Interakcje / Diazepam / Diazepam i prasteron
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, ale warto poinformować pacjenta o możliwym osłabieniu działania diazepamu i ocenić skuteczność leczenia po włączeniu prasteronu.
Możesz przyjmować oba leki, ale jeśli zauważysz, że diazepam działa słabiej, nie zwiększaj sam jego dawki, tylko porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Interakcja o niejasnym znaczeniuDiazepam+ PrasteronPołączenie można stosować, ale warto poinformować pacjenta o możliwym osłabieniu działania diazepamu i ocenić skuteczność leczenia po włączeniu prasteronu.Możesz przyjmować oba leki, ale jeśli zauważysz, że diazepam działa słabiej, nie zwiększaj sam jego dawki, tylko porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Możesz przyjmować oba leki, ale jeśli zauważysz, że diazepam działa słabiej, nie zwiększaj sam jego dawki, tylko porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Prasteron (DHEA) może osłabiać działanie diazepamu. Oznacza to, że diazepam może słabiej uspokajać, gorzej działać na sen lub słabiej chronić przed napadami drgawek. Nie wiadomo dokładnie, jak często tak się dzieje, a poważne skutki tego połączenia nie są znane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie lęku i niepokoju
- trudności z zasypianiem mimo przyjęcia diazepamu
- częstsze napady drgawek, jeśli masz padaczkę
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale warto poinformować pacjenta o możliwym osłabieniu działania diazepamu i ocenić skuteczność leczenia po włączeniu prasteronu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących diazepam z powodu padaczki lub napadów drgawkowych, ponieważ prasteron może osłabiać także działanie leków przeciwdrgawkowych[1]. Nie należy samodzielnie zwiększać dawki diazepamu.
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe jest słabsze działanie przeciwlękowe, nasenne, uspokajające lub przeciwdrgawkowe diazepamu[1]. Nie opisano poważnych skutków klinicznych tego połączenia.
Mechanizm
Prasteron może osłabiać działanie leków przeciwdrgawkowych i psycholeptycznych, w tym pochodnych diazepiny[1]. Mechanizm nie jest dokładnie poznany. Prawdopodobnie ma charakter farmakodynamiczny i wynika z działania DHEA i jego siarczanu jako neurosteroidów, które ujemnie modulują receptor GABA-A, czyli punkt uchwytu diazepamu. Nie ma danych o wpływie prasteronu na metabolizm diazepamu przez CYP3A4 i CYP2C19.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- skuteczność działania przeciwlękowego i nasennego diazepamu
- częstość napadów drgawkowych u pacjentów leczonych z powodu padaczki
- nasilenie lęku, niepokoju i bezsenności po włączeniu prasteronu
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relanium-100057770/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaDiazepama alkoholW czasie leczenia diazepamem pacjent nie powinien pić alkoholu, a z powodu długiego okresu półtrwania także przez kilka dni po ostatniej dawce.Unikaj alkoholu w czasie leczenia diazepamem i kilka dni po ostatniej tabletce.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w czasie leczenia diazepamem i kilka dni po ostatniej tabletce.
Diazepam i alkohol wzajemnie nasilają działanie uspokajające. Razem mogą wywołać bardzo silną senność, zaburzenia pamięci i równowagi, a przy większych ilościach spowolnienie oddechu. Diazepam długo pozostaje w organizmie, dlatego alkohol nie jest bezpieczny jeszcze przez kilka dni po ostatniej tabletce. Osoby starsze po takim połączeniu łatwiej się przewracają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność
- spowolniony lub płytki oddech
- splątanie i bełkotliwa mowa
- utrata równowagi, upadek
- utrata przytomności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
W czasie leczenia diazepamem pacjent nie powinien pić alkoholu, a z powodu długiego okresu półtrwania także przez kilka dni po ostatniej dawce. Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. Diazepam stosuje się najkrócej, jak to możliwe, a u osób starszych w zmniejszonej dawce. W leczeniu alkoholowego zespołu abstynencyjnego diazepam podaje się pod nadzorem lekarza i to wskazanie wymaga osobnej oceny.
Skutek kliniczny
Połączenie powoduje silną senność, zaburzenia pamięci, koordynacji i oceny sytuacji. Przy większych dawkach może dojść do depresji oddechowej i śpiączki, szczególnie gdy pacjent przyjmuje też opioidy. U osób starszych rośnie ryzyko upadków.
