Interakcje / Awanafil / Awanafil i larotrektynib
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany schematu, ale warto zacząć od najmniejszej skutecznej dawki awanafilu i poinformować pacjenta o objawach spadku ciśnienia.
Możesz stosować oba leki, ale zacznij od najmniejszej dawki awanafilu, nie pij przy nim alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli po tabletce źle się czujesz.
Interakcja o niejasnym znaczeniuAwanafil+ LarotrektynibPołączenie można stosować bez zmiany schematu, ale warto zacząć od najmniejszej skutecznej dawki awanafilu i poinformować pacjenta o objawach spadku ciśnienia.Możesz stosować oba leki, ale zacznij od najmniejszej dawki awanafilu, nie pij przy nim alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli po tabletce źle się czujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Możesz stosować oba leki, ale zacznij od najmniejszej dawki awanafilu, nie pij przy nim alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli po tabletce źle się czujesz.
Lek przeciwnowotworowy larotrektynib może trochę spowolnić usuwanie awanafilu z organizmu. Awanafil może wtedy działać nieco silniej, na przykład mocniej obniżać ciśnienie lub częściej wywoływać ból głowy. Zwykle nie jest to groźne, ale warto znać objawy, które mogą się pojawić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie omdlenia
- silny ból głowy
- nagłe zaczerwienienie twarzy z kołataniem serca
- bolesny wzwód trwający dłużej niż 4 godziny
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany schematu, ale warto zacząć od najmniejszej skutecznej dawki awanafilu i poinformować pacjenta o objawach spadku ciśnienia. Unikaj dokładania silnych inhibitorów CYP3A4, ponieważ ich łączenie z awanafilem jest przeciwwskazane[1], a jednocześnie zwiększają stężenie larotrektynibu[2]. Zwróć uwagę na alkohol i leki obniżające ciśnienie, które sumują się z działaniem awanafilu[1].
Skutek kliniczny
Spodziewany jest co najwyżej umiarkowany wzrost stężenia awanafilu i nieco większe ryzyko jego działań zależnych od dawki, takich jak ból głowy, zaczerwienienie twarzy i objawowe obniżenie ciśnienia z zawrotami głowy[1]. Nie opisano przypadków klinicznie istotnej interakcji tej pary. Awanafil nie wpływa na metabolizm larotrektynibu, więc skuteczność leczenia przeciwnowotworowego nie powinna się zmienić.
Mechanizm
Larotrektynib może umiarkowanie zwiększać stężenie awanafilu, ponieważ słabo hamuje CYP3A, który rozkłada awanafil. Awanafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a leki hamujące ten enzym zwiększają ekspozycję na niego[1]. Larotrektynib w dawce 100 mg dwa razy na dobę zwiększał Cmax i AUC midazolamu 1,7-krotnie, co odpowiada słabemu inhibitorowi CYP3A[2]. Dla porównania amlodypina, również słaby inhibitor CYP3A4, zwiększała maksymalną i całkowitą ekspozycję na awanafil odpowiednio o 28% i 60%[1]. Silne inhibitory CYP3A4 zwiększały AUC awanafilu 13–14-krotnie[1], ale larotrektynib nie należy do tej grupy.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Awanafil – inhibitor BCRP[3], larotrektynib – substrat BCRP[4]
- Awanafil – inhibitor CYP3A4[3], larotrektynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Awanafil – inhibitor P-gp[3], larotrektynib – substrat P-gp[4]
- Larotrektynib – słaby inhibitor CYP3A4[5], awanafil – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Awanafil: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[3]
- Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[4], induktor CYP2B6[4], substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[4]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i objawy ortostatyczne po pierwszych dawkach awanafilu
- tolerancja awanafilu – ból głowy, zaczerwienienie twarzy
- przegląd pozostałych leków pod kątem silnych inhibitorów CYP3A4 i leków hipotensyjnych
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaAwanafila alkoholZaleca się unikać alkoholu w czasie stosowania awanafilu.Nie pij alkoholu w czasie stosowania tego leku, a jeśli już się napijesz, wstawaj powoli i w razie złego samopoczucia od razu usiądź lub się połóż.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie stosowania tego leku, a jeśli już się napijesz, wstawaj powoli i w razie złego samopoczucia od razu usiądź lub się połóż.
