Interakcje / Cefamandol / Cefamandol i streptomycyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek i słuchu oraz dostosowania dawkowania streptomycyny do czynności nerek.
Pij odpowiednią ilość płynów i od razu powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz szumy w uszach, gorszy słuch, zawroty głowy albo mniej moczu niż zwykle.
Niekorzystna interakcjaCefamandol+ StreptomycynaPołączenie można stosować, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek i słuchu oraz dostosowania dawkowania streptomycyny do czynności nerek.Pij odpowiednią ilość płynów i od razu powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz szumy w uszach, gorszy słuch, zawroty głowy albo mniej moczu niż zwykle.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednią ilość płynów i od razu powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz szumy w uszach, gorszy słuch, zawroty głowy albo mniej moczu niż zwykle.
Oba antybiotyki mogą obciążać nerki, a streptomycyna może też uszkadzać słuch i narząd równowagi. Gdy stosujesz je razem, to ryzyko jest nieco większe, zwłaszcza jeśli masz słabsze nerki. Lekarz zwykle kontroluje wtedy wyniki krwi i Twoje samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek i słuchu oraz dostosowania dawkowania streptomycyny do czynności nerek. Nie łączy się dodatkowo innych leków nefrotoksycznych ani diuretyków pętlowych, które nasilają ototoksyczność streptomycyny.[1] Obu antybiotyków nie miesza się w jednej strzykawce ani w jednym roztworze, ponieważ antybiotyki beta-laktamowe mogą inaktywować aminoglikozydy.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie uszkodzenia nerek, a wtórnie kumulacja streptomycyny i większe ryzyko uszkodzenia słuchu i równowagi.
Mechanizm
Streptomycyna jako aminoglikozyd działa nefrotoksycznie i ototoksycznie, a jednoczesne stosowanie z innymi lekami obciążającymi nerki nasila jej działanie nefrotoksyczne i neurotoksyczne.[1] Cefalosporyny, w tym cefamandol, mogą w pewnym stopniu uszkadzać kanaliki nerkowe, co przy łącznym podawaniu z aminoglikozydem sumuje się. Kumulacja streptomycyny przy pogorszeniu czynności nerek dodatkowo zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
- diureza i badanie ogólne moczu
- słuch i równowaga (szumy uszne, zawroty głowy)
- stężenie streptomycyny w surowicy, jeśli jest dostępne
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek streptomycyna kumuluje się, a ryzyko nefro- i ototoksyczności rośnie – konieczne dostosowanie dawki i częstsza kontrola kreatyniny. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych fizjologicznie słabsza czynność nerek zwiększa ryzyko kumulacji streptomycyny i uszkodzenia nerek oraz słuchu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · streptomycyna | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia nerek i narządu słuchu rośnie wraz z czasem trwania leczenia i dawką skumulowaną streptomycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
Alkohol przy tych lekach
Cefamandol a alkohol: brak opisu w bazie.
Streptomycyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 90
Połączenie przeciwwskazaneCefamandol+ TorasemidNie łącz torasemidu z cefamandolem ani z innymi cefalosporynami.Powiedz lekarzowi, który zleca zastrzyki z antybiotykiem, że bierzesz torasemid, i nie odstawiaj leku moczopędnego na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, który zleca zastrzyki z antybiotykiem, że bierzesz torasemid, i nie odstawiaj leku moczopędnego na własną rękę.
Lek moczopędny torasemid może zwiększać szkodliwe działanie antybiotyku cefamandolu na nerki. Tych leków zwykle nie stosuje się razem. Jeśli lekarz uzna takie leczenie za konieczne, będzie częściej sprawdzał wyniki badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- nowe lub nasilone obrzęki nóg
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- nietypowe osłabienie, nudności lub skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz torasemidu z cefamandolem ani z innymi cefalosporynami[1]. Jeśli antybiotyk jest niezbędny, rozważ antybiotyk spoza grupy cefalosporyn lub czasowe odstawienie torasemidu. Gdy połączenia nie da się uniknąć, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę torasemidu, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i kontroluj czynność nerek przez cały czas leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek z narastaniem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem ilości oddawanego moczu[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach torasemidu, odwodnieniu i wcześniejszej niewydolności nerek.
