Interakcje / Filgrastym / Filgrastym i hydroksykarbamid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Nie podawaj filgrastymu w trakcie codziennego przyjmowania hydroksykarbamidu.
Nie przyjmuj hydroksykarbamidu w dniach podawania filgrastymu bez wyraźnej zgody lekarza i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ HydroksykarbamidNie podawaj filgrastymu w trakcie codziennego przyjmowania hydroksykarbamidu.Nie przyjmuj hydroksykarbamidu w dniach podawania filgrastymu bez wyraźnej zgody lekarza i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj hydroksykarbamidu w dniach podawania filgrastymu bez wyraźnej zgody lekarza i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.
Hydroksykarbamid zmniejsza liczbę białych krwinek, a filgrastym ma ją zwiększać, więc te leki działają przeciwnie. Przyjmowane w tym samym czasie mogą się wzajemnie osłabiać, a spadek odporności może być nawet większy. Lekarz zwykle zaleca przerwę w hydroksykarbamidzie, zanim poda filgrastym. Jeśli chorujesz na anemię sierpowatą, filgrastym może wywołać bolesny przełom choroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nagły silny ból kości, klatki piersiowej lub brzucha
- ból w lewym boku pod żebrami
- duszność
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj filgrastymu w trakcie codziennego przyjmowania hydroksykarbamidu. Neutropenię wywołaną hydroksykarbamidem leczy się w pierwszej kolejności wstrzymaniem lub zmniejszeniem dawki hydroksykarbamidu, a lek jest przeciwwskazany przy znacznym zahamowaniu czynności szpiku, w tym przy leukocytach poniżej 2,5 × 10⁹/L lub płytkach poniżej 100 × 10⁹/L[1]. Jeśli filgrastym jest konieczny, zachowaj odstęp co najmniej 24 godzin od ostatniej dawki hydroksykarbamidu i nie wznawiaj hydroksykarbamidu wcześniej niż 24 godziny po ostatniej dawce filgrastymu[2]. U chorych na niedokrwistość sierpowatokrwinkową filgrastym stosuje się wyłącznie wyjątkowo, po decyzji hematologa i przy ścisłej obserwacji w kierunku przełomu.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym stosowaniu można oczekiwać słabszego efektu filgrastymu i potencjalnie głębszej lub dłuższej neutropenii. Dla 5-fluorouracylu wstępne dane od niewielkiej liczby pacjentów wskazują na nasilenie neutropenii przy jednoczesnym podawaniu z filgrastymem[2]. U chorych na niedokrwistość sierpowatokrwinkową, głównej grupy leczonej hydroksykarbamidem, filgrastym może wywołać przełom sierpowatokrwinkowy, także o ciężkim przebiegu. W nowotworach mieloproliferacyjnych leczonych hydroksykarbamidem pobudzanie mielopoezy przez filgrastym jest sprzeczne z celem terapii.
Mechanizm
Filgrastymu nie należy podawać równocześnie z lekiem cytotoksycznym o działaniu mielosupresyjnym, a hydroksykarbamid jest takim lekiem przyjmowanym zwykle codziennie. Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii mieloidalnej, a szybko dzielące się komórki są szczególnie wrażliwe na działanie leków cytotoksycznych, co może paradoksalnie nasilić neutropenię[2]. Hydroksykarbamid jako inhibitor reduktazy rybonukleotydowej hamuje syntezę DNA właśnie w dzielących się komórkach szpiku, więc oba leki działają na tę samą populację komórek w przeciwnych kierunkach.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy przełomu sierpowatokrwinkowego u chorych na niedokrwistość sierpowatokrwinkową
- wielkość śledziony i ból w lewym podżebrzu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h między ostatnią dawką hydroksykarbamidu a filgrastymem oraz między ostatnią dawką filgrastymu a wznowieniem hydrokspacjent | ryzyko maleje | Zachowanie odstępu co najmniej 24 godzin przed i po leku cytotoksycznym zmniejsza ryzyko pogłębienia neutropenii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyurea medac 500 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyurea-medac-100108800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
Alkohol przy tych lekach
Filgrastym a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuHydroksykarbamida alkoholNie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia w okresach obniżonej liczby krwinek.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli twoje wyniki krwi są obniżone, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli twoje wyniki krwi są obniżone, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Alkohol nie wchodzi w bezpośrednią reakcję z tym lekiem, ale oba mogą obniżać liczbę krwinek, obciążać wątrobę i podrażniać żołądek. Okazjonalny mały kieliszek zwykle nie jest problemem. Regularne picie większych ilości może zwiększać ryzyko krwawień, zakażeń i dolegliwości żołądkowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki pojawiające się bez powodu lub krwawienie z dziąseł albo nosa
