Interakcje / Dabrafenib / Dabrafenib i testosteron
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Kontroluj stężenie testosteronu i objawy niedoboru androgenów po włączeniu dabrafenibu oraz po jego odstawieniu.
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, a jeśli po kilku tygodniach poczujesz się bardziej zmęczony albo spadnie ci ochota na seks, powiedz o tym lekarzowi, który może zlecić badanie poziomu testosteronu.
Niekorzystna interakcjaDabrafenib+ TestosteronKontroluj stężenie testosteronu i objawy niedoboru androgenów po włączeniu dabrafenibu oraz po jego odstawieniu.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, a jeśli po kilku tygodniach poczujesz się bardziej zmęczony albo spadnie ci ochota na seks, powiedz o tym lekarzowi, który może zlecić badanie poziomu testosteronu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, a jeśli po kilku tygodniach poczujesz się bardziej zmęczony albo spadnie ci ochota na seks, powiedz o tym lekarzowi, który może zlecić badanie poziomu testosteronu.
Lek przeciwnowotworowy dabrafenib może przyspieszać rozkładanie testosteronu w organizmie. Przez to testosteron może działać słabiej i mogą wrócić objawy jego niedoboru. Po zakończeniu leczenia dabrafenibem działanie testosteronu może się znowu nasilić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie
- spadek ochoty na seks
- obniżony nastrój lub drażliwość
- po odstawieniu dabrafenibu – bóle głowy, zaczerwienienie twarzy lub trądzik
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kontroluj stężenie testosteronu i objawy niedoboru androgenów po włączeniu dabrafenibu oraz po jego odstawieniu. Oznacz stężenie testosteronu przed kolejną dawką po około 2–4 tygodniach od rozpoczęcia lub zakończenia leczenia dabrafenibem i w razie potrzeby dostosuj dawkę albo odstęp między wstrzyknięciami. Leczenie przeciwnowotworowe ma pierwszeństwo, a dawkowanie testosteronu dostosowuje się do niego.
Skutek kliniczny
Można się spodziewać mniejszego stężenia testosteronu i powrotu objawów niedoboru androgenów, takich jak zmęczenie, spadek libido i obniżenie nastroju. Po odstawieniu dabrafenibu indukcja stopniowo wygasa i stężenie testosteronu może wzrosnąć, zwłaszcza jeśli wcześniej zwiększono dawkę.
Mechanizm
Dabrafenib może obniżać stężenie testosteronu, bo przyspiesza jego metabolizm. Dabrafenib jest induktorem enzymów i zwiększa syntezę CYP3A4, CYP2C, CYP2B6 oraz UGT, co zmniejsza stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez te enzymy[1]. Przy jednoczesnym podawaniu dawek wielokrotnych dabrafenibu AUC doustnego midazolamu, wzorcowego substratu CYP3A4, zmniejszyło się o 65%[1]. Testosteron jest częściowo hydroksylowany przez CYP3A4 i sprzęgany z kwasem glukuronowym, dlatego indukcja obu szlaków może przyspieszać jego eliminację. Testosteron nie wpływa w istotny sposób na metabolizm dabrafenibu.
Metabolizm i transportery
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], induktor P-gp[2], substrat BCRP[2], substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- stężenie testosteronu całkowitego przed kolejną dawką
- objawy niedoboru androgenów (zmęczenie, spadek libido, obniżenie nastroju)
- hematokryt po odstawieniu dabrafenibu, jeśli wcześniej zwiększono dawkę testosteronu
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dabrafenibu u pacjenta z wcześniej zwiększoną dawką testosteronukolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Po odstawieniu dabrafenibu indukcja enzymów wygasa stopniowo, więc stężenie testosteronu może wzrosnąć. Jeśli dawkę testosteronu zwiększono, oznacz stężenie i hematokryt po kilku tygodniach i wróć do wcześniejszej dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieDabrafeniba alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij go w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki i zapytaj lekarza, jeśli masz złe wyniki wątrobowe.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij go w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki i zapytaj lekarza, jeśli masz złe wyniki wątrobowe.
