Interakcje / Adrenalina / Adrenalina i sytagliptyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Nie wolno opóźniać ani pomijać adrenaliny w anafilaksji z powodu cukrzycy – w stanach zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jej podania.
W razie ciężkiej reakcji alergicznej użyj adrenaliny bez wahania, a po opanowaniu sytuacji zmierz cukier glukometrem i jeśli jest wyraźnie podwyższony, powiedz o tym lekarzowi.
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ SytagliptynaNie wolno opóźniać ani pomijać adrenaliny w anafilaksji z powodu cukrzycy – w stanach zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jej podania.W razie ciężkiej reakcji alergicznej użyj adrenaliny bez wahania, a po opanowaniu sytuacji zmierz cukier glukometrem i jeśli jest wyraźnie podwyższony, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W razie ciężkiej reakcji alergicznej użyj adrenaliny bez wahania, a po opanowaniu sytuacji zmierz cukier glukometrem i jeśli jest wyraźnie podwyższony, powiedz o tym lekarzowi.
Adrenalina na krótko podnosi poziom cukru we krwi, więc może osłabić działanie sytagliptyny. Po jednym zastrzyku w razie ciężkiej alergii wzrost cukru jest zwykle niewielki i szybko mija. Cukrzyca nigdy nie jest powodem, żeby nie użyć adrenaliny, gdy jest potrzebna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoki wynik cukru na glukometrze
- silne pragnienie
- częste oddawanie moczu
- suchość w ustach
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wolno opóźniać ani pomijać adrenaliny w anafilaksji z powodu cukrzycy – w stanach zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jej podania[1]. Po podaniu adrenaliny należy skontrolować glikemię, a przy dłuższym stosowaniu, np. we wlewie, monitorować ją regularnie i w razie potrzeby czasowo zwiększyć intensywność leczenia hipoglikemizującego[1]. Dawki sytagliptyny nie zmienia się z powodu pojedynczego podania adrenaliny.
Skutek kliniczny
Przejściowe zwiększenie glikemii i osłabienie działania przeciwcukrzycowego sytagliptyny w czasie działania adrenaliny. Po pojedynczej dawce w anafilaksji efekt trwa krótko i zwykle nie wymaga zmiany leczenia przeciwcukrzycowego. Przy wlewie ciągłym lub dawkach powtarzanych hiperglikemia może być wyraźna i utrzymywać się dłużej. Ryzyko hipoglikemii nie rośnie.
Mechanizm
Adrenalina hamuje wydzielanie insuliny, dlatego u osób z cukrzycą może być konieczne zwiększenie dawki insuliny lub innych leków hipoglikemizujących[1]. Dodatkowo przez receptory β-adrenergiczne nasila glikogenolizę i glukoneogenezę w wątrobie. Sytagliptyna obniża glikemię głównie przez zwiększanie zależnego od glukozy wydzielania insuliny, więc adrenalina działa przeciwstawnie do jej efektu. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia po podaniu adrenaliny
- glikemia regularnie przy wlewie ciągłym lub dawkach powtarzanych
- objawy hiperglikemii
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncza dawka domięśniowa w anafilaksji (autowstrzykiwacz)dawka · adrenalina | ryzyko maleje | Po jednorazowym podaniu domięśniowym wzrost glikemii jest przejściowy i zwykle nie wymaga modyfikacji leczenia przeciwcukrzycowego. Wystarczy kontrola glikemii po epizodzie. |
| Wlew ciągły lub dawki powtarzaneczas leczenia · adrenalina | inne zalecenie | Przy dłuższym podawaniu adrenaliny hiperglikemia może być znaczna i utrzymywać się. Wymagane jest regularne monitorowanie glikemii i często czasowa insulinoterapia w miejsce lub obok leczenia doustnego. |
| Dodatek do miejscowego środka znieczulającego (np. u stomatologa)postać · adrenalina | ryzyko maleje | Ilość adrenaliny w znieczuleniu miejscowym jest mała i nie wpływa istotnie na kontrolę glikemii u pacjenta leczonego sytagliptyną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Januvia 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/januvia-100152178/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Januvia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/januvia-100152178/
Alkohol przy tych lekach
Adrenalina a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuSytagliptynaa alkoholOkazjonalne, umiarkowane picie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjent powinien pić z posiłkiem i znać objawy hipoglikemii oraz zapalenia trzustki.Pij alkohol rzadko, w małych ilościach i zawsze z jedzeniem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko, w małych ilościach i zawsze z jedzeniem.
