Interakcje / Cyklosporyna / Cyklosporyna i kwas dehydrocholowy
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy włączaniu i odstawianiu kwasu dehydrocholowego u pacjenta leczonego cyklosporyną należy częściej kontrolować stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby dostosować jej dawkę.
Nie zaczynaj ani nie odstawiaj leku z kwasem dehydrocholowym bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie cyklosporyną.
Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ Kwas dehydrocholowyPrzy włączaniu i odstawianiu kwasu dehydrocholowego u pacjenta leczonego cyklosporyną należy częściej kontrolować stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby dostosować jej dawkę.Nie zaczynaj ani nie odstawiaj leku z kwasem dehydrocholowym bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie cyklosporyną.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj ani nie odstawiaj leku z kwasem dehydrocholowym bez rozmowy z lekarzem, który prowadzi leczenie cyklosporyną.
Lek na trawienie z kwasem dehydrocholowym może zwiększyć ilość cyklosporyny we krwi. Za dużo cyklosporyny może szkodzić nerkom i podnosić ciśnienie, a nagłe odstawienie leku na trawienie może z kolei obniżyć jej stężenie. Dlatego oba leki łączy się tylko pod kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- silny ból głowy
- mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- wysokie ciśnienie krwi
- krwawienie lub rozrost dziąseł
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy włączaniu i odstawianiu kwasu dehydrocholowego u pacjenta leczonego cyklosporyną należy częściej kontrolować stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby dostosować jej dawkę[1]. U pacjentów leczonych z innych wskazań niż przeszczep bardziej przydatna może być częsta ocena czynności nerek i obserwacja działań niepożądanych cyklosporyny[1]. Ponieważ kwas dehydrocholowy działa wyłącznie objawowo, najprostszym postępowaniem jest unikanie jego doraźnego stosowania bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne.
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost stężenia cyklosporyny we krwi z ryzykiem działań niepożądanych, głównie uszkodzenia nerek, nadciśnienia tętniczego, drżenia mięśni i przerostu dziąseł. Odstawienie kwasu dehydrocholowego może z kolei obniżyć stężenie cyklosporyny, co u biorców przeszczepu grozi odrzuceniem.
Mechanizm
Kwas dehydrocholowy jest pochodną kwasu cholowego. Kwas cholowy i jego pochodne mogą zwiększać stężenie cyklosporyny we krwi[1]. Prawdopodobny mechanizm to nasilenie wchłaniania cyklosporyny z przewodu pokarmowego, które zależy od obecności kwasów żółciowych. Dla samego kwasu dehydrocholowego wniosek wynika z przynależności do grupy, a nie z badań tej pary.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie minimalne cyklosporyny we krwi pełnej
- kreatynina w surowicy i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- objawy toksyczności cyklosporyny (drżenia, bóle głowy, przerost dziąseł)
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub odstawienie kwasu dehydrocholowego u pacjenta na stałej dawce cyklosporynykolejność włączenia · kwas dehydrocholowy | inne zalecenie | Największe ryzyko wahań stężenia cyklosporyny dotyczy okresu włączania i odstawiania leku wpływającego na jej biodostępność, wtedy należy częściej oznaczać stężenie i w razie potrzeby korygować dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaCyklosporynaa alkoholPacjent przyjmujący cyklosporynę nie powinien popijać dawki czerwonym winem ani pić go w okolicy pory przyjmowania leku.Nie popijaj leku czerwonym winem i nie pij go w porze przyjmowania dawki, a inne napoje alkoholowe pij rzadko i w małych ilościach.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie popijaj leku czerwonym winem i nie pij go w porze przyjmowania dawki, a inne napoje alkoholowe pij rzadko i w małych ilościach.
