworowe[1]. Somapacitan stosowany w trakcie leczenia onkologicznego może sprzyjać progresji choroby, a teoretycznie może też obniżać stężenie abemacyklibu i osłabiać jego działanie.
Mechanizm
Somapacitanu nie wolno stosować przy czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego rozpoczęciem[1]. Abemacyklib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie onkologiczne. Hormon wzrostu może dodatkowo zwiększać klirens leków metabolizowanych przez cytochrom P450, co obniża ich stężenie w osoczu, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Abemacyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a silne zmniejszenie jego stężenia wiąże się z ryzykiem utraty skuteczności[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej zgodnie z planem kontroli onkologicznej
- objawy wzrostu guza u pacjentów po zakończonym leczeniu onkologicznym, u których rozważa się hormon wzrostu
Kiedy ocena się zmienia
| Abemacyklib włączany u pacjenta leczonego somapacitanemkolejność włączenia · abemacyklib | inne zalecenie | Rozpoznanie czynnego nowotworu u pacjenta leczonego somapacitanem wymaga odstawienia somapacitanu przed rozpoczęciem leczenia przeciwnowotworowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
Połączenie przeciwwskazaneAbemacyklib+ LonafarnibNie łącz lonafarnibu z abemacyklibem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne oraz lekarzowi, który przepisał lonafarnib, że masz zalecone oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne oraz lekarzowi, który przepisał lonafarnib, że masz zalecone oba leki.
Lonafarnib mocno spowalnia usuwanie abemacyklibu z organizmu. Abemacyklib gromadzi się wtedy we krwi w dużo większej ilości niż powinien. To może wywołać ciężką biegunkę, spadek odporności i uszkodzenie wątroby. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częsta lub silna biegunka
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie nogi
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lonafarnibu z abemacyklibem. Jednoczesne stosowanie lonafarnibu z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1] Abemacyklib należy do tych leków, a silnych inhibitorów CYP3A4 nie stosuje się razem z nim.[2] Gdyby wspólne leczenie zostało uznane za nieuniknione decyzją onkologa i lekarza prowadzącego leczenie lonafarnibem, dawkę abemacyklibu zmniejsza się jak przy silnym inhibitorze CYP3A4. Następnie pacjenta uważnie monitoruje się pod kątem toksyczności.[2] Inne inhibitory CDK4/6 również są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego zamiana w obrębie grupy nie usuwa problemu.
Skutek kliniczny
Należy oczekiwać kilkukrotnego wzrostu ekspozycji na abemacyklib, rzędu obserwowanego przy silnych inhibitorach CYP3A4. Grozi to nasileniem jego toksyczności, przede wszystkim biegunki, neutropenii i uszkodzenia wątroby.[2] Nie badano bezpośrednio wpływu tego połączenia na farmakokinetykę lonafarnibu.
Mechanizm
Lonafarnib silnie hamuje CYP3A4 i obniża stężenie abemacyklibu tym hamowaniem, a abemacyklib jest eliminowany głównie przez ten enzym. Lonafarnib jest w warunkach in vivo silnym inhibitorem CYP3A opartym na mechanizmie działania. W dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie, a Cmax 2,8-krotnie.[1] Abemacyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4. Silny inhibitor tego enzymu, klarytromycyna, zwiększał stężenie abemacyklibu w osoczu 3,4-krotnie, a stężenie frakcji niezwiązanej łącznie z aktywnymi metabolitami 2,5-krotnie.[2] Hamowanie oparte na mechanizmie i autoinhibicja lonafarnibu narastają przy dawkowaniu wielokrotnym. Dlatego wzrostu ekspozycji na abemacyklib należy się spodziewać po kilku dniach wspólnego stosowania.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Abemacyklib – słaby inhibitor P-gp[3], lonafarnib – substrat P-gp[4]
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], abemacyklib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Abemacyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor MATE1[3], słaby inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile)
- aktywność AlAT i AspAT oraz stężenie bilirubiny
- częstość i nasilenie biegunki
- objawy zakrzepicy żylnej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
Połączenie przeciwwskazaneAlfuzosyna+ KobicystatAlfuzosyny nie łączy się z kobicystatem.Nie zaczynaj przyjmować alfuzosyny razem z lekiem zawierającym kobicystat i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować alfuzosyny razem z lekiem zawierającym kobicystat i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.