Alkohol nie wpływa na działanie tego leku w znany sposób. Lek często wywołuje gorączkę i nudności, a alkohol może te dolegliwości nasilać i sprzyjać odwodnieniu. Duże ilości alkoholu dodatkowo obciążają wątrobę, którą lekarz kontroluje w czasie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka z dreszczami
- silne nudności lub wymioty
- oznaki odwodnienia, takie jak zawroty głowy i mało oddawanego moczu
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. Warto zalecić pacjentowi umiar oraz rezygnację z alkoholu w czasie gorączki, wymiotów lub biegunki, a także przy nieprawidłowych próbach wątrobowych.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Duże ilości alkoholu mogą nasilać nudności i odwodnienie w czasie epizodów gorączki oraz utrudniać ocenę nieprawidłowych wyników prób wątrobowych, zwłaszcza w leczeniu skojarzonym z trametynibem.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między dabrafenibem a etanolem. ChPL dabrafenibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, dotyczy to zarówno kapsułek, jak i tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej.[1] Dabrafenib jest metabolizowany głównie przez CYP2C8 i CYP3A4, a etanol nie wpływa istotnie na te izoenzymy, dlatego zmiana stężeń dabrafenibu jest mało prawdopodobna. Możliwe jest jedynie teoretyczne nakładanie się działań niepożądanych – obciążenia wątroby, nudności, wymiotów i odwodnienia przy gorączce, która jest częstym działaniem niepożądanym dabrafenibu.
Metabolizm i transportery
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], induktor P-gp[2], substrat BCRP[2], substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- próby wątrobowe zgodnie ze schematem leczenia przeciwnowotworowego
- objawy odwodnienia w czasie gorączki
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilościilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne spożywanie dużych ilości etanolu zwiększa ryzyko addycji hepatotoksyczności i utrudnia interpretację prób wątrobowych, szczególnie w skojarzeniu z trametynibem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Testosteron a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 275
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ DabrafenibNie łącz cytalopramu z dabrafenibem.Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem dabrafenibu powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz cytalopram, a cytalopramu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem dabrafenibu powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz cytalopram, a cytalopramu nie odstawiaj samodzielnie.
Cytalopram i dabrafenib mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Dabrafenib może też osłabiać działanie cytalopramu, przez co objawy depresji lub lęku mogą wrócić. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nawrót przygnębienia, lęku lub bezsenności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z dabrafenibem. Przed rozpoczęciem leczenia dabrafenibem zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym i onkologiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonuj EKG z oceną QTc oraz kontroluj i wyrównuj stężenie potasu i magnezu[1]. Oceniaj też skuteczność leczenia przeciwdepresyjnego, bo indukcja enzymów przez dabrafenib może obniżyć stężenie cytalopramu[2].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to addycyjne wydłużenie odstępu QT z możliwością częstoskurczu typu torsade de pointes i innych groźnych arytmii, szczególnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii. Równolegle indukcja enzymów przez dabrafenib może osłabiać działanie cytalopramu i prowadzić do nawrotu objawów depresji lub lęku, a po odstawieniu dabrafenibu stężenie cytalopramu stopniowo rośnie.