Mechanizm
Diazepam zwiększa powinowactwo GABA do receptora GABA-A, a etanol wzmacnia przewodnictwo przez ten sam receptor i hamuje receptory NMDA, więc hamujące działanie obu substancji sumuje się ponad zwykłą addycję[1]. Ostre spożycie alkoholu może dodatkowo zwiększać stężenie diazepamu przez szybsze wchłanianie i hamowanie jego metabolizmu z udziałem CYP2C19 i CYP3A4[2]. Diazepam i jego aktywny metabolit nordiazepam mają długi okres półtrwania, więc interakcja trwa kilka dni po ostatniej dawce.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- poziom świadomości
- oddech
- ryzyko upadków u osób starszych
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie alkoholowego zespołu abstynencyjnegoilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | W alkoholowym zespole abstynencyjnym benzodiazepiny są lekami pierwszego wyboru, podawanymi pod nadzorem lekarza u pacjenta, który nie pije. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych okres półtrwania diazepamu się wydłuża, a wrażliwość na działanie uspokajające jest większa. |
Źródła
- Wang L, Wang R, Zheng Q, Yao X, Zhang C, Fu S, et al. Simulating dynamic interaction between diazepam and ethanol targeting the GABAreceptor via in silico model. Neurotoxicology. 2023;95:136-143. doi: 10.1016/j.neuro.2023.01.012. PMID: 36736785.
- Hayes SL, Pablo G, Radomski T, Palmer RF. Ethanol and oral diazepam absorption. N Engl J Med. 1977;296(4):186-9. doi: 10.1056/NEJM197701272960402. PMID: 831088.
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relanium-100057770/
Interakcja nieistotna kliniczniePrasterona alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania prasteronu ani zakazywać okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale jeśli pijesz go regularnie i dużo, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale jeśli pijesz go regularnie i dużo, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Nie stwierdzono, aby alkohol wchodził w istotną interakcję z prasteronem. Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu w czasie leczenia nie powinno ci szkodzić. Regularne picie dużych ilości alkoholu może jednak uszkodzić wątrobę, a przy poważnej chorobie wątroby tego leku nie wolno stosować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Ciemny mocz
- Ból lub uczucie pełności pod prawym łukiem żebrowym
- Nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania prasteronu ani zakazywać okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, ponieważ ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania prasteronu[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków. Przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu teoretycznie możliwe jest nasilenie działań estrogenowych, a w razie alkoholowego uszkodzenia wątroby stosowanie prasteronu może stać się przeciwwskazane.
Mechanizm
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej między prasteronem a etanolem, a ChPL prasteronu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Wszystkie charakterystyki produktów prasteronu milczą w tej kwestii jednakowo[1]. Teoretycznie oba czynniki mogą wpływać na gospodarkę hormonów płciowych, ponieważ prasteron jest prekursorem androgenów i estrogenów, a przewlekłe picie alkoholu nasila obwodową aromatyzację androgenów do estrogenów i zaburza metabolizm hormonów steroidowych w wątrobie. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi też do uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania prasteronu[1].
Monitorować
- Próby wątrobowe u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- Objawy nasilonego działania estrogenowego lub androgennego przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do prasteronu. Należy kontrolować próby wątrobowe i rozważyć zasadność leczenia. |
| Globulki dopochwowepostać · alkohol | ryzyko maleje | Prasteron podawany dopochwowo działa głównie miejscowo i ma niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc teoretyczne rozważania o wspólnym wpływie na hormony płciowe mają jeszcze mniejsze znaczenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
Inne interakcje tych leków 229
Połączenie przeciwwskazaneDiazepam+ BupropionDiazepamu nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.Nie przerywaj ani nie zmniejszaj dawki diazepamu na własną rękę – jeśli chcesz go odstawić, zapytaj lekarza o stopniowe zmniejszanie dawki.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj ani nie zmniejszaj dawki diazepamu na własną rękę – jeśli chcesz go odstawić, zapytaj lekarza o stopniowe zmniejszanie dawki.