Czerwone wino wypite w porze przyjmowania cyklosporyny może sprawić, że do organizmu wchłonie się mniej leku i lek będzie słabiej działał. Po przeszczepieniu narządu może to zwiększać ryzyko odrzucenia przeszczepu. Niewielkie ilości innych napojów alkoholowych nie wpływają wyraźnie na działanie leku. Częste picie alkoholu obciąża jednak wątrobę i podnosi ciśnienie, podobnie jak sam lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub nowe obrzęki
- gorączka albo ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- zażółcenie skóry lub białek oczu albo ciemny mocz
- silny ból głowy lub wysokie wartości ciśnienia w pomiarach domowych
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjent przyjmujący cyklosporynę nie powinien popijać dawki czerwonym winem ani pić go w okolicy pory przyjmowania leku. Inne napoje alkoholowe można pić okazjonalnie i w umiarkowanych ilościach. U biorców przeszczepu, którzy regularnie piją czerwone wino lub zmienili nawyki dotyczące alkoholu, należy oznaczyć minimalne stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby dostosować dawkę. U pacjentów z chorobą alkoholową lub w trakcie leczenia uzależnienia warto uwzględnić zawartość etanolu w kapsułkach i rozważyć preparat o mniejszej zawartości etanolu.
Skutek kliniczny
Czerwone wino pite w porze dawki może osłabić immunosupresję i u biorców przeszczepu zwiększyć ryzyko odrzucenia, zwłaszcza gdy powtarza się to regularnie. Dane o tym efekcie pochodzą z pojedynczego badania farmakokinetycznego, dlatego jego wielkość u konkretnego pacjenta po przeszczepieniu jest niepewna. Regularne picie większych ilości alkoholu może nasilać nadciśnienie tętnicze i uszkodzenie wątroby, które są znanymi działaniami niepożądanymi cyklosporyny.
Mechanizm
Klinicznie istotna jest głównie interakcja z czerwonym winem, a nie z samym etanolem. Czerwone wino spożyte w okolicy pory dawkowania zmniejsza wchłanianie cyklosporyny z przewodu pokarmowego. W badaniu obniżyło AUC cyklosporyny o ok. 30%, a Cmax o ok. 38%. Przyczyną jest prawdopodobnie wpływ składników wina innych niż etanol na jelitowy transport i metabolizm leku, ale mechanizmu nie wyjaśniono w pełni. Umiarkowane spożycie czystego alkoholu nie wpływa istotnie na stężenie cyklosporyny. Duże ilości alkoholu mogą dodatkowo nasilać nadciśnienie tętnicze i hepatotoksyczność cyklosporyny na zasadzie addycji farmakodynamicznej, co jest przesłanką teoretyczną. Charakterystyki poszczególnych produktów różnią się zapisem o etanolu jako substancji pomocniczej. W kapsułkach zawierających 18,8% obj. etanolu dawka 500 mg cyklosporyny zawiera 798 mg etanolu. ChPL tych kapsułek ostrzega, że może to być szkodliwe dla pacjentów z chorobą alkoholową i powinno być brane pod uwagę u kobiet w ciąży i karmiących, u pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką oraz u dzieci.[1] W kapsułkach z 11,8% obj. etanolu dawka 500 mg cyklosporyny zawiera 500 mg etanolu. ChPL tych kapsułek stwierdza, że „mała ilość alkoholu w tym leku nie będzie powodowała zauważalnych skutków”.[1] Żadna z tych charakterystyk nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani nie zaleca unikania napojów alkoholowych.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi (C0) u biorców przeszczepu
- stężenie kreatyniny w surowicy
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Okazjonalne, umiarkowane spożycie napojów innych niż czerwone winoilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Umiarkowane spożycie czystego alkoholu nie wpływa istotnie na stężenie cyklosporyny, dlatego przy okazjonalnym piciu napojów innych niż czerwone wino interakcja farmakokinetyczna jest nieistotna. |
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie dużych ilości alkoholu może nasilać nadciśnienie tętnicze i hepatotoksyczność cyklosporyny, dlatego należy monitorować ciśnienie tętnicze i parametry wątrobowe. |
| Kapsułki zawierające 18,8% obj. etanolupostać · alkohol | inne zalecenie | Dawka 500 mg cyklosporyny w tej postaci zawiera 798 mg etanolu, co według ChPL może być szkodliwe dla pacjentów z chorobą alkoholową. U pacjentów uzależnionych lub w trakcie leczenia uzależnienia warto rozważyć preparat o mniejszej zawartości etanolu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Interakcja nieistotna klinicznieKwas dehydrocholowya alkoholPrzy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia.Możesz pić alkohol z umiarem, ale jeśli pijesz go dużo lub regularnie albo masz problemy z wątrobą, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim zaczniesz przyjmować ten lek.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz pić alkohol z umiarem, ale jeśli pijesz go dużo lub regularnie albo masz problemy z wątrobą, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim zaczniesz przyjmować ten lek.