Alkohol razem z tym lekiem może mocniej obniżyć ciśnienie krwi. Może to powodować zawroty głowy, uczucie zamroczenia, a nawet omdlenie. Ryzyko jest większe, gdy przyjmujesz też leki na nadciśnienie albo na prostatę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy po wstaniu
- uczucie zamroczenia lub „mroczki” przed oczami
- osłabienie lub uczucie bliskie omdlenia
- przyspieszone bicie serca
- silny ból głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zaleca się unikać alkoholu w czasie stosowania awanafilu. Pacjenta należy poinstruować, że alkohol zwiększa prawdopodobieństwo niedociśnienia, zawrotów głowy i omdlenia, oraz pouczyć go o postępowaniu przy objawach niedociśnienia ortostatycznego.[1] Jeśli pacjent mimo to sięgnie po alkohol, powinien ograniczyć jego ilość, unikać gwałtownego wstawania i nie podejmować aktywności wymagających pełnej sprawności.
Skutek kliniczny
Alkohol przyjęty razem z awanafilem może nasilić spadek ciśnienia tętniczego i wywołać zawroty głowy, uczucie zamroczenia lub omdlenie. W badaniu jednodawkowym u zdrowych osób średnie maksymalne obniżenie rozkurczowego ciśnienia krwi po połączeniu obu substancji było istotnie statystycznie większe niż po samym awanafilu (3,2 mmHg) lub samym alkoholu (5,0 mmHg).[1] Podręcznik ALKO2 wskazuje dodatkowo na możliwość zaburzeń rytmu serca i bólów głowy przy ortostatycznych spadkach ciśnienia.
Mechanizm
Awanafil rozszerza naczynia krwionośne, a alkohol dodatkowo obniża ciśnienie tętnicze. Oba działania się sumują, więc rośnie ryzyko objawowego niedociśnienia, w tym ortostatycznego.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedociśnienia ortostatycznego (zawroty głowy, zamroczenie, stany przedomdleniowe)
- ciśnienie tętnicze u pacjentów z nadciśnieniem leczonych jednocześnie lekami hipotensyjnymi
- omdlenia i upadki, zwłaszcza u osób starszych
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu silniej obniża ciśnienie i zwiększa ryzyko objawowego niedociśnienia oraz omdlenia po awanafilu. Jest to wniosek z mechanizmu addycji, ChPL nie podaje progu dawki etanolu. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i omdlenie niosą większe ryzyko upadku i urazu. Jest to wniosek kliniczny, w przytoczonych źródłach brak danych porównawczych dla tej grupy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuLarotrektyniba alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek może powodować zawroty głowy, zmęczenie i obciążać wątrobę. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą nasilać te objawy. Nie wiadomo, by mała ilość alkoholu była groźna, ale lepiej pić rzadko i niewiele albo wcale. Unikaj drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać ilość leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub chwiejny chód
- nadmierna senność lub zmęczenie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności lub wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia. Pacjent powinien unikać alkoholu w dniach, w których odczuwa zawroty głowy lub zmęczenie, i nie prowadzić pojazdów po wypiciu nawet niewielkiej ilości. Należy unikać napojów zawierających grejpfruta, w tym drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać stężenie larotrektynibu w osoczu[1]. U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby trzeba przekazać informację lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, senności i zmęczenia oraz zaburzeń chodu, co zwiększa ryzyko upadków i utrudnia prowadzenie pojazdów. Regularne lub obfite picie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest znanym działaniem niepożądanym larotrektynibu. Alkohol może też nasilać nudności i wymioty, częste w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Brak opisanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.