Kobicystat to składnik niektórych leków na HIV, który sprawia, że alfuzosyna – lek na prostatę – gromadzi się w organizmie w zbyt dużej ilości. Może to wywołać gwałtowny spadek ciśnienia, silne zawroty głowy, omdlenie i upadek. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może dobrać inny lek na prostatę, który będzie bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- ciemnienie przed oczami
- kołatanie serca
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Alfuzosyny nie łączy się z kobicystatem.[1] U pacjenta leczonego schematem ze wzmacniaczem kobicystatem objawy łagodnego rozrostu gruczołu krokowego leczy się innym lekiem, a decyzję o zmianie podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z ośrodkiem leczącym zakażenie HIV. Gdy alfuzosyna jest niezbędna, rozważa się zmianę schematu przeciwwirusowego na niewymagający wzmacniacza farmakokinetycznego, przy czym zamiana kobicystatu na rytonawir nie rozwiązuje problemu, bo rytonawir również silnie hamuje CYP3A.[2]
Skutek kliniczny
Większe stężenie alfuzosyny nasila jej działanie rozszerzające naczynia, co grozi ciężkim niedociśnieniem, zwłaszcza ortostatycznym, zawrotami głowy, omdleniami i upadkami. Wzrost stężenia alfuzosyny przy kobicystacie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi.[1]
Mechanizm
Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a klirens alfuzosyny w dużym stopniu zależy od tego enzymu, dlatego jej stężenie we krwi może znacznie wzrosnąć.[1] Silne inhibitory CYP3A4, w tym kobicystat, zwiększają stężenie alfuzosyny we krwi.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej po każdej zmianie leczenia
- zawroty głowy, omdlenia i upadki
- częstość akcji serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfabax 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfabax-100219468/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ KobicystatAmiodaronu nie łączy się z kobicystatem ani z preparatami złożonymi zawierającymi kobicystat.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci lek na HIV lub lek na serce, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem, który przepisał ci lek na HIV lub lek na serce, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Lek wzmacniający działanie leków na HIV (kobicystat) sprawia, że amiodaron dłużej zostaje w organizmie i jego ilość we krwi mocno rośnie. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem. Amiodaron utrzymuje się w organizmie wiele miesięcy, więc ryzyko trwa także po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Amiodaronu nie łączy się z kobicystatem ani z preparatami złożonymi zawierającymi kobicystat.[1] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz prowadzący leczenie HIV i kardiolog powinni wspólnie wybrać schemat przeciwretrowirusowy bez leku wzmacniającego albo inny lek przeciwarytmiczny. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka miesięcy po jego odstawieniu.[2]
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie amiodaronu wiąże się z ciężkimi i zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi, przede wszystkim z zaburzeniami rytmu serca.[1] Należy się liczyć z nasiloną bradykardią, zaburzeniami przewodzenia, wydłużeniem odstępu QT i częstoskurczem typu torsade de pointes.
Mechanizm
Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a klirens amiodaronu w dużym stopniu zależy od CYP3A, więc stężenie amiodaronu w osoczu może istotnie wzrosnąć.[1] Kobicystat hamuje także glikoproteinę P i słabo CYP2D6.[1] Amiodaron i deetyloamiodaron hamują CYP3A4 i glikoproteinę P, co może dodatkowo zwiększać ekspozycję na kobicystat i wzmacniany nim lek przeciwretrowirusowy.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP2D6[3], kobicystat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Amiodaron – słaby inhibitor CYP3A4[3], kobicystat – substrat CYP3A4[4]
- Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[3], amiodaron – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Amiodaron: inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kobicystat: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP2D6[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
- częstość akcji serca
- stężenie potasu i magnezu
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaron | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą występować jeszcze kilka miesięcy po zakończeniu leczenia, dlatego włączając kobicystat w tym okresie, trzeba ocenić ryzyko i monitorować EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ KobicystatNie łącz cyzaprydu z kobicystatem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, żeby zamienił lek na żołądek na bezpieczniejszy – leków na HIV nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, żeby zamienił lek na żołądek na bezpieczniejszy – leków na HIV nie odstawiaj samodzielnie.