Mechanizm
Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, nasila nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Utrata wody i elektrolitów wywołana diuretykiem pętlowym sprzyja uszkodzeniu kanalików nerkowych przez antybiotyk, a oba leki obciążają nerki addycyjnie.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu, sodu i magnezu
- ciśnienie tętnicze i objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · torasemid | ryzyko rośnie | Ryzyko nasilenia nefrotoksyczności cefalosporyn jest największe przy dużych dawkach torasemidu. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy już upośledzonej czynności nerek lub odwodnieniu ryzyko ostrego uszkodzenia nerek jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Połączenie przeciwwskazaneGentamycyna+ StreptomycynaNie łącz gentamycyny ze streptomycyną.Jeśli dostałeś oba te leki, nie przyjmuj kolejnej dawki bez rozmowy z lekarzem i powiedz mu o leczeniu drugim antybiotykiem.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostałeś oba te leki, nie przyjmuj kolejnej dawki bez rozmowy z lekarzem i powiedz mu o leczeniu drugim antybiotykiem.
Gentamycyna i streptomycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Przyjmowane razem mogą uszkodzić nerki oraz słuch i narząd równowagi, a uszkodzenie słuchu bywa trwałe. Lekarze nie łączą tych dwóch leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy i chwianie się przy chodzeniu
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle albo obrzęki
- osłabienie mięśni lub trudności z oddychaniem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz gentamycyny ze streptomycyną. Jednoczesne podawanie innych aminoglikozydów z gentamycyną jest przeciwwskazane[1]. Gentamycyny nie podaje się w trakcie leczenia streptomycyną[2]. Przy zamianie jednego aminoglikozydu na drugi chorego trzeba dokładnie kontrolować, bo ryzyko dotyczy także podawania tych leków jeden po drugim[3]. Gdy potrzebne jest działanie synergiczne, aminoglikozyd łączy się z antybiotykiem beta-laktamowym, a nie z drugim aminoglikozydem[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz trwałego uszkodzenia słuchu i narządu równowagi. Ototoksyczność aminoglikozydów sumuje się i może być nieodwracalna[1]. Możliwe jest też nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym i u chorych z miastenią[2].
Mechanizm
Gentamycyna i streptomycyna to antybiotyki aminoglikozydowe o tym samym profilu toksyczności, więc ich działanie uszkadzające nerki, ucho wewnętrzne i przewodnictwo nerwowo-mięśniowe sumuje się. Jednoczesne podanie innego aminoglikozydu z gentamycyną zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności[1]. Gentamycyna dodana do leczenia streptomycyną nasila nefrotoksyczne i neurotoksyczne działanie obu leków[2]. Oba leki działają na ten sam cel w rybosomie bakteryjnym, dlatego połączenie nie daje korzyści terapeutycznej, a jedynie kumuluje toksyczność.
Monitorować
- stężenie aminoglikozydu w osoczu
- kreatynina w surowicy i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- słuch (audiometria)
- czynność narządu równowagi
- objawy blokady nerwowo-mięśniowej, zwłaszcza po znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Gąbka do implantacjipostać · gentamycyna | inne zalecenie | Gentamycyna podawana miejscowo w gąbce również może sumować działanie toksyczne ze streptomycyną, dlatego takiego połączenia należy unikać. |
| Stosowanie kolejno po sobiekolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie jednego aminoglikozydu na drugi ryzyko toksyczności się utrzymuje, dlatego potrzebna jest ścisła kontrola czynności nerek i słuchu. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji aminoglikozydów i nasila ich działanie nefrotoksyczne oraz ototoksyczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin B.Braun 1 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-b-braun-100223599/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ CefamandolNeomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi, w tym z cefamandolem.Nie używaj aerozolu z neomycyną w czasie leczenia cefamandolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj aerozolu z neomycyną w czasie leczenia cefamandolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Aerozol z neomycyną i zastrzyki z cefamandolem to dwa antybiotyki, które mogą obciążać nerki. Używane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek, a przy dłuższym stosowaniu neomycyny także słuchu. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy w uszach albo pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Neomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi, w tym z cefamandolem[1][2]. Na czas leczenia cefamandolem należy odstawić aerozol z neomycyną i w razie potrzeby zastosować miejscowy antybiotyk bez działania nefrotoksycznego. Jeśli pacjent stosował oba leki, należy ocenić czynność nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe jest uszkodzenie nerek, a przy wchłonięciu większej ilości neomycyny także uszkodzenie słuchu. Przy stosowaniu neomycyny na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie jest małe, dlatego ryzyko rośnie głównie przy dłuższym leczeniu, stosowaniu na większe powierzchnie oraz u osób z niewydolnością nerek.