Mechanizm
Nie należy spodziewać się istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A, P-gp ani BCRP, które decydują o losach larotrektynibu w organizmie. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, a jego stężenie zwiększają m.in. grejpfrut i inhibitory CYP3A[1]. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie farmakodynamiczne. Larotrektynib często wywołuje zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy neurologiczne oraz zwiększa aktywność aminotransferaz. Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i jest hepatotoksyczny, dlatego oba czynniki mogą się sumować. ChPL larotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
- zawroty głowy, zaburzenia chodu i nadmierna senność
- nudności i wymioty
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu jednorazowo istotnie nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko upadków oraz zaostrzenia nudności i wymiotów u pacjenta leczonego larotrektynibem. |
| Picie regularne lub codzienneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością larotrektynibu, dlatego wymaga ścisłej kontroli parametrów wątrobowych i poinformowania lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Inne interakcje tych leków 365
Połączenie przeciwwskazaneAwanafil+ RiocyguatNie łącz awanafilu z riocyguatem.Jeśli przyjmujesz riocyguat, nie bierz awanafilu ani innych podobnych leków na erekcję i zapytaj lekarza o inne leczenie.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz riocyguat, nie bierz awanafilu ani innych podobnych leków na erekcję i zapytaj lekarza o inne leczenie.
Awanafil to lek na zaburzenia erekcji, a riocyguat stosuje się w leczeniu nadciśnienia płucnego. Oba leki rozszerzają naczynia krwionośne i razem mogą bardzo mocno obniżyć ciśnienie krwi. Może to wywołać silne zawroty głowy, omdlenie i upadek. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy
- uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- nagłe osłabienie
- mroczki przed oczami
- przyspieszone bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz awanafilu z riocyguatem[1][2]. U pacjenta leczonego riocyguatem żaden inhibitor PDE5 nie jest dopuszczalny w leczeniu zaburzeń erekcji, dlatego wybór innej metody leczenia należy do lekarza. Gdy planowane jest włączenie riocyguatu u pacjenta, który doraźnie przyjmuje awanafil, lekarz powinien ustalić odstawienie awanafilu i odstęp przed pierwszą dawką riocyguatu.
Skutek kliniczny
Połączenie może prowadzić do objawowego niedociśnienia tętniczego z zawrotami głowy, zamroczeniem lub omdleniem[1]. W badaniach klinicznych riocyguat nasilał hipotensyjne działanie inhibitorów PDE5, a skojarzenie nie przynosiło korzyści klinicznej[1]. W długotrwałym stosowaniu riocyguatu z syldenafilem u pacjentów z nadciśnieniem płucnym odnotowano wysoki odsetek przerwania leczenia, głównie z powodu niedociśnienia[2].
Mechanizm
Awanafil hamuje rozkład cGMP przez fosfodiesterazę typu 5, a riocyguat zwiększa wytwarzanie cGMP przez bezpośrednią stymulację rozpuszczalnej cyklazy guanylanowej. Oba leki działają więc na ten sam szlak tlenek azotu/cGMP i nasilają rozszerzenie naczyń. W badaniach przedklinicznych skojarzenie inhibitorów PDE5 z riocyguatem dawało addytywne obniżenie ciśnienia tętniczego[1], a przy większych dawkach w niektórych przypadkach działanie ponadaddytywne[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze krwi
- objawy niedociśnienia – zawroty głowy, omdlenia
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adempas 0,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adempas-100322670/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adempas. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/adempas-100322670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAwanafil+ LonafarnibNie stosuj awanafilu u pacjenta przyjmującego lonafarnib.Nie przyjmuj awanafilu, jeśli leczysz się lonafarnibem, i zapytaj lekarza prowadzącego o bezpieczne leczenie zaburzeń erekcji.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj awanafilu, jeśli leczysz się lonafarnibem, i zapytaj lekarza prowadzącego o bezpieczne leczenie zaburzeń erekcji.
Lonafarnib mocno spowalnia rozkładanie awanafilu w organizmie. Awanafil może wtedy działać dużo silniej i dłużej niż zwykle. Grozi to gwałtownym spadkiem ciśnienia, zawrotami głowy i omdleniem. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub zamroczenie
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silny ból głowy
- nagłe pogorszenie albo utrata widzenia
- bolesna erekcja trwająca ponad 4 godziny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj awanafilu u pacjenta przyjmującego lonafarnib.[1] Awanafilu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4.[2] Inne inhibitory PDE5 również są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego wybór leczenia zaburzeń erekcji u pacjenta leczonego lonafarnibem powinien ustalić lekarz prowadzący.