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nasilone nudności, wymioty lub bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości i unikanie picia w okresach obniżonej liczby krwinek. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu warto omówić z lekarzem prowadzącym ograniczenie spożycia i uwzględnić to przy ocenie morfologii i prób wątrobowych. Hydroksykarbamid jest przeciwwskazany przy znacznym zahamowaniu czynności szpiku, w tym przy liczbie krwinek białych poniżej 2,5 x 10^9/L lub płytek poniżej 100 x 10^9/L[1], dlatego w takich okresach alkohol jest szczególnie niewskazany.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie powinno istotnie zmieniać bezpieczeństwa leczenia. Regularne picie większych ilości może teoretycznie nasilać małopłytkowość i leukopenię, zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i zakażeń, pogłębiać nudności oraz zapalenie błon śluzowych, a także sprzyjać uszkodzeniu wątroby. U chorych na niedokrwistość sierpowatokrwinkową alkohol sprzyja odwodnieniu, które jest znanym czynnikiem wyzwalającym przełom bólowy.
Mechanizm
Interakcja ma charakter teoretyczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych obu substancji, a nie ze zmian farmakokinetycznych. ChPL hydroksykarbamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Hydroksykarbamid hamuje czynność szpiku, a jego stosowanie z innymi czynnikami mielosupresyjnymi może nasilać zahamowanie szpiku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i zapalenie błon śluzowych[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu również działa toksycznie na szpik, zwłaszcza na linię płytkotwórczą, uszkadza wątrobę i drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego. Oba czynniki powodują ponadto makrocytozę, co utrudnia interpretację wzrostu MCV w kontroli leczenia. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania hydroksykarbamidu w części produktów[1].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba płytek i krwinek białych
- aktywność aminotransferaz i bilirubina u osób regularnie pijących
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- nasilenie nudności i zapalenia błony śluzowej jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila ryzyko cytopenii, krwawień z przewodu pokarmowego i uszkodzenia wątroby, a także utrudnia interpretację morfologii. Należy zalecić ograniczenie alkoholu i ściślej monitorować morfologię oraz próby wątrobowe. |
| Okres obniżonej liczby krwinek lub płytek w trakcie leczeniaczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | W okresach cytopenii alkohol zwiększa ryzyko krwawienia i zakażeń, dlatego należy zalecić całkowitą abstynencję do czasu poprawy wyników. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
Inne interakcje tych leków 45
Połączenie przeciwwskazaneHydroksykarbamid+ KlozapinaKlozapiny nie stosuje się jednocześnie z hydroksykarbamidem.Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku, zanim nie porozmawiasz z psychiatrą i hematologiem, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku, zanim nie porozmawiasz z psychiatrą i hematologiem, a jeśli już stosujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mocniej zmniejszają liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami, oraz płytek, które zapobiegają krwawieniom. Może to doprowadzić do ciężkiej infekcji zagrażającej życiu. Tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Klozapiny nie stosuje się jednocześnie z hydroksykarbamidem.[1] Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego hydroksykarbamid.[2][3] Gdy u pacjenta leczonego klozapiną pojawia się wskazanie do hydroksykarbamidu, decyzję o zamianie leku przeciwpsychotycznego albo cytoredukcyjnego podejmują wspólnie psychiatra i hematolog. Jeśli w wyjątkowej sytuacji uznają oni, że korzyść przewyższa ryzyko, konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem i natychmiastowe odstawienie leków przy spadku liczby neutrofili.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a także małopłytkowości i niedokrwistości, co może prowadzić do zagrażających życiu zakażeń i krwawień. Przy spadku liczby krwinek trudno też ustalić, który lek jest przyczyną, co utrudnia bezpieczne prowadzenie leczenia klozapiną.