Niewielka ilość alkoholu wypita z posiłkiem zwykle nie przeszkadza w leczeniu tym lekiem. Alkohol pity na pusty żołądek może obniżyć poziom cukru we krwi, szczególnie gdy przyjmujesz też insulinę lub inne leki obniżające cukier. Częste picie dużych ilości alkoholu zwiększa ryzyko zapalenia trzustki, które ten lek rzadko może wywołać. Jeśli masz problem z alkoholem, powiedz o tym lekarzowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, uporczywy ból brzucha, który może promieniować do pleców
- nudności i wymioty z bólem brzucha
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód
- splątanie lub senność po alkoholu, które mogą oznaczać niski cukier
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjent powinien pić z posiłkiem i znać objawy hipoglikemii oraz zapalenia trzustki. U pacjenta uzależnionego od alkoholu lub nadużywającego go należy rozważyć ryzyko zapalenia trzustki przed rozpoczęciem leczenia i poinformować lekarza[1]. Pacjent, który przyjmuje także pochodną sulfonylomocznika lub insulinę, powinien zachować szczególną ostrożność i kontrolować glikemię po spożyciu alkoholu.
Skutek kliniczny
U większości pacjentów, którzy piją umiarkowanie i z posiłkiem, nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko ostrego zapalenia trzustki, które jest znanym, rzadkim działaniem niepożądanym inhibitorów DPP-4. Picie na czczo może prowadzić do hipoglikemii, szczególnie gdy pacjent stosuje jednocześnie pochodną sulfonylomocznika lub insulinę. Alkohol pogarsza też kontrolę glikemii i może maskować objawy niedocukrzenia.
Mechanizm
Umiarkowane spożycie alkoholu nie wpływa w istotny sposób na działanie sytagliptyny, ale przy nadużywaniu alkoholu sumuje się ryzyko ostrego zapalenia trzustki. ChPL sytagliptyny nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a jedynym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancję pomocniczą[1]. Informacja dla pacjenta zaleca poinformowanie lekarza o uzależnieniu od alkoholu, kamicy żółciowej lub bardzo wysokim stężeniu triglicerydów, ponieważ w takich sytuacjach może zwiększyć się ryzyko zapalenia trzustki[1]. Zapis ten jest jednakowy we wszystkich produktach sytagliptyny i dotyczy uzależnienia od alkoholu, a nie okazjonalnego picia. Sytagliptyna jest wydalana głównie przez nerki w postaci niezmienionej, a metabolizm z udziałem CYP3A4 ma u osób z prawidłową czynnością nerek tylko niewielki wpływ na jej klirens[1]. Dlatego interakcja farmakokinetyczna z etanolem jest mało prawdopodobna. Etanol hamuje glukoneogenezę wątrobową i może sam wywołać hipoglikemię, zwłaszcza gdy pacjent pije na czczo. Sytagliptyna działa zależnie od glukozy i w monoterapii rzadko powoduje hipoglikemię, ale ryzyko rośnie, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie pochodną sulfonylomocznika lub insulinę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia po spożyciu alkoholu, zwłaszcza przy leczeniu skojarzonym z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną
- objawy ostrego zapalenia trzustki – silny, uporczywy ból brzucha promieniujący do pleców
- stężenie triglicerydów u pacjentów nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Uzależnienie od alkoholu jest czynnikiem ryzyka ostrego zapalenia trzustki, który informacja dla pacjenta każe zgłosić lekarzowi. U takiego pacjenta należy rozważyć ryzyko przed rozpoczęciem leczenia i monitorować objawy zapalenia trzustki oraz stężenie triglicerydów. |
| Alkohol na czczoodstep · pacjent | ryzyko rośnie | Etanol spożyty na czczo hamuje glukoneogenezę i może wywołać hipoglikemię, co ma znaczenie głównie przy leczeniu skojarzonym z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Januvia 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/januvia-100152178/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Januvia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/januvia-100152178/
Inne interakcje tych leków 123
Połączenie przeciwwskazaneAdrenalina+ LinezolidAdrenaliny w planowym leczeniu nie łączy się z linezolidem, chyba że pacjent jest pod ścisłą obserwacją z monitorowaniem ciśnienia tętniczego.Jeśli masz ciężką reakcję alergiczną, użyj adrenaliny jak zwykle, wezwij pogotowie i powiedz ratownikom, że przyjmujesz linezolid.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz ciężką reakcję alergiczną, użyj adrenaliny jak zwykle, wezwij pogotowie i powiedz ratownikom, że przyjmujesz linezolid.