Skutek kliniczny
Należy się spodziewać wielokrotnego wzrostu ekspozycji na awanafil i nasilenia jego działań zależnych od dawki – przede wszystkim objawowego niedociśnienia z zawrotami głowy i omdleniem, a także bólu głowy, uderzeń gorąca i zaburzeń widzenia. Wydłużenie okresu półtrwania awanafilu przedłuża też okres ryzyka groźnej interakcji z azotanami podanymi doraźnie.
Mechanizm
Lonafarnib hamuje CYP3A4 w sposób zależny od mechanizmu działania i in vivo zachowuje się jak silny inhibitor tego enzymu. W dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie, a Cmax 2,8-krotnie.[1] Awanafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4. Silny inhibitor tego enzymu, ketokonazol, zwiększał AUC awanafilu 14-krotnie, a Cmax 3-krotnie, i wydłużał jego okres półtrwania do około 9 godzin.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Awanafil – inhibitor CYP3A4[3], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Awanafil – inhibitor P-gp[3], lonafarnib – substrat P-gp[4]
- Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], awanafil – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Lonafarnib – inhibitor P-gp[4], awanafil – substrat P-gp[3]
- Awanafil: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[3]
- Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, jeśli pacjent już przyjął awanafil podczas leczenia lonafarnibem
- objawy niedociśnienia: zawroty głowy, omdlenie
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LarotrektynibNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz larotrektynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, niedokrwistości i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie się lub krwawienia z nosa czy dziąseł
- nietypowa bladość, osłabienie lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny miejscowy niesteroidowy lek przeciwzapalny i uzgodnij to z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw maść z fenylobutazonem i rozważ kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z neutropenią, niedokrwistością lub małopłytkowością, a w konsekwencji zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Zaburzenia te mogą utrudnić kontynuowanie leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który może obniżać liczbę krwinek, a fenylobutazon sam ma znany potencjał uszkadzania szpiku, więc ich działanie mielotoksyczne może się sumować. Przy dłuższym stosowaniu maści fenylobutazon wchłania się na tyle, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej w obrębie dróg eliminacji larotrektynibu się nie oczekuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- objawy skazy krwotocznej (siniaki, krwawienia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko działania mielotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (np. syldenafil, tadalafil, wardenafil) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.
Niektóre leki na HIV, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na zaburzenia erekcji, takich jak syldenafil, tadalafil, wardenafil czy awanafil. Lek na erekcję działa wtedy dużo silniej i dłużej, niż powinien. Może to wywołać silny spadek ciśnienia, omdlenie, zaburzenia widzenia albo długi, bolesny wzwód. Część tych połączeń jest całkowicie zakazana, a przy innych potrzebna jest wyraźnie mniejsza dawka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- nagłe pogorszenie lub utrata widzenia
- wzwód trwający kilka godzin lub bolesny
- kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje. Awanafil jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i inhibitorami proteazy wzmacnianymi rytonawirem, dlatego tego połączenia nie należy stosować. Wardenafil jest przeciwwskazany z rytonawirem, a z pozostałymi inhibitorami proteazy należy go unikać, przy sakwinawirze także z powodu ryzyka wydłużenia odstępu QT. Syldenafil i tadalafil w leczeniu zaburzeń erekcji można stosować tylko w zredukowanej dawce i rzadziej niż zwykle, zgodnie z zaleceniami charakterystyki produktu. Przewlekłe stosowanie syldenafilu w tętniczym nadciśnieniu płucnym u pacjenta przyjmującego inhibitor proteazy jest przeciwwskazane, a tadalafil w tym wskazaniu wymaga specjalnego schematu włączania i odstawiania[1]. Pacjenta należy poinformować o objawach przedawkowania inhibitora PDE5 i bezwzględnym zakazie łączenia z azotanami.