Mechanizm
Hydroksykarbamid jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku kostnego, a jego połączenie z innymi lekami mielosupresyjnymi może nasilać zahamowanie szpiku.[4] Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, dlatego nie łączy się jej z substancjami o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku, w tym ze środkami cytotoksycznymi.[1] Działania obu leków na szpik sumują się.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidonolanzapina
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina dołączana do trwającego leczenia hydroksykarbamidemkolejność włączenia · klozapina | interakcja nie dotyczy | Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego substancje wiążące się ze znacznym ryzykiem agranulocytozy. |
| Hydroksykarbamid dołączany do trwającego leczenia klozapinąkolejność włączenia · hydroksykarbamid | inne zalecenie | Połączenie pozostaje przeciwwskazane. Wybór leczenia, które zostanie zmienione, wymaga wspólnej decyzji psychiatry i hematologa, a nagłe odstawienie klozapiny bez nadzoru grozi nawrotem psychozy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Siklos 1000 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/siklos-100033054/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ AzacytydynaFilgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed pierwszą dawką do 24 godzin po ostatniej dawce azacytydyny w danym cyklu.Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wskazanych przez lekarza, nie wcześniej niż dobę po ostatniej dawce azacytydyny, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wskazanych przez lekarza, nie wcześniej niż dobę po ostatniej dawce azacytydyny, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Filgrastym pomaga szpikowi odbudować białe krwinki, a azacytydyna je przejściowo obniża. Jeśli oba leki zostaną podane zbyt blisko siebie, filgrastym może nie zadziałać, a liczba białych krwinek może spaść jeszcze bardziej. Dlatego leki te stosuje się w różnych dniach, z co najmniej dobą przerwy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed pierwszą dawką do 24 godzin po ostatniej dawce azacytydyny w danym cyklu[1]. Włączenie filgrastymu planuje się po zakończeniu dni podawania azacytydyny, w porozumieniu z hematologiem prowadzącym. W trakcie leczenia kontroluje się morfologię z rozmazem.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym podawaniu można spodziewać się głębszej lub dłuższej neutropenii i większego ryzyka zakażeń. Nasilenie neutropenii obserwowano u niewielkiej liczby pacjentów otrzymujących filgrastym razem z innym lekiem cytotoksycznym[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w tym samym dniu co chemioterapia mielosupresyjna nie zostały ustalone[1].
Mechanizm
Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii mieloidalnej, a szybko dzielące się komórki są szczególnie wrażliwe na cytotoksyczne działanie leków mielosupresyjnych, do których należy azacytydyna[1]. Podanie obu leków w tym samym czasie może więc zniweczyć działanie filgrastymu i nasilić uszkodzenie szpiku. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego, bo azacytydyna nie jest metabolizowana przez izoenzymy CYP, UGT, SULT ani transferazy glutationowe[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- temperatura ciała i objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h przed pierwszą i po ostatniej dawce azacytydyny w cyklufilgrastym | ryzyko maleje | Zachowanie co najmniej 24-godzinnego odstępu od dni podawania azacytydyny ogranicza ryzyko pogłębienia neutropenii. |
| Tabletki powlekanepostać · azacytydyna | inne zalecenie | Doustną azacytydynę przyjmuje się codziennie przez część cyklu, więc filgrastym planuje się wyłącznie na dni wolne od tabletek z zachowaniem doby odstępu, w porozumieniu z hematologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Azacitidine Sandoz 100 mg, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/azacitidine-sandoz-100415809/
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ BortezomibNie podawaj filgrastymu w okresie od 24 godzin przed do 24 godzin po podaniu bortezomibu.Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza, z co najmniej dobową przerwą przed i po podaniu bortezomibu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza, z co najmniej dobową przerwą przed i po podaniu bortezomibu.
Filgrastym pobudza szpik do wytwarzania białych krwinek, a bortezomib może obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi. Jeśli przyjmiesz oba leki zbyt blisko siebie, filgrastym może działać słabiej, a ryzyko zakażeń wzrośnie. Dlatego między zastrzykiem filgrastymu a podaniem bortezomibu potrzebna jest co najmniej doba przerwy. Lekarz ustali dokładne dni zastrzyków i będzie sprawdzać wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- duszność lub nowy, uporczywy kaszel
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj filgrastymu w okresie od 24 godzin przed do 24 godzin po podaniu bortezomibu[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność podania obu leków tego samego dnia nie zostały ustalone[1]. Zaplanuj wstrzyknięcia filgrastymu w przerwach między dawkami bortezomibu z zachowaniem dobowego odstępu albo po zakończeniu podań w cyklu i kontroluj morfologię z płytkami krwi.