Linezolid może nasilać działanie adrenaliny na serce i ciśnienie krwi. Po połączeniu tych leków ciśnienie może gwałtownie wzrosnąć, a serce może bić nierówno. Dlatego lekarz łączy je tylko wtedy, gdy może na bieżąco kontrolować ciśnienie. Przy ciężkiej reakcji alergicznej adrenalina ratuje życie i nie wolno z niej rezygnować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silny, nagły ból głowy
- mocne lub nierówne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia widzenia lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Adrenaliny w planowym leczeniu nie łączy się z linezolidem, chyba że pacjent jest pod ścisłą obserwacją z monitorowaniem ciśnienia tętniczego.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, dawkę adrenaliny zwiększa się stopniowo, zaczynając od małej.[1] Nagły wzrost ciśnienia można opanować szybko działającym lekiem rozszerzającym naczynia albo lekiem blokującym receptory α-adrenergiczne.[2] W anafilaksji i innych stanach zagrożenia życia adrenaliny nie wolno wstrzymywać z powodu linezolidu – podaje się ją w zwykłej dawce, a następnie monitoruje ciśnienie i rytm serca.[2]
Skutek kliniczny
Możliwy nadmierny wzrost ciśnienia tętniczego i zaburzenia rytmu serca.[2] U zdrowych ochotników linezolid łączony z pseudoefedryną lub fenylopropanolaminą zwiększał ciśnienie skurczowe o 30–40 mmHg, w porównaniu z 11–15 mmHg po samym linezolidzie i 14–18 mmHg po samym sympatykomimetyku.[1] Dla adrenaliny ryzyko wynika z ekstrapolacji z nieselektywnych inhibitorów MAO.[3]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy, a więc enzymu, który uczestniczy w rozkładzie katecholamin, w tym adrenaliny.[1] Zahamowanie MAO może nasilać i wydłużać działanie presyjne adrenaliny, a sam linezolid również podnosi ciśnienie tętnicze.[3] Ponieważ adrenalina jest rozkładana także przez COMT i wychwytywana zwrotnie, wpływ inhibicji MAO na lek o bezpośrednim działaniu jest prawdopodobnie mniejszy niż na sympatykomimetyki pośrednie.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość i rytm serca (EKG)
- objawy przełomu nadciśnieniowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Adrenalina podana w stanie zagrożenia życia (anafilaksja, autowstrzykiwacz, resuscytacja)postać · adrenalina | inne zalecenie | W stanach zagrożenia życia adrenalina nie ma bezwzględnych przeciwwskazań, więc podaje się ją w standardowej dawce bez zwłoki, a po podaniu monitoruje ciśnienie i rytm serca. |
| Ciągły wlew dożylny jako lek wazopresyjnydroga podania · adrenalina | inne zalecenie | Przy wlewie adrenaliny u pacjenta leczonego linezolidem dawkę zwiększa się stopniowo od małej, z ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina Aguettant 1 mg/10 ml, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-aguettant-100331952/
Połączenie przeciwwskazaneAdrenalina+ MetoprololW anafilaksji adrenaliny nie wolno wstrzymywać z powodu przyjmowania metoprololu, ponieważ w stanie zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jej podania.Jeśli masz adrenalinę we wstrzykiwaczu, użyj jej bez wahania w ciężkiej reakcji alergicznej, zadzwoń pod 112 i powiedz ratownikom oraz swojemu dentyście, że bierzesz metoprolol.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz adrenalinę we wstrzykiwaczu, użyj jej bez wahania w ciężkiej reakcji alergicznej, zadzwoń pod 112 i powiedz ratownikom oraz swojemu dentyście, że bierzesz metoprolol.
Metoprolol może osłabiać działanie adrenaliny podawanej w ciężkiej reakcji alergicznej. Razem oba leki czasem wyraźnie podnoszą ciśnienie i zwalniają pracę serca. Metoprolol działa głównie na serce, dlatego ten efekt jest u niego słabszy niż przy niektórych innych lekach z tej grupy. W stanie zagrożenia życia podanie adrenaliny jest najważniejsze i nie wolno z niego rezygnować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy po wstrzyknięciu adrenaliny – nadal duszność, obrzęk lub osłabienie
- silny ból głowy
- wyraźnie wolne lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W anafilaksji adrenaliny nie wolno wstrzymywać z powodu przyjmowania metoprololu, ponieważ w stanie zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jej podania[1]. Należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią i koniecznością powtórzenia dawki oraz monitorować ciśnienie i tętno. Nadmierny wzrost ciśnienia można opanować szybko działającym lekiem rozszerzającym naczynia albo alfa-adrenolitykiem[1]. U chorego z niewyrównaną niewydolnością serca wymagającego ciągłego lub przerywanego leczenia inotropowego agonistami receptorów beta metoprolol jest przeciwwskazany[2][3][4]. Przy znieczuleniu miejscowym z adrenaliną należy unikać podania donaczyniowego, aspirując przed wstrzyknięciem.
Skutek kliniczny
Podczas podawania adrenaliny chorym leczonym beta-adrenolitykami może wystąpić znaczne nadciśnienie tętnicze i bradykardia, opisane głównie przy lekach niewybiórczych i potwierdzone w badaniach u zdrowych ochotników[3]. Beta-adrenolityki mogą antagonizować działanie przeciwanafilaktyczne adrenaliny, szczególnie niewybiórcze[1]. Adrenalina w zwykle stosowanej dawce nie zawsze daje u takich chorych oczekiwany efekt w leczeniu anafilaksji[3]. Ten sam rodzaj interakcji może wystąpić przy przypadkowym donaczyniowym podaniu środka miejscowo znieczulającego z adrenaliną[3].