Skutek kliniczny
Nasilenie i wydłużenie działania inhibitora PDE5 z ryzykiem ciężkiego niedociśnienia, zawrotów głowy, omdlenia, zaburzeń widzenia, bólu głowy, zaczerwienienia twarzy oraz przedłużonego, bolesnego wzwodu (priapizmu). Przy wardenafilu skojarzonym z sakwinawirem dochodzi ryzyko addycyjnego wydłużenia odstępu QT. Skutek dotyczy wszystkich par obu grup, a różnice w kwalifikacji wynikają z wrażliwości poszczególnych inhibitorów PDE5 i ze wskazania, w którym są stosowane.
Mechanizm
Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, silnie hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita. Wszystkie inhibitory fosfodiesterazy typu 5 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego ich stężenie we krwi wyraźnie rośnie, a okres półtrwania się wydłuża. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy. Typranawir sam indukuje część enzymów, ale stosowany jest zawsze z rytonawirem, więc wypadkowym efektem jest hamowanie metabolizmu inhibitora PDE5. Fosamprenawir działa przez swój aktywny metabolit amprenawir i również jest wzmacniany rytonawirem.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po pierwszej dawce inhibitora PDE5
- objawy niedociśnienia ortostatycznego i omdlenia
- zaburzenia widzenia
- przedłużony lub bolesny wzwód
- EKG i odstęp QT przy skojarzeniu sakwinawiru z wardenafilem
- tolerancja wysiłku i objawy niewydolności prawej komory u pacjentów z nadciśnieniem płucnym
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne dawkowanie w tętniczym nadciśnieniu płucnymdawka · inhibitory fosfodiesterazy typu 5 | ryzyko rośnie | Przewlekłe podawanie syldenafilu w nadciśnieniu płucnym z inhibitorem proteazy jest przeciwwskazane, ponieważ utrzymująca się wysoka ekspozycja grozi ciężkim niedociśnieniem. Tadalafil w tym wskazaniu można stosować wyłącznie według specjalnego schematu z charakterystyki produktu, pod kontrolą lekarza prowadzącego. |
| Włączanie inhibitora proteazy u pacjenta już leczonego inhibitorem PDE5kolejność włączenia · inhibitory fosfodiesterazy typu 5 | inne zalecenie | Gdy inhibitor proteazy jest włączany u pacjenta przyjmującego regularnie inhibitor PDE5, należy przerwać podawanie inhibitora PDE5 przed rozpoczęciem terapii przeciwretrowirusowej i po ustabilizowaniu jej ponownie włączyć go od najmniejszej dawki. Gdy kolejność jest odwrotna, inhibitor PDE5 rozpoczyna się od najmniejszej dawki. |
Źródła
- Chinello P, Cicalini S, Pichini S, Pacifici R, Tempestilli M, Petrosillo N. Sildenafil plasma concentrations in two HIV patients with pulmonary hypertension treated with ritonavir-boosted protease inhibitors. Curr HIV Res. 2012;10(2):162-4. doi: 10.2174/157016212799937263. PMID: 22329523.
Połączenie przeciwwskazaneLarotrektynib+ SomapacitanNie łącz somapacitanu z larotrektynibem.Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.
Lek z hormonem wzrostu nie może być stosowany w czasie leczenia nowotworu. Hormon wzrostu pobudza wzrost tkanek i mógłby sprzyjać rozwojowi guza. Może też osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego. Hormon wzrostu można rozważyć dopiero wtedy, gdy leczenie nowotworu się zakończy, a choroba nie jest aktywna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub narastające guzki albo zgrubienia
- nasilające się bóle głowy, wymioty lub zaburzenia widzenia
- nowe bóle w miejscu wcześniejszego guza
- niezamierzona utrata masy ciała lub przewlekłe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz somapacitanu z larotrektynibem. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie nowotworowej, w tym nieaktywnych guzach wewnątrzczaszkowych[1]. Jeśli pacjent leczony somapacitanem wymaga włączenia larotrektynibu, somapacitan należy odstawić. Decyzję o ewentualnym późniejszym włączeniu hormonu wzrostu podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Ryzyko pobudzenia wzrostu lub nawrotu nowotworu oraz możliwe osłabienie działania larotrektynibu. Leczenie somapacitanem należy przerwać w przypadku objawów wzrostu guza[1].
