Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Etopozyd / Etopozyd i szczepionka przeciw cholerze

Etopozyd i szczepionka przeciw cholerze

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu etopozydem.

Nie przyjmuj szczepionki przeciw cholerze w trakcie leczenia etopozydem, dopóki onkolog nie zdecyduje, czy i którą szczepionkę możesz dostać.

Połączenie przeciwwskazaneEtopozyd+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu etopozydem.Nie przyjmuj szczepionki przeciw cholerze w trakcie leczenia etopozydem, dopóki onkolog nie zdecyduje, czy i którą szczepionkę możesz dostać.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw cholerze w trakcie leczenia etopozydem, dopóki onkolog nie zdecyduje, czy i którą szczepionkę możesz dostać.

Etopozyd osłabia odporność. Żywa szczepionka przeciw cholerze może wtedy wywołać chorobę zamiast przed nią chronić. Szczepionka z zabitymi bakteriami nie zaraża, ale w czasie chemioterapii może chronić słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna lub długotrwała biegunka
  • gorączka
  • objawy odwodnienia – suchość w ustach, zawroty głowy, mało moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu etopozydem.[1][2] Szczepienie żywą szczepionką odracza się do zakończenia chemioterapii i odbudowy odporności, a termin ustala onkolog. Gdy ochrona przed wyjazdem jest konieczna, można rozważyć szczepionkę inaktywowaną, pamiętając o możliwej słabszej odpowiedzi i o konieczności ścisłej higieny wody i żywności. Przy etopozydzie doustnym inaktywowaną szczepionkę podaje się z odstępem 1 godziny przed i 1 godziny po innych lekach doustnych.[3]

Skutek kliniczny

Po podaniu żywej szczepionki w trakcie leczenia etopozydem istnieje ryzyko uogólnionego zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką, odwodnieniem i gorączką. Przy szczepionce inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia, ale odpowiedź immunologiczna i ochrona przed cholerą mogą być słabsze.

Mechanizm

Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących leczenie immunosupresyjne.[1] Etopozyd działa mielosupresyjnie i osłabia odporność, a u pacjentów z obniżoną odpornością żywe szczepionki są przeciwwskazane.[2][4] Upośledzona odporność komórkowa i humoralna sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się szczepu szczepionkowego i jednocześnie osłabia wytwarzanie przeciwciał, co dotyczy również szczepionki inaktywowanej.

Metabolizm i transportery

  • Etopozyd: substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia z rozmazem i liczba neutrofilów przed decyzją o szczepieniu
  • biegunka, gorączka i objawy odwodnienia w tygodniach po szczepieniu

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale immunosupresja po etopozydzie może osłabić odpowiedź immunologiczną. Przy etopozydzie doustnym zachowuje się odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu.
Zakończenie chemioterapii i odbudowa odpornościodstep · etopozydinne zaleceniePo zakończeniu leczenia etopozydem i powrocie odporności możliwe jest rozważenie szczepienia żywą szczepionką, termin ustala onkolog.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Etopozyd Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etopozyd-accord-100329412/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Etoposid Ebewe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/etoposid-ebewe-100247861/

Alkohol przy tych lekach

Etopozyd a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw cholerzea alkoholPrzez 1 godzinę przed podaniem i przez 1 godzinę po podaniu szczepionki inaktywowanej pacjent powinien powstrzymać się od jedzenia i picia, co obejmuje również alkohol.Nie jedz i nie pij niczego, także alkoholu, przez godzinę przed i godzinę po przyjęciu szczepionki, a poza tym nie musisz zmieniać swoich zwyczajów.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie jedz i nie pij niczego, także alkoholu, przez godzinę przed i godzinę po przyjęciu szczepionki, a poza tym nie musisz zmieniać swoich zwyczajów.

Alkohol nie osłabia szczepionki przeciw cholerze i nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych. Ważne jest jednak, żeby przez godzinę przed i godzinę po wypiciu szczepionki nic nie jeść i nie pić, także alkoholu, bo mogłoby to osłabić jej działanie. Jeśli masz wymioty lub biegunkę, na przykład po wypiciu dużej ilości alkoholu, przełóż szczepienie i zapytaj farmaceutę o nowy termin.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wymioty lub biegunka w dniu planowanego szczepienia
  • gorączka w dniu planowanego szczepienia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przez 1 godzinę przed podaniem i przez 1 godzinę po podaniu szczepionki inaktywowanej pacjent powinien powstrzymać się od jedzenia i picia, co obejmuje również alkohol[1]. Szczepienie należy odłożyć u pacjenta z ostrymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, także jeśli są następstwem nadużycia alkoholu[1]. Poza tym nie ma potrzeby ograniczania alkoholu w związku ze szczepieniem.

