Interakcje / Cefoperazon / Cefoperazon i streptomycyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, jeśli jest wskazane klinicznie, ale wymaga ścisłego monitorowania.
Pij odpowiednią ilość płynów, nie pij alkoholu i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.
Niekorzystna interakcjaCefoperazon+ StreptomycynaPołączenie można stosować, jeśli jest wskazane klinicznie, ale wymaga ścisłego monitorowania.Pij odpowiednią ilość płynów, nie pij alkoholu i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednią ilość płynów, nie pij alkoholu i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.
Oba leki to antybiotyki, które czasem podaje się razem. Mogą jednak razem bardziej obciążać nerki, a gdy nerki pracują słabiej, streptomycyna może gromadzić się w organizmie i szkodzić słuchowi oraz zmysłowi równowagi. Dlatego w czasie leczenia lekarz będzie zlecał badania krwi i obserwował twoje samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli jest wskazane klinicznie, ale wymaga ścisłego monitorowania. Przed leczeniem i w jego trakcie oznaczaj stężenie kreatyniny i oceniaj diurezę, a dawkę streptomycyny dostosuj do czynności nerek. Obserwuj pacjenta pod kątem szumów usznych, niedosłuchu i zawrotów głowy. Nie mieszaj obu antybiotyków w jednej strzykawce ani w jednym worku infuzyjnym i podawaj je oddzielnie. Unikaj dodatkowych leków nefrotoksycznych i diuretyków pętlowych, które nasilają ototoksyczność streptomycyny[1].
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie nefrotoksyczności, a wtórnie kumulacja streptomycyny i nasilenie jej działania ototoksycznego. Ryzyko rośnie przy wcześniejszej niewydolności nerek, odwodnieniu, w podeszłym wieku i przy długim leczeniu.
Mechanizm
Przy łączeniu cefoperazonu ze streptomycyną kontroluj czynność nerek i słuch, bo działania niepożądane dotyczące nerek mogą się sumować. Streptomycyna działa nefrotoksycznie i neurotoksycznie, a jej łączenie z innymi lekami nefrotoksycznymi, w tym z cefalorydyną, nasila te działania[1]. Cefoperazon jest cefalosporyną o małym potencjale nefrotoksycznym i wydala się głównie z żółcią, dlatego ryzyko jest mniejsze niż w przypadku dawnych cefalosporyn. Pogorszenie czynności nerek z dowolnej przyczyny zmniejsza wydalanie streptomycyny, co zwiększa jej stężenie i ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- stężenie streptomycyny w surowicy, jeśli jest dostępne
- słuch i objawy ze strony błędnika (szumy uszne, zawroty głowy)
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek streptomycyna kumuluje się, co zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności. Konieczna jest redukcja dawki streptomycyny i częstsze oznaczanie kreatyniny. |
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych czynność nerek jest często obniżona, a uszkodzenie słuchu trudniej zauważyć, dlatego monitorowanie powinno być częstsze. |
| Leczenie przedłużoneczas leczenia · streptomycyna | ryzyko rośnie | Ryzyko ototoksyczności streptomycyny rośnie wraz z długością leczenia, dlatego przy dłuższej terapii kontroluj słuch i czynność nerek regularnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
Alkohol przy tych lekach
Cefoperazon a alkohol: brak opisu w bazie.
Streptomycyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 119
Połączenie przeciwwskazaneCefoperazon+ TorasemidNie łącz torasemidu z cefoperazonem.Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz cefoperazon, i nie odstawiaj sam żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz cefoperazon, i nie odstawiaj sam żadnego z leków.
Lek moczopędny torasemid może zwiększać szkodliwy wpływ antybiotyku cefoperazonu na nerki. Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Cefoperazon podaje się w szpitalu, dlatego ważne jest, aby lekarz wiedział, że przyjmujesz torasemid.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- skurcze mięśni lub kołatanie serca
- nagłe osłabienie i senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz torasemidu z cefoperazonem[1]. Wybierz antybiotyk spoza grupy cefalosporyn albo, jeśli lekarz uzna leczenie cefoperazonem za niezbędne, czasowo odstaw lub zmniejsz dawkę torasemidu i zapewnij właściwe nawodnienie. Jeśli połączenie jest nieuniknione, kontroluj czynność nerek i elektrolity przez cały okres terapii.