Mechanizm
Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki i nie łączy się go z innymi lekami wydłużającymi QT, a dabrafenib również może wydłużać odstęp QT, więc działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1]. Dodatkowo dabrafenib indukuje CYP3A4, CYP2C19 i inne enzymy metabolizujące leki, co obniża stężenie w osoczu leków przez nie metabolizowanych[2]. Cytalopram jest metabolizowany głównie z udziałem CYP2C19 i CYP3A4, dlatego jego stężenie i skuteczność przeciwdepresyjna mogą się zmniejszyć.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C19[3], cytalopram – substrat CYP2C19[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem dabrafenibu i okresowo w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy depresji i lęku (ryzyko osłabienia działania cytalopramu)
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dabrafenibu przy kontynuacji cytalopramukolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Po odstawieniu dabrafenibu indukcja enzymów stopniowo wygasa, więc stężenie cytalopramu może rosnąć przez kolejne tygodnie. Jeśli dawkę cytalopramu zwiększano w trakcie leczenia dabrafenibem, oceń ją ponownie i rozważ kontrolę EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ KariprazynaKariprazyny nie należy stosować razem z dabrafenibem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby mogli zmienić leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby mogli zmienić leczenie.
Dabrafenib przyspiesza rozkład wielu leków w organizmie, w tym kariprazyny. Kariprazyna może wtedy działać dużo słabiej, a objawy choroby mogą wrócić. Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Po zakończeniu leczenia dabrafenibem działanie kariprazyny przez kilka tygodni stopniowo się nasila.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie omamów, urojeń albo niepokoju
- bezsenność, rozdrażnienie lub wycofanie, które wcześniej ustąpiły
- po odstawieniu dabrafenibu: wewnętrzny niepokój i trudność z usiedzeniem w miejscu, drżenie, sztywność mięśni lub nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie należy stosować razem z dabrafenibem. Leczenie onkologiczne zwykle ma pierwszeństwo, dlatego u pacjenta, który zaczyna dabrafenib, psychiatra powinien zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, którego eliminacja nie zależy od CYP3A4, CYP2C ani UGT. Gdy dabrafenibu nie da się zastąpić, a kariprazyny nie można zmienić, decyzję muszą wspólnie podjąć onkolog i psychiatra. Przy zmianie leczenia przeciwpsychotycznego trzeba monitorować stan psychiczny przez kilka tygodni. Jeśli kariprazyna jest kontynuowana lub ponownie włączana po zakończeniu dabrafenibu, przez kilka tygodni należy obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych, ponieważ wygasanie indukcji podnosi stężenie kariprazyny[1].
Skutek kliniczny
Należy oczekiwać znacznego zmniejszenia stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów, a w konsekwencji osłabienia lub utraty działania przeciwpsychotycznego i ryzyka nawrotu schizofrenii. Leki przeciwpsychotyczne należą do grup, których stężenie dabrafenib może zmniejszać[2]. Metabolity kariprazyny mają długi okres półtrwania, dlatego zmiany ekspozycji po włączeniu albo odstawieniu leku wpływającego na CYP3A4 w pełni ujawniają się dopiero po kilku tygodniach[1]. Po odstawieniu dabrafenibu indukcja stopniowo wygasa i stężenie kariprazyny rośnie.
Mechanizm
Dabrafenib indukuje CYP3A w wątrobie i jelitach, a także CYP2B6, CYP2C i UGT[2]. Podczas wielokrotnego podawania dabrafenibu AUC doustnego midazolamu zmniejszało się o 65%, a Cmax o 47%[2]. Taki spadek odpowiada co najmniej umiarkowanej indukcji CYP3A4. Kariprazyna i jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, a CYP2D6 ma niewielki udział[1]. Kariprazyny nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi induktorami CYP3A4, ponieważ mogą one znacząco zmniejszyć całkowitą ekspozycję na kariprazynę[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Kariprazyna – inhibitor P-gp[4], dabrafenib – substrat P-gp[3]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- nawrót objawów psychotycznych po włączeniu dabrafenibu
- akatyzja, objawy pozapiramidowe i nadmierna sedacja przez kilka tygodni po odstawieniu dabrafenibu
- stan psychiczny przez kilka tygodni po zmianie leku przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dabrafenib włączony u pacjenta ustabilizowanego na kariprazyniekolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Spadek ekspozycji na kariprazynę narasta stopniowo przez kilka tygodni. Nawrót psychozy może więc pojawić się z opóźnieniem i nie musi być widoczny w pierwszych dniach. Zmianę leku przeciwpsychotycznego warto zaplanować przed rozpoczęciem dabrafenibu. |
| Odstawienie dabrafenibu przy kontynuowanej lub ponownie włączanej kariprazyniekolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora stężenie kariprazyny stopniowo rośnie. Przez kilka tygodni należy monitorować działania niepożądane i odpowiedź na leczenie, szczególnie jeśli w czasie indukcji zwiększano dawkę kariprazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIzawukonazol+ DabrafenibNie łącz izawukonazolu z dabrafenibem i wybierz lek przeciwgrzybiczy niezależny od CYP3A4.Nie zaczynaj przyjmować izawukonazolu, jeśli bierzesz dabrafenib, i od razu powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny lek przeciwgrzybiczy.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować izawukonazolu, jeśli bierzesz dabrafenib, i od razu powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny lek przeciwgrzybiczy.
