Interakcje / Docetaksel / Docetaksel i hydroksykarbamid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuje się tylko w schemacie zaplanowanym przez onkologa lub hematologa, z kontrolą morfologii krwi z rozmazem przed każdym podaniem docetakselu.
Przyjmuj oba leki tylko zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, krwawienie lub silną biegunkę.
Niekorzystna interakcjaDocetaksel+ HydroksykarbamidPołączenie stosuje się tylko w schemacie zaplanowanym przez onkologa lub hematologa, z kontrolą morfologii krwi z rozmazem przed każdym podaniem docetakselu.Przyjmuj oba leki tylko zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, krwawienie lub silną biegunkę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko zgodnie z zaleceniem lekarza prowadzącego, rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę, krwawienie lub silną biegunkę.
Oba leki osłabiają szpik kostny, czyli miejsce, w którym powstają krwinki. Przyjmowane razem mogą silniej obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Mogą też nasilać biegunkę, nudności i owrzodzenia w jamie ustnej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka powyżej 38°C lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy zakażenia
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- silna lub długotrwała biegunka
- nasilone zmęczenie, bladość, duszność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuje się tylko w schemacie zaplanowanym przez onkologa lub hematologa, z kontrolą morfologii krwi z rozmazem przed każdym podaniem docetakselu. Docetakselu nie podaje się, gdy liczba neutrofilów oznaczona przed podaniem wynosi poniżej 1500 komórek/mm3[1]. Hydroksykarbamidu nie stosuje się przy znacznym zahamowaniu czynności szpiku, leukocytach poniżej 2,5 x 10^9/l, płytkach krwi poniżej 100 x 10^9/l lub ciężkiej niedokrwistości[2]. Przy nasilonej mielosupresji lub zapaleniu błon śluzowych należy rozważyć wstrzymanie hydroksykarbamidu albo modyfikację dawek według wytycznych leczenia każdego z leków.
Skutek kliniczny
Głębsza i dłużej trwająca neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a w konsekwencji większe ryzyko gorączki neutropenicznej, ciężkich zakażeń i krwawień. Możliwe jest też nasilenie zapalenia błon śluzowych jamy ustnej, nudności i biegunki[3].
Mechanizm
Oba leki działają cytotoksycznie i hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działania mielosupresyjne się sumują. Jednoczesne stosowanie hydroksykarbamidu z innymi lekami mielosupresyjnymi może nasilać zahamowanie szpiku, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego i zapalenie błon śluzowych[3]. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami – hydroksykarbamid nie jest znanym inhibitorem ani induktorem enzymów metabolizujących docetaksel.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem docetakselu i w okresie spodziewanego nadiru
- liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
- biegunka, nudności i wymioty
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyurea medac 500 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyurea-medac-100108800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Docetaksel a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuHydroksykarbamida alkoholNie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia w okresach obniżonej liczby krwinek.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli twoje wyniki krwi są obniżone, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli twoje wyniki krwi są obniżone, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Alkohol nie wchodzi w bezpośrednią reakcję z tym lekiem, ale oba mogą obniżać liczbę krwinek, obciążać wątrobę i podrażniać żołądek. Okazjonalny mały kieliszek zwykle nie jest problemem. Regularne picie większych ilości może zwiększać ryzyko krwawień, zakażeń i dolegliwości żołądkowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki pojawiające się bez powodu lub krwawienie z dziąseł albo nosa
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nasilone nudności, wymioty lub bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia w okresach obniżonej liczby krwinek. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu warto omówić z lekarzem prowadzącym ograniczenie spożycia i uwzględnić to przy ocenie morfologii i prób wątrobowych. Hydroksykarbamid jest przeciwwskazany przy znacznym zahamowaniu czynności szpiku, w tym przy liczbie krwinek białych poniżej 2,5 x 10^9/L lub płytek poniżej 100 x 10^9/L[1], dlatego w takich okresach alkohol jest szczególnie niewskazany.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie powinno istotnie zmieniać bezpieczeństwa leczenia. Regularne picie większych ilości może teoretycznie nasilać małopłytkowość i leukopenię, zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i zakażeń, pogłębiać nudności oraz zapalenie błon śluzowych, a także sprzyjać uszkodzeniu wątroby. U chorych na niedokrwistość sierpowatokrwinkową alkohol sprzyja odwodnieniu, które jest znanym czynnikiem wyzwalającym przełom bólowy.