Skutek kliniczny
Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i spadkiem diurezy. Niedobór potasu i magnezu wywołany torasemidem może nakładać się na zaburzenia wodno-elektrolitowe w przebiegu ciężkiego zakażenia.
Mechanizm
Torasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z cefoperazonem[1]. Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, nasila nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Diureza pętlowa prowadzi do odwodnienia i zmniejszenia przepływu nerkowego, co sprzyja uszkodzeniu kanalików przez antybiotyk.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
- diureza dobowa i bilans płynów
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze i objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · torasemid | ryzyko rośnie | Nasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn jest większe przy dużych dawkach torasemidu. |
| Obniżony eGFReGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Wcześniejsze upośledzenie czynności nerek lub uszkodzenie nerek po innych lekach nefrotoksycznych zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są odwodnienie i ograniczona rezerwa nerkowa, co zwiększa ryzyko nefrotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Połączenie przeciwwskazaneGentamycyna+ StreptomycynaNie łącz gentamycyny ze streptomycyną.Jeśli dostałeś oba te leki, nie przyjmuj kolejnej dawki bez rozmowy z lekarzem i powiedz mu o leczeniu drugim antybiotykiem.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostałeś oba te leki, nie przyjmuj kolejnej dawki bez rozmowy z lekarzem i powiedz mu o leczeniu drugim antybiotykiem.
Gentamycyna i streptomycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Przyjmowane razem mogą uszkodzić nerki oraz słuch i narząd równowagi, a uszkodzenie słuchu bywa trwałe. Lekarze nie łączą tych dwóch leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy i chwianie się przy chodzeniu
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle albo obrzęki
- osłabienie mięśni lub trudności z oddychaniem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz gentamycyny ze streptomycyną. Jednoczesne podawanie innych aminoglikozydów z gentamycyną jest przeciwwskazane[1]. Gentamycyny nie podaje się w trakcie leczenia streptomycyną[2]. Przy zamianie jednego aminoglikozydu na drugi chorego trzeba dokładnie kontrolować, bo ryzyko dotyczy także podawania tych leków jeden po drugim[3]. Gdy potrzebne jest działanie synergiczne, aminoglikozyd łączy się z antybiotykiem beta-laktamowym, a nie z drugim aminoglikozydem[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz trwałego uszkodzenia słuchu i narządu równowagi. Ototoksyczność aminoglikozydów sumuje się i może być nieodwracalna[1]. Możliwe jest też nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej, zwłaszcza w okresie okołooperacyjnym i u chorych z miastenią[2].
Mechanizm
Gentamycyna i streptomycyna to antybiotyki aminoglikozydowe o tym samym profilu toksyczności, więc ich działanie uszkadzające nerki, ucho wewnętrzne i przewodnictwo nerwowo-mięśniowe sumuje się. Jednoczesne podanie innego aminoglikozydu z gentamycyną zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności[1]. Gentamycyna dodana do leczenia streptomycyną nasila nefrotoksyczne i neurotoksyczne działanie obu leków[2]. Oba leki działają na ten sam cel w rybosomie bakteryjnym, dlatego połączenie nie daje korzyści terapeutycznej, a jedynie kumuluje toksyczność.