Mechanizm
Metoprolol blokuje receptory beta-1, a w większych dawkach także beta-2, przez co znosi część działania adrenaliny na serce, oskrzela i naczynia. Przy zablokowanym rozszerzającym naczynia działaniu beta-2 przeważa skurcz naczyń zależny od receptorów alfa, co podnosi ciśnienie i wyzwala odruchową bradykardię. Ryzyko jest mniejsze przy leczniczych dawkach wybiórczego beta-1-adrenolityku, takiego jak metoprolol, niż przy niewybiórczych beta-adrenolitykach[2].
Metabolizm i transportery
- Metoprolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- odpowiedź kliniczna na leczenie anafilaksji (oddech, ciśnienie, obrzęki)
- EKG przy dożylnym podawaniu adrenaliny
Kiedy ocena się zmienia
| Ciągły lub przerywany wlew dożylny jako leczenie inotropowe w niewyrównanej niewydolności sercadroga podania · adrenalina | ryzyko rośnie | U chorego z niewyrównaną niewydolnością serca wymagającego leczenia inotropowego agonistami receptorów beta metoprolol jest przeciwwskazany. |
| Domięśniowo we wstrzykiwaczu w anafilaksjidroga podania · adrenalina | inne zalecenie | W anafilaksji adrenalinę podaje się mimo leczenia metoprololem, licząc się ze słabszą odpowiedzią i możliwą potrzebą powtórzenia dawki. |
| Miejscowo w znieczuleniu, np. stomatologicznymdroga podania · adrenalina | ryzyko maleje | Przy prawidłowym podaniu miejscowym interakcja jest mało prawdopodobna, ryzyko nadciśnienia i bradykardii dotyczy głównie przypadkowego podania donaczyniowego. |
| Dawki większe niż lecznicze (utrata wybiórczości beta-1)dawka · metoprolol | ryzyko rośnie | Mniejsze ryzyko wzrostu ciśnienia dotyczy leczniczych dawek wybiórczych beta-1-adrenolityków, przy większych dawkach metoprolol traci wybiórczość i interakcja zbliża się do obserwowanej przy lekach niewybiórczych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Beto 200 ZK 190 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/beto-200-zk-100135978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bloxazoc 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bloxazoc-100334399/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Blobet ZOK 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/blobet-zok-100480771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ SytagliptynaNie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi leczonemu sytagliptyną, bo cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania.Nie kupuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krople lub aerozol do nosa.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie kupuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krople lub aerozol do nosa.
Leki na przeziębienie zawierające fenylefrynę w tabletkach lub kapsułkach nie są dla osób z cukrzycą. Mogą podnosić cukier we krwi i ciśnienie, a także przyspieszać pracę serca. Ponieważ przyjmujesz sytagliptynę na cukrzycę, nie powinieneś łączyć jej z takimi lekami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie wyższe niż zwykle pomiary cukru
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny pacjentowi leczonemu sytagliptyną, bo cukrzyca jest przeciwwskazaniem do jej stosowania[1][2]. Na objawy przeziębienia i niedrożność nosa zaproponuj krótkotrwały lek obkurczający śluzówkę podawany donosowo albo leczenie bez sympatykomimetyku. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć odstawienie i kontrolę glikemii oraz ciśnienia.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii oraz wzrost ciśnienia tętniczego i przyspieszenie lub zaburzenia rytmu serca u pacjenta z cukrzycą. Ryzyko jest większe przy współistniejącym nadciśnieniu, chorobie wieńcowej lub zaburzeniach rytmu, które same w sobie również wykluczają doustną fenylefrynę[1].
Mechanizm
Fenylefryny w postaci doustnej nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. Sytagliptynę stosuje się wyłącznie w cukrzycy typu 2, więc każdy pacjent przyjmujący ją ma przeciwwskazanie do doustnej fenylefryny. Fenylefryna jako amina sympatykomimetyczna pobudza receptory adrenergiczne, co może podnosić stężenie glukozy we krwi i działać przeciwnie do leku przeciwcukrzycowego. Dodatkowo obciąża układ sercowo-naczyniowy, który u chorych na cukrzycę często jest już uszkodzony. Sytagliptyna nie wpływa na farmakokinetykę fenylefryny, bo nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno i rytm serca
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna podawana donosowo w zalecanych dawkach i krótko ma znacznie mniejsze działanie ogólnoustrojowe niż postać doustna. U pacjenta z cukrzycą stosuj ją ostrożnie, najkrócej jak to możliwe, zwłaszcza przy współistniejących chorobach serca lub nadciśnieniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Januvia 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/januvia-100152178/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Januvia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/januvia-100152178/
Połączenie przeciwwskazaneAlkaloidy sporyszu (np. dihydroergotamina)+ Leki adrenergiczne i dopaminergiczne (np. noradrenalina, midodryna, efedryna) klasaDihydroergotaminy nie należy łączyć z sympatykomimetykami obkurczającymi naczynia.Nie łącz dihydroergotaminy z lekami podnoszącymi ciśnienie ani z lekami na przeziębienie i zatkany nos zawierającymi efedrynę lub fenylefrynę, a przed zakupem takiego leku zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz dihydroergotaminy z lekami podnoszącymi ciśnienie ani z lekami na przeziębienie i zatkany nos zawierającymi efedrynę lub fenylefrynę, a przed zakupem takiego leku zapytaj farmaceutę.