Te dwa leki można przyjmować razem, ale diazepamu nie wolno nagle odstawić, gdy bierzesz bupropion. Nagłe przerwanie diazepamu może wtedy wywołać napad drgawek. Bupropion może też trochę osłabiać uspokajające działanie diazepamu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie, niepokój, bezsenność po zmniejszeniu lub pominięciu dawki diazepamu
- drgawki lub utrata przytomności – wezwij pogotowie
- słabsze niż zwykle działanie uspokajające diazepamu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Diazepamu nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.[1] Łączne stosowanie nie wymaga zmiany dawek, ale przed włączeniem bupropionu trzeba ustalić, czy diazepam nie jest stosowany z powodu napadów drgawkowych, bo drgawki obecnie lub w wywiadzie wykluczają bupropion.[1]
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym przerwaniu lub gwałtownym zmniejszeniu dawki diazepamu w trakcie leczenia bupropionem.[2] Przy stałym stosowaniu obu leków działanie uspokajające diazepamu może być słabsze niż oczekiwane.[1]
Mechanizm
Bupropion obniża próg drgawkowy w sposób zależny od dawki, a diazepam działa przeciwdrgawkowo.[1] Nagłe odstawienie diazepamu u pacjenta leczonego bupropionem sumuje ryzyko drgawek z odstawienia benzodiazepiny i ryzyko drgawek wywołanych bupropionem, dlatego taka sytuacja jest przeciwwskazana.[1] Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, ponieważ analiza szlaków metabolicznych in vitro na nią nie wskazuje.[3] U zdrowych ochotników bupropion osłabiał działanie uspokajające diazepamu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy odstawienne i objawy zwiastujące drgawki podczas zmniejszania dawki diazepamu
- skuteczność działania uspokajającego i przeciwlękowego diazepamu
- przestrzeganie zaleceń – samodzielne przerywanie benzodiazepiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Nagłe odstawienie lub gwałtowne zmniejszenie dawki w trakcie leczenia bupropionemdawka · diazepam | ryzyko rośnie | Nagłe odstawienie benzodiazepiny u pacjenta leczonego bupropionem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka napadów drgawkowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relanium-100057770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneDiazepam+ RytonawirNie stosuj diazepamu razem z rytonawirem.Nie przyjmuj diazepamu razem z rytonawirem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zamianie leku, ale nie odstawiaj sam nagle diazepamu, jeśli bierzesz go od dawna.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj diazepamu razem z rytonawirem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zamianie leku, ale nie odstawiaj sam nagle diazepamu, jeśli bierzesz go od dawna.
Rytonawir, stosowany w leczeniu HIV i w niektórych lekach na COVID-19, mocno spowalnia usuwanie diazepamu z organizmu. Diazepam gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać bardzo silną senność oraz spłycenie i spowolnienie oddechu. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny, płytki albo nierówny oddech
- splątanie, bełkotliwa mowa
- chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj diazepamu razem z rytonawirem.[1][2][3] Jeśli pacjent wymaga benzodiazepiny w trakcie leczenia rytonawirem, wybierz lek eliminowany przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, np. lorazepam lub oksazepam, i oceń skuteczność, bo rytonawir może przyspieszać sprzęganie z kwasem glukuronowym.[1] U pacjenta przewlekle przyjmującego diazepam nie odstawiaj go nagle – zmianę leku zaplanuj z lekarzem, aby uniknąć objawów odstawiennych. Po zakończeniu leczenia rytonawirem pamiętaj, że hamowanie metabolizmu ustępuje stopniowo, a diazepam ma długi okres półtrwania.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi bardzo silnym uspokojeniem i depresją oddechową.[4] Rytonawir zwiększa ekspozycję na lek podawany w skojarzeniu i ryzyko ciężkich działań niepożądanych, dlatego połączenie jest przeciwwskazane.[1][2][3] Nadmierna sedacja może narastać przez kilka dni ze względu na kumulację diazepamu i jego czynnego metabolitu.