Mechanizm
Interakcja ma charakter teoretyczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych obu substancji, a nie ze zmian farmakokinetycznych. ChPL hydroksykarbamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Hydroksykarbamid hamuje czynność szpiku, a jego stosowanie z innymi czynnikami mielosupresyjnymi może nasilać zahamowanie szpiku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i zapalenie błon śluzowych[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu również działa toksycznie na szpik, zwłaszcza na linię płytkotwórczą, uszkadza wątrobę i drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego. Oba czynniki powodują ponadto makrocytozę, co utrudnia interpretację wzrostu MCV w kontroli leczenia. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania hydroksykarbamidu w części produktów[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba płytek i krwinek białych
- aktywność aminotransferaz i bilirubina u osób regularnie pijących
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- nasilenie nudności i zapalenia błony śluzowej jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila ryzyko cytopenii, krwawień z przewodu pokarmowego i uszkodzenia wątroby, a także utrudnia interpretację morfologii. Należy zalecić ograniczenie alkoholu i ściślej monitorować morfologię oraz próby wątrobowe. |
| Okres obniżonej liczby krwinek lub płytek w trakcie leczeniaczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | W okresach cytopenii alkohol zwiększa ryzyko krwawienia i zakażeń, dlatego należy zalecić całkowitą abstynencję do czasu poprawy wyników. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
Inne interakcje tych leków 106
Połączenie przeciwwskazaneHydroksykarbamid+ KlozapinaKlozapiny nie stosuje się jednocześnie z hydroksykarbamidem.Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku, zanim nie porozmawiasz z psychiatrą i hematologiem, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku, zanim nie porozmawiasz z psychiatrą i hematologiem, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mocniej zmniejszają liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, oraz płytek, które zapobiegają krwawieniom. Może to doprowadzić do ciężkiej infekcji zagrażającej życiu. Tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z hydroksykarbamidem.[1] Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego hydroksykarbamid.[2][3] Gdy u pacjenta leczonego klozapiną pojawia się wskazanie do hydroksykarbamidu, decyzję o zamianie leku przeciwpsychotycznego albo cytoredukcyjnego podejmują wspólnie psychiatra i hematolog. Jeśli w wyjątkowej sytuacji uznają oni, że korzyść przewyższa ryzyko, konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem i natychmiastowe odstawienie leków przy spadku liczby neutrofili.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a także małopłytkowości i niedokrwistości, co może prowadzić do zagrażających życiu zakażeń i krwawień. Przy spadku liczby krwinek trudno też ustalić, który lek jest przyczyną, co utrudnia bezpieczne prowadzenie leczenia klozapiną.
Mechanizm
Hydroksykarbamid jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku kostnego, a jego połączenie z innymi lekami mielosupresyjnymi może nasilać zahamowanie szpiku.[4] Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, dlatego nie łączy się jej z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi.[1] Działania obu leków na szpik sumują się.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidonolanzapina
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina dołączana do trwającego leczenia hydroksykarbamidemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy. |
| Hydroksykarbamid dołączany do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · hydroksykarbamid | inne zalecenie | Połączenie pozostaje przeciwwskazane. Wybór leczenia, które zostanie zmienione, wymaga wspólnej decyzji psychiatry i hematologa, a nagłe odstawienie klozapiny bez nadzoru grozi nawrotem psychozy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ DocetakselNie stosować jeżówki purpurowej w żadnej postaci w trakcie leczenia docetakselem ani w okresie immunosupresji po chemioterapii.Nie stosuj żadnych preparatów z jeżówką w trakcie leczenia docetakselem, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim zespołem onkologicznym.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj żadnych preparatów z jeżówką w trakcie leczenia docetakselem, a przy objawach infekcji od razu skontaktuj się ze swoim zespołem onkologicznym.