Dihydroergotamina obkurcza naczynia krwionośne. Podobnie działają leki podnoszące ciśnienie i udrażniające nos, takie jak midodryna, etylefryna, efedryna czy fenylefryna, także w lekach na przeziębienie. Razem mogą zbyt mocno zwęzić naczynia, przez co palce rąk i stóp stają się zimne i słabo ukrwione, a ciśnienie może gwałtownie wzrosnąć. To połączenie może być groźne dla zdrowia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból kończyn
- ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy z bardzo wysokim ciśnieniem
- silny ból brzucha
- osłabienie lub zaburzenia mowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Dihydroergotaminy nie należy łączyć z sympatykomimetykami obkurczającymi naczynia. Jeśli pacjent przyjmujący dihydroergotaminę wymaga noradrenaliny, adrenaliny, dopaminy w dużych dawkach lub fenylefryny we wlewie, należy odstawić dihydroergotaminę i ściśle monitorować ciśnienie oraz ukrwienie obwodowe, pamiętając, że jej działanie naczynioskurczowe utrzymuje się po odstawieniu. U pacjentów leczonych przewlekle midodryną, efedryną lub etylefryną dihydroergotaminy nie należy włączać, a w migrenie wybrać lek przeciwbólowy bez działania naczynioskurczowego. Adrenaliny w anafilaksji nie wolno wstrzymywać z powodu tej interakcji – po podaniu należy obserwować ciśnienie i ukrwienie kończyn. Dobutamina nie wymaga takich ograniczeń.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi nadmiernym skurczem naczyń obwodowych z niedokrwieniem kończyn, objawami zatrucia sporyszem, a w skrajnych przypadkach martwicą palców lub kończyn. Może wystąpić gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego, niedokrwienie mięśnia sercowego, jelit lub nerek. Ryzyko jest największe przy podawaniu amin presyjnych we wlewie dożylnym, u chorych we wstrząsie i z chorobami naczyń.
Mechanizm
Dihydroergotamina obkurcza naczynia przez pobudzanie receptorów serotoninowych 5-HT1B oraz częściowe pobudzanie receptorów alfa-adrenergicznych w ścianie naczyń, a jej działanie naczynioskurczowe utrzymuje się długo po odstawieniu leku. Sympatykomimetyki działające na receptory alfa-1 (noradrenalina, adrenalina, fenylefryna, midodryna, efedryna, etylefryna, dopamina w dużych dawkach) obkurczają naczynia tym samym szlakiem końcowym. Oba działania sumują się, a dihydroergotamina dodatkowo nasila odpowiedź naczyń na aminy presyjne. Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla całej klasy poza dobutaminą.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- ukrwienie, ocieplenie i zabarwienie palców rąk i stóp
- tętno na tętnicach obwodowych
- ból w klatce piersiowej i zmiany w EKG wskazujące na niedokrwienie
- ból brzucha jako objaw niedokrwienia jelit
- diureza
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie we wlewie (noradrenalina, adrenalina, dopamina, fenylefryna)droga podania · leki adrenergiczne i dopaminergiczne | ryzyko rośnie | Wlew amin presyjnych u pacjenta po dihydroergotaminie niesie największe ryzyko ciężkiego niedokrwienia obwodowego i narządowego. Dihydroergotaminę należy odstawić, a ukrwienie kończyn i ciśnienie monitorować ściśle przez cały czas wlewu. |
| Dopamina w małej dawce dopaminergicznejdawka · leki adrenergiczne i dopaminergiczne | ryzyko maleje | W małych dawkach dopamina działa głównie na receptory dopaminowe i w niewielkim stopniu obkurcza naczynia, więc ryzyko jest mniejsze. Wraz ze zwiększaniem dawki rośnie działanie alfa-1 i ryzyko wraca, dlatego nadal trzeba monitorować ukrwienie kończyn. |
| Miejscowo (krople do oczu, adrenalina w znieczuleniu miejscowym)droga podania · leki adrenergiczne i dopaminergiczne | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu fenylefryny do oka lub adrenaliny jako dodatku do znieczulenia miejscowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, ale nie zerowe. Należy stosować najmniejszą skuteczną ilość i obserwować pacjenta, a krople i aerozole do nosa traktować jak podanie ogólne ze względu na dobre wchłanianie z błony śluzowej. |
| Adrenalina w anafilaksjikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | W anafilaksji adrenaliny nie wolno wstrzymywać z powodu przyjmowania dihydroergotaminy, bo korzyść ratująca życie przeważa nad ryzykiem. Po podaniu należy obserwować ciśnienie, ukrwienie kończyn i objawy niedokrwienia serca. |
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ SalbutamolNie opóźniaj podania adrenaliny w anafilaksji ani w innym stanie zagrożenia życia z powodu przyjmowanego salbutamolu, bo w takich sytuacjach nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do adrenaliny.W ciężkiej reakcji alergicznej najpierw wstrzyknij adrenalinę i wezwij pogotowie, a ratownikom powiedz, jakie leki na astmę przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W ciężkiej reakcji alergicznej najpierw wstrzyknij adrenalinę i wezwij pogotowie, a ratownikom powiedz, jakie leki na astmę przyjmujesz.