Mechanizm
Rytonawir silnie hamuje CYP3A, a diazepam jest utleniany przy udziale CYP3A i CYP2C19, więc jego metabolizm zwalnia i stężenie we krwi rośnie.[1][4] Rytonawir może jednocześnie indukować CYP2C19, ale nie znosi to klinicznie istotnego wzrostu ekspozycji na diazepam.[1] Ponieważ diazepam i jego czynny metabolit desmetylodiazepam mają długi okres półtrwania, zahamowanie ich eliminacji prowadzi do kumulacji i przedłużonego działania.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stopień sedacji i senności
- częstość i głębokość oddechów
- zaburzenia koordynacji ruchowej i ryzyko upadków
- objawy odstawienne przy zmianie benzodiazepiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych wrażliwość na diazepam jest większa, więc nasilenie sedacji i depresji oddechowej przy zahamowaniu jego metabolizmu jest szczególnie groźne. |
| Długotrwałe stosowanie diazepamuczas leczenia · diazepam | inne zalecenie | U pacjenta przewlekle przyjmującego diazepam nie przerywa się go nagle przed włączeniem rytonawiru – zamianę na lorazepam lub oksazepam planuje lekarz, aby uniknąć zespołu odstawiennego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Accord 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-accord-100374750/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ritonavir Aurovitas 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ritonavir-aurovitas-100430200/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/relanium-100057770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relanium-100057770/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 17.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDiazepam+ FlumazenilFlumazenil podaje się pacjentowi zatrutemu diazepamem tylko przy ciężkiej depresji ośrodkowego układu nerwowego i wyłącznie w warunkach ścisłego nadzoru.Jeśli przyjmujesz diazepam, zawsze mów o tym lekarzowi i ratownikom, a w razie przedawkowania natychmiast wezwij pomoc.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz diazepam, zawsze mów o tym lekarzowi i ratownikom, a w razie przedawkowania natychmiast wezwij pomoc.
Flumazenil to lek podawany tylko w szpitalu, który szybko znosi działanie diazepamu, na przykład po jego przedawkowaniu. Działa krócej niż diazepam, więc po pewnym czasie senność może wrócić. Jeśli przyjmujesz diazepam od dawna, flumazenil może wywołać objawy odstawienia, a nawet drgawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ponowna silna senność po wcześniejszym wybudzeniu
- spowolniony lub płytki oddech
- drgawki
- silny niepokój, pobudzenie lub drżenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Flumazenil podaje się pacjentowi zatrutemu diazepamem tylko przy ciężkiej depresji ośrodkowego układu nerwowego i wyłącznie w warunkach ścisłego nadzoru[1]. Flumazenilu nie podaje się pacjentowi, u którego diazepam zastosowano w leczeniu stanu potencjalnie zagrażającego życiu, takiego jak stan padaczkowy lub kontrola ciśnienia śródczaszkowego[2]. Flumazenilu nie stosuje się w zatruciu mieszanym z trójpierścieniowymi lub czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, gdy występują objawy ciężkiego zatrucia tymi lekami[3]. U pacjenta długotrwale leczonego dużymi dawkami diazepamu korzyść z flumazenilu musi przeważać nad ryzykiem zespołu odstawiennego, a gdy objawy odstawienne mimo to wystąpią, podaje się 5 mg diazepamu w powolnym wstrzyknięciu dożylnym[3]. Po ustąpieniu działania flumazenilu pacjent wymaga dalszej obserwacji z powodu ryzyka ponownej sedacji[4].
Skutek kliniczny
Flumazenil odwraca sedację i depresję oddechową wywołaną przez diazepam, co wykorzystuje się w leczeniu ciężkiego zatrucia. Działanie odwracające jest krótsze niż działanie diazepamu, więc objawy zatrucia mogą powrócić po krótkim czasie[5]. U pacjentów długotrwale przyjmujących duże dawki diazepamu flumazenil może wywołać objawy odstawienne, w tym drgawki[3]. U pacjenta, u którego diazepam kontroluje stan zagrażający życiu, na przykład stan padaczkowy lub ciśnienie śródczaszkowe, zniesienie jego działania może doprowadzić do nawrotu tego stanu[2]. W zatruciu mieszanym diazepamem i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi odwrócenie działania diazepamu może odsłonić toksyczność leku przeciwdepresyjnego, w tym drgawki i zaburzenia rytmu serca[6].
