Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fentanyl / Fentanyl i zonisamid

Fentanyl i zonisamid

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod warunkiem obserwacji pacjenta w kierunku nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz, a przy silnej senności lub kłopotach z oddychaniem natychmiast wezwij pomoc.

Niekorzystna interakcjaFentanyl+ ZonisamidPołączenie można stosować pod warunkiem obserwacji pacjenta w kierunku nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz, a przy silnej senności lub kłopotach z oddychaniem natychmiast wezwij pomoc.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz, a przy silnej senności lub kłopotach z oddychaniem natychmiast wezwij pomoc.

Oba leki mogą powodować senność i zawroty głowy, a przyjmowane razem mogą nasilać te objawy. Najczęściej dzieje się to na początku wspólnego stosowania albo po zwiększeniu dawki. Rzadko może dojść do spowolnienia oddechu, które jest groźne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • wolny lub płytki oddech
  • silne zawroty głowy
  • chwiejny chód lub upadki
  • splątanie
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod warunkiem obserwacji pacjenta w kierunku nadmiernej sedacji i depresji oddechowej. Szczególną czujność należy zachować przy włączaniu lub zwiększaniu dawki zonisamidu u pacjenta leczonego fentanylem oraz przy miareczkowaniu dawki fentanylu u pacjenta przyjmującego zonisamid. Należy unikać dokładania kolejnych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy oraz alkoholu, który dodatkowo nasila działanie fentanylu[1]. Pacjenta trzeba uprzedzić o możliwym upośledzeniu zdolności prowadzenia pojazdów.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń koordynacji i spowolnienia psychoruchowego, a u pacjentów wrażliwych także depresji oddechowej. Ryzyko jest największe na początku leczenia skojarzonego oraz przy zwiększaniu dawki któregokolwiek z leków. Nasilona sedacja i zaburzenia równowagi zwiększają ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych.

Mechanizm

Działanie hamujące oba leków na ośrodkowy układ nerwowy sumuje się. Fentanyl jako agonista receptora opioidowego μ wywołuje sedację i depresję oddechową, a zonisamid jako lek przeciwpadaczkowy często powoduje senność, zawroty głowy i spowolnienie psychoruchowe. Jednoczesne stosowanie fentanylu z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może wywierać dodatkowe działanie depresyjne[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ zonisamid nie hamuje w istotnym stopniu CYP3A4 i nie zmienia przez cytochrom P-450 farmakokinetyki innych leków[2].

Metabolizm i transportery

  • Fentanyl: substrat CYP3A4[3]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • stopień sedacji
  • częstość i głębokość oddechów
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • ryzyko upadków

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub zwiększenie dawki zonisamidu u pacjenta leczonego fentanylemkolejność włączenia · zonisamidryzyko rośnieW okresie włączania i zwiększania dawki zonisamidu sedacja jest najsilniejsza, dlatego pacjenta należy wtedy obserwować szczególnie uważnie.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych nasilona sedacja i zaburzenia równowagi zwiększają ryzyko upadków i depresji oddechowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Alkohol przy tych lekach

Połączenie przeciwwskazaneFentanyla alkoholPacjent leczony fentanylem nie powinien spożywać alkoholu w żadnej postaci w całym okresie leczenia.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia fentanylem, a jeśli już go wypiłeś, nie przyjmuj kolejnej dawki leku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie pij alkoholu w trakcie leczenia fentanylem, a jeśli już go wypiłeś, nie przyjmuj kolejnej dawki leku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.

Alkohol i fentanyl działają podobnie – oba uspokajają i spowalniają oddech. Razem ich działanie się nasila, nawet po niewielkiej ilości alkoholu. Może to skończyć się zbyt wolnym oddychaniem, utratą przytomności, a nawet zgonem. Dlatego w trakcie leczenia fentanylem nie wolno pić alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudności z obudzeniem się
  • wolny, płytki lub nieregularny oddech
  • splątanie albo zaburzenia świadomości
  • sinienie ust lub palców
  • utrata przytomności
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Pacjent leczony fentanylem nie powinien spożywać alkoholu w żadnej postaci w całym okresie leczenia. Formalnie alkohol nie figuruje w przeciwwskazaniach ChPL (pkt 4.3), a producent każe zachować ostrożność i uważnie monitorować pacjenta.[1] Ze względu na ryzyko zgonu z powodu depresji oddechowej w praktyce należy traktować to połączenie jako niedopuszczalne i wyraźnie o tym poinformować chorego oraz jego opiekunów. Przy zgłoszeniu spożycia alkoholu należy ocenić stan świadomości i częstość oddechów, a przy senności, której nie da się rozbudzić, lub zwolnionym oddechu natychmiast wezwać pomoc medyczną.