Adrenalina i salbutamol działają podobnie, więc razem mogą mocniej przyspieszać pracę serca i wywoływać kołatanie serca, drżenie rąk lub niepokój. Mogą też obniżać poziom potasu i podnosić poziom cukru we krwi. Jeśli masz ciężką reakcję alergiczną, adrenalina ratuje życie i salbutamol nie jest powodem, by z niej rezygnować. Inhalator z salbutamolem nie zastępuje zastrzyku z adrenaliną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo szybkie lub nierówne bicie serca
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silne drżenie rąk
- osłabienie lub skurcze mięśni
- silny ból głowy lub zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie opóźniaj podania adrenaliny w anafilaksji ani w innym stanie zagrożenia życia z powodu przyjmowanego salbutamolu, bo w takich sytuacjach nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do adrenaliny[1]. Poza stanami nagłymi unikaj łączenia adrenaliny z salbutamolem w postaci doustnej lub do wstrzykiwań[2]. Wziewny salbutamol można ostrożnie stosować jako leczenie wspomagające skurcz oskrzeli po podaniu adrenaliny[2]. U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, zaburzeniami rytmu, cukrzycą lub hipokaliemią monitoruj czynność serca, potas i glukozę.
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilać tachykardię, kołatanie serca, drżenie mięśni i wahania ciśnienia tętniczego oraz zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca. Jednoczesne ogólnoustrojowe podanie leków adrenomimetycznych grozi ciężkimi działaniami niepożądanymi ze strony układu krążenia[2]. Sumowanie się hipokaliemii i hiperglikemii jest szczególnie istotne u osób z chorobą serca, cukrzycą lub przyjmujących leki moczopędne, kortykosteroidy albo metyloksantyny[2].
Mechanizm
Oba leki pobudzają receptory β-adrenergiczne, a adrenalina dodatkowo receptory α, więc ich działania na serce i metabolizm sumują się. Leki sympatykomimetyczne mogą nasilać działanie adrenaliny[1]. Salbutamol zwiększa stężenie glukozy i zmniejsza stężenie potasu we krwi[2], a adrenalina hamuje wydzielanie insuliny[1] i również przesuwa potas do komórek.
Monitorować
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- EKG u pacjentów z chorobą serca lub zaburzeniami rytmu
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie glukozy we krwi u chorych na cukrzycę
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnapostać · salbutamol | ryzyko maleje | Wziewny salbutamol ma mniejsze działanie ogólnoustrojowe i jego ostrożne łączenie z innymi β-mimetykami jest dopuszczalne w wyjątkowych sytuacjach. W anafilaksji może służyć jako leczenie wspomagające skurczu oskrzeli po podaniu adrenaliny, ale nie zastępuje jej. |
| Doustna lub do wstrzykiwańpostać · salbutamol | inne zalecenie | Salbutamolu doustnego ani do wstrzykiwań nie łączy się z adrenaliną podawaną ogólnie ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych ze strony układu krążenia. Przy konieczności regularnej terapii skojarzonej β-adrenomimetyki należy zastąpić innymi lekami. Nie dotyczy to ratunkowego podania adrenaliny w stanie zagrożenia życia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Salbutamol WZF 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/salbutamol-wzf-100059504/
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ HaloperydolW hipotonii lub zapaści u pacjenta leczonego haloperydolem, zwłaszcza po jego przedawkowaniu, nie podaje się adrenaliny, tylko płyny dożylne, osocze lub albuminy oraz leki wazopresyjne, takie jak noradrenalina lub dopamina.W razie ciężkiej reakcji alergicznej użyj wstrzykiwacza z adrenaliną, natychmiast wezwij pogotowie i powiedz ratownikom, że przyjmujesz haloperydol.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W razie ciężkiej reakcji alergicznej użyj wstrzykiwacza z adrenaliną, natychmiast wezwij pogotowie i powiedz ratownikom, że przyjmujesz haloperydol.