Skutek kliniczny

Umiarkowane spożycie alkoholu w dniu szczepienia, poza okresem bezpośrednio przed i po przyjęciu dawki, nie powinno wpływać na skuteczność ani bezpieczeństwo szczepienia. Wypicie alkoholu lub innego napoju w ciągu godziny przed lub po przyjęciu szczepionki inaktywowanej może teoretycznie osłabić odpowiedź odpornościową przez zwiększenie kwasowości w żołądku.

Mechanizm

Nie jest znana swoista interakcja alkoholu ze szczepionkami przeciw cholerze, a ChPL żadnej z nich nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Szczepionka inaktywowana z podjednostką B toksyny cholery jest wrażliwa na kwas, a pokarm i napoje zwiększają wydzielanie kwasu w żołądku, co może osłabiać jej działanie[1]. Dotyczy to każdego napoju, w tym alkoholu, który dodatkowo sam pobudza wydzielanie soku żołądkowego, więc wpływ ma wyłącznie czas wypicia napoju względem przyjęcia dawki, a nie sam etanol. Szczepionka żywa atenuowana również przechodzi przez żołądek i jest przyjmowana z buforem, dlatego rozsądnie jest stosować ten sam odstęp, choć ChPL nie odnosi się w tym zakresie do alkoholu.

Monitorować

  • brak potrzeby szczególnego monitorowania

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 1 h przed lub po przyjęciu dawkipacjentinne zalecenieSpożycie jakiegokolwiek napoju, w tym alkoholu, w ciągu 1 godziny przed lub po przyjęciu szczepionki inaktywowanej zwiększa wydzielanie kwasu żołądkowego i może osłabiać działanie szczepionki.
Ilość wywołująca wymioty lub biegunkęilość alkoholu · pacjentinne zalecenieOstre zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym po nadużyciu alkoholu, są wskazaniem do odłożenia podania szczepionki inaktywowanej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 138

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym leczenie immunosupresyjne, w tym azatioprynę.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz azatioprynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletek przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz azatioprynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletek przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw cholerze zawierająca żywe, osłabione bakterie może u ciebie wywołać zakażenie, dlatego nie możesz jej przyjąć w trakcie leczenia ani przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu. Szczepionkę zawierającą zabite bakterie możesz przyjąć, ale może ona chronić cię słabiej niż innych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka, zwłaszcza wodnista lub długo trwająca
  • gorączka po szczepieniu
  • silny ból brzucha
  • objawy odwodnienia, takie jak suchość w ustach i rzadkie oddawanie moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym leczenie immunosupresyjne, w tym azatioprynę[1]. Żywe szczepionki można podać najwcześniej 3 miesiące po zakończeniu leczenia azatiopryną[2]. Jeśli szczepienie jest potrzebne w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje ją bez jedzenia, picia i innych leków doustnych, w tym azatiopryny, przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po szczepieniu[3]. Ze względu na możliwą słabszą odpowiedź poszczepienną pacjent powinien dodatkowo ściśle przestrzegać zasad higieny żywności i wody w podróży.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i nietypowym przebiegiem reakcji poszczepiennej. Po szczepionce inaktywowanej ochrona przed cholerą może być słabsza niż u osób z prawidłową odpornością.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje odpowiedź immunologiczną, przez co żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję na szczepienie[2]. W przypadku szczepionki inaktywowanej ten sam mechanizm prawdopodobnie osłabia wytwarzanie przeciwciał poszczepiennych[2].

Monitorować

  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym podaniu szczepionki żywej
  • świadomość możliwej słabszej ochrony po szczepionce inaktywowanej przed wyjazdem

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (całokomórkowa z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (całokomórkowa z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionkę inaktywowaną można podać w trakcie leczenia azatiopryną, ale odpowiedź na nią prawdopodobnie będzie osłabiona. Należy zachować odstęp 1 godziny przed i po szczepieniu od leków doustnych, w tym azatiopryny.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatioprynaryzyko malejeŻywą szczepionkę można rozważyć po upływie co najmniej 3 miesięcy od zakończenia leczenia azatiopryną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym terapię immunosupresyjną, w tym ogólnoustrojowy betametazon w dawkach immunosupresyjnych.Jeśli przyjmujesz betametazon w zastrzykach lub tabletkach, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem przeciw cholerze, a przez godzinę przed i po szczepionce nie przyjmuj innych leków doustnych.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz betametazon w zastrzykach lub tabletkach, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem przeciw cholerze, a przez godzinę przed i po szczepionce nie przyjmuj innych leków doustnych.