Skutek kliniczny
Przy podaniu bez odstępu możliwe jest nasilenie lub wydłużenie neutropenii i słabsza skuteczność profilaktyki zakażeń. Możliwe jest też pogłębienie małopłytkowości i większe ryzyko powikłań płucnych.
Mechanizm
Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii mieloidalnej, a szybko dzielące się komórki są szczególnie wrażliwe na leki o działaniu mielosupresyjnym, do których należy bortezomib[1]. Podanie obu leków w tym samym czasie może więc zamiast chronić przed neutropenią ją nasilić. Dodatkowo oba leki mogą obniżać liczbę płytek krwi i oba wiąże się z powikłaniami płucnymi, co sumuje ryzyko tych działań niepożądanych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia z rozmazem – bezwzględna liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy ze strony układu oddechowego – duszność, kaszel, nacieki w RTG
- temperatura ciała i objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h przed i po podaniu bortezomibufilgrastym | ryzyko maleje | Zachowanie co najmniej 24-godzinnego odstępu od podania bortezomibu usuwa główny problem nasilenia neutropenii, pozostaje kontrola płytek krwi i objawów płucnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bortezomib Hospira. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bortezomib-hospira-100381803/
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ MetotreksatFilgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu podawania metotreksatu w schemacie chemioterapii mielosupresyjnej.Zacznij zastrzyki z filgrastymu dopiero co najmniej dobę po zakończeniu chemioterapii z metotreksatem i przerwij je co najmniej dobę przed kolejną dawką, zgodnie z planem od lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zacznij zastrzyki z filgrastymu dopiero co najmniej dobę po zakończeniu chemioterapii z metotreksatem i przerwij je co najmniej dobę przed kolejną dawką, zgodnie z planem od lekarza.
Filgrastym pomaga szpikowi szybciej odbudować białe krwinki po chemioterapii. Jeśli podasz go zbyt blisko dawki metotreksatu stosowanego w chemioterapii, może bardziej zaszkodzić niż pomóc, bo lek przeciwnowotworowy łatwiej uszkadza pobudzone komórki szpiku. Dlatego między tymi lekami musi być co najmniej doba przerwy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka 38°C lub wyższa
- dreszcze lub nagłe złe samopoczucie
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu podawania metotreksatu w schemacie chemioterapii mielosupresyjnej[1]. Przy zachowaniu tego odstępu filgrastym stosuje się celowo po chemioterapii w celu skrócenia neutropenii. Należy sprawdzić w karcie podania lub harmonogramie, czy pierwsza dawka filgrastymu wypada co najmniej 24 godziny po zakończeniu wlewu lub ostatniej dawki metotreksatu w cyklu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne podawanie może nasilić neutropenię zamiast jej zapobiegać, co wykazano wstępnie dla filgrastymu łączonego z 5-fluorouracylem u niewielkiej liczby pacjentów[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w dniu chemioterapii mielosupresyjnej nie zostały ostatecznie określone[1]. Dla metotreksatu wniosek wynika z mechanizmu i odnosi się przede wszystkim do dawek onkologicznych.
Mechanizm
Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii neutrofilowej w szpiku. Szybko dzielące się komórki mieloidalne są szczególnie wrażliwe na chemioterapię cytotoksyczną o działaniu mielosupresyjnym, do której należy metotreksat stosowany w dawkach onkologicznych[1]. Podanie filgrastymu w tym samym czasie co metotreksat może więc zwiększyć pulę komórek uszkadzanych przez cytostatyk zamiast chronić szpik.
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia i gorączka neutropeniczna
- harmonogram podań – odstęp co najmniej 24 godzin między metotreksatem a filgrastymem
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h od zakończenia podawania metotreksatu i 24 h przed kolejnym cyklemfilgrastym | inne zalecenie | Przy zachowaniu odstępu co najmniej 24 godzin przed i po chemioterapii filgrastym stosuje się celowo w profilaktyce i leczeniu neutropenii po metotreksacie. |
| Małe dawki raz w tygodniu we wskazaniach nieonkologicznychdawka · metotreksat | ryzyko maleje | Przy małych, cotygodniowych dawkach metotreksatu stosowanych w chorobach zapalnych brak danych o nasileniu neutropenii przez filgrastym, a działanie mielosupresyjne metotreksatu jest słabsze. Odstęp wokół dawki metotreksatu pozostaje rozsądną ostrożnością, a o leczeniu decyduje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ PemetreksedNie podawaj filgrastymu w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu wlewu pemetreksedu.Nie wstrzykuj filgrastymu w dniu wlewu pemetreksedu ani w ciągu doby przed nim lub po nim, tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza prowadzącego.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie wstrzykuj filgrastymu w dniu wlewu pemetreksedu ani w ciągu doby przed nim lub po nim, tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza prowadzącego.