Haloperydol może osłabiać działanie adrenaliny, a czasem sprawić, że zamiast podnieść ciśnienie, adrenalina je obniży. Ma to znaczenie głównie w szpitalu i w pogotowiu, gdy leczy się bardzo niskie ciśnienie. Jeśli masz wstrzykiwacz z adrenaliną na ciężką alergię, nadal jest on dla ciebie lekiem ratującym życie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie po podaniu adrenaliny
- brak poprawy oddychania lub obrzęku po wstrzyknięciu
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- bladość, zimny pot, uczucie osłabienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W hipotonii lub zapaści u pacjenta leczonego haloperydolem, zwłaszcza po jego przedawkowaniu, nie podaje się adrenaliny, tylko płyny dożylne, osocze lub albuminy oraz leki wazopresyjne, takie jak noradrenalina lub dopamina.[1][2] W anafilaksji adrenalina pozostaje lekiem pierwszego wyboru i nie wolno jej wstrzymywać z powodu przyjmowania haloperydolu – po podaniu należy ściśle monitorować ciśnienie i być przygotowanym na podanie płynów lub noradrenaliny przy braku odpowiedzi.
Skutek kliniczny
Słabsze lub odwrócone działanie presyjne adrenaliny – zamiast wzrostu może wystąpić gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego, szczególnie przy dużym stężeniu haloperydolu. W hipotonii i zapaści po przedawkowaniu haloperydolu adrenaliny nie podaje się, bo może wywołać gwałtowny spadek ciśnienia.[1][2]
Mechanizm
Haloperydol blokuje receptory alfa-1-adrenergiczne, więc osłabia zależny od nich skurcz naczyń wywoływany przez adrenalinę. Pobudzenie receptorów beta-2 przez adrenalinę pozostaje wtedy bez przeciwwagi i może przeważyć rozszerzenie naczyń, co prowadzi do paradoksalnego spadku ciśnienia (odwrócenie działania adrenaliny). Haloperydol może działać przeciwstawnie do adrenaliny i innych leków sympatykomimetycznych.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- EKG (zaburzenia rytmu, odstęp QTc)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Przedawkowaniedawka · haloperydol | ryzyko rośnie | W hipotonii i zapaści po przedawkowaniu haloperydolu adrenaliny nie wolno podawać, bo może wywołać gwałtowny spadek ciśnienia – stosuje się płyny oraz noradrenalinę lub dopaminę. |
| Domięśniowo we wstrzykiwaczu w anafilaksjidroga podania · adrenalina | inne zalecenie | W anafilaksji nie odracza się adrenaliny z powodu leczenia haloperydolem – po podaniu konieczna pilna ocena lekarska i kontrola ciśnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ MidodrynaW stanie zagrożenia życia, zwłaszcza we wstrząsie anafilaktycznym, nie wstrzymuje się adrenaliny z powodu przyjmowania midodryny.Gdy musisz użyć adrenaliny, zrób to bez wahania, wezwij pogotowie, powiedz ratownikom, że bierzesz midodrynę, i nie bierz kolejnej tabletki midodryny, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Gdy musisz użyć adrenaliny, zrób to bez wahania, wezwij pogotowie, powiedz ratownikom, że bierzesz midodrynę, i nie bierz kolejnej tabletki midodryny, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem.
Oba leki podnoszą ciśnienie krwi i przyspieszają pracę serca, więc razem mogą podnieść ciśnienie za mocno. Może to wywołać silny ból głowy, kołatanie serca albo nierówne bicie serca. Jeśli masz wstrzykiwacz z adrenaliną na ciężką alergię, nadal używaj go w razie potrzeby, bo ratuje życie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny, nagły ból głowy
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- zaburzenia widzenia
- bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W stanie zagrożenia życia, zwłaszcza we wstrząsie anafilaktycznym, nie wstrzymuje się adrenaliny z powodu przyjmowania midodryny[1]. Po podaniu adrenaliny pacjent przyjmujący midodrynę wymaga kontroli ciśnienia tętniczego i rytmu serca, a kolejną dawkę midodryny pomija się do czasu oceny przez lekarza. Poza sytuacjami nagłymi unika się łączenia midodryny z innymi lekami sympatykomimetycznymi[2]. Nadciśnienie po adrenalinie można opanować szybko działającym lekiem rozszerzającym naczynia albo lekiem blokującym receptory α-adrenergiczne[1].