Betametazon w zastrzykach lub tabletkach może osłabiać odporność. Wtedy żywa szczepionka przeciw cholerze może wywołać zakażenie, a szczepienie może gorzej chronić. Krem z betametazonem na skórę nie przeszkadza w szczepieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka po szczepieniu
  • gorączka po szczepieniu
  • bóle brzucha lub wymioty po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom stosującym terapię immunosupresyjną, w tym ogólnoustrojowy betametazon w dawkach immunosupresyjnych[1]. Szczepienie należy odroczyć do zakończenia takiego leczenia albo wybrać szczepionkę inaktywowaną. Przy szczepionce inaktywowanej doustny lek nie powinien być przyjmowany przez 1 godzinę przed i przez 1 godzinę po szczepieniu[2]. Betametazon stosowany na skórę nie wymaga zmiany postępowania.

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce u osoby z immunosupresją możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i gorączką oraz niepełna ochrona przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza odpowiedź poszczepienna.

Mechanizm

Betametazon podawany ogólnie, zwłaszcza w dużych dawkach i przez dłuższy czas, hamuje odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. U osoby leczonej immunosupresyjnie żywy atenuowany szczep przecinkowca cholery może się nadmiernie namnażać, a wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu żywą lub inaktywowaną szczepionką może być słabsze. Betametazon stosowany na skórę wchłania się w niewielkim stopniu i nie wywołuje istotnej immunosupresji.

Metabolizm i transportery

  • Betametazon: substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • biegunka i gorączka po szczepieniu żywą szczepionką
  • droga podania, dawka i czas trwania leczenia betametazonem przed kwalifikacją do szczepienia

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (na skórę)droga podania · betametazonryzyko malejeBetametazon na skórę wchłania się w niewielkim stopniu i nie powoduje immunosupresji istotnej dla szczepienia.
Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeinne zalecenieSzczepionki inaktywowanej nie przeciwwskazuje się przy steroidoterapii, ale odpowiedź może być słabsza, a leki doustne trzeba oddzielić odstępem 1 godziny przed i po szczepieniu.
Dawka nieimmunosupresyjna, krótkie leczeniedawka · betametazonryzyko malejePrzy małej dawce ogólnoustrojowej stosowanej krótko decyzję o żywej szczepionce podejmuje lekarz po ocenie stopnia immunosupresji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBudezonid+ Szczepionka przeciw cholerzePrzy budezonidzie donosowym lub wziewnym nie trzeba zmieniać leczenia ani terminu szczepienia.Stosuj budezonid do nosa lub wziewnie jak dotąd, a jeśli przyjmujesz go w kapsułkach, nie łykaj go przez godzinę przed szczepionką i godzinę po niej oraz powiedz o nim lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Stosuj budezonid do nosa lub wziewnie jak dotąd, a jeśli przyjmujesz go w kapsułkach, nie łykaj go przez godzinę przed szczepionką i godzinę po niej oraz powiedz o nim lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia.

Budezonid w aerozolu do nosa, inhalatorze lub do nebulizacji nie osłabia działania doustnej szczepionki przeciw cholerze. Lek działa głównie w miejscu podania i nie obniża ogólnej odporności organizmu. Inaczej jest, gdy przyjmujesz budezonid doustnie – wtedy potrzebny jest odstęp od szczepionki, a przy niektórych szczepionkach decyzję podejmuje lekarz.

ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy budezonidzie donosowym lub wziewnym nie trzeba zmieniać leczenia ani terminu szczepienia. Jeśli pacjent przyjmuje budezonid doustnie, przez 1 godzinę przed podaniem i 1 godzinę po podaniu inaktywowanej szczepionki doustnej nie powinien przyjmować leku[1]. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom w trakcie terapii immunosupresyjnej[2], dlatego przy ogólnoustrojowym leczeniu glikokortykosteroidami decyzję o szczepieniu podejmuje lekarz po ocenie stopnia immunosupresji.