Skutek kliniczny

Nasilona senność i uspokojenie, spowolnienie i spłycenie oddechu, zaburzenia świadomości, śpiączka i zgon z powodu depresji oddechowej. Ryzyko dotyczy także pacjentów, którzy znoszą opioid bez objawów, bo alkohol dokłada się do działania na ośrodek oddechowy w sposób trudny do przewidzenia.

Mechanizm

Fentanyl i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, w tym ośrodek oddechowy, więc ich działanie się sumuje. ChPL wymienia alkohol wśród leków i substancji o dodatkowym działaniu depresyjnym na OUN razem z innymi opioidami, lekami nasennymi i gabapentynoidami.[1] Producent wymienia alkohol także na liście substancji, które mogą zwiększać biodostępność fentanylu i zmniejszać jego klirens, co może nasilać i przedłużać działanie opioidu oraz prowadzić do depresji oddechowej zakończonej zgonem.[1] Ten drugi mechanizm farmakokinetyczny jest w ChPL tylko wymieniony, bez danych liczbowych. Dla praktyki decydujący jest addytywny efekt depresyjny, bo łączenie opioidów z substancjami hamującymi OUN jest głównym mechanizmem śmiertelnych przedawkowań opioidów.

Metabolizm i transportery

  • Fentanyl: substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • stan świadomości i senność
  • częstość i głębokość oddechów
  • objawy toksyczności opioidu po każdej epizodycznej ekspozycji na alkohol
  • zaburzenia związane z używaniem alkoholu lub substancji w wywiadzie osobistym i rodzinnym

Kiedy ocena się zmienia

Większa ilość alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkoholryzyko rośnieIm większa ilość alkoholu, tym silniejsze addytywne hamowanie OUN i większe ryzyko depresji oddechowej. Upojenie alkoholowe u pacjenta przyjmującego fentanyl wymaga pilnej oceny oddechu i świadomości.
Zwiększenie dawki fentanyludawka · pacjentryzyko rośniePrzy zwiększaniu dawki opioidu margines bezpieczeństwa wobec alkoholu maleje. W takim okresie należy ponownie przypomnieć o bezwzględnym unikaniu alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.

Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność
  • zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z równowagą
  • trudności z koncentracją lub mową
  • częstsze napady padaczkowe
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów[1].

Metabolizm i transportery

  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • senność i nadmierne uspokojenie
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • zaburzenia koncentracji i pamięci
  • częstość napadów padaczkowych
  • ilość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePicie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów.
Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkoholryzyko rośnieNa początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 249

Połączenie przeciwwskazaneFentanyl+ LinezolidNie łącz fentanylu przezśluzówkowego z linezolidem ani nie stosuj go przez 14 dni po zakończeniu leczenia linezolidem.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz linezolid, powiedz lekarzowi, że stosujesz fentanyl.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz linezolid, powiedz lekarzowi, że stosujesz fentanyl.