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie nowotworu. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi terapii larotrektynibem. Hormon wzrostu może też zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450[1]. Larotrektynib jest substratem CYP3A, a zmniejszenie jego ekspozycji obniża skuteczność leczenia[2]. Ten drugi mechanizm jest teoretyczny i ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej w badaniach kontrolnych
- objawy wzrostu lub nawrotu guza po ewentualnym późniejszym włączeniu somapacitanu
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie larotrektynibem zakończone, choroba nowotworowa nieaktywnakolejność włączenia · larotrektynib | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie somapacitan można rozważyć, ale wymaga to ścisłej obserwacji w kierunku wzrostu lub nawrotu guza, a leczenie przerywa się przy objawach progresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneAzotany (np. monoazotan izosorbidu, triazotan glicerolu, tetraazotan pentaerytrytylu)+ Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (np. syldenafil, tadalafil, wardenafil) klasaJednoczesne stosowanie azotanu i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 jest przeciwwskazane bez względu na postać, drogę podania i dawkę azotanu.Nigdy nie łącz azotanu z lekiem z grupy inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, a jeśli po przyjęciu leku na erekcję poczujesz ból w klatce piersiowej, nie bierz nitrogliceryny, tylko od razu dzwoń pod numer 112 i powiedz, jaki lek i kiedy przyjąłeś.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nigdy nie łącz azotanu z lekiem z grupy inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, a jeśli po przyjęciu leku na erekcję poczujesz ból w klatce piersiowej, nie bierz nitrogliceryny, tylko od razu dzwoń pod numer 112 i powiedz, jaki lek i kiedy przyjąłeś.
Leki z grupy azotanów, takie jak nitrogliceryna (triazotan glicerolu) czy monoazotan izosorbidu, rozszerzają naczynia krwionośne i są stosowane w chorobie wieńcowej. Leki na zaburzenia erekcji lub nadciśnienie płucne, takie jak syldenafil, tadalafil, wardenafil czy awanafil, działają w podobny sposób. Przyjęte razem mogą spowodować nagły i bardzo duży spadek ciśnienia, omdlenie, a nawet zawał serca. Dotyczy to wszystkich leków z obu grup, także tabletek i aerozolu pod język, plastrów oraz maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie lub utrata przytomności
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
- bardzo szybkie lub nierówne bicie serca
- nagła bladość, zimne poty, osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie azotanu i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 jest przeciwwskazane bez względu na postać, drogę podania i dawkę azotanu. Przeciwwskazanie obejmuje azotany przewlekłe, doraźne podjęzykowe, przezskórne i maści, w tym maść z triazotanem glicerolu stosowaną w szczelinie odbytu. U pacjenta, który przyjmuje azotan regularnie lub może go potrzebować doraźnie, nie należy wydawać ani przepisywać syldenafilu, tadalafilu, wardenafilu ani awanafilu. Jeśli po przyjęciu inhibitora fosfodiesterazy typu 5 wystąpi ból dławicowy, nie podaje się azotanu, tylko wzywa pomoc medyczną i stosuje inne leczenie. Azotan można rozważyć dopiero po upływie odstępu zależnego od leku – co najmniej 12 godzin po awanafilu, 24 godziny po syldenafilu i wardenafilu oraz 48 godzin po tadalafilu – i wyłącznie pod nadzorem medycznym z monitorowaniem ciśnienia. Przy codziennym stosowaniu tadalafilu, także w małej dawce w łagodnym rozroście prostaty lub w nadciśnieniu płucnym, odstęp ten praktycznie nie występuje. Syldenafil i tadalafil stosowane w tętniczym nadciśnieniu płucnym podlegają temu samemu przeciwwskazaniu co stosowane w zaburzeniach erekcji.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nagłe, głębokie i długotrwałe niedociśnienie z zawrotami głowy, omdleniem i odruchowym przyspieszeniem czynności serca. U osób z chorobą wieńcową spadek ciśnienia perfuzyjnego może nasilić niedokrwienie mięśnia sercowego i doprowadzić do zawału, udaru, groźnych zaburzeń rytmu lub zgonu. Niedociśnienie słabo odpowiada na samo uniesienie kończyn i może wymagać płynoterapii oraz leków presyjnych.