Jeżówka purpurowa pobudza układ odpornościowy, a docetaksel jako lek przeciwnowotworowy osłabia odporność. Takie połączenie jest przeciwwskazane, bo jego skutki są nieprzewidywalne i może ono wpływać na bezpieczeństwo leczenia. Jeżówka może też zmieniać sposób, w jaki organizm rozkłada docetaksel.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- wysypka, świąd lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosować jeżówki purpurowej w żadnej postaci w trakcie leczenia docetakselem ani w okresie immunosupresji po chemioterapii[1][2]. Przy objawach infekcji pacjent powinien skontaktować się z zespołem onkologicznym, bo gorączka w trakcie chemioterapii może oznaczać gorączkę neutropeniczną. Ewentualne ponowne włączenie preparatów jeżówki po zakończeniu leczenia wymaga zgody onkologa.
Skutek kliniczny
Nieprzewidywalny wpływ immunostymulacji u pacjenta z immunosupresją polekową oraz potencjalna zmiana ekspozycji na docetaksel z ryzykiem nasilenia jego toksyczności lub osłabienia skuteczności. Jeżówka może też wywoływać reakcje nadwrażliwości, które w trakcie chemioterapii utrudniają ocenę działań niepożądanych.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, dlatego nie stosuje się jej w immunosupresji, w tym po leczeniu onkologicznym i w trakcie terapii cytostatykami[2][3][1]. Docetaksel jest cytostatykiem wywołującym mielosupresję z neutropenią, a więc stan, w którym jeżówka jest przeciwwskazana. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4, a leki indukujące lub hamujące ten enzym mogą zmieniać jego metabolizm[4]. Wpływ jeżówki na aktywność CYP3A4 jest niejednoznaczny, więc nie można wykluczyć zmiany ekspozycji na docetaksel.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- parametry czynności wątroby
- objawy nadwrażliwości skórnej i oddechowej
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia docetakselemczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obowiązuje także po zakończeniu chemioterapii, dopóki utrzymuje się immunosupresja. Decyzję o ewentualnym stosowaniu jeżówki podejmuje onkolog na podstawie stanu pacjenta i wyników morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ DocetakselNie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz klozapinę, zanim dostaniesz docetaksel, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.
Klozapina i docetaksel mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę tych krwinek, a wtedy nawet zwykła infekcja może stać się groźna dla życia. Dlatego tych leków zwykle nie stosuje się jednocześnie, a decyzję o dalszym leczeniu podejmują wspólnie onkolog i psychiatra.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy infekcji, takie jak kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- silne osłabienie
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć klozapiny z docetakselem, ponieważ ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym środków cytotoksycznych[1]. Nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta otrzymującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy[2]. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga docetakselu, decyzję o dalszym leczeniu przeciwpsychotycznym powinien podjąć onkolog wspólnie z psychiatrą przed rozpoczęciem chemioterapii, rozważając zmianę klozapiny na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym ryzyku mielosupresji. Jeśli w lekoopornej schizofrenii zespół uzna, że korzyść z kontynuacji klozapiny przeważa nad ryzykiem, jest to decyzja wbrew ChPL, która wymaga pisemnego uzasadnienia, konsultacji hematologicznej oraz morfologii z rozmazem przed każdym wlewem i częściej w okresie spodziewanego spadku neutrofilów. Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[3], dlatego po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpiku można wrócić do klozapiny pod rutynową kontrolą morfologii.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężką neutropenią lub agranulocytozą, gorączką neutropeniczną i ciężkimi zakażeniami, w tym sepsą, które mogą zagrażać życiu. Przy spadku liczby neutrofilów trudno ustalić, który lek za niego odpowiada, co może wymusić przerwanie chemioterapii albo trwałe odstawienie klozapiny z ryzykiem nawrotu psychozy. W dniu wlewu możliwe jest też przejściowe nasilenie senności z powodu alkoholu zawartego w roztworze docetakselu.