Filgrastym pomaga szpikowi odbudować białe krwinki po chemioterapii, dlatego często stosuje się go razem z pemetreksedem. Ważny jest jednak czas podania. Jeśli wstrzykniesz filgrastym zbyt blisko wlewu chemioterapii, lek może zaszkodzić zamiast pomóc i spadek białych krwinek może być większy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub przedłużające się infekcje
- nietypowe osłabienie i zmęczenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj filgrastymu w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu wlewu pemetreksedu[1]. Przy zachowaniu tego odstępu połączenie jest stosowane celowo w profilaktyce i leczeniu neutropenii po chemioterapii. Termin pierwszego wstrzyknięcia filgrastymu ustala zespół onkologiczny względem dnia wlewu, a w trakcie leczenia kontroluje się morfologię krwi.
Skutek kliniczny
Jednoczesne podanie może nasilić neutropenię zamiast jej zapobiec. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w tym samym dniu co chemioterapia mielosupresyjna nie zostały ostatecznie określone, a wstępne dane od niewielkiej liczby pacjentów leczonych równocześnie filgrastymem i fluorouracylem wskazują na nasilenie neutropenii[1]. Dla pary z pemetreksedem brak bezpośrednich danych klinicznych, zalecenie wynika z działania grupowego.
Mechanizm
Filgrastym pobudza podziały komórek progenitorowych linii mieloidalnej w szpiku. Szybko dzielące się komórki mieloidalne są szczególnie wrażliwe na chemioterapię cytotoksyczną o działaniu mielosupresyjnym, do której należy pemetreksed jako antymetabolit folianowy[1]. Podanie filgrastymu w bezpośrednim sąsiedztwie wlewu pemetreksedu może więc zwiększyć uszkodzenie puli komórek prekursorowych i zniweczyć zamierzone działanie czynnika wzrostu.
Metabolizm i transportery
- Pemetreksed: substrat OAT3[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofilów
- temperatura ciała i objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h przed rozpoczęciem i 24 h po zakończeniu wlewu pemetreksedufilgrastym | ryzyko maleje | Zachowanie odstępu co najmniej 24 godzin od wlewu w obu kierunkach usuwa ryzyko nasilenia mielosupresji. Połączenie staje się wtedy zamierzonym leczeniem wspomagającym. |
| odstep ≤ 24 h od wlewu pemetreksedufilgrastym | ryzyko rośnie | Podanie filgrastymu w tym samym dniu co pemetreksed lub w ciągu doby przed albo po wlewie może nasilić neutropenię. Należy przesunąć wstrzyknięcie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pemetrexed Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/pemetrexed-accord-100363053/
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ TemozolomidPodawaj filgrastym dopiero co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce temozolomidu w cyklu i zakończ go co najmniej 24 godziny przed rozpoczęciem kolejnego cyklu.Nie wstrzykuj filgrastymu w dniach przyjmowania temozolomidu ani w ciągu doby przed nimi i po nich, chyba że lekarz zalecił inaczej, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie wstrzykuj filgrastymu w dniach przyjmowania temozolomidu ani w ciągu doby przed nimi i po nich, chyba że lekarz zalecił inaczej, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Filgrastym to zastrzyk, który pomaga szpikowi odbudować białe krwinki po chemioterapii. Temozolomid to lek przeciwnowotworowy, który osłabia szpik. Jeśli przyjmiesz oba leki w tym samym czasie, zastrzyk może zamiast pomóc, nasilić spadek białych krwinek. Dlatego między ostatnią kapsułką temozolomidu a zastrzykiem musi minąć co najmniej doba.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nawracające infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- silne zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podawaj filgrastym dopiero co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce temozolomidu w cyklu i zakończ go co najmniej 24 godziny przed rozpoczęciem kolejnego cyklu[1]. Przy ciągłym, codziennym dawkowaniu temozolomidu nie da się zachować tego odstępu, więc decyzję o czynniku wzrostu podejmuje onkolog, najczęściej po przerwaniu lub wstrzymaniu temozolomidu. W ciężkiej mielosupresji temozolomid jest przeciwwskazany[2]. Kontroluj morfologię krwi z rozmazem przed każdym cyklem i w jego trakcie.