Leku przeciwgrzybiczego izawukonazolu nie powinno się przyjmować razem z dabrafenibem. Dabrafenib przyspiesza rozkładanie izawukonazolu w organizmie, przez co lek przeciwgrzybiczy może przestać działać, a zakażenie grzybicze może być groźne dla życia. Izawukonazol może też zwiększać ilość dabrafenibu we krwi i nasilać jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze, które nie mijają albo wracają
- nasilający się kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- pogorszenie samopoczucia mimo leczenia przeciwgrzybiczego
- nowe lub nasilone objawy skórne
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz izawukonazolu z dabrafenibem i wybierz lek przeciwgrzybiczy niezależny od CYP3A4. Izawukonazolu nie stosuje się z umiarkowanymi i silnymi induktorami CYP3A4/5[1]. Przy dabrafenibie należy unikać leków eliminowanych przez metabolizm, jeśli ich działanie ma duże znaczenie dla pacjenta, a dawki nie da się łatwo dostosować na podstawie skuteczności lub stężenia[2]. Indukcja enzymów ustępuje stopniowo po odstawieniu dabrafenibu, dlatego izawukonazol włączony tuż po jego odstawieniu może nadal działać słabiej. Jeśli w wyjątkowej sytuacji połączenia nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz prowadzący razem z onkologiem i monitoruje stężenie izawukonazolu.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to podterapeutyczne stężenie izawukonazolu i niepowodzenie leczenia inwazyjnej aspergilozy lub mukormykozy, które może zagrażać życiu. Silny induktor CYP3A4 zmniejszył AUC izawukonazolu o 90%[1]. Wielkość spadku przy dabrafenibie nie została zbadana, ale kierunek działania jest ten sam. Umiarkowane zahamowanie CYP3A4 przez izawukonazol może dodatkowo zwiększyć ekspozycję na dabrafenib i nasilić jego działania niepożądane, takie jak gorączka.