Fentanylu i linezolidu nie wolno przyjmować razem. Linezolid zmienia działanie niektórych substancji w mózgu i razem z fentanylem może wywołać groźną reakcję z gorączką, drżeniem, silnym pobudzeniem lub splątaniem. Fentanyl może też działać wtedy silniej niż zwykle i spowolnić oddech. Ta ostrożność obowiązuje jeszcze przez 2 tygodnie po zakończeniu linezolidu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, silne pocenie się
  • drżenie, drgawki lub sztywność mięśni
  • silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
  • szybkie bicie serca
  • nadmierna senność
  • płytki lub wolny oddech
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – synergizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łącz fentanylu przezśluzówkowego z linezolidem ani nie stosuj go przez 14 dni po zakończeniu leczenia linezolidem.[1] Jeśli pacjent przyjmuje fentanyl, wybierz antybiotyk niebędący inhibitorem MAO. Jednoczesnego podawania linezolidu i opioidów nie zaleca się, a jeśli jest nieuniknione, wymaga ścisłej obserwacji pacjenta w kierunku objawów zespołu serotoninowego.[2] W razie wystąpienia objawów zespołu serotoninowego odstaw oba leki lub lek serotoninergiczny i wdroż leczenie objawowe.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu – z pobudzeniem, dezorientacją, drżeniem, sztywnością i drgawkami mięśniowymi, potliwością, gorączką i chwiejnością ciśnienia tętniczego.[1] Przypadki zespołu serotoninowego opisywano przy łączeniu linezolidu z lekami serotoninergicznymi, w tym z opioidami.[2] Możliwe jest też nieprzewidywalne nasilenie działania fentanylu z sedacją i depresją oddechową.[1]

Mechanizm

Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[2] Połączenie opioidu z inhibitorem MAO może powodować ciężkie i trudne do przewidzenia nasilenie działania opioidu.[1] Fentanyl działa słabo serotoninergicznie, a zahamowanie rozkładu serotoniny przez linezolid zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego.[1] Linezolid nie hamuje i nie indukuje izoenzymów cytochromu P450, więc interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.[2]

Metabolizm i transportery

  • Fentanyl: substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, klonusy, hipertermia, potliwość)
  • częstość oddechów i saturacja
  • stopień sedacji
  • ciśnienie tętnicze i tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

wankomycynateikoplaninadaptomycyna

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki linezolidulinezolidinne zaleceniePrzeciwwskazanie dla fentanylu przezśluzówkowego obowiązuje także przez 14 dni po zakończeniu leczenia inhibitorem MAO.
Dożylna lub przezskórna w szpitaludroga podania · fentanylinne zalecenieGdy nie ma alternatywy dla linezolidu, a fentanyl podaje się w warunkach szpitalnych, połączenie można rozważyć wyłącznie przy ścisłej obserwacji pacjenta w kierunku zespołu serotoninowego i depresji oddechowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ ZonisamidNie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.

Metoklopramid to lek na nudności i wymioty, którego nie wolno stosować przy padaczce. Może on zwiększać liczbę i siłę napadów, a zonisamid przyjmujesz właśnie po to, żeby im zapobiegać. Oba leki mogą też powodować senność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nietypowe drgania lub skurcze mięśni
  • mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi
  • silna senność lub zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.[1][2] W razie potrzeby leczenia nudności lub wymiotów wybierz lek przeciwwymiotny, który nie obniża progu drgawkowego, i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.

Skutek kliniczny

Metoklopramid może nasilić i uczęścić napady padaczkowe u pacjenta leczonego zonisamidem, co oznacza utratę kontroli choroby. Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy.

Mechanizm

Metoklopramid jest antagonistą receptorów dopaminowych przenikającym do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa częstość oraz nasilenie napadów drgawkowych u chorych na padaczkę, przez co działa przeciwnie do zonisamidu stosowanego w leczeniu padaczki. Metoklopramid nie może być stosowany u chorych na padaczkę ani u chorych na chorobę Parkinsona.[1][2] Oba leki mogą działać uspokajająco, więc senność i spowolnienie mogą się sumować. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2D6 metabolizującego metoklopramid, więc interakcja farmakokinetyczna przez ten szlak jest mało prawdopodobna.[3]

Metabolizm i transportery

  • Metoklopramid: substrat CYP2D6[4]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • częstość i nasilenie napadów padaczkowych
  • nadmierna senność i zawroty głowy
  • objawy pozapiramidowe przy przypadkowym podaniu metoklopramidu

Bezpieczniejsze alternatywy

domperidonondansetron

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.

Buspiron nie jest zalecany u osób chorujących na padaczkę, a zonisamid to lek przeciwpadaczkowy. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • trudności z koncentracją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy. Jeśli zonisamid stosowany jest poza wskazaniem u osoby bez padaczki, połączenie można rozważyć z zachowaniem ostrożności i kontrolą senności oraz zawrotów głowy.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie kontroli napadów padaczkowych oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.