Monitorować
- stężenie aminoglikozydu w osoczu
- kreatynina w surowicy i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- słuch (audiometria)
- czynność narządu równowagi
- objawy blokady nerwowo-mięśniowej, zwłaszcza po znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Gąbka do implantacjipostać · gentamycyna | inne zalecenie | Gentamycyna podawana miejscowo w gąbce również może sumować działanie toksyczne ze streptomycyną, dlatego takiego połączenia należy unikać. |
| Stosowanie kolejno po sobiekolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie jednego aminoglikozydu na drugi ryzyko toksyczności się utrzymuje, dlatego potrzebna jest ścisła kontrola czynności nerek i słuchu. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji aminoglikozydów i nasila ich działanie nefrotoksyczne oraz ototoksyczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin B.Braun 1 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-b-braun-100223599/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ StreptomycynaNie stosuj neomycyny razem ze streptomycyną.Nie stosuj neomycyny, gdy jesteś leczony streptomycyną, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj neomycyny, gdy jesteś leczony streptomycyną, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Neomycyna i streptomycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Oba mogą uszkadzać słuch, narząd równowagi i nerki, a użyte razem nasilają te szkodliwe działania. Uszkodzenie słuchu może być trwałe. Dotyczy to także neomycyny w aerozolu na skórę, zwłaszcza gdy stosujesz ją na rany lub duże powierzchnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- zmniejszona ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- osłabienie mięśni lub trudności w oddychaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny razem ze streptomycyną. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi[1][2]. Podczas leczenia streptomycyną nie podaje się neomycyny[3]. U pacjenta leczonego streptomycyną zmiany skórne leczy się środkiem miejscowym spoza grupy aminoglikozydów. Jeśli do połączenia już doszło, należy odstawić neomycynę i ocenić słuch, równowagę oraz czynność nerek.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu (szumy uszne, niedosłuch), zaburzeń równowagi i zawrotów głowy, uszkodzenia nerek oraz osłabienia mięśni z blokadą nerwowo-mięśniową. Uszkodzenie słuchu wywołane aminoglikozydami bywa nieodwracalne.
Mechanizm
Neomycyna i streptomycyna są antybiotykami aminoglikozydowymi o wspólnym profilu toksyczności – uszkadzają ucho wewnętrzne (ślimak i błędnik), nerki oraz mogą upośledzać przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te się sumują. Streptomycyna nasila nefrotoksyczne i neurotoksyczne działanie neomycyny[3]. Neomycyna podana miejscowo wchłania się w niewielkim stopniu, ale wchłanianie rośnie przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące i owrzodzenia oraz przy długotrwałym stosowaniu[1].
Monitorować
- słuch (szumy uszne, niedosłuch, w razie potrzeby audiometria)
- równowaga i zawroty głowy
- kreatynina i eGFR
- objawy osłabienia mięśni i zaburzeń oddychania
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące lub owrzodzeniapostać · neomycyna | ryzyko rośnie | Na uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny rośnie, co zwiększa jej stężenie ogólnoustrojowe i ryzyko sumowania toksyczności ze streptomycyną. |
| Stosowanie długotrwałeczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
Połączenie przeciwwskazaneStreptomycyna+ PirydostygminaNie podawaj streptomycyny pacjentowi leczonemu pirydostygminą z powodu miastenii.Nie przyjmuj streptomycyny, jeśli bierzesz pirydostygminę, i od razu powiedz lekarzowi, że chorujesz na miastenię lub przyjmujesz ten lek.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj streptomycyny, jeśli bierzesz pirydostygminę, i od razu powiedz lekarzowi, że chorujesz na miastenię lub przyjmujesz ten lek.