Mechanizm
Klozapina i docetaksel sumują swoje hamujące działanie na szpik kostny. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej ChPL zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu mielosupresyjnym i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Docetaksel jest lekiem cytotoksycznym hamującym szpik, dlatego nie wolno go podawać przy liczbie neutrofilów poniżej 1500 komórek/mm3 oznaczonej przed podaniem[4]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ na stężenie klozapiny wpływają głównie inhibitory i induktory CYP1A2, a interakcje z inhibitorami CYP3A4 uznaje się za mało prawdopodobne[1]. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4[5]. Dodatkowo roztwór docetakselu zawiera alkohol, który może wpływać na działanie innych leków[5], a alkohol nasila działanie uspokajające klozapiny[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofilów przed każdym wlewem docetakselu i częściej między cyklami
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- stan psychiczny przy zmianie lub odstawieniu klozapiny
- nasilenie senności i ciśnienie tętnicze w dniu wlewu
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperydonolanzapinakwetiapina
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana u pacjenta w trakcie leczenia docetakselemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Nie wolno rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy. |
| Po zakończeniu leczenia docetakselem i regeneracji szpikuodstep · docetaksel | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do stosowania klozapiny, więc po zakończeniu chemioterapii i normalizacji morfologii można włączyć lub przywrócić klozapinę pod rutynową kontrolą krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.
Leki osłabiające układ odpornościowy, takie jak fingolimod, teriflunomid, tofacytynib, natalizumab czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak paklitaksel, docetaksel i kabazytaksel, osłabiają odporność w różny sposób. Stosowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Dlatego lekarze często wstrzymują lek osłabiający odporność na czas chemioterapii albo bardzo dokładnie kontrolują wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- owrzodzenia w jamie ustnej
- wysypka z pęcherzykami, na przykład półpasiec
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- nasilone mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W praktyce przed rozpoczęciem chemioterapii zwykle wstrzymuje się lek immunosupresyjny, uwzględniając jego czas działania, zwłaszcza w przypadku natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, inebilizumabu i immunoglobuliny przeciw limfocytom T. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, dlatego przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po zakończeniu leczenia taksanem lek immunosupresyjny wznawia się dopiero po odbudowie liczby neutrofilów i limfocytów. Przed leczeniem warto wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B oraz rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z zaleceniami onkologicznymi. Szczepionki żywe są przeciwwskazane w czasie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym zakażeń oportunistycznych, gorączki neutropenicznej i posocznicy. Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i innych silnie limfotoksycznych lekach rośnie ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B czy półpasiec[1]. Możliwe jest pogłębienie i wydłużenie neutropenii oraz limfopenii, co może wymusić opóźnienie lub redukcję dawki chemioterapii. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie z paklitakselem możliwe jest też nasilenie typowych działań niepożądanych taksanu, takich jak neuropatia i mielosupresja.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego odporność. Taksany uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, a często także limfopenię, natomiast selektywne leki immunosupresyjne ograniczają liczbę lub czynność limfocytów, migrację komórek odpornościowych do tkanek, przekaźnictwo cytokin albo stężenie przeciwciał. Mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid i teriflunomid same mogą obniżać liczbę leukocytów, więc nasilają mielosupresję. Fingolimod, ozanimod i ponesimod zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, tofacytynib i tolebrutynib hamują przekaźnictwo wewnątrzkomórkowe, natalizumab blokuje przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, a immunoglobulina przeciw limfocytom T, belatacept, abatacept i inebilizumab usuwają lub wyłączają limfocyty[2]. Rawulizumab zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi, a efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał klasy IgG. Dodatkowo leflunomid i teriflunomid hamują CYP2C8 i białka transportowe, co może zwiększać ekspozycję na paklitaksel, metabolizowany głównie przez CYP2C8. Długi okres półtrwania niektórych leków grupy A sprawia, że ich działanie utrzymuje się przez tygodnie lub miesiące po odstawieniu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