Mechanizm
Dabrafenib indukuje CYP3A4 i obniża stężenie izawukonazolu, który jest substratem CYP3A4/5. Izawukonazol jest jednocześnie umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać ekspozycję na dabrafenib oraz jego aktywne metabolity. Izawukonazolu nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi induktorami CYP3A4/5, ponieważ mogą one znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu[1]. Dabrafenib zmniejszył AUC midazolamu, substratu CYP3A4, o 65%, co odpowiada sile co najmniej umiarkowanego induktora[2]. Dabrafenib jest substratem CYP2C8 i CYP3A4, a jego aktywne metabolity hydroksydabrafenib i demetylodabrafenib są substratami CYP3A4[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Izawukonazol – inhibitor BCRP[3], dabrafenib – substrat BCRP[4]
- Izawukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], dabrafenib – substrat CYP3A4[4]
- Izawukonazol – słaby inhibitor P-gp[3], dabrafenib – substrat P-gp[4]
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[4], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Izawukonazol: inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], słaby inhibitor OCT2[5], słaby inhibitor P-gp[3], słaby induktor CYP2B6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OAT1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP2C19[4], induktor CYP2C8[4], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[4], substrat BCRP[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- stężenie izawukonazolu w osoczu, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- odpowiedź kliniczna i radiologiczna zakażenia grzybiczego
- działania niepożądane dabrafenibu, zwłaszcza gorączka
- aktywność aminotransferaz
Bezpieczniejsze alternatywy
amfoterycyna B liposomalnakaspofunginamykafunginaanidulafungina
Kiedy ocena się zmienia
| Dabrafenib niedawno odstawionykolejność włączenia · dabrafenib | inne zalecenie | Indukcja enzymów przez dabrafenib ustępuje stopniowo po jego odstawieniu. Izawukonazol włączony w tym okresie może osiągać niższe stężenia, dlatego warto monitorować jego stężenie i odpowiedź kliniczną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ DabrafenibNie stosuj jeżówki purpurowej u pacjenta leczonego dabrafenibem.Zrezygnuj z jeżówki i przy przeziębieniu zapytaj lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne albo farmaceutę, czym możesz bezpiecznie łagodzić objawy.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zrezygnuj z jeżówki i przy przeziębieniu zapytaj lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne albo farmaceutę, czym możesz bezpiecznie łagodzić objawy.
Nie stosuj preparatów z jeżówki, gdy przyjmujesz dabrafenib. Jeżówka pobudza układ odporności i nie zaleca się jej w czasie leczenia nowotworu. Może też zmieniać sposób, w jaki organizm rozkłada lek przeciwnowotworowy, przez co leczenie mogłoby działać słabiej albo dawać więcej działań niepożądanych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- nasilenie działań niepożądanych leku przeciwnowotworowego
- wysypka lub swędzenie skóry
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj jeżówki purpurowej u pacjenta leczonego dabrafenibem.[1][2] Objawy przeziębienia leczy się objawowo po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Przy wyborze paracetamolu należy pamiętać, że u pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy, takie jak dabrafenib, ryzyko uszkodzenia wątroby po paracetamolu jest większe.[3] Gorączka u pacjenta leczonego dabrafenibem wymaga kontaktu z zespołem onkologicznym, a nie samoleczenia preparatami ziołowymi.
Skutek kliniczny
Możliwe niekorzystne oddziaływanie immunomodulujące u pacjenta z czynną chorobą nowotworową oraz niepewna zmiana stężenia dabrafenibu, co mogłoby osłabić skuteczność leczenia albo nasilić jego działania niepożądane. Skutek nie został potwierdzony w badaniach klinicznych.
Mechanizm
Jeżówki purpurowej nie stosuje się w onkologii w trakcie leczenia przeciwnowotworowego ani w stanach obniżonej odporności po terapii onkologicznej ze względu na jej działanie immunostymulujące.[1][2] Dabrafenib jest substratem CYP2C8 i CYP3A4, a silne induktory i inhibitory tych enzymów istotnie zmieniają jego stężenie.[3] Wpływ jeżówki na aktywność CYP3A4 jest niejednoznaczny i nie został zbadany w połączeniu z dabrafenibem, dlatego nie można wykluczyć zmiany ekspozycji na lek.
Metabolizm i transportery
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OAT1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP2C19[4], induktor CYP2C8[4], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[4], substrat BCRP[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- stosowanie preparatów ziołowych i suplementów zgłaszane przez pacjenta
- gorączka i objawy infekcji – kontakt z ośrodkiem onkologicznym
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazanePrasteron+ DabrafenibNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego dabrafenibem.Nie przyjmuj prasteronu ani suplementów z DHEA w trakcie leczenia dabrafenibem i powiedz o nich swojemu onkologowi.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prasteronu ani suplementów z DHEA w trakcie leczenia dabrafenibem i powiedz o nich swojemu onkologowi.