Mechanizm
Flumazenil kompetycyjnie wypiera diazepam z miejsca wiązania benzodiazepin w receptorze GABA-A i znosi jego ośrodkowe działanie uspokajające, nasenne, przeciwdrgawkowe i przeciwlękowe[2]. Flumazenil ma okres półtrwania około 1 godziny, a diazepam i jego czynny metabolit desmetylodiazepam działają znacznie dłużej, dlatego po ustąpieniu działania antagonisty sedacja może powrócić[5].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stan świadomości i stopień sedacji
- częstość oddechów i saturacja
- nawrót sedacji po ustąpieniu działania flumazenilu
- drgawki
- objawy odstawienne (lęk, pobudzenie, drżenia)
- EKG przy podejrzeniu zatrucia mieszanego z lekami przeciwdepresyjnymi
Kiedy ocena się zmienia
| Podanie w leczeniu stanu padaczkowego lub kontroli ciśnienia śródczaszkowegodroga podania · diazepam | interakcja nie dotyczy | Gdy diazepam podano w celu opanowania stanu potencjalnie zagrażającego życiu, takiego jak stan padaczkowy lub kontrola ciśnienia śródczaszkowego, flumazenilu nie stosuje się. |
| Długotrwałe stosowanie dużych dawekczas leczenia · diazepam | ryzyko rośnie | U pacjentów długotrwale leczonych dużymi dawkami benzodiazepin flumazenil może wywołać objawy odstawienne, a w razie ich wystąpienia podaje się 5 mg diazepamu w powolnym wstrzyknięciu dożylnym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diazepam Genoptim 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diazepam-genoptim-100351417/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil B.Braun 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-b-braun-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100193556/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil Kabi 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-kabi-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100195012/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/relanium-100057770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diazepam Grindeks 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diazepam-grindeks-100368760/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil Pharmaselect 0,1 mg/ml 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-pharmaselect-0-1-mg-ml-100209777/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relanium-100057770/
Połączenie przeciwwskazanePrasteron+ EpirubicynaNie łącz prasteronu z epirubicyną i odstaw prasteron u każdego pacjenta leczonego epirubicyną.Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia epirubicyną ani po nim bez zgody onkologa, a jeśli już go stosujesz, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia epirubicyną ani po nim bez zgody onkologa, a jeśli już go stosujesz, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Prasteron (DHEA) to hormon, z którego organizm wytwarza estrogeny i testosteron. U osób chorujących na nowotwór, a epirubicynę podaje się właśnie w leczeniu nowotworów, taki hormon może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- przyjmowanie jakichkolwiek suplementów lub tabletek z DHEA w trakcie leczenia onkologicznego
- nowe zgrubienie lub guzek w piersi albo inne niepokojące zmiany, które zauważysz w trakcie leczenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz prasteronu z epirubicyną i odstaw prasteron u każdego pacjenta leczonego epirubicyną.[1][2] Przeciwwskazanie dotyczy choroby nowotworowej, a nie samego czasu wlewów, dlatego prasteronu nie wprowadza się także po zakończeniu chemioterapii bez decyzji onkologa.[3] O dotychczasowym przyjmowaniu prasteronu należy poinformować lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest stymulacja hormonalna nowotworu, zwłaszcza raka sutka, i osłabienie skuteczności leczenia onkologicznego. Prasteron nie wnosi żadnej korzyści terapeutycznej, która uzasadniałaby to ryzyko u chorego na nowotwór.
Mechanizm
Epirubicynę podaje się wyłącznie w leczeniu nowotworów, a prasteronu nie stosuje się u osób z nowotworem, w tym z rakiem sutka, jajnika i innymi nowotworami estrogenozależnymi.[1] Przeciwwskazanie obejmuje także raka sutka u mężczyzn, przerost i raka gruczołu krokowego oraz inne nowotwory.[3][2] Prasteron jest prekursorem estrogenów i androgenów, więc może pobudzać wzrost nowotworów hormonozależnych i przeciwdziałać efektowi leczenia przeciwnowotworowego. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami.
Monitorować
- wywiad w kierunku przyjmowania suplementów hormonalnych i preparatów DHEA u pacjenta onkologicznego
- przekazanie informacji o wcześniejszym stosowaniu prasteronu onkologowi
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
Połączenie przeciwwskazanePrasteron+ DabrafenibNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego dabrafenibem.Nie przyjmuj prasteronu ani suplementów z DHEA w trakcie leczenia dabrafenibem i powiedz o nich swojemu onkologowi.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prasteronu ani suplementów z DHEA w trakcie leczenia dabrafenibem i powiedz o nich swojemu onkologowi.
Prasteronu (DHEA) nie stosuje się u osób z chorobą nowotworową, a dabrafenib to lek przeciwnowotworowy. Prasteron zmienia się w organizmie w hormony płciowe, które mogą niekorzystnie wpływać na przebieg choroby. Dotyczy to także suplementów diety z DHEA.