- objawy neuropatii obwodowej przy paklitakselu łączonym z leflunomidem lub teriflunomidem
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończona procedura przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko maleje | Po przeprowadzeniu procedury przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzeniu niskiego stężenia teriflunomidu ryzyko sumowania działania i hamowania CYP2C8 przy paklitakselu istotnie maleje. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ciężka neutropenia po taksanach i cięższy przebieg zakażeń, a tofacytynib wiąże się u nich z większym ryzykiem poważnych zakażeń. |
| Lek immunosupresyjny włączany w trakcie lub krótko po chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Włączanie leku immunosupresyjnego przed odbudową liczby neutrofilów i limfocytów po taksanie pogłębia i wydłuża immunosupresję, dlatego należy odczekać na normalizację morfologii. |
| Schemat cotygodniowy paklitakselu w małej dawcedawka · taksany | ryzyko maleje | Schematy cotygodniowe paklitakselu w małej dawce zwykle wywołują płytszą neutropenię niż schematy podawane co trzy tygodnie, ale nie znoszą ryzyka sumowania immunosupresji. |
Źródła
- Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
- Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentom w trakcie leczenia taksanem ani w okresie utrzymującej się immunosupresji po jego zakończeniu.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia taksanem ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed każdą podróżą w tropiki powiedz lekarzowi medycyny podróży oraz onkologowi o swojej chemioterapii.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia taksanem ani przez kilka miesięcy po jego zakończeniu i przed każdą podróżą w tropiki powiedz lekarzowi medycyny podróży oraz onkologowi o swojej chemioterapii.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który zdrowy organizm łatwo opanowuje. Leki przeciwnowotworowe z grupy taksanów, takie jak docetaksel, paklitaksel i kabazytaksel, mocno osłabiają odporność. Gdy zaszczepisz się w trakcie takiego leczenia lub krótko po nim, wirus ze szczepionki może wywołać ciężką, nawet zagrażającą życiu chorobę, a samo szczepienie może cię nie chronić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- silny ból głowy lub sztywność karku
- splątanie, senność lub drgawki
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- krwawienia lub siniaki bez powodu
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- silne bóle mięśni i osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się pacjentom w trakcie leczenia taksanem ani w okresie utrzymującej się immunosupresji po jego zakończeniu. Jeśli szczepienie jest niezbędne przed planowaną chemioterapią docetakselem, paklitakselem lub kabazytakselem, należy je wykonać z odpowiednim wyprzedzeniem przed pierwszym podaniem cytostatyku. Po zakończeniu chemioterapii szczepienie można rozważyć dopiero po ustąpieniu immunosupresji, zwykle nie wcześniej niż po około 3 miesiącach, w porozumieniu z onkologiem i po ocenie morfologii krwi. Gdy podróży do strefy endemicznej nie da się odłożyć, lekarz może wystawić zaświadczenie o przeciwwskazaniu medycznym do szczepienia, a pacjenta należy poinformować o ryzyku zakażenia i ścisłej ochronie przed komarami. Jeśli szczepionkę podano przypadkowo w trakcie leczenia taksanem, pacjent wymaga obserwacji w kierunku powikłań poszczepiennych i pilnej konsultacji przy gorączce lub objawach neurologicznych.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją po chemioterapii szczepienie przeciw żółtej febrze grozi ciężkimi powikłaniami poszczepiennymi – uogólnionym zakażeniem wirusem szczepionkowym z niewydolnością wielonarządową (postać trzewna) oraz zapaleniem mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych (postać neurotropowa), które mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo szczepienie wykonane w trakcie leczenia może nie zapewnić skutecznej ochrony przed zachorowaniem.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez sprawny układ odpornościowy. Wszystkie taksany działają cytotoksycznie i hamują czynność szpiku, co obniża liczbę neutrofili i limfocytów oraz osłabia odpowiedź komórkową i humoralną. Działanie to nasila premedykacja glikokortykosteroidami, którą standardowo stosuje się przy docetakselu, paklitakselu i kabazytakselu. W stanie immunosupresji wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna na szczepienie jest słabsza. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo wynika z żywego charakteru szczepionki i immunosupresyjnego działania całej klasy taksanów.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili i limfocytów przed decyzją o szczepieniu