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a cefalosporyny podawane razem z aminoglikozydami mogą wywołać objawy nefrotoksyczności[3]. Jednoczesne stosowanie leków nefrotoksycznych sumuje uszkadzające działanie na nerki, a długotrwałe łączenie neomycyny z takimi lekami może nasilać jej toksyczność[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie obu antybiotyków, co dodatkowo zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- ilość oddawanego moczu
- słuch i szumy uszne przy dłuższym stosowaniu neomycyny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefrotoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek oba antybiotyki są wolniej wydalane, co zwiększa ryzyko sumowania nefrotoksyczności. |
| Skóra uszkodzona, duża powierzchnia, zmiany sączącedroga podania · neomycyna | interakcja nie dotyczy | Neomycyny nie stosuje się na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące i owrzodzenia żylakowate, bo wchłanianie ogólnoustrojowe jest wtedy znaczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ StreptomycynaNie stosuj neomycyny razem ze streptomycyną.Nie stosuj neomycyny, gdy jesteś leczony streptomycyną, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj neomycyny, gdy jesteś leczony streptomycyną, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Neomycyna i streptomycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Oba mogą uszkadzać słuch, narząd równowagi i nerki, a użyte razem nasilają te szkodliwe działania. Uszkodzenie słuchu może być trwałe. Dotyczy to także neomycyny w aerozolu na skórę, zwłaszcza gdy stosujesz ją na rany lub duże powierzchnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- zmniejszona ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- osłabienie mięśni lub trudności w oddychaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny razem ze streptomycyną. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi[1][2]. Podczas leczenia streptomycyną nie podaje się neomycyny[3]. U pacjenta leczonego streptomycyną zmiany skórne leczy się środkiem miejscowym spoza grupy aminoglikozydów. Jeśli do połączenia już doszło, należy odstawić neomycynę i ocenić słuch, równowagę oraz czynność nerek.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu (szumy uszne, niedosłuch), zaburzeń równowagi i zawrotów głowy, uszkodzenia nerek oraz osłabienia mięśni z blokadą nerwowo-mięśniową. Uszkodzenie słuchu wywołane aminoglikozydami bywa nieodwracalne.
Mechanizm
Neomycyna i streptomycyna są antybiotykami aminoglikozydowymi o wspólnym profilu toksyczności – uszkadzają ucho wewnętrzne (ślimak i błędnik), nerki oraz mogą upośledzać przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te się sumują. Streptomycyna nasila nefrotoksyczne i neurotoksyczne działanie neomycyny[3]. Neomycyna podana miejscowo wchłania się w niewielkim stopniu, ale wchłanianie rośnie przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące i owrzodzenia oraz przy długotrwałym stosowaniu[1].
Monitorować
- słuch (szumy uszne, niedosłuch, w razie potrzeby audiometria)
- równowaga i zawroty głowy
- kreatynina i eGFR
- objawy osłabienia mięśni i zaburzeń oddychania
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące lub owrzodzeniapostać · neomycyna | ryzyko rośnie | Na uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny rośnie, co zwiększa jej stężenie ogólnoustrojowe i ryzyko sumowania toksyczności ze streptomycyną. |
| Stosowanie długotrwałeczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
Połączenie przeciwwskazaneStreptomycyna+ PirydostygminaNie podawaj streptomycyny pacjentowi leczonemu pirydostygminą z powodu miastenii.Nie przyjmuj streptomycyny, jeśli bierzesz pirydostygminę, i od razu powiedz lekarzowi, że chorujesz na miastenię lub przyjmujesz ten lek.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj streptomycyny, jeśli bierzesz pirydostygminę, i od razu powiedz lekarzowi, że chorujesz na miastenię lub przyjmujesz ten lek.