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego dabrafenibem.[1][2][3] Jeśli pacjent już przyjmuje prasteron, należy go odstawić i poinformować onkologa prowadzącego. Dotyczy to także suplementów diety zawierających DHEA.
Skutek kliniczny
Prasteron jest prekursorem androgenów i estrogenów, więc u chorego na nowotwór może niekorzystnie wpływać na przebieg choroby. Ewentualne osłabienie działania prasteronu przez dabrafenib ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Przeciwwskazanie wynika z choroby, a nie z samej interakcji farmakokinetycznej. Dabrafenib stosuje się wyłącznie w leczeniu nowotworów, a prasteronu nie stosuje się u osób z chorobą nowotworową, w tym z nowotworami estrogenozależnymi i rakiem gruczołu krokowego.[1][2][3] Dodatkowo dabrafenib jest induktorem CYP3A4, CYP2C i UGT, co może przyspieszać przemiany prasteronu i jego metabolitów hormonalnych.[4] Ten element jest teoretyczny i nie zmienia oceny.
Metabolizm i transportery
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT1[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OCT2[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], słaby induktor CYP2C9[6], umiarkowany induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[5], substrat BCRP[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- wywiad w kierunku przyjmowania prasteronu lub suplementów z DHEA w trakcie leczenia przeciwnowotworowego
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazanePrasteron+ TrabektedynaNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego trabektedyną ani w żadnej chorobie nowotworowej.Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia trabektedyną i powiedz onkologowi, jeśli już go stosujesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj prasteronu podczas leczenia trabektedyną i powiedz onkologowi, jeśli już go stosujesz.
Prasteronu (DHEA) nie wolno stosować, gdy leczysz się na nowotwór, a trabektedyna jest lekiem przeciwnowotworowym. Prasteron działa jak hormon i może pobudzać wzrost niektórych nowotworów, przez co leczenie może działać słabiej. Oba leki mogą też obciążać wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zażółcenie skóry lub białek oczu
- Ciemny mocz
- Ból pod prawym łukiem żebrowym
- Nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego trabektedyną ani w żadnej chorobie nowotworowej.[1][2][3] Jeśli pacjent przyjmuje prasteron, należy go odstawić i poinformować lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie efektu leczenia przeciwnowotworowego przez hormonalną stymulację nowotworu, szczególnie w raku jajnika. Dodatkowo prasteronu nie stosuje się w ciężkiej niewydolności wątroby, a trabektedyna działa toksycznie na wątrobę.[1][4]
Mechanizm
Prasteronu nie stosuje się u osób z chorobą nowotworową, a trabektedynę podaje się wyłącznie w leczeniu nowotworów, dlatego każde jednoczesne stosowanie obu leków dotyczy pacjenta, u którego prasteron jest przeciwwskazany.[1][2][3] Prasteron jest prekursorem hormonów płciowych i może zwiększać wytwarzanie estrogenów oraz nasilać działanie androgenne, co może pobudzać wzrost nowotworów hormonozależnych, w tym raka jajnika.[1] Mechanizm ma charakter teoretyczny i wynika z działania hormonalnego prasteronu, a nie z bezpośredniego oddziaływania między lekami.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Weryfikacja przyjmowania suplementów i leków zawierających prasteron (DHEA) przed każdym cyklem trabektedyny
- Parametry czynności wątroby zgodnie ze schematem leczenia trabektedyną
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord 0,25 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trabectedin Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trabectedin-accord-100518066/
Połączenie przeciwwskazaneTioguanina+ PrasteronNie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego tioguaniną.Nie przyjmuj DHEA w trakcie leczenia tioguaniną, a jeśli już je stosujesz, przerwij i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj DHEA w trakcie leczenia tioguaniną, a jeśli już je stosujesz, przerwij i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.
DHEA (prasteron) nie powinno się przyjmować podczas leczenia tioguaniną. Tioguanina to lek stosowany w leczeniu białaczki, a DHEA jest hormonem, którego nie stosuje się u osób chorujących na nowotwór. Może on niekorzystnie wpływać na przebieg choroby.
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj prasteronu u pacjenta leczonego tioguaniną[1][2][3]. Jeśli pacjent przyjmuje prasteron, w tym jako preparat bez recepty, należy go odstawić i poinformować lekarza prowadzącego leczenie przeciwnowotworowe.