- gorączka, bóle mięśni i złe samopoczucie w ciągu kilku dni do kilku tygodni po przypadkowym szczepieniu
- aktywność aminotransferaz i bilirubina przy podejrzeniu postaci trzewnej
- objawy neurologiczne – ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 4 tygodnie między szczepieniem a pierwszą dawką taksanupacjent | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem chemioterapii pozwala na wytworzenie odporności i opanowanie wirusa szczepionkowego, zanim dojdzie do immunosupresji. Termin uzgadnia się z onkologiem. |
| odstep ≥ 3 miesiące od ostatniej dawki taksanupacjent | ryzyko maleje | Po zakończeniu chemioterapii i ustąpieniu immunosupresji szczepienie można rozważyć po ocenie morfologii krwi i w porozumieniu z onkologiem. Odstęp wydłuża się przy dalszym leczeniu immunosupresyjnym, w tym glikokortykosteroidami. |
| wiek ≥ 60 latpacjent | ryzyko rośnie | Wiek podeszły sam w sobie zwiększa ryzyko ciężkich powikłań po szczepionce przeciw żółtej febrze, co sumuje się z immunosupresją po taksanie. U tych pacjentów decyzję o szczepieniu po chemioterapii podejmuje się szczególnie ostrożnie. |
Niekorzystna interakcjaDocetaksel+ PaklitakselNie stosuj docetakselu i paklitakselu jednocześnie.Przed pierwszym wlewem docetakselu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli kiedykolwiek miałeś reakcję alergiczną na paklitaksel.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przed pierwszym wlewem docetakselu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli kiedykolwiek miałeś reakcję alergiczną na paklitaksel.
Oba leki należą do tej samej grupy leków przeciwnowotworowych i działają bardzo podobnie, dlatego nie podaje się ich razem. Jeśli wcześniej miałeś reakcję alergiczną na paklitaksel, możesz zareagować alergią także na docetaksel, czasem silniejszą. Reakcja może pojawić się już w pierwszych minutach wlewu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie twarzy lub wysypka w czasie wlewu
- duszność, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej
- zawroty głowy lub uczucie omdlenia
- gorączka lub dreszcze po wlewie
- narastające drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj docetakselu i paklitakselu jednocześnie. Paklitakselu w postaci związanej z albuminą nie łączy się z innymi lekami przeciwnowotworowymi poza zarejestrowanymi skojarzeniami.[1] Gdy docetaksel zastępuje paklitaksel u pacjenta z reakcją nadwrażliwości na paklitaksel w wywiadzie, ściśle monitoruj pacjenta podczas pierwszego i drugiego wlewu i podawaj lek tylko przy dostępności wyposażenia do leczenia niedociśnienia i skurczu oskrzeli.[2] Przy ciężkiej reakcji przerwij wlew natychmiast i nie podawaj docetakselu ponownie.[3] Przed każdym cyklem sprawdź, czy liczba neutrofili wynosi co najmniej 1500 komórek/mm3, i oceń neuropatię pozostałą po wcześniejszym leczeniu taksanem.[4]
Skutek kliniczny
Jednoczesne podanie obu taksanów to dublowanie terapii, które zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii, zakażeń i neuropatii bez udokumentowanej korzyści. Przy zmianie paklitakselu na docetaksel u pacjenta z wcześniejszą reakcją nadwrażliwości na paklitaksel grozi reakcja nadwrażliwości na docetaksel, która może wystąpić w ciągu kilku minut od rozpoczęcia wlewu i przebiegać z niedociśnieniem, skurczem oskrzeli lub uogólnioną wysypką.[2]
Mechanizm
Docetaksel i paklitaksel to taksany o tym samym mechanizmie działania. Oba stabilizują mikrotubule i hamują podział komórek, więc ich toksyczność się sumuje, zwłaszcza mielosupresja i neuropatia obwodowa. Pacjenci z reakcją nadwrażliwości na paklitaksel w wywiadzie mogą zareagować nadwrażliwością także na docetaksel, w tym reakcją bardziej nasiloną.[2] Oba leki są metabolizowane przez CYP3A4, a paklitaksel dodatkowo przez CYP2C8, dlatego teoretycznie możliwa jest też kompetycja o ten szlak.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy nadwrażliwości podczas pierwszego i drugiego wlewu docetakselu
- ciśnienie tętnicze i oddech w trakcie wlewu
- morfologia z rozmazem – liczba neutrofili przed każdym cyklem
- objawy neuropatii obwodowej
Kiedy ocena się zmienia
| Docetaksel po paklitakselu z reakcją nadwrażliwości na paklitaksel w wywiadziekolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko reakcji nadwrażliwości na docetaksel, także cięższej, wymaga ścisłej obserwacji podczas pierwszych wlewów i gotowości do leczenia niedociśnienia oraz skurczu oskrzeli. |