Streptomycyna to antybiotyk, który może osłabiać przekazywanie sygnałów z nerwów do mięśni. Pirydostygmina działa odwrotnie i jest stosowana głównie w miastenii, czyli chorobie powodującej męczliwość mięśni. Streptomycyna może zniweczyć działanie pirydostygminy i wywołać nagłe, groźne osłabienie mięśni, także tych potrzebnych do oddychania. Tych leków nie łączy się u osób z miastenią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- duszność lub płytki oddech
- nasilone osłabienie mięśni rąk, nóg lub szyi
- opadanie powiek albo podwójne widzenie
- trudności z połykaniem, mówieniem lub żuciem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podawaj streptomycyny pacjentowi leczonemu pirydostygminą z powodu miastenii.[1] Wybierz lek przeciwbakteryjny lub przeciwprątkowy spoza grupy aminoglikozydów, uwzględniając wskazanie i wrażliwość drobnoustroju. Jeżeli pirydostygmina jest stosowana z innego wskazania niż miastenia, a podanie streptomycyny jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem osłabienia mięśni i zaburzeń oddychania, zwłaszcza po lekach zwiotczających i znieczuleniu ogólnym.[1]
Skutek kliniczny
Streptomycyna może osłabić działanie pirydostygminy i nasilić objawy miastenii aż do przełomu miastenicznego z niewydolnością oddechową. Ryzyko rośnie przy upośledzonej czynności nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiotczających mięśnie lub środków do znieczulenia ogólnego.[1]
Mechanizm
Streptomycyny nie stosuje się u chorych na miastenię, a pirydostygmina jest podstawowym lekiem objawowym w tej chorobie, więc jednoczesne przepisanie obu leków zwykle oznacza podanie streptomycyny choremu z miastenią.[1] Streptomycyna jak inne aminoglikozydy upośledza przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i nasila działanie leków zwiotczających mięśnie.[1] Działa to przeciwnie do pirydostygminy, która hamując acetylocholinoesterazę zwiększa ilość acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym. Antybiotyki aminoglikozydowe i inne leki zakłócające przewodnictwo nerwowo-mięśniowe mogą wchodzić w interakcje z pirydostygminą.[2]
Monitorować
- siła mięśniowa, w tym mięśni oddechowych, opuszkowych i okoruchowych
- wydolność oddechowa
- czynność nerek
- słuch i równowaga
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek prowadzi do kumulacji streptomycyny i nasila jej działanie blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe oraz działanie ototoksyczne i nefrotoksyczne. |
| Streptomycyna w okresie okołooperacyjnymkolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Streptomycyna nasila działanie leków zwiotczających mięśnie i środków do znieczulenia ogólnego, co u pacjenta z miastenią zwiększa ryzyko przedłużonej niewydolności oddechowej po zabiegu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mestinon 60 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mestinon-100116797/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ StreptomycynaUnikaj jednoczesnego stosowania i rozważ lek przeciwgrzybiczy bez działania nefrotoksycznego.Powiedz lekarzowi, że dostajesz oba leki, i nie opuszczaj zleconych badań krwi oraz moczu.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że dostajesz oba leki, i nie opuszczaj zleconych badań krwi oraz moczu.
Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem zwiększają to ryzyko. Gdy nerki pracują gorzej, streptomycyna dłużej zostaje w organizmie i może szkodzić słuchowi oraz równowadze. Lekarz zwykle unika tego połączenia albo bardzo dokładnie kontroluje wyniki badań.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach, pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- osłabienie mięśni lub skurcze
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego stosowania i rozważ lek przeciwgrzybiczy bez działania nefrotoksycznego. Leków nefrotoksycznych nie należy podawać podczas leczenia streptomycyną[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, ściśle kontroluj czynność nerek przez cały okres leczenia[2]. Oceniaj także elektrolity, diurezę i słuch, a dawkowanie streptomycyny dostosuj do aktualnej czynności nerek.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest ostre uszkodzenie nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zaburzeniami elektrolitowymi. Wtórnie, przy kumulacji streptomycyny, rośnie ryzyko ototoksyczności i zaburzeń równowagi oraz blokady nerwowo-mięśniowej.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych czynność nerek trzeba kontrolować szczególnie dokładnie[2]. Leki nefrotoksyczne podawane razem ze streptomycyną nasilają jej działanie nefrotoksyczne i neurotoksyczne[1]. Pogorszenie czynności nerek przez amfoterycynę zmniejsza wydalanie streptomycyny, co może zwiększać jej stężenie i ryzyko uszkodzenia słuchu oraz błędnika.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy
- stężenie potasu i magnezu
- diureza i bilans płynów
- słuch i równowaga (szum w uszach, zawroty głowy)
- stężenie streptomycyny w surowicy, jeśli jest dostępne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kompleks lipidowypostać · amfoterycyna | ryzyko maleje | Amfoterycyna B w postaci kompleksu lipidowego wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana. Ryzyko jest mniejsze, ale kontrola czynności nerek nadal jest konieczna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefamandolUnikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja.Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.
Amikacyna i cefamandol to antybiotyki, które podane razem mogą bardziej obciążać nerki niż każdy z nich osobno. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna gromadzi się w organizmie i może uszkodzić słuch lub zmysł równowagi. Dlatego podczas takiego leczenia lekarz zleca badania krwi i obserwuje, jak się czujesz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja[1]. Gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch[1]. Dawkę amikacyny dostosuj do aktualnej czynności nerek i stężeń leku, zadbaj o prawidłowe nawodnienie pacjenta i ogranicz czas skojarzonej terapii do niezbędnego minimum.