Prasteronu (DHEA) nie stosuje się u osób z chorobą nowotworową, a dabrafenib to lek przeciwnowotworowy. Prasteron zmienia się w organizmie w hormony płciowe, które mogą niekorzystnie wpływać na przebieg choroby. Dotyczy to także suplementów diety z DHEA.
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego dabrafenibem.[1][2][3] Jeśli pacjent już przyjmuje prasteron, należy go odstawić i poinformować onkologa prowadzącego. Dotyczy to także suplementów diety zawierających DHEA.
Skutek kliniczny
Prasteron jest prekursorem androgenów i estrogenów, więc u chorego na nowotwór może niekorzystnie wpływać na przebieg choroby. Ewentualne osłabienie działania prasteronu przez dabrafenib ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Przeciwwskazanie wynika z choroby, a nie z samej interakcji farmakokinetycznej. Dabrafenib stosuje się wyłącznie w leczeniu nowotworów, a prasteronu nie stosuje się u osób z chorobą nowotworową, w tym z nowotworami estrogenozależnymi i rakiem gruczołu krokowego.[1][2][3] Dodatkowo dabrafenib jest induktorem CYP3A4, CYP2C i UGT, co może przyspieszać przemiany prasteronu i jego metabolitów hormonalnych.[4] Ten element jest teoretyczny i nie zmienia oceny.
Metabolizm i transportery
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT1[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OCT2[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], słaby induktor CYP2C9[6], umiarkowany induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[5], substrat BCRP[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- wywiad w kierunku przyjmowania prasteronu lub suplementów z DHEA w trakcie leczenia przeciwnowotworowego
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ EnzalutamidNie łącz testosteronu z enzalutamidem.Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.
Enzalutamid leczy raka prostaty, blokując działanie męskiego hormonu – testosteronu. Przyjmowanie testosteronu w tym samym czasie działa odwrotnie i może sprawić, że leczenie przestanie działać, a choroba zacznie postępować. Dlatego mężczyźni z rakiem prostaty nie stosują testosteronu w żadnej postaci – ani w zastrzykach, ani w żelu. Spadek libido, zmęczenie czy uderzenia gorąca w czasie leczenia omów z onkologiem, bo da się je łagodzić w inny sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lub nasilający się ból kości
- trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
- wzrost PSA w badaniach kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z enzalutamidem. Testosteron jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego[1]. Jeśli pacjent leczony enzalutamidem otrzymał receptę na testosteron albo stosuje go samodzielnie, wstrzymaj wydanie i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Objawy niedoboru androgenów wywołane leczeniem (uderzenia gorąca, spadek libido, zmęczenie) leczy się bez testosteronu w porozumieniu z onkologiem.
Skutek kliniczny
Osłabienie lub utrata skuteczności leczenia przeciwnowotworowego z ryzykiem szybszej progresji raka gruczołu krokowego, wzrostu PSA i nasilenia objawów choroby, w tym przerzutów do kości.
Mechanizm
Enzalutamid blokuje receptor androgenowy i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego[2]. Testosteron jest naturalnym agonistą tego receptora i działa dokładnie przeciwnie. Z tego powodu testosteronu nie stosuje się u mężczyzn z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego[3]. U chorych leczonych enzalutamidem razem z deprywacją androgenową celem terapii jest utrzymanie kastracyjnego stężenia testosteronu[4]. Podanie testosteronu z zewnątrz znosi ten efekt i konkuruje z enzalutamidem o receptor.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- PSA
- stężenie testosteronu w surowicy u chorych na deprywacji androgenowej
- objawy progresji choroby (bóle kostne, dolegliwości ze strony dróg moczowych)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki suprafizjologiczne w ramach badania klinicznego (bipolarna terapia androgenowa)dawka · testosteron | inne zalecenie | Testosteron w dużych dawkach bywa stosowany w raku gruczołu krokowego opornym na kastrację wyłącznie w protokołach badań klinicznych, często w sekwencji z enzalutamidem. Poza takim protokołem połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xtandi 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xtandi-100302608/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ ApalutamidNie łącz testosteronu z apalutamidem.Nie stosuj testosteronu w żadnej postaci podczas leczenia apalutamidem i jeśli go masz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie raka.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu w żadnej postaci podczas leczenia apalutamidem i jeśli go masz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie raka.