Skutek kliniczny
Podanie filgrastymu w trakcie przyjmowania temozolomidu może nasilić neutropenię i osłabić ochronne działanie czynnika wzrostu. Zjawisko to opisano u niewielkiej liczby pacjentów leczonych jednocześnie filgrastymem i 5-fluorouracylem[1]. Bezpieczeństwo i skuteczność podawania filgrastymu w tym samym dniu co chemioterapia mielosupresyjna nie zostały ustalone[1]. Dla połączenia z temozolomidem nie ma danych klinicznych, ryzyko wynika z mechanizmu.
Mechanizm
Filgrastymu nie podaje się w dniach przyjmowania temozolomidu ani w ciągu 24 godzin przed pierwszą i po ostatniej dawce cyklu. Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii mieloidalnej w szpiku. Szybko dzielące się komórki są bardziej wrażliwe na cytotoksyczne leki mielosupresyjne, dlatego jednoczesne podanie może nasilić uszkodzenie szpiku zamiast mu zapobiec[1]. Temozolomid działa mielosupresyjnie, a łączenie go z innymi czynnikami obciążającymi szpik zwiększa ryzyko mielosupresji[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ temozolomid nie jest metabolizowany w wątrobie i w niewielkim stopniu wiąże się z białkami osocza[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- liczba płytek krwi
- gorączka i objawy zakażenia
- daty przyjmowania temozolomidu względem dni podania filgrastymu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h od ostatniej dawki temozolomidu i 24 h przed kolejnym cyklemfilgrastym | ryzyko maleje | Zachowanie odstępu co najmniej 24 godzin przed rozpoczęciem i po zakończeniu cyklu temozolomidu usuwa ryzyko nasilenia mielosupresji przez filgrastym. |
| Dawkowanie ciągłe, codzienneczas leczenia · temozolomid | inne zalecenie | Przy codziennym, ciągłym przyjmowaniu temozolomidu nie ma okna na bezpieczne podanie filgrastymu, decyzję o czynniku wzrostu i ewentualnym wstrzymaniu temozolomidu podejmuje onkolog. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Temodal 5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/temodal-100095463/
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ WinorelbinaFilgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu chemioterapii mielosupresyjnej, w tym winorelbiny.Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza i nie rób tego w dniu przyjęcia winorelbiny ani w ciągu doby przed nim i po nim.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wstrzykuj filgrastym tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza i nie rób tego w dniu przyjęcia winorelbiny ani w ciągu doby przed nim i po nim.
Filgrastym pomaga szpikowi szybciej odbudować białe krwinki po chemioterapii winorelbiną, dlatego lekarze często łączą te leki celowo. Zastrzyk podany zbyt blisko dnia chemioterapii może jednak osłabić to działanie, a nawet pogłębić spadek białych krwinek. Dlatego ważne jest, żeby filgrastym przyjmować tylko w dniach wyznaczonych przez lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo pieczenie przy oddawaniu moczu
- nagłe, duże osłabienie
- owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Filgrastymu nie podaje się w okresie od 24 godzin przed rozpoczęciem do 24 godzin po zakończeniu chemioterapii mielosupresyjnej, w tym winorelbiny[1]. Przy schemacie cotygodniowym iniekcje filgrastymu należy zaplanować tak, aby rozpoczynały się co najmniej 24 godziny po dawce winorelbiny i kończyły się co najmniej 24 godziny przed kolejną dawką[1]. Przed każdą dawką winorelbiny należy oznaczyć bezwzględną liczbę neutrofilów, ponieważ przy wartości poniżej 1500/mm³ lub ciężkim zakażeniu w ciągu ostatnich dwóch tygodni winorelbiny się nie podaje[2].
Skutek kliniczny
Przy podaniu filgrastymu w tym samym czasie co chemioterapia mielosupresyjna może dojść do nasilenia neutropenii[1]. Bezpieczeństwa i skuteczności filgrastymu podanego w dniu chemioterapii nie określono[1]. Przy zachowaniu właściwego odstępu filgrastym skraca czas trwania neutropenii po winorelbinie i zmniejsza ryzyko gorączki neutropenicznej, co ułatwia utrzymanie zaplanowanych dawek i terminów chemioterapii.