Nie wiadomo, aby ten lek wchodził w interakcję z alkoholem, więc umiarkowane picie nie powinno mu szkodzić. Leku nie wolno jednak stosować przy chorobach wątroby ani przy ostrym zapaleniu żołądka, a częste picie dużych ilości alkoholu może do nich prowadzić. Alkohol może też nasilać objawy niestrawności, na które przyjmujesz ten lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- silny ból brzucha
- wymioty
- uporczywa biegunka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia. U osób przewlekle nadużywających alkoholu przed wydaniem leku należy wykluczyć chorobę wątroby, ponieważ ostre i przewlekłe schorzenia wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania kwasu dehydrocholowego[1]. Leku nie należy przyjmować w ostrym zapaleniu żołądka, także wywołanym nadmiernym spożyciem alkoholu[1].
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu podczas stosowania kwasu dehydrocholowego nie powinno powodować klinicznie istotnych skutków. Ryzyko dotyczy osób przewlekle nadużywających alkoholu, u których może występować nierozpoznana choroba wątroby, stanowiąca przeciwwskazanie do stosowania leku[1]. Alkohol może też nasilać dolegliwości dyspeptyczne, z powodu których pacjent sięga po lek żółciopędny.
Mechanizm
Nie jest znana bezpośrednia interakcja farmakokinetyczna ani farmakodynamiczna między kwasem dehydrocholowym a etanolem. ChPL kwasu dehydrocholowego nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a w punkcie 4.5 podaje, że dotychczas nie opisano interakcji z innymi lekami[1]. Kwas dehydrocholowy działa żółciopędnie, a jego stosowanie jest przeciwwskazane w ostrych i przewlekłych schorzeniach wątroby, w ostrych stanach zapalnych przewodu pokarmowego oraz w niedrożności dróg żółciowych i przewodu pokarmowego[1]. Znaczenie alkoholu jest więc wyłącznie pośrednie – przewlekłe nadużywanie etanolu uszkadza wątrobę, a jednorazowe duże ilości mogą wywołać ostre podrażnienie błony śluzowej żołądka, czyli stany, w których lek nie powinien być stosowany.
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu) u osób nadużywających alkoholu
- nasilenie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy przed zastosowaniem leku wykluczyć chorobę wątroby, która jest przeciwwskazaniem do stosowania kwasu dehydrocholowego. |
| Jednorazowe duże spożycie z objawami ostrego nieżytu żołądkailość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Ostre stany zapalne przewodu pokarmowego są przeciwwskazaniem do stosowania leku, dlatego nie należy go przyjmować w ostrym nieżycie żołądka po nadmiernym spożyciu alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Raphacholin Forte 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/raphacholin-forte-100121806/
Inne interakcje tych leków 408
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ KolchicynaNie należy łączyć kolchicyny z cyklosporyną, ponieważ ChPL kolchicyny wymienia jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami glikoproteiny P, w tym z cyklosporyną, w przeciwwskazaniach.Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny razem z cyklosporyną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, szybko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować kolchicyny razem z cyklosporyną bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, szybko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.
Kolchicyna i cyklosporyna nie powinny być przyjmowane razem. Cyklosporyna sprawia, że kolchicyna gromadzi się w organizmie, co może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, nerek i innych narządów. Takie zatrucie bywało groźne dla życia. Objawy mogą pojawić się po kilku dniach albo dopiero po wielu miesiącach wspólnego stosowania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
- ciemne zabarwienie moczu
- nudności, wymioty, biegunka lub ból brzucha
- mrowienie lub drętwienie rąk i stóp
- nietypowe zmęczenie, siniaki lub częste infekcje
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć kolchicyny z cyklosporyną, ponieważ ChPL kolchicyny wymienia jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami glikoproteiny P, w tym z cyklosporyną, w przeciwwskazaniach.[1] U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane.[2] Jeśli lekarz uzna oba leki za niezbędne u pacjenta z prawidłową czynnością nerek i wątroby, dawkę kolchicyny zmniejsza się 4-krotnie, a leczenie ostrego napadu dny powtarza nie wcześniej niż po 3 dobach.[2] Pacjenta trzeba wtedy bardzo ściśle obserwować pod kątem objawów toksyczności kolchicyny, kontrolować czynność nerek i stężenie cyklosporyny, a przy podejrzeniu toksyczności przerwać podawanie kolchicyny.