Mechanizm
Azotany są donorami tlenku azotu, który aktywuje rozpuszczalną cyklazę guanylanową w mięśniówce gładkiej naczyń i zwiększa wytwarzanie cGMP. Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 hamują rozkład cGMP, więc w obecności azotanu cGMP gromadzi się w nadmiarze. Skutkiem jest silne, nasilające się wzajemnie rozszerzenie naczyń żylnych i tętniczych, czyli synergizm farmakodynamiczny. Mechanizm wynika z samej istoty działania obu grup, dlatego dotyczy każdego azotanu i każdego inhibitora fosfodiesterazy typu 5 bez względu na postać i drogę podania. Leki różnią się jedynie czasem działania, co wpływa na wymagany odstęp między nimi.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i czynność serca przy każdym podejrzeniu łącznego narażenia
- objawy niedociśnienia – zawroty głowy, omdlenie, bladość, poty
- objawy niedokrwienia mięśnia sercowego – ból w klatce piersiowej, zmiany w EKG
- czas przyjęcia ostatniej dawki inhibitora fosfodiesterazy typu 5 przed podaniem azotanu w stanie nagłym
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 12 h od ostatniej dawki awanafiluinhibitory fosfodiesterazy typu 5 | interakcja nie dotyczy | W ciągu co najmniej 12 godzin od przyjęcia awanafilu nie należy podawać azotanu. Po tym czasie azotan można rozważyć tylko w stanie uzasadnionym klinicznie i pod nadzorem medycznym. |
| odstep ≤ 24 h od ostatniej dawki syldenafilu lub wardenafiluinhibitory fosfodiesterazy typu 5 | interakcja nie dotyczy | W ciągu co najmniej 24 godzin od przyjęcia syldenafilu lub wardenafilu nie należy podawać azotanu. Po tym czasie azotan można rozważyć tylko pod nadzorem medycznym z monitorowaniem ciśnienia. |
| odstep ≤ 48 h od ostatniej dawki tadalafiluinhibitory fosfodiesterazy typu 5 | interakcja nie dotyczy | Tadalafil działa najdłużej z grupy, dlatego azotanu nie należy podawać przez co najmniej 48 godzin od jego przyjęcia. Przy codziennym stosowaniu tadalafilu bezpieczny odstęp nie występuje. |
| Podjęzykowa, przezskórna lub doodbytnicza (maść)droga podania · azotany | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obejmuje także azotany doraźne i miejscowe, w tym plastry i maść z triazotanem glicerolu stosowaną w szczelinie odbytu, bo wchłonięta ilość wystarcza do wywołania ciężkiego niedociśnienia. |
Niekorzystna interakcjaAwanafil+ CenobamatJednoczesnego stosowania awanafilu z induktorami CYP3A4, w tym z cenobamatem, nie zaleca się, ponieważ może zmniejszać skuteczność awanafilu.Nie zwiększaj sam dawki awanafilu ani nie odstawiaj cenobamatu – jeśli awanafil działa za słabo, porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zwiększaj sam dawki awanafilu ani nie odstawiaj cenobamatu – jeśli awanafil działa za słabo, porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia.
Lek przeciwpadaczkowy cenobamat przyspiesza rozkładanie awanafilu w organizmie. Przez to awanafil może działać słabiej albo krócej niż zwykle. Oba leki mogą też powodować zawroty głowy, które razem bywają silniejsze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- awanafil działa słabiej albo wcale
- zawroty głowy lub zamroczenie po wstaniu
- uczucie zbliżającego się omdlenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania awanafilu z induktorami CYP3A4, w tym z cenobamatem, nie zaleca się, ponieważ może zmniejszać skuteczność awanafilu.[1] Jeśli pacjent mimo to stosuje oba leki, należy ocenić odpowiedź na awanafil i nie zwiększać dawki ponad maksymalną zalecaną. Przy braku skuteczności warto rozważyć z lekarzem metodę leczenia zaburzeń erekcji niezależną od metabolizmu wątrobowego. Pacjenta należy uprzedzić o możliwych zawrotach głowy.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest słabsze lub krótsze działanie awanafilu z powodu przyspieszonego metabolizmu. Możliwe jest też nasilenie zawrotów głowy i uczucia zamroczenia, zwłaszcza po wstaniu.