| Leki stosowane kolejno, nie jednocześnieodstep · pacjent | inne zalecenie | Kolejne stosowanie taksanów w następnych liniach leczenia jest dopuszczalne, ale przed rozpoczęciem docetakselu oceń neutrofile i neuropatię pozostałą po paklitakselu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-accord-100282403/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
Niekorzystna interakcjaDocetaksel+ HydroksychlorochinaUstal z onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie hydroksychlorochiną, czy jest ona niezbędna w okresie chemioterapii – decyzję o czasowym odstawieniu lub kontynuacji podejmują wspólnie, bo nagłe przerwanie leczenia może zaostrzyć chorobę podstawową.Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydroksychlorochinę, nie odstawiaj jej samodzielnie i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz onkologowi, że przyjmujesz hydroksychlorochinę, nie odstawiaj jej samodzielnie i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.
Docetaksel silnie zmniejsza liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, a hydroksychlorochina też może obniżać liczbę krwinek. Gdy bierzesz oba leki, to ryzyko może być większe. Oba leki mogą też w rzadkich przypadkach wpływać na wzrok.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- nietypowe siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
- duże osłabienie, bladość, duszność przy wysiłku
- nieostre widzenie, zniekształcony obraz lub mroczki przed oczami
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Ustal z onkologiem i lekarzem prowadzącym leczenie hydroksychlorochiną, czy jest ona niezbędna w okresie chemioterapii – decyzję o czasowym odstawieniu lub kontynuacji podejmują wspólnie, bo nagłe przerwanie leczenia może zaostrzyć chorobę podstawową. Jeśli leki są stosowane razem, oznaczaj morfologię z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru. Docetakselu nie podaje się przy liczbie neutrofilów poniżej 1500 komórek/mm3[1]. Pacjenta z nowymi zaburzeniami widzenia kieruj pilnie do okulisty.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie neutropenii i innych cytopenii z większym ryzykiem gorączki neutropenicznej i ciężkich zakażeń. Teoretycznie możliwe jest także niewielkie zwiększenie ekspozycji na docetaksel oraz sumowanie działań niepożądanych dotyczących narządu wzroku, ponieważ docetaksel może wywoływać torbielowaty obrzęk plamki, a hydroksychlorochina retinopatię.
Mechanizm
Główny problem to sumowanie działania hemotoksycznego, ponieważ docetaksel silnie hamuje czynność szpiku, a hydroksychlorochina również może obniżać liczbę krwinek. Hydroksychlorochiny należy w miarę możliwości unikać z lekami o działaniu hemotoksycznym lub toksycznym dla narządu wzroku ze względu na potencjalne działanie addytywne[2]. Docetaksel jest metabolizowany przez CYP3A4, a jednoczesne stosowanie inhibitorów tego enzymu spowalnia jego metabolizm i może zwiększać częstość działań niepożądanych[3]. Hydroksychlorochina hamuje CYP3A4 in vitro oraz glikoproteinę P w wysokich stężeniach, ale znaczenie tego w warunkach in vivo nie zostało zbadane[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem docetakselu i w okresie nadiru
- objawy zakażenia i gorączki neutropenicznej
- objawy krwawienia i niedokrwistości
- ostrość wzroku i badanie okulistyczne przy nowych zaburzeniach widzenia
- nasilenie działań niepożądanych docetakselu (zapalenie błon śluzowych, biegunka, neuropatia)
Kiedy ocena się zmienia
| Wieloletnie stosowanieczas leczenia · hydroksychlorochina | ryzyko rośnie | Ryzyko retinopatii po hydroksychlorochinie rośnie z czasem leczenia i dawką skumulowaną, więc u pacjentów leczonych długo nowe objawy oczne w trakcie chemioterapii docetakselem wymagają pilnej oceny okulistycznej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taxotere 80 mg/2 ml, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taxotere-100065841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi 160 mg/8 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Docetaxel Kabi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/docetaxel-kabi-100281875/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ HydroksykarbamidNie podawaj filgrastymu w trakcie codziennego przyjmowania hydroksykarbamidu.Nie przyjmuj hydroksykarbamidu w dniach podawania filgrastymu bez wyraźnej zgody lekarza i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj hydroksykarbamidu w dniach podawania filgrastymu bez wyraźnej zgody lekarza i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.