Streptomycyna to antybiotyk, który może osłabiać przekazywanie sygnałów z nerwów do mięśni. Pirydostygmina działa odwrotnie i jest stosowana głównie w miastenii, czyli chorobie powodującej męczliwość mięśni. Streptomycyna może zniweczyć działanie pirydostygminy i wywołać nagłe, groźne osłabienie mięśni, także tych potrzebnych do oddychania. Tych leków nie łączy się u osób z miastenią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- duszność lub płytki oddech
- nasilone osłabienie mięśni rąk, nóg lub szyi
- opadanie powiek albo podwójne widzenie
- trudności z połykaniem, mówieniem lub żuciem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podawaj streptomycyny pacjentowi leczonemu pirydostygminą z powodu miastenii.[1] Wybierz lek przeciwbakteryjny lub przeciwprątkowy spoza grupy aminoglikozydów, uwzględniając wskazanie i wrażliwość drobnoustroju. Jeżeli pirydostygmina jest stosowana z innego wskazania niż miastenia, a podanie streptomycyny jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem osłabienia mięśni i zaburzeń oddychania, zwłaszcza po lekach zwiotczających i znieczuleniu ogólnym.[1]
Skutek kliniczny
Streptomycyna może osłabić działanie pirydostygminy i nasilić objawy miastenii aż do przełomu miastenicznego z niewydolnością oddechową. Ryzyko rośnie przy upośledzonej czynności nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiotczających mięśnie lub środków do znieczulenia ogólnego.[1]
Mechanizm
Streptomycyny nie stosuje się u chorych na miastenię, a pirydostygmina jest podstawowym lekiem objawowym w tej chorobie, więc jednoczesne przepisanie obu leków zwykle oznacza podanie streptomycyny choremu z miastenią.[1] Streptomycyna jak inne aminoglikozydy upośledza przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i nasila działanie leków zwiotczających mięśnie.[1] Działa to przeciwnie do pirydostygminy, która hamując acetylocholinoesterazę zwiększa ilość acetylocholiny w złączu nerwowo-mięśniowym. Antybiotyki aminoglikozydowe i inne leki zakłócające przewodnictwo nerwowo-mięśniowe mogą wchodzić w interakcje z pirydostygminą.[2]
Monitorować
- siła mięśniowa, w tym mięśni oddechowych, opuszkowych i okoruchowych
- wydolność oddechowa
- czynność nerek
- słuch i równowaga
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek prowadzi do kumulacji streptomycyny i nasila jej działanie blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe oraz działanie ototoksyczne i nefrotoksyczne. |
| Streptomycyna w okresie okołooperacyjnymkolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Streptomycyna nasila działanie leków zwiotczających mięśnie i środków do znieczulenia ogólnego, co u pacjenta z miastenią zwiększa ryzyko przedłużonej niewydolności oddechowej po zabiegu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mestinon 60 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mestinon-100116797/
Połączenie przeciwwskazaneStreptomycyna+ CydofowirNie stosuj cydofowiru u pacjenta leczonego streptomycyną.Jeśli masz otrzymać oba te leki, powiedz o tym lekarzowi przed podaniem cydofowiru, bo zwykle trzeba wybrać inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz otrzymać oba te leki, powiedz o tym lekarzowi przed podaniem cydofowiru, bo zwykle trzeba wybrać inny lek.
Streptomycyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko poważnego, czasem trwałego uszkodzenia nerek. Gdy nerki pracują gorzej, streptomycyna gromadzi się w organizmie i może uszkodzić słuch oraz zmysł równowagi. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo pienisty mocz
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum w uszach albo pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i chwiejność podczas chodzenia
- nietypowe zmęczenie, nudności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cydofowiru u pacjenta leczonego streptomycyną. Połączenie jest przeciwwskazane[1]. Jeśli leczenie zakażenia wirusem cytomegalii jest konieczne, wybierz lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego albo zakończ terapię streptomycyną przed włączeniem cydofowiru i potwierdź prawidłową czynność nerek. Cydofowir jest przeciwwskazany także w niewydolności nerek[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ostrym uszkodzeniem nerek, które może być nieodwracalne. Kumulacja streptomycyny przy upośledzonym wydalaniu zwiększa ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu i błędnika oraz działań neurotoksycznych.
Mechanizm
Streptomycyny nie łączy się z cydofowirem, ponieważ oba leki uszkadzają nerki, a ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie podaje się razem z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Podczas leczenia streptomycyną nie należy podawać leków nefrotoksycznych, bo jednoczesne stosowanie nasila nefrotoksyczne i neurotoksyczne działanie obu stron[2]. Oba leki są wydalane przez nerki, więc pogorszenie ich czynności zmniejsza eliminację i zwiększa narażenie na kolejne dawki, co dodatkowo nasila toksyczność, w tym ototoksyczność streptomycyny.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
- białkomocz w badaniu moczu
- słuch i objawy błędnikowe
- morfologia z rozmazem (neutropenia przy cydofowirze)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Cydofowir jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością nerek niezależnie od innych leków. Przy upośledzonej czynności nerek rośnie też ryzyko kumulacji i ototoksyczności streptomycyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ StreptomycynaUnikaj jednoczesnego stosowania i rozważ lek przeciwgrzybiczy bez działania nefrotoksycznego.Powiedz lekarzowi, że dostajesz oba leki, i nie opuszczaj zleconych badań krwi oraz moczu.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że dostajesz oba leki, i nie opuszczaj zleconych badań krwi oraz moczu.
Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem zwiększają to ryzyko. Gdy nerki pracują gorzej, streptomycyna dłużej zostaje w organizmie i może szkodzić słuchowi oraz równowadze. Lekarz zwykle unika tego połączenia albo bardzo dokładnie kontroluje wyniki badań.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach, pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- osłabienie mięśni lub skurcze
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego stosowania i rozważ lek przeciwgrzybiczy bez działania nefrotoksycznego. Leków nefrotoksycznych nie należy podawać podczas leczenia streptomycyną[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, ściśle kontroluj czynność nerek przez cały okres leczenia[2]. Oceniaj także elektrolity, diurezę i słuch, a dawkowanie streptomycyny dostosuj do aktualnej czynności nerek.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest ostre uszkodzenie nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zaburzeniami elektrolitowymi. Wtórnie, przy kumulacji streptomycyny, rośnie ryzyko ototoksyczności i zaburzeń równowagi oraz blokady nerwowo-mięśniowej.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych czynność nerek trzeba kontrolować szczególnie dokładnie[2]. Leki nefrotoksyczne podawane razem ze streptomycyną nasilają jej działanie nefrotoksyczne i neurotoksyczne[1]. Pogorszenie czynności nerek przez amfoterycynę zmniejsza wydalanie streptomycyny, co może zwiększać jej stężenie i ryzyko uszkodzenia słuchu oraz błędnika.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i mocznika w surowicy
- stężenie potasu i magnezu
- diureza i bilans płynów
- słuch i równowaga (szum w uszach, zawroty głowy)
- stężenie streptomycyny w surowicy, jeśli jest dostępne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kompleks lipidowypostać · amfoterycyna | ryzyko maleje | Amfoterycyna B w postaci kompleksu lipidowego wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana. Ryzyko jest mniejsze, ale kontrola czynności nerek nadal jest konieczna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefoperazonPołączenie jest dopuszczalne, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga bardzo uważnej kontroli czynności nerek i słuchu.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu zgłoś personelowi szumy w uszach, gorsze słyszenie, zawroty głowy albo zmniejszenie ilości oddawanego moczu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu zgłoś personelowi szumy w uszach, gorsze słyszenie, zawroty głowy albo zmniejszenie ilości oddawanego moczu.
Amikacyna może obciążać nerki i słuch, a cefoperazon może to działanie nieco nasilać. Oba leki często podaje się razem w szpitalu przy ciężkich zakażeniach, bo działają skutecznie. Lekarz będzie wtedy częściej sprawdzał twoje wyniki krwi i stan nerek. Leki podaje się oddzielnie, a nie w jednej kroplówce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejność
- wyraźnie mniej moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga bardzo uważnej kontroli czynności nerek i słuchu[1]. Należy unikać jednoczesnego podawania amikacyny z innymi lekami nefro- lub ototoksycznymi, w tym z cefalosporynami, jeśli istnieje bezpieczniejsza opcja[1]. Leków nie miesza się w jednej strzykawce, worku ani linii infuzyjnej – podaje się je oddzielnie i przepłukuje dren między podaniami. Dawkę amikacyny dostosowuje się do czynności nerek i stężeń leku we krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie uszkodzenia nerek przez amikacynę, a pośrednio wzrost jej stężenia i ryzyka uszkodzenia słuchu i równowagi. Zmieszanie obu leków w jednym pojemniku lub drenie prowadzi do utraty aktywności przeciwbakteryjnej.