Testosteron to męski hormon, który może pobudzać wzrost raka prostaty. Apalutamid działa odwrotnie – blokuje działanie testosteronu, żeby zahamować chorobę. Stosowanie obu leków razem może osłabić leczenie raka, dlatego tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub nasilające się bóle kości
- trudności z oddawaniem moczu
- wzrost PSA w badaniach kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z apalutamidem. U chorego leczonego apalutamidem testosteron jest przeciwwskazany ze względu na raka gruczołu krokowego.[1][2][3] Jeśli pacjent z rakiem gruczołu krokowego nadal stosuje testosteron, odstaw go i przekaż informację lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Testosteron może osłabić skuteczność apalutamidu i pobudzić wzrost raka gruczołu krokowego, co grozi progresją choroby nowotworowej. Rak gruczołu krokowego, zwłaszcza zależny od androgenów, jest przeciwwskazaniem do stosowania testosteronu.[1][2][3]
Mechanizm
Testosteron jest agonistą receptora androgenowego, a apalutamid blokuje ten receptor i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego.[4] Podanie testosteronu dostarcza substratu, którego działanie leczenie ma wyeliminować, i znosi cel terapii przeciwandrogenowej. Apalutamid stosuje się wyłącznie w raku gruczołu krokowego, a w tej chorobie testosteronu nie stosuje się.[1][2][3]
Metabolizm i transportery
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], słaby induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[6], słaby induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], słaby induktor OATP1B1[5], słaby induktor P-gp[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- stężenie PSA, jeśli testosteron był stosowany w trakcie leczenia apalutamidem
- objawy progresji raka gruczołu krokowego zgłaszane lekarzowi prowadzącemu
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ LapatynibNie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany.Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.
Lapatynib to lek na raka piersi. Testosteron może pobudzać wzrost tego nowotworu i osłabiać leczenie, dlatego tych leków się nie łączy. Dotyczy to zarówno żelu, jak i zastrzyków z testosteronem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
- powiększanie się znanych zmian lub węzłów chłonnych
- nowe bóle kości
- obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany[1][2][3]. Gdy pacjent stosuje testosteron w chwili rozpoznania raka piersi, odstaw go i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Każdą decyzję o leczeniu objawów niedoboru androgenów u takiego pacjenta pozostaw onkologowi.
Skutek kliniczny
Ryzyko stymulacji wzrostu raka piersi i osłabienia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Możliwy niewielki wzrost stężenia testosteronu ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi z nadekspresją HER2, a testosteronu nie stosuje się w razie rozpoznania lub podejrzenia raka sutka[1]. Testosteron w postaci wstrzyknięć jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem sutka oraz u wszystkich kobiet[2]. Część testosteronu ulega w tkankach aromatyzacji do estradiolu, co w nowotworze wrażliwym na hormony może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4, który metabolizuje testosteron, ale wzrost AUC dotyczył doustnego midazolamu (o 45%), a przy podaniu dożylnym nie był klinicznie istotny[4], więc przy testosteronie podawanym przezskórnie lub domięśniowo składowa farmakokinetyczna jest najpewniej niewielka.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy progresji nowotworu i wyniki badań obrazowych zlecanych przez onkologa
- stężenie testosteronu po odstawieniu, jeśli było stosowane z powodu hipogonadyzmu
Kiedy ocena się zmienia
| Testosteron stosowany przed rozpoznaniem raka piersikolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Gdy pacjent stosował testosteron przed rozpoznaniem raka piersi, odstaw go przed rozpoczęciem leczenia lapatynibem i przekaż informację onkologowi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.