Skutek kliniczny
Możliwe niekorzystne oddziaływanie hormonalne prasteronu na przebieg choroby nowotworowej leczonej tioguaniną. Bezpośredniego wpływu prasteronu na stężenie ani skuteczność tioguaniny nie opisano.
Mechanizm
Prasteronu nie stosuje się u chorych na nowotwory, w tym nowotwory estrogenozależne[1][2][3]. Tioguanina jest cytostatykiem stosowanym w leczeniu białaczek, więc każdy pacjent ją przyjmujący ma chorobę nowotworową. Prasteron jest prekursorem androgenów i estrogenów, a jego działanie hormonalne może teoretycznie niekorzystnie wpływać na przebieg choroby nowotworowej. Interakcja farmakokinetyczna między tymi lekami nie jest znana, a przeciwwskazanie wynika z choroby leczonej tioguaniną.
Monitorować
- wywiad w kierunku samodzielnego przyjmowania preparatów DHEA
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego DHEA Aflofarm 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dhea-aflofarm-100122384/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stymen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stymen-100123314/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Novostella 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novostella-100386462/
Niekorzystna interakcjaDiazepam+ EsmololNie mieszaj esmololu z diazepamem w jednej strzykawce ani w jednym roztworze do infuzji i podawaj je oddzielnymi drogami albo z przepłukaniem linii między lekami.Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz diazepam, i od razu zgłoś zawroty głowy, osłabienie albo uczucie omdlewania.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz diazepam, i od razu zgłoś zawroty głowy, osłabienie albo uczucie omdlewania.
Esmolol to lek na serce podawany w szpitalu dożylnie, który zwalnia pracę serca i obniża ciśnienie. Diazepam uspokaja i też może trochę obniżać ciśnienie. Razem mogą powodować zawroty głowy, osłabienie i większą senność. Tych leków nie wolno mieszać w jednej strzykawce ani kroplówce, ale tym zajmuje się personel szpitala.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy
- uczucie omdlewania
- duże osłabienie
- bardzo wolne bicie serca
- nadmierna senność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie mieszaj esmololu z diazepamem w jednej strzykawce ani w jednym roztworze do infuzji i podawaj je oddzielnymi drogami albo z przepłukaniem linii między lekami[1]. Monitoruj ciśnienie tętnicze i częstość rytmu serca w trakcie wlewu esmololu, zwłaszcza po podaniu diazepamu lub zwiększeniu jego dawki. Przy niedociśnieniu w pierwszej kolejności zmniejsz dawkę esmololu albo przerwij wlew, ponieważ jego działanie szybko ustępuje.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilone niedociśnienie, zawroty głowy i nadmierna senność, zwłaszcza na początku wlewu esmololu i po zwiększeniu jego dawki. Przy zmieszaniu leków w jednej strzykawce lub linii infuzyjnej może dojść do wytrącenia osadu i utraty działania leku.
Mechanizm
Esmololu nie wolno łączyć w jednym roztworze z diazepamem, ponieważ leki są chemicznie niezgodne[1]. Klinicznie oba leki mogą sumować działanie obniżające ciśnienie tętnicze. Esmolol hamuje receptory beta-adrenergiczne serca i zwalnia jego czynność, a diazepam przez działanie uspokajające zmniejsza napięcie współczulne. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje. Diazepam jest metabolizowany przez CYP3A i CYP2C19[2], a esmolol jest szybko rozkładany przez esterazy krwinek czerwonych i nie wpływa na te enzymy.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość rytmu serca
- stopień sedacji
- wygląd roztworu w linii infuzyjnej (zmętnienie, osad)
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · diazepam | inne zalecenie | Przy dożylnym podawaniu diazepamu obowiązuje bezwzględny zakaz łączenia go z esmololem w jednym roztworze, strzykawce lub linii bez przepłukania z powodu niezgodności chemicznej. Dożylny diazepam silniej i szybciej obniża ciśnienie niż postać doustna, dlatego monitorowanie hemodynamiczne powinno być ścisłe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmocard 100 mg/10 ml 100 mg/10 ml (10 mg/ml), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmocard-100-mg-10-ml-100197583/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/relanium-100057770/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Relanium. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/relanium-100057770/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.