Leku na pobudzenie pracy żołądka i jelit z cyzaprydem nie wolno łączyć z kobicystatem stosowanym w leczeniu zakażenia HIV. Kobicystat sprawia, że cyzapryd gromadzi się w organizmie. Duża ilość cyzaprydu może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które zagrażają życiu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyzaprydu z kobicystatem.[1] Cyzapryd jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4 i z inhibitorami proteazy HIV, a kobicystat podaje się właśnie z atazanawirem lub darunawirem.[1] Leczenie przeciwretrowirusowe ma pierwszeństwo, dlatego należy odstawić cyzapryd i dobrać lek prokinetyczny bez istotnego metabolizmu przez CYP3A4. Jeśli pacjent przyjął oba leki, należy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi zaburzeniami rytmu – częstoskurczem komorowym, migotaniem komór oraz częstoskurczem typu torsades de pointes.[1] Cyzapryd należy do leków, których klirens wysoce zależy od CYP3A, a zwiększone stężenie wiąże się z działaniami niepożądanymi zagrażającymi życiu.[2]
Mechanizm
Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A.[2] Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tego enzymu zwiększa jego stężenie w surowicy.[1] Dodatkowo kobicystat słabo hamuje CYP2D6 i nośnik P-gp, co nie zmienia oceny wynikającej z hamowania CYP3A.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przy przypadkowym połączeniu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
Połączenie przeciwwskazaneDaryfenacyna+ KobicystatDaryfenacyny nie łączy się z kobicystatem.Nie przerywaj leków na HIV, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zamieni daryfenacynę na lek na pęcherz bezpieczny przy kobicystacie.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj leków na HIV, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zamieni daryfenacynę na lek na pęcherz bezpieczny przy kobicystacie.
Tych leków nie wolno przyjmować razem. Kobicystat mocno hamuje usuwanie daryfenacyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi może wzrosnąć kilkukrotnie. Grozi to silną suchością w ustach, zaparciami, trudnością w oddawaniu moczu, niewyraźnym widzeniem i splątaniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- trudność w oddaniu moczu lub brak moczu mimo parcia
- silne zaparcia lub ból i wzdęcie brzucha
- niewyraźne widzenie lub ból oka
- kołatanie serca
- splątanie lub nadmierna senność
- bardzo silna suchość w ustach
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Daryfenacyny nie łączy się z kobicystatem.[1][2] Leczenia przeciwretrowirusowego wzmacnianego kobicystatem nie należy przerywać z powodu pęcherza nadreaktywnego – daryfenacynę zastępuje się lekiem przeciwmuskarynowym niezależnym od CYP3A4, np. chlorkiem trospiowym. Jeśli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie, odstaw daryfenacynę i oceń objawy antycholinergiczne, w tym zaleganie moczu.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia daryfenacyny nasila działania przeciwmuskarynowe – suchość w ustach, zaparcia aż do niedrożności, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia, przyspieszenie czynności serca i splątanie, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A, a daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i CYP2D6.[3][1] Kobicystat dodatkowo słabo hamuje CYP2D6 i hamuje glikoproteinę P, co może jeszcze bardziej ograniczać eliminację daryfenacyny.[3] Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol 400 mg) zwiększył AUC daryfenacyny 7,5 mg w stanie równowagi pięciokrotnie, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2D6 około dziesięciokrotnie.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Daryfenacyna – umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], kobicystat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Daryfenacyna – inhibitor CYP3A4[4], kobicystat – substrat CYP3A4[5]
- Kobicystat – słaby inhibitor CYP2D6[6], daryfenacyna – substrat CYP2D6[4]
- Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[6], daryfenacyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Kobicystat – inhibitor P-gp[6], daryfenacyna – substrat P-gp[4]
- Daryfenacyna: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[4]
- Kobicystat: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2D6[6], silny inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- objawy antycholinergiczne (suchość w ustach, zaburzenia widzenia, splątanie)
- oddawanie moczu i zaleganie moczu
- zaparcia
- czynność serca
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 15 mgdaryfenacyna | ryzyko rośnie | Przy dawce 15 mg udział CYP3A4 w eliminacji daryfenacyny jest większy, więc wzrost ekspozycji pod wpływem silnego inhibitora CYP3A4 będzie jeszcze silniejszy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darifenacin Aristo 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darifenacin-aristo-100456605/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDihydroergotamina+ KobicystatPołączenie jest przeciwwskazane i nie wolno podawać dihydroergotaminy w trakcie leczenia kobicystatem.Nie przyjmuj dihydroergotaminy, jeśli leczysz się kobicystatem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dihydroergotaminy, jeśli leczysz się kobicystatem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek zastępczy.