Skutek kliniczny

Przy budezonidzie donosowym lub wziewnym nie oczekuje się osłabienia odpowiedzi na szczepienie ani zwiększenia ryzyka działań niepożądanych szczepionki. Przy ogólnoustrojowym stosowaniu glikokortykosteroidów w dawkach immunosupresyjnych możliwe jest słabsze uodpornienie, a podanie szczepionki żywej jest przeciwwskazane[2].

Mechanizm

Glikokortykosteroidy działające ogólnoustrojowo w dużych dawkach mogą osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepionkę, a w przypadku szczepionki żywej atenuowanej teoretycznie zwiększać ryzyko namnażania się szczepu szczepionkowego. Budezonid podawany donosowo lub wziewnie działa głównie miejscowo i w dawkach terapeutycznych nie wywołuje immunosupresji, dlatego nie wpływa w istotny sposób na skuteczność ani bezpieczeństwo doustnej szczepionki przeciw cholerze. Inaktywowana szczepionka doustna jest wrażliwa na kwas żołądkowy i nie powinna być podawana jednocześnie z innymi lekami doustnymi[1].

Metabolizm i transportery

  • Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · budezonidryzyko rośnieDoustnego budezonidu nie podaje się przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po inaktywowanej szczepionce doustnej. Przed podaniem szczepionki żywej lekarz powinien ocenić, czy leczenie ma charakter immunosupresyjny.
Dawka immunosupresyjna przy stosowaniu ogólnoustrojowymdawka · budezonidryzyko rośnieW trakcie terapii immunosupresyjnej żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się. Szczepionka inaktywowana pozostaje możliwa, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz busulfan, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz busulfan, i nie przyjmuj żywej szczepionki.

Busulfan osłabia odporność. Żywa szczepionka przeciw cholerze zawiera osłabione, ale żywe bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać chorobę, a sama szczepionka może nie zadziałać. Dlatego tej szczepionki nie przyjmuje się w czasie leczenia busulfanem. Istnieje szczepionka z zabitymi bakteriami, która jest bezpieczna, ale może chronić słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wodnista biegunka
  • gorączka
  • silne pragnienie i suchość w ustach
  • zawroty głowy i osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.[1] Jeśli ochrona przed cholerą jest potrzebna, można rozważyć szczepionkę inaktywowaną, licząc się ze słabszą odpowiedzią immunologiczną. Tabletkę busulfanu należy wtedy przyjąć co najmniej 1 godzinę przed szczepieniem albo co najmniej 1 godzinę po nim.[2] Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący na podstawie odbudowy odporności.

Skutek kliniczny

Po podaniu żywej szczepionki pacjentowi leczonemu busulfanem istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem oraz ryzyko braku ochrony przed cholerą. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność może być mniejsza.

Mechanizm

Busulfan jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i wywołuje immunosupresję. U osoby z osłabioną odpornością żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź poszczepienna jest słabsza. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną.[1] U pacjentów w immunosupresji nie zaleca się szczepienia żywymi szczepionkami.[3]

Monitorować

  • objawy zakażenia przewodu pokarmowego po szczepieniu (biegunka, gorączka)
  • objawy odwodnienia
  • morfologia krwi przed planowanym szczepieniem

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite przecinkowce cholery z rekombinowaną podjednostką B toksyny)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale w immunosupresji odpowiedź poszczepienna może być słabsza. Przez 1 godzinę przed i po szczepieniu nie podaje się innych leków doustnych.
odstep ≥ 1 godzina przed i 1 godzina po szczepionce inaktywowanejszczepionka przeciw cholerzeinne zaleceniePrzy szczepionce inaktywowanej tabletkę busulfanu podaje się z zachowaniem co najmniej 1 godziny odstępu przed szczepieniem i po nim.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu cyklofosfamidem.Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklofosfamid, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklofosfamid, i nie przyjmuj żywej szczepionki.