Skutek kliniczny
Grozi ciężka toksyczność kolchicyny, w tym miopatia, rabdomioliza, neuromiopatia, objawy żołądkowo-jelitowe i pancytopenia, niekiedy z niewydolnością wielonarządową. Zgłaszano przypadki zgonów podczas jednoczesnego stosowania obu leków.[1] Możliwy jest też wzrost stężenia cyklosporyny i pogorszenie czynności nerek.[2]
Mechanizm
Cyklosporyna silnie hamuje glikoproteinę P i hamuje CYP3A4, czyli główne drogi eliminacji kolchicyny, przez co znacznie zwiększa jej stężenie w osoczu.[1] Po pojedynczej dawce 100 mg cyklosporyny Cmax kolchicyny zwiększało się o 324%, a AUC o 317%.[2] Nefrotoksyczność cyklosporyny dodatkowo ogranicza nerkowe wydalanie kolchicyny i sprzyja jej kumulacji. Obie substancje mogą same wywoływać miopatię, więc ich działanie miotoksyczne sumuje się. Kolchicyna może też zwiększać stężenie cyklosporyny we krwi i ryzyko nefrotoksyczności.[3][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
- kinaza kreatynowa (prawidłowy wynik nie wyklucza miopatii)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie cyklosporyny we krwi
- morfologia krwi
- enzymy wątrobowe i bilirubina
- nudności, wymioty, biegunka
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 50 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy eGFR poniżej 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana niezależnie od cyklosporyny, a u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby przyjmujących inhibitory glikoproteiny P połączenie jest bezwzględnie przeciwwskazane i nie dopuszcza się redukcji dawki jako rozwiązania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ CydofowirNie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklosporynę, zanim dostaniesz cydofowir, i nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.
Cyklosporyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko znacznie rośnie. Tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie. Jeśli masz dostać cydofowir, a przyjmujesz cyklosporynę, lekarz powinien o tym wiedzieć, bo najczęściej wybierze inny lek przeciwwirusowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- pienisty moczu
- nasilone zmęczenie i osłabienie
- nudności lub utrata apetytu
- gorączka lub dreszcze (możliwy spadek białych krwinek)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy podawać cydofowiru pacjentowi przyjmującemu cyklosporynę ogólnoustrojowo, ponieważ ChPL cydofowiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami nefrotoksycznymi[1]. W zakażeniu wirusem cytomegalii należy wybrać lek przeciwwirusowy bez istotnej nefrotoksyczności. Jeśli lekarz prowadzący uzna podanie cydofowiru za niezbędne, decyzja wykracza poza ChPL i wymaga oceny ośrodka specjalistycznego, ścisłej kontroli czynności nerek przed każdą dawką oraz kontroli stężenia cyklosporyny.
Skutek kliniczny
Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, białkomoczu, zespołu Fanconiego i niewydolności nerek, która może wymagać dializy. Pogorszenie czynności nerek dodatkowo zwiększa toksyczność cydofowiru, który jest wydalany przez nerki, a u biorców przeszczepu może zagrozić funkcji przeszczepionego narządu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowir gromadzi się w komórkach kanalików proksymalnych i może wywołać ich martwicę oraz zespół Fanconiego, a cyklosporyna powoduje skurcz tętniczek doprowadzających, zmniejszenie przesączania kłębuszkowego i przewlekłe zmiany śródmiąższowe. ChPL cydofowiru zabrania jednoczesnego podawania innych substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. ChPL cyklosporyny zaleca ostrożność i ścisłą kontrolę czynności nerek przy łączeniu z innymi lekami nefrotoksycznymi, choć nie wymienia cydofowiru z nazwy[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz i glikozuria w badaniu moczu
- stężenie fosforanów, potasu i wodorowęglanów w surowicy
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej
- morfologia krwi z rozmazem (neutropenia po cydofowirze)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Krople do oczupostać · cyklosporyna | ryzyko maleje | Cyklosporyna stosowana do oka daje znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie należy się spodziewać sumowania działania nefrotoksycznego z cydofowirem. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Niewydolność nerek jest samodzielnym przeciwwskazaniem do cydofowiru niezależnie od cyklosporyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ ApiksabanNie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.