Hydroksykarbamid zmniejsza liczbę białych krwinek, a filgrastym ma ją zwiększać, więc te leki działają przeciwnie. Przyjmowane w tym samym czasie mogą się wzajemnie osłabiać, a spadek odporności może być nawet większy. Lekarz zwykle zaleca przerwę w hydroksykarbamidzie, zanim poda filgrastym. Jeśli chorujesz na anemię sierpowatą, filgrastym może wywołać bolesny przełom choroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nagły silny ból kości, klatki piersiowej lub brzucha
- ból w lewym boku pod żebrami
- duszność
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj filgrastymu w trakcie codziennego przyjmowania hydroksykarbamidu. Neutropenię wywołaną hydroksykarbamidem leczy się w pierwszej kolejności wstrzymaniem lub zmniejszeniem dawki hydroksykarbamidu, a lek jest przeciwwskazany przy znacznym zahamowaniu czynności szpiku, w tym przy leukocytach poniżej 2,5 × 10⁹/L lub płytkach poniżej 100 × 10⁹/L[1]. Jeśli filgrastym jest konieczny, zachowaj odstęp co najmniej 24 godzin od ostatniej dawki hydroksykarbamidu i nie wznawiaj hydroksykarbamidu wcześniej niż 24 godziny po ostatniej dawce filgrastymu[2]. U chorych na niedokrwistość sierpowatokrwinkową filgrastym stosuje się wyłącznie wyjątkowo, po decyzji hematologa i przy ścisłej obserwacji w kierunku przełomu.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym stosowaniu można oczekiwać słabszego efektu filgrastymu i potencjalnie głębszej lub dłuższej neutropenii. Dla 5-fluorouracylu wstępne dane od niewielkiej liczby pacjentów wskazują na nasilenie neutropenii przy jednoczesnym podawaniu z filgrastymem[2]. U chorych na niedokrwistość sierpowatokrwinkową, głównej grupy leczonej hydroksykarbamidem, filgrastym może wywołać przełom sierpowatokrwinkowy, także o ciężkim przebiegu. W nowotworach mieloproliferacyjnych leczonych hydroksykarbamidem pobudzanie mielopoezy przez filgrastym jest sprzeczne z celem terapii.
Mechanizm
Filgrastymu nie należy podawać równocześnie z lekiem cytotoksycznym o działaniu mielosupresyjnym, a hydroksykarbamid jest takim lekiem przyjmowanym zwykle codziennie. Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii mieloidalnej, a szybko dzielące się komórki są szczególnie wrażliwe na działanie leków cytotoksycznych, co może paradoksalnie nasilić neutropenię[2]. Hydroksykarbamid jako inhibitor reduktazy rybonukleotydowej hamuje syntezę DNA właśnie w dzielących się komórkach szpiku, więc oba leki działają na tę samą populację komórek w przeciwnych kierunkach.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy przełomu sierpowatokrwinkowego u chorych na niedokrwistość sierpowatokrwinkową
- wielkość śledziony i ból w lewym podżebrzu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h między ostatnią dawką hydroksykarbamidu a filgrastymem oraz między ostatnią dawką filgrastymu a wznowieniem hydrokspacjent | ryzyko maleje | Zachowanie odstępu co najmniej 24 godzin przed i po leku cytotoksycznym zmniejsza ryzyko pogłębienia neutropenii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyurea medac 500 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyurea-medac-100108800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.