Dihydroergotaminy nie wolno łączyć z kobicystatem. Kobicystat mocno spowalnia usuwanie dihydroergotaminy z organizmu, przez co jej ilość we krwi może bardzo wzrosnąć. Grozi to silnym zwężeniem naczyń krwionośnych, niedokrwieniem rąk i nóg, a nawet zawałem serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból kończyn
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie wolno podawać dihydroergotaminy w trakcie leczenia kobicystatem.[1] U pacjenta leczonego schematem przeciwretrowirusowym z kobicystatem należy zastąpić dihydroergotaminę lekiem niezależnym od CYP3A. Zamiana kobicystatu na rytonawir nie rozwiązuje problemu, bo rytonawir również nasila ryzyko poważnych działań niepożądanych dihydroergotaminy.[2] Gdy pacjent przyjął oba leki, trzeba odstawić dihydroergotaminę i pilnie ocenić krążenie obwodowe oraz objawy niedokrwienia.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia dihydroergotaminy grozi ciężkimi i zagrażającymi życiu działaniami niepożądanymi.[1] Chodzi o zatrucie alkaloidami sporyszu ze skurczem naczyń, niedokrwieniem kończyn prowadzącym do martwicy dłoni i stóp, bólem wieńcowym i wzrostem ciśnienia tętniczego.[2] Niedokrwienie może dotyczyć także mózgu i jelit.
Mechanizm
Dihydroergotaminy nie łączy się z kobicystatem, bo jej klirens zależy w dużym stopniu od CYP3A.[1] Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A i zwiększa stężenia leków metabolizowanych tą drogą. Najbardziej podatne na duży wzrost ekspozycji są leki intensywnie metabolizowane podczas pierwszego przejścia.[1] Zahamowanie cytochromu P-450 upośledza metabolizm dihydroergotaminy i nasila toksyczność alkaloidu.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn – ziębnięcie, bladość lub sinienie palców, drętwienie, ból
- ból w klatce piersiowej
- ciśnienie tętnicze
- objawy neurologiczne i silny ból brzucha
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dihydroergotaminum-filofarm-100019108/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ KobicystatPołączenie jest przeciwwskazane – kobicystatu nie łączy się z dziurawcem w żadnej postaci.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, a jeśli już go stosowałeś razem z lekami na HIV, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, a jeśli już go stosowałeś razem z lekami na HIV, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Dziurawiec osłabia działanie twoich leków na HIV, bo sprawia, że organizm szybciej się ich pozbywa. Leki przestają wtedy skutecznie hamować wirusa, a wirus może się na nie uodpornić. Dotyczy to każdej postaci dziurawca, także herbatek, kropli i suplementów diety.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost miana wirusa w badaniach kontrolnych
- spadek liczby limfocytów CD4 w badaniach
- nawracające lub nowe infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – kobicystatu nie łączy się z dziurawcem w żadnej postaci.[1] Pacjent leczony z powodu zakażenia HIV nie powinien przyjmować dziurawca.[2] Jeśli pacjent przyjmuje dziurawiec i ma rozpocząć leczenie z kobicystatem, należy odstawić dziurawiec i uwzględnić, że działanie indukujące wygasa stopniowo. W razie wcześniejszego łącznego stosowania należy skierować pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie HIV w celu oceny skuteczności terapii. Przy objawach depresji lub lęku lekarz powinien dobrać lek przeciwdepresyjny z uwzględnieniem interakcji z kobicystatem i wzmacnianym inhibitorem proteazy.
Skutek kliniczny
Spadek stężeń kobicystatu oraz wzmacnianego atazanawiru lub darunawiru grozi utratą działania przeciwwirusowego i powstaniem oporności wirusa HIV.[1] Oporność może ograniczyć dalsze możliwości leczenia, a skutek nie musi dawać objawów aż do wzrostu wiremii.
Mechanizm
Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A, a kobicystat jest substratem CYP3A. Indukcja przyspiesza metabolizm kobicystatu i obniża jego stężenie w osoczu, przez co słabnie wzmocnienie farmakokinetyczne atazanawiru lub darunawiru i spadają także ich stężenia.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków, w tym leków przeciwwirusowych.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po wcześniejszym łącznym stosowaniu
- liczba limfocytów CD4
- ewentualne badanie oporności przy niepowodzeniu wirusologicznym
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dziurawiec stosowany przed rozpoczęciem leczenia z kobicystatemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Działanie indukujące dziurawca wygasa stopniowo po jego odstawieniu, dlatego odstawienie tuż przed włączeniem kobicystatu może nie zapobiec obniżeniu stężeń. Termin rozpoczęcia terapii ustala lekarz prowadzący leczenie HIV. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.