Cyklosporyna może zwiększać ilość apiksabanu we krwi. Wtedy lek przeciwzakrzepowy działa silniej i rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych leków zwykle się nie łączy, dlatego twój lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz oba.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- nietypowe siniaki
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny, nagły ból głowy
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PK – wydalanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwzakrzepowy, najczęściej antagonistę witaminy K z regularną kontrolą INR. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku krwawień oraz regularna kontrola morfologii i czynności nerek.
Skutek kliniczny
Większe stężenie apiksabanu zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych i zagrażających życiu. Ryzyko rośnie, gdy cyklosporyna pogarsza czynność nerek.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a apiksaban jest substratem obu tych dróg eliminacji, więc jego stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1] Leki hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp zwiększają ekspozycję na apiksaban – silny inhibitor ketokonazol podwaja jego AUC, a słabsze inhibitory, takie jak diltiazem czy klarytromycyna, zwiększają je około 1,4–1,6-krotnie.[4] Nefrotoksyczne działanie cyklosporyny może dodatkowo ograniczać nerkowe wydalanie apiksabanu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], apiksaban – substrat BCRP[6]
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[6]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
- Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- objawy krwawienia
- morfologia krwi (hemoglobina)
- kreatynina i eGFR
- stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa do oka (krople, emulsja)droga podania · cyklosporyna | interakcja nie dotyczy | Cyklosporyna podawana do oka osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie hamuje eliminacji apiksabanu w stopniu istotnym klinicznie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PaklitakselCyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium.Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.
Cyklosporyna może sprawić, że paklitaksel będzie zbyt długo utrzymywał się w organizmie i działał silniej niż powinien. Zwiększa to ryzyko poważnych działań niepożądanych chemioterapii, zwłaszcza dużego spadku odporności i ciężkich zakażeń. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- owrzodzenia i ból w jamie ustnej
- drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
- silne osłabienie
- biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium[1][2][3]. Przed rozpoczęciem chemioterapii paklitakselem lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne i onkolog powinni wspólnie rozważyć zamianę cyklosporyny na lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4. Jeśli jednoczesne stosowanie jest nieuniknione, decyzja należy do onkologa i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, objawów toksyczności paklitakselu oraz stężenia cyklosporyny i czynności nerek[1].
Skutek kliniczny
Większa ekspozycja na paklitaksel może nasilić jego toksyczność – głęboką neutropenię, neutropenię z gorączką, zapalenie błon śluzowych i neuropatię obwodową[4]. Połączenie z immunosupresją zwiększa ryzyko ciężkich, zagrażających życiu zakażeń.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4[1], a paklitaksel jest substratem glikoproteiny P i jest metabolizowany przez CYP2C8 oraz CYP3A4[4]. Zahamowanie usuwania paklitakselu z komórek i jego metabolizmu zwiększa ekspozycję na cytostatyk. Dodatkowo immunosupresja wywołana cyklosporyną sumuje się z neutropenią po paklitakselu, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili przed każdym podaniem paklitakselu
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy neuropatii obwodowej
- zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
- stężenie cyklosporyny we krwi
- stężenie kreatyniny w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
mykofenolan mofetylukwas mykofenolowy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · cyklosporyna | ryzyko rośnie | Dożylna postać cyklosporyny i klasyczna postać paklitakselu zawierają polioksyetylenowany olej rycynowy, co sumuje ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości i może dodatkowo zmieniać farmakokinetykę paklitakselu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka BCGNie podawaj żywych prątków BCG pacjentowi leczonemu układowo cyklosporyną.Jeśli przyjmujesz cyklosporynę, powiedz o tym urologowi przed każdym podaniem BCG i nie przyjmuj wlewki bez jego decyzji.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz cyklosporynę, powiedz o tym urologowi przed każdym podaniem BCG i nie przyjmuj wlewki bez jego decyzji.