Mechanizm
Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny podawane razem z nią mogą sumować to działanie i zwiększać toksyczność aminoglikozydu[1]. Cefoperazon jest wydalany głównie z żółcią i ma mniejszy potencjał nefrotoksyczny niż starsze cefalosporyny, dlatego ryzyko dla tej pary jest raczej klasowe niż potwierdzone w badaniach. Niezależnie od tego aminoglikozydy i cefoperazon są niezgodne fizykochemicznie i mieszane w jednym roztworze wzajemnie się inaktywują.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- stężenia amikacyny w surowicy
- słuch (audiometria przy dłuższym leczeniu)
- objawy zaburzeń równowagi i szumy uszne
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek amikacyna kumuluje się i ryzyko nefro- i ototoksyczności wyraźnie rośnie – konieczne dostosowanie dawki do stężeń i częstsza kontrola kreatyniny. |
| Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Ryzyko toksyczności amikacyny narasta z czasem trwania terapii – przy dłuższym leczeniu wskazana kontrola słuchu. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ukryte upośledzenie czynności nerek i odwodnienie, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych amikacyny. |
| Inhalacja (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Amikacyna podawana wziewnie daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc sumowanie nefrotoksyczności z cefoperazonem jest mniej prawdopodobne, choć czujność co do nerek i słuchu pozostaje zasadna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ StreptomycynaUnikaj jednoczesnego stosowania dwóch aminoglikozydów i w schemacie leczenia pozostaw tylko jeden z nich.Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś jeden z tych antybiotyków, i od razu zgłoś szum w uszach, gorszy słuch albo zawroty głowy.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś jeden z tych antybiotyków, i od razu zgłoś szum w uszach, gorszy słuch albo zawroty głowy.
Amikacyna i streptomycyna to antybiotyki z tej samej grupy. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą uszkadzać słuch, zmysł równowagi i nerki. Takie uszkodzenia mogą być trwałe. Zwykle stosuje się tylko jeden z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie pełności w uchu
- zawroty głowy i chwiejność
- zmniejszona ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- drętwienie, mrowienie lub osłabienie mięśni
- trudności w oddychaniu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego stosowania dwóch aminoglikozydów i w schemacie leczenia pozostaw tylko jeden z nich[1][2]. Nie podawaj amikacyny także wkrótce po zakończeniu leczenia streptomycyną bez oceny słuchu i czynności nerek[1][3]. Gdy podanie obu leków w krótkim odstępie jest nieuniknione, konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek[1]. Przed zabiegiem chirurgicznym poinformuj anestezjologa o leczeniu aminoglikozydem[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu i błędnika, ostrego uszkodzenia nerek oraz blokady nerwowo-mięśniowej aż do porażenia mięśni oddechowych, szczególnie w okresie okołooperacyjnym[1]. Uszkodzenie nerwu VIII po wcześniejszym leczeniu streptomycyną może przebiegać subklinicznie i sumować się z toksycznością amikacyny podanej później[3].
Mechanizm
Amikacyna i streptomycyna to antybiotyki aminoglikozydowe o tym samym profilu toksyczności, więc ich działanie ototoksyczne, nefrotoksyczne i neurotoksyczne sumuje się. Amikacyny nie łączy się z innymi aminoglikozydami podawanymi pozajelitowo z powodu sumowania działań neuro-, oto- i nefrotoksycznych[1]. Streptomycyny nie podaje się razem z innymi aminoglikozydami, ponieważ jednoczesne stosowanie nasila działanie nefrotoksyczne i neurotoksyczne[2]. Oba leki nasilają także blokadę nerwowo-mięśniową wywołaną przez środki zwiotczające i znieczulające[1][2].
Monitorować
- audiometria przed leczeniem i w jego trakcie
- ocena równowagi i objawów błędnikowych
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenia aminoglikozydów w surowicy
- stan nawodnienia
- czynność oddechowa po znieczuleniu i lekach zwiotczających
Kiedy ocena się zmienia
| Amikacyna włączana po wcześniejszym leczeniu streptomycynąkolejność włączenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie streptomycyną może pozostawić subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII, a działania toksyczne amikacyny sumują się z nim. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji obu aminoglikozydów i nasila ich nefrotoksyczność oraz ototoksyczność. |
| Pozajelitowadroga podania · amikacyna | ryzyko rośnie | Sumowanie toksyczności dotyczy przede wszystkim aminoglikozydów podawanych pozajelitowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Streptomycinum TZF 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/streptomycinum-tzf-100064072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.