Cyklofosfamid osłabia odporność, dlatego szczepionka z żywymi, osłabionymi bakteriami cholery może u ciebie wywołać chorobę zamiast chronić. Taka szczepionka nie jest dla ciebie. Szczepionka z zabitymi bakteriami jest bezpieczna, ale może chronić słabiej niż u zdrowej osoby.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka po szczepieniu
  • wymioty
  • gorączka
  • silny ból brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu cyklofosfamidem.[1] Jeśli szczepienie jest konieczne, wybierz szczepionkę inaktywowaną i uprzedź pacjenta, że ochrona może być słabsza, a termin szczepienia ustal z lekarzem prowadzącym leczenie. Przez 1 godzinę przed podaniem i 1 godzinę po podaniu szczepionki inaktywowanej pacjent nie powinien jeść, pić ani przyjmować innych leków doustnych.[2]

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym i brak skutecznej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwe osłabienie odpowiedzi immunologicznej i niepełna ochrona.

Mechanizm

Cyklofosfamid działa immunosupresyjnie i hamuje odpowiedź układu odpornościowego, w tym wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu. Żywa, atenuowana szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną.[1] U pacjenta z osłabioną odpornością szczep szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna jest słabsza. Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, więc nie grozi zakażeniem, ale jej skuteczność także może być mniejsza.

Metabolizm i transportery

  • Cyklofosfamid: inhibitor CYP2B6[3], substrat CYP2B6[3]

Monitorować

  • objawy żołądkowo-jelitowe po szczepieniu (biegunka, wymioty, gorączka)
  • przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży mimo szczepienia

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale odpowiedź immunologiczna na nią może być osłabiona przez cyklofosfamid. Szczepienie jest możliwe, a pacjenta trzeba uprzedzić o niepełnej ochronie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym cyklosporyną.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cyklosporynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie bierz cyklosporyny przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz cyklosporynę, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie bierz cyklosporyny przez godzinę przed szczepieniem i godzinę po nim.

Cyklosporyna osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze. Taka szczepionka może u ciebie słabiej działać, a osłabiony organizm gorzej radzi sobie z żywymi bakteriami ze szczepionki. Dla ciebie jest szczepionka z zabitymi bakteriami, ale i ona może chronić słabiej niż u innych osób.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka po szczepieniu, szczególnie wodnista lub długotrwała
  • gorączka
  • silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu (objawy odwodnienia)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom leczonym cyklosporyną.[1] Jeśli szczepienie jest konieczne przed wyjazdem, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i zachowuje odstęp 1 godziny między nią a doustną dawką cyklosporyny.[2] Nie przesuwa się ani nie pomija dawki cyklosporyny bez decyzji lekarza prowadzącego. Pacjenta należy poinformować, że ochrona po szczepieniu może być niepełna, dlatego nadal musi przestrzegać zasad higieny żywności i wody.

Skutek kliniczny

U osoby przyjmującej cyklosporynę żywa szczepionka może dać słabszą ochronę przed cholerą i stwarza teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką. Przy szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza odpowiedź immunologiczna bez ryzyka zakażenia.

Mechanizm

Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom otrzymującym leczenie immunosupresyjne, a więc także cyklosporynę.[1] Cyklosporyna jako inhibitor kalcyneuryny hamuje aktywację limfocytów T, co osłabia odpowiedź na szczepionkę i może ograniczać kontrolę nad namnażaniem żywego, atenuowanego szczepu Vibrio cholerae. Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, ale jej działanie także zależy od sprawnej odpowiedzi immunologicznej. Przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych.[2]

Metabolizm i transportery

  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przed wydaniem (żywa atenuowana czy inaktywowana)
  • odstęp co najmniej 1 godziny między szczepionką inaktywowaną a doustną dawką cyklosporyny
  • biegunka, gorączka lub odwodnienie po przypadkowym podaniu żywej szczepionki

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholerycznej)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana (zabite pałeczki Vibrio cholerae z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, więc nie ma przeciwwskazania z powodu immunosupresji. Należy zachować 1 godzinę odstępu przed i po innych lekach doustnych, w tym przed i po cyklosporynie. Odpowiedź immunologiczna może być słabsza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu cytarabiną.Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi, który wystawia receptę, że leczysz się cytarabiną, i ustal z lekarzem prowadzącym, czy i kiedy możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi, który wystawia receptę, że leczysz się cytarabiną, i ustal z lekarzem prowadzącym, czy i kiedy możesz się zaszczepić.