Cyklosporyna osłabia odporność, a szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione prątki. Gdy odporność jest obniżona, prątki mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Leczenie też może wtedy działać słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka i dreszcze
- silne osłabienie lub złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- ból stawów
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilone pieczenie przy oddawaniu moczu albo krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podawaj żywych prątków BCG pacjentowi leczonemu układowo cyklosporyną. Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[1][2], ani u osób z zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej wywołanym lekami[3]. Jeśli pacjent wymaga leczenia raka pęcherza, urolog razem z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne powinien wybrać inną metodę leczenia dopęcherzowego albo ocenić, czy cyklosporynę można bezpiecznie odstawić i po jakim czasie podać BCG. Po przypadkowym podaniu BCG pacjent wymaga pilnej oceny lekarskiej w kierunku zakażenia ogólnoustrojowego.
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG (posocznica BCG, zajęcie płuc, wątroby, stawów) oraz osłabienie skuteczności leczenia raka pęcherza moczowego.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje kalcyneurynę i aktywację limfocytów T, a działanie żywych, atenuowanych prątków BCG zależy właśnie od sprawnej odpowiedzi komórkowej. Przy osłabionej odporności organizm nie kontroluje namnażania prątków, co sprzyja ich rozsiewowi, a jednocześnie słabnie miejscowa odpowiedź immunologiczna, na której opiera się przeciwnowotworowe działanie BCG.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- temperatura ciała i objawy zakażenia ogólnoustrojowego po każdym przypadkowym podaniu BCG
- objawy ze strony układu moczowego (pieczenie, krwiomocz, częstomocz)
- czynność wątroby i stan płuc przy podejrzeniu rozsiewu prątków
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (leczenie dopęcherzowe)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do oka (krople do oczu)droga podania · cyklosporyna | ryzyko maleje | Cyklosporyna w kroplach do oczu działa głównie miejscowo i w niewielkim stopniu wpływa na odporność ogólnoustrojową. Ryzyko interakcji jest mniejsze, ale decyzję o podaniu BCG podejmuje urolog po ocenie całego leczenia pacjenta. |
| Do odbudowy odporności po odstawieniu cyklosporyny (czas ustala lekarz)odstep · pacjent | inne zalecenie | Po odstawieniu cyklosporyny podanie BCG można rozważyć dopiero po odbudowie odporności, a moment ustala lekarz prowadzący razem z urologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cyklosporyną.Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem zapytaj lekarza o szczepionkę we wstrzyknięciu, ale nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem zapytaj lekarza o szczepionkę we wstrzyknięciu, ale nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.
Cyklosporyna osłabia układ odpornościowy. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby z obniżoną odpornością może nie zadziałać albo nawet wywołać zakażenie. Dlatego tej szczepionki nie łączy się z cyklosporyną. Szczepionka we wstrzyknięciu nie zawiera żywych bakterii, ale może chronić słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- bóle brzucha
- złe samopoczucie po przyjęciu szczepionki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cyklosporyną.[1] Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, skieruj pacjenta do lekarza w celu rozważenia szczepionki inaktywowanej podawanej we wstrzyknięciu, z zastrzeżeniem, że odpowiedź na nią może być słabsza. Niezależnie od szczepienia przypomnij o ścisłej higienie żywności i wody w czasie podróży. Pacjent nie powinien samodzielnie przerywać cyklosporyny w celu zaszczepienia się.
Skutek kliniczny
Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne, w tym cyklosporynę.[1] U takich osób szczepienie może nie wytworzyć ochrony, a teoretycznie istnieje ryzyko zakażenia wywołanego szczepem szczepionkowym. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie stwarza ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność podczas leczenia cyklosporyną może być mniejsza.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje aktywację limfocytów T przez blokowanie kalcyneuryny i osłabia odpowiedź immunologiczną na antygeny szczepionkowe. W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki doustnej szczep Ty21a namnaża się w jelicie, a zahamowana odporność może nie kontrolować jego wzrostu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego (gorączka, biegunka, bóle brzucha) w razie omyłkowego przyjęcia szczepionki doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (podawana we wstrzyknięciu)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciupostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale podczas leczenia cyklosporyną odpowiedź immunologiczna może być słabsza. Decyzję o szczepieniu i jego terminie podejmuje lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym cyklosporyną.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cyklosporynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie bierz cyklosporyny przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cyklosporynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie bierz cyklosporyny przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.