Skutek kliniczny
Możliwe ostre uszkodzenie nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Wtórna kumulacja amikacyny zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi.
Mechanizm
Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny mogą dodatkowo uszkadzać nerki. Toksyczność amikacyny może się zwiększać przy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyn[1]. Podawanie cefalosporyn razem z aminoglikozydami może wywołać objawy nefrotoksyczności[2]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie amikacyny, co zwiększa jej stężenie i dalej nasila działanie nefro- i ototoksyczne.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
- diureza i bilans płynów
- stężenia amikacyny w surowicy
- słuch i równowaga (szumy uszne, zawroty głowy)
- elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy wyjściowo obniżonej czynności nerek amikacyna kumuluje się szybciej, a sumowanie nefrotoksyczności jest groźniejsze – dawkowanie amikacyny opieraj na czynności nerek i stężeniach leku. |
| Wziewna (nebulizacja postaci liposomalnej)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mniejsza niż po podaniu dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest niższe, choć kontrola czynności nerek nadal jest wskazana. |
| Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko nefro- i ototoksyczności rośnie wraz z czasem skojarzonej terapii – ogranicz ją do niezbędnego minimum. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ StreptomycynaUnikaj jednoczesnego stosowania dwóch aminoglikozydów i w schemacie leczenia pozostaw tylko jeden z nich.Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś jeden z tych antybiotyków, i od razu zgłoś szum w uszach, gorszy słuch albo zawroty głowy.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś jeden z tych antybiotyków, i od razu zgłoś szum w uszach, gorszy słuch albo zawroty głowy.
Amikacyna i streptomycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą uszkadzać słuch, zmysł równowagi i nerki. Takie uszkodzenia mogą być trwałe. Zwykle stosuje się tylko jeden z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie pełności w uchu
- zawroty głowy i chwiejność
- zmniejszona ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- drętwienie, mrowienie lub osłabienie mięśni
- trudności w oddychaniu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego stosowania dwóch aminoglikozydów i w schemacie leczenia pozostaw tylko jeden z nich[1][2]. Nie podawaj amikacyny także wkrótce po zakończeniu leczenia streptomycyną bez oceny słuchu i czynności nerek[1][3]. Gdy podanie obu leków w krótkim odstępie jest nieuniknione, konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek[1]. Przed zabiegiem chirurgicznym poinformuj anestezjologa o leczeniu aminoglikozydem[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu i błędnika, ostrego uszkodzenia nerek oraz blokady nerwowo-mięśniowej aż do porażenia mięśni oddechowych, szczególnie w okresie okołooperacyjnym[1]. Uszkodzenie nerwu VIII po wcześniejszym leczeniu streptomycyną może przebiegać subklinicznie i sumować się z toksycznością amikacyny podanej później[3].
Mechanizm
Amikacyna i streptomycyna to antybiotyki aminoglikozydowe o tym samym profilu toksyczności, więc ich działanie ototoksyczne, nefrotoksyczne i neurotoksyczne sumuje się. Amikacyny nie łączy się z innymi aminoglikozydami podawanymi pozajelitowo z powodu sumowania działań neuro-, oto- i nefrotoksycznych[1]. Streptomycyny nie podaje się razem z innymi aminoglikozydami, ponieważ jednoczesne stosowanie nasila działanie nefrotoksyczne i neurotoksyczne[2]. Oba leki nasilają także blokadę nerwowo-mięśniową wywołaną przez środki zwiotczające i znieczulające[1][2].
Monitorować
- audiometria przed leczeniem i w jego trakcie
- ocena równowagi i objawów błędnikowych
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenia aminoglikozydów w surowicy
- stan nawodnienia
- czynność oddechowa po znieczuleniu i lekach zwiotczających
Kiedy ocena się zmienia
| Amikacyna włączana po wcześniejszym leczeniu streptomycynąkolejność włączenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie streptomycyną może pozostawić subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII, a działania toksyczne amikacyny sumują się z nim. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji obu aminoglikozydów i nasila ich nefrotoksyczność oraz ototoksyczność. |
| Pozajelitowadroga podania · amikacyna | ryzyko rośnie | Sumowanie toksyczności dotyczy przede wszystkim aminoglikozydów podawanych pozajelitowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.