Skutek kliniczny
Możliwy znaczny wzrost ciśnienia tętniczego, w tym przełom nadciśnieniowy, oraz zaburzenia rytmu serca. Odruchowa bradykardia po gwałtownym wzroście ciśnienia jest również możliwa.
Mechanizm
Oba leki pobudzają receptory α1-adrenergiczne naczyń i obkurczają naczynia krwionośne, więc ich działanie presyjne się sumuje. Inne leki sympatykomimetyczne mogą nasilać działanie adrenaliny[1]. Midodryny należy unikać razem z lekami sympatykomimetycznymi i innymi substancjami obkurczającymi naczynia, ponieważ może to znacznie zwiększyć ciśnienie krwi[2]. Adrenalina dodatkowo pobudza receptory β1 serca, co zwiększa ryzyko tachykardii i zaburzeń rytmu.
Metabolizm i transportery
- Midodryna: inhibitor CYP2D6[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- rytm serca (EKG)
Kiedy ocena się zmienia
| Autowstrzykiwacz lub iniekcja w stanie zagrożenia życia (anafilaksja, resuscytacja)postać · adrenalina | inne zalecenie | W stanach zagrożenia życia adrenalinę podaje się bez względu na przyjmowanie midodryny. Po opanowaniu stanu nagłego monitoruje się ciśnienie i rytm serca, a dawkę midodryny wstrzymuje do oceny lekarskiej. |
| Miejscowo w znieczuleniu (np. stomatologicznym)droga podania · adrenalina | ryzyko maleje | Adrenalina dodawana do środków znieczulających miejscowo działa ogólnoustrojowo w mniejszym stopniu, ale u pacjenta przyjmującego midodrynę nadal zaleca się ostrożność i kontrolę ciśnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gutron 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gutron-100027674/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gutron. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gutron-100027674/
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ PromazynaU pacjenta po przedawkowaniu promazyny nie podawaj adrenaliny w leczeniu niedociśnienia.W razie ciężkiej reakcji alergicznej wstrzyknij adrenalinę zgodnie z zaleceniem i od razu dzwoń pod 112, mówiąc ratownikom, że przyjmujesz promazynę.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
W razie ciężkiej reakcji alergicznej wstrzyknij adrenalinę zgodnie z zaleceniem i od razu dzwoń pod 112, mówiąc ratownikom, że przyjmujesz promazynę.
Promazyna może osłabiać działanie adrenaliny podawanej w ciężkiej reakcji alergicznej. Zamiast podnieść ciśnienie, adrenalina może wtedy działać słabiej, a czasem nawet je obniżyć. Nie oznacza to, że masz rezygnować z adrenaliny w nagłym wypadku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie po wstrzyknięciu
- bardzo szybkie lub nierówne bicie serca
- brak poprawy oddychania lub nasilanie się obrzęku po wstrzyknięciu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
U pacjenta po przedawkowaniu promazyny nie podawaj adrenaliny w leczeniu niedociśnienia[1]. W takiej sytuacji stosuje się leki pobudzające wyłącznie receptory α, np. noradrenalinę lub fenylefrynę, oraz uzupełnianie płynów. W anafilaksji u pacjenta przyjmującego promazynę adrenaliny nie wolno wstrzymywać, ale należy monitorować ciśnienie i tętno oraz liczyć się z koniecznością powtórzenia dawki i wezwania pomocy medycznej.
Skutek kliniczny
Osłabienie działania presyjnego adrenaliny, a nawet paradoksalne obniżenie ciśnienia tętniczego z odruchowym przyspieszeniem czynności serca. Najgroźniejsze jest to u pacjenta z niedociśnieniem po przedawkowaniu promazyny, któremu nie wolno podawać adrenaliny[1]. W anafilaksji odpowiedź na adrenalinę może być słabsza niż oczekiwana.
Mechanizm
Promazyna jako pochodna fenotiazyny blokuje receptory α1-adrenergiczne. Przy zablokowanych receptorach α adrenalina nie obkurcza naczyń, a przewagę zyskuje jej działanie na receptory β2, które rozszerza naczynia. Promazyna działa przeciwstawnie do adrenaliny[1].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość i rytm serca
- odpowiedź kliniczna na adrenalinę w anafilaksji
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Przedawkowaniedawka · promazyna | ryzyko rośnie | Po przedawkowaniu promazyny adrenaliny nie wolno podawać, a niedociśnienie leczy się agonistami receptorów α. |
| Miejscowo, w połączeniu ze środkiem znieczulającym miejscowodroga podania · adrenalina | ryzyko maleje | Niewielkie ilości adrenaliny dodawane do miejscowych środków znieczulających, np. w stomatologii, rzadko dają istotny klinicznie efekt ogólnoustrojowy, ale warto poinformować lekarza o przyjmowaniu promazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Promazine Hasco 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/promazine-hasco-100358572/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.