Cyklosporyna osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze. Taka szczepionka może u ciebie słabiej działać, a osłabiony organizm gorzej radzi sobie z żywymi bakteriami ze szczepionki. Dla ciebie jest szczepionka z zabitymi bakteriami, ale i ona może chronić słabiej niż u innych osób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu, szczególnie wodnista lub długotrwała
- gorączka
- silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu (objawy odwodnienia)
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym cyklosporyną.[1] Jeśli szczepienie jest konieczne przed wyjazdem, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i zachowuje odstęp 1 godziny między nią a doustną dawką cyklosporyny.[2] Nie przesuwa się ani nie pomija dawki cyklosporyny bez decyzji lekarza prowadzącego. Pacjenta należy poinformować, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, dlatego nadal musi przestrzegać zasad higieny żywności i wody.
Skutek kliniczny
U osoby przyjmującej cyklosporynę żywa szczepionka może dać słabszą ochronę przed cholerą i stwarza teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką. Przy szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza odpowiedź immunologiczna bez ryzyka zakażenia.
Mechanizm
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom otrzymującym leczenie immunosupresyjne, a więc także cyklosporynę.[1] Cyklosporyna jako inhibitor kalcyneuryny hamuje aktywację limfocytów T, co osłabia odpowiedź na szczepionkę i może ograniczać kontrolę nad namnażaniem żywego, atenuowanego szczepu Vibrio cholerae. Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, ale jej działanie także zależy od sprawnej odpowiedzi immunologicznej. Przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- rodzaj szczepionki przed wydaniem (żywa atenuowana czy inaktywowana)
- odstęp co najmniej 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a doustną dawką cyklosporyny
- biegunka, gorączka lub odwodnienie po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholerycznej)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki Vibrio cholerae z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, więc nie ma przeciwwskazania z powodu immunosupresji. Należy zachować 1 godzinę odstępu przed i po innych lekach doustnych, w tym przed i po cyklosporynie. Odpowiedź immunologiczna może być słabsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ BozentanPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Cyklosporyna sprawia, że bozentan gromadzi się w organizmie w dużej ilości, co może poważnie uszkodzić wątrobę i wywołać inne groźne objawy. Jednocześnie bozentan osłabia działanie cyklosporyny, co może prowadzić do odrzucenia przeszczepu lub zaostrzenia choroby, na którą ją przyjmujesz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból w prawym podżebrzu
- nudności lub wymioty
- nasilone obrzęki nóg
- silny ból głowy
- zawroty głowy lub omdlenie
- gorączka lub ból w okolicy przeszczepionego narządu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1]. U pacjenta przyjmującego cyklosporynę należy wybrać inne leczenie tętniczego nadciśnienia płucnego, a decyzję o zmianie terapii podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z ośrodkiem transplantacyjnym lub kardiologicznym.
Skutek kliniczny
U zdrowych ochotników jednoczesne podawanie obu leków kilkakrotnie zwiększało narażenie na bozentan i zmniejszało narażenie na cyklosporynę o 35%[1]. Duże stężenie bozentanu wiąże się z ryzykiem ciężkich, w tym zagrażających życiu działań niepożądanych, a mniejsze stężenie cyklosporyny grozi utratą skuteczności immunosupresji, w tym odrzuceniem przeszczepu[1].
Mechanizm
Cyklosporyny nie łączy się z bozentanem, bo interakcja działa w obu kierunkach. Cyklosporyna hamuje białka transportujące aniony organiczne (OATP) i glikoproteinę P, przez co zwiększa stężenie bozentanu w osoczu[1]. Bozentan indukuje CYP3A4 i w ten sposób zmniejsza stężenie cyklosporyny[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[2], bozentan – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Cyklosporyna – inhibitor OATP1B1[2], bozentan – substrat OATP1B1[2]
- Cyklosporyna – inhibitor OATP1B3[2], bozentan – substrat OATP1B3[2]
- Bozentan – umiarkowany induktor CYP3A4[2], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Bozentan – induktor P-gp[3], cyklosporyna – substrat P-gp[4]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], silny inhibitor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Bozentan: induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[2], induktor P-gp[3], substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[2], substrat OATP1B3[2]
Monitorować
- stężenie cyklosporyny we krwi
- aktywność aminotransferaz
- stężenie hemoglobiny
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
- czynność przeszczepionego narządu
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tracleer. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tracleer-100111848/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.