Cytarabina osłabia odporność, dlatego w czasie leczenia nie wolno przyjmować szczepionki przeciw cholerze zawierającej żywe bakterie. Taka szczepionka może wtedy wywołać zakażenie, a nie ochronę. Istnieje też szczepionka z zabitymi bakteriami, która jest bezpieczniejsza, ale w czasie chemioterapii może chronić słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka, zwłaszcza wodnista lub uporczywa
  • gorączka lub dreszcze
  • wymioty i objawy odwodnienia (silne pragnienie, mało moczu, zawroty głowy)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu cytarabiną[1]. Gdy szczepienie przed wyjazdem jest konieczne, rozważ szczepionkę inaktywowaną i poinformuj pacjenta, że ochrona może być niepełna. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu chemioterapii ustala lekarz prowadzący po ocenie odbudowy odporności. Niezależnie od szczepienia przekaż zasady bezpieczeństwa żywności i wody w podróży.

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem, groźne u pacjenta z neutropenią po chemioterapii. W przypadku obu rodzajów szczepionki należy się liczyć z osłabioną lub brakującą ochroną przed cholerą.

Mechanizm

Cytarabina działa cytotoksycznie i mielosupresyjnie, a w efekcie immunosupresyjnie, co upośledza odpowiedź układu odpornościowego na antygeny szczepionkowe. Żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną[1]. U takiej osoby żywy szczep szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać, a wytworzenie ochrony jest wątpliwe. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź na nią w trakcie immunosupresji może być słabsza.

Monitorować

  • rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa czy inaktywowana) przed wydaniem lub podaniem
  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
  • morfologia z rozmazem w trakcie leczenia cytarabiną

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite pałeczki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholery)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii i nie jest przeciwwskazana u leczonych cytarabiną, ale odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Podanie odłóż w razie ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych lub gorączki.
Po zakończeniu leczenia cytarabiną i odbudowie odpornościodstep · cytarabinainne zalecenieSzczepienie żywą szczepionką rozważa się dopiero po zakończeniu chemioterapii i odbudowie odporności, a termin ustala lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDakarbazyna+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu dakarbazyną.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że jesteś leczony dakarbazyną, aby dobrali ci szczepionkę bez żywych bakterii i ustalili dobry termin.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że jesteś leczony dakarbazyną, aby dobrali ci szczepionkę bez żywych bakterii i ustalili dobry termin.

Dakarbazyna osłabia odporność. Jedna z doustnych szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać groźną chorobę. Druga szczepionka zawiera bakterie zabite i jest bezpieczna, ale w czasie chemioterapii może chronić słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka
  • wymioty
  • silne bóle brzucha
  • objawy odwodnienia – suchość w ustach, zawroty głowy, mało moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu dakarbazyną[1]. Jeżeli ochrona przed cholerą jest potrzebna, wybierz szczepionkę inaktywowaną[2]. Szczepionkę inaktywowaną odłóż w razie ostrej biegunki, wymiotów lub gorączki[3]. Termin szczepienia uzgodnij z onkologiem, najlepiej przed rozpoczęciem chemioterapii albo w okresie odbudowy szpiku między cyklami, i uprzedź pacjenta, że ochrona może być słabsza niż u osoby zdrowej.

Skutek kliniczny

Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się pacjentom w trakcie terapii immunosupresyjnej[1]. Podanie żywych szczepionek w trakcie leczenia dakarbazyną grozi zagrażającą życiu chorobą układową, a ryzyko jest większe, gdy odporność była już wcześniej osłabiona przez chorobę nowotworową[2]. Po szczepionce inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź ochronna może być niepełna.

Mechanizm

Dakarbazyna działa mielotoksycznie i osłabia odporność, więc żywy atenuowany szczep przecinkowca cholery ze szczepionki doustnej może się niekontrolowanie namnażać i wywołać chorobę zamiast odporności[2]. Ten sam stan obniża odpowiedź immunologiczną na szczepionkę, także inaktywowaną, przez co ochrona przed cholerą może być słabsza.

Metabolizm i transportery

  • Dakarbazyna: substrat CYP1A2[4], substrat CYP2E1[4]

Monitorować

  • objawy zakażenia po przypadkowym podaniu żywej szczepionki – gorączka, biegunka, wymioty, odwodnienie
  • morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem
  • przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży mimo szczepienia

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerzeryzyko malejeSzczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym i jest zalecaną opcją u pacjentów leczonych dakarbazyną. Odpowiedź immunologiczna może być osłabiona, dlatego termin szczepienia warto zaplanować z onkologiem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg 100 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Detimedac 100 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/detimedac-100-mg-100001628/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.