Mechanizm
Awanafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4.[1] Cenobamat w sposób zależny od dawki indukuje CYP3A4 i może zmniejszać ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez ten cytochrom.[2] Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po rozpoczęciu, zakończeniu albo zmianie dawki cenobamatu.[2] Dodatkowo cenobamat działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, a awanafil rozszerza naczynia i może powodować zawroty głowy, więc działania niepożądane mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Awanafil – inhibitor CYP3A4[3], cenobamat – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Cenobamat – umiarkowany induktor CYP3A4[5], awanafil – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Awanafil: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[3]
- Cenobamat: umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], wrażliwy substrat UGT2B7[4]
Monitorować
- skuteczność awanafilu
- zawroty głowy i objawy niedociśnienia ortostatycznego
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie, odstawienie albo zmiana dawki cenobamatukolejność włączenia · cenobamat | inne zalecenie | Nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni po rozpoczęciu, zakończeniu albo zmianie dawki cenobamatu, więc skuteczność awanafilu może się zmieniać w tym okresie. |
| dawka ≥ 200 mg/dobęcenobamat | ryzyko rośnie | Indukcja CYP3A4 przez cenobamat jest zależna od dawki, więc przy większych dawkach należy spodziewać się silniejszego osłabienia działania awanafilu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAwanafil+ SelperkatynibNależy unikać łączenia awanafilu z selperkatynibem.Nie przyjmuj awanafilu podczas leczenia selperkatynibem, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie onkologiczne.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj awanafilu podczas leczenia selperkatynibem, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem, który prowadzi twoje leczenie onkologiczne.
Selperkatynib spowalnia rozkładanie awanafilu w organizmie, przez co awanafil może działać silniej i dłużej. Może to powodować zbyt duży spadek ciśnienia krwi, zawroty głowy, a nawet omdlenie. Tych leków nie powinno się przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy
- uczucie zamroczenia lub słabości
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia awanafilu z selperkatynibem[1]. Jeśli lekarz uzna, że leczenie zaburzeń erekcji jest konieczne, decyzję o wyborze leku i dawce podejmuje z uwzględnieniem hamowania CYP3A4 przez selperkatynib. Inne inhibitory PDE5 również są metabolizowane przez CYP3A4, a wardenafilu także nie łączy się z selperkatynibem[1].
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia awanafilu może nasilić jego działania niepożądane wynikające z rozszerzenia naczyń, przede wszystkim objawowe obniżenie ciśnienia krwi z zawrotami głowy, zamroczeniem, stanem przedomdleniowym lub omdleniem[2]. Ryzyko rośnie przy jednoczesnym stosowaniu leków obniżających ciśnienie, leków blokujących receptory α-adrenergiczne lub alkoholu[2].
Mechanizm
Awanafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a leki hamujące ten enzym zwiększają ekspozycję na awanafil[2]. Selperkatynib hamuje CYP3A4 – zwiększał Cmax i AUC midazolamu odpowiednio o około 39% i 54%[1]. Awanafil należy do wrażliwych substratów CYP3A4, których nie łączy się z selperkatynibem[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Awanafil – inhibitor BCRP[3], selperkatynib – substrat BCRP[4]
- Awanafil – inhibitor CYP3A4[3], selperkatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Awanafil – inhibitor P-gp[3], selperkatynib – substrat P-gp[4]
- Selperkatynib – słaby inhibitor CYP3A4[5], awanafil – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Selperkatynib – słaby inhibitor P-gp[4], awanafil – substrat P-gp[3]
- Awanafil: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[3]
- Selperkatynib: słaby inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[4], słaby inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[4]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze krwi
- objawy niedociśnienia: zawroty głowy, zamroczenie, stan przedomdleniowy, omdlenie
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 100 mgawanafil | ryzyko rośnie | Większa dawka awanafilu przy zahamowanym metabolizmie przez CYP3A4 zwiększa ryzyko objawowego niedociśnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retsevmo 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retsevmo-100448387/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spedra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/spedra-100307942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retsevmo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/retsevmo-100448387/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.