Mechanizm
Filgrastym pobudza podziały komórek prekursorowych linii neutrofilowej w szpiku, a szybko dzielące się komórki mieloidalne są szczególnie wrażliwe na chemioterapię cytotoksyczną o działaniu mielosupresyjnym[1]. Winorelbina działa mielosupresyjnie i uszkadza przede wszystkim linię neutrofilową. Podanie filgrastymu zbyt blisko dawki winorelbiny wystawia pobudzone do podziałów komórki na działanie cytostatyku, przez co zamiast chronić szpik może nasilić neutropenię.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów przed każdą dawką winorelbiny
- liczba płytek krwi przed każdą dawką winorelbiny
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- odstęp czasowy między ostatnią iniekcją filgrastymu a dawką winorelbiny
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h przed i 24 h po dawce winorelbinyfilgrastym | ryzyko maleje | Gdy filgrastym podaje się nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu i nie później niż 24 godziny przed rozpoczęciem chemioterapii, połączenie służy ochronie przed neutropenią. |
| Doustnadroga podania · winorelbina | inne zalecenie | Przy winorelbinie w kapsułkach odstęp 24 godzin liczy się od momentu połknięcia dawki, a pacjent sam odpowiada za terminy, więc wymaga to dokładnego pisemnego harmonogramu iniekcji filgrastymu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine medac 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-medac-100442692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Niekorzystna interakcjaFilgrastym+ PaklitakselFilgrastym podaje się nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu wlewu paklitakselu i odstawia co najmniej 24 godziny przed kolejnym cyklem.Wstrzykuj filgrastym najwcześniej dobę po zakończeniu wlewu chemioterapii i przerwij zastrzyki co najmniej dobę przed kolejnym wlewem, a w razie wątpliwości co do terminów zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wstrzykuj filgrastym najwcześniej dobę po zakończeniu wlewu chemioterapii i przerwij zastrzyki co najmniej dobę przed kolejnym wlewem, a w razie wątpliwości co do terminów zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Filgrastym pomaga szpikowi szybciej odbudować białe krwinki po chemioterapii paklitakselem i te leki stosuje się razem celowo. Ważny jest jednak odstęp czasu. Jeśli wstrzykniesz filgrastym zbyt blisko wlewu chemioterapii, możesz osłabić odporność zamiast ją wzmocnić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
- silne osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Filgrastym podaje się nie wcześniej niż 24 godziny po zakończeniu wlewu paklitakselu i odstawia co najmniej 24 godziny przed kolejnym cyklem[1]. Przed każdym cyklem paklitakselu należy ocenić liczbę neutrofili, ponieważ paklitakselu w postaci związanej z albuminą nie podaje się przy liczbie neutrofili poniżej 1500 komórek/mm3[2].
Skutek kliniczny
Podanie filgrastymu w tym samym dniu co paklitaksel może nasilić i przedłużyć neutropenię oraz zwiększyć ryzyko gorączki neutropenicznej i zakażeń. Bezpieczeństwo i skuteczność filgrastymu podawanego w dniu chemioterapii nie zostały ustalone, a u niewielkiej liczby pacjentów leczonych jednocześnie z 5-fluorouracylem obserwowano nasilenie neutropenii[1].
Mechanizm
Filgrastym pobudza podziały komórek progenitorowych linii mieloidalnej w szpiku. Szybko dzielące się komórki mieloidalne są szczególnie wrażliwe na mielosupresyjną chemioterapię cytotoksyczną, do której należy paklitaksel, dlatego podanie filgrastymu w bliskim odstępie od wlewu może nasilić uszkodzenie szpiku zamiast mu zapobiegać[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofili przed każdym cyklem
- temperatura ciała i objawy zakażenia w okresie nadiru
- daty i godziny wlewów paklitakselu względem iniekcji filgrastymu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h od zakończenia wlewu paklitakselu i 24 h przed kolejnym wlewemfilgrastym | ryzyko maleje | Przy zachowaniu odstępu co najmniej 24 godzin przed rozpoczęciem i po zakończeniu chemioterapii filgrastym stosuje się zgodnie z przeznaczeniem w celu skrócenia neutropenii. |
| odstep ≤ 24 hfilgrastym | ryzyko rośnie | Podanie filgrastymu w ciągu 24 godzin przed wlewem paklitakselu lub po nim nie jest zalecane ze względu na ryzyko nasilenia neutropenii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Accofil 30 mln j./0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/accofil-100327318/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.