Mechanizm

Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę[1] – a padaczka jest podstawowym wskazaniem zonisamidu, więc u większości pacjentów przyjmujących zonisamid buspiron jest przeciwwskazany ze względu na chorobę, a nie na sam lek. Przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami serotoninergicznymi opisywano rzadkie przypadki drgawek po buspironie[1]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron łączy się ostrożnie z innymi lekami o takim działaniu[1], co oznacza możliwość sumowania senności i zawrotów głowy. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP3A4, więc nie zwiększa stężenia buspironu[2].

Metabolizm i transportery

  • Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i zawroty głowy
  • sprawność psychoruchowa, zwłaszcza u kierowców

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinasertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w uzależnieniu od alkoholu (np. naltrekson, nalmefen)+ Opioidy – pochodne fenylopiperydyny (np. fentanyl) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku stosowanego w uzależnieniu od alkoholu blokującego receptory opioidowe i opioidu z grupy pochodnych fenylopiperydyny połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj leku na uzależnienie od alkoholu blokującego działanie opioidów razem z lekiem przeciwbólowym z grupy fentanylu i zawsze mów lekarzowi, dentyście i farmaceucie, że go stosujesz.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj leku na uzależnienie od alkoholu blokującego działanie opioidów razem z lekiem przeciwbólowym z grupy fentanylu i zawsze mów lekarzowi, dentyście i farmaceucie, że go stosujesz.

Niektóre leki na uzależnienie od alkoholu, takie jak naltrekson i nalmefen, blokują działanie silnych leków przeciwbólowych z grupy opioidów, np. fentanylu. Gdy przyjmujesz oba leki, fentanyl może przestać uśmierzać ból, a jeśli już go stosujesz, nagle mogą pojawić się silne objawy odstawienia. Próba „przebicia” blokady większą dawką fentanylu może doprowadzić do zatrzymania oddechu. Disulfiram i akamprozat nie wchodzą w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagły niepokój, pocenie się, dreszcze i gęsia skórka
  • wymioty, biegunka lub skurcze brzucha
  • kołatanie serca
  • silny ból mimo przyjęcia leku przeciwbólowego
  • nadmierna senność, spowolniony lub płytki oddech – wezwij pogotowie
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu leku stosowanego w uzależnieniu od alkoholu blokującego receptory opioidowe i opioidu z grupy pochodnych fenylopiperydyny połączenie jest przeciwwskazane. Naltreksonu ani nalmefenu nie włącza się u pacjenta, który przyjmuje fentanyl w jakiejkolwiek postaci, w tym w plastrach, lub niedawno go przyjmował. Przed rozpoczęciem leczenia antagonistą trzeba upewnić się, że pacjent przez odpowiednio długi czas nie przyjmował opioidów. Gdy u pacjenta leczonego naltreksonem lub nalmefenem planowany jest zabieg lub potrzebne jest leczenie bólu, należy w miarę możliwości odstawić antagonistę z wyprzedzeniem i wybrać analgezję nieopioidową lub regionalną. Jeśli opioid jest niezbędny w nagłej sytuacji, podaje się go wyłącznie w warunkach szpitalnych z możliwością monitorowania oddechu i wspomagania oddychania. Disulfiram i akamprozat nie wchodzą w tę interakcję z fentanylem.

Skutek kliniczny

U pacjenta przyjmującego fentanyl włączenie naltreksonu lub nalmefenu może wywołać szybki i nasilony zespół odstawienny z pobudzeniem, bólem, wymiotami, biegunką, tachykardią i wzrostem ciśnienia. U pacjenta leczonego antagonistą fentanyl nie działa przeciwbólowo w zwykłych dawkach. Próba przełamania blokady dużymi dawkami fentanylu grozi ciężką depresją oddechową, gdy działanie antagonisty słabnie. Po odstawieniu antagonisty wrażliwość na opioidy może być większa niż przed leczeniem, co zwiększa ryzyko przedawkowania.

Mechanizm

Naltrekson i nalmefen są antagonistami receptorów opioidowych. Wiążą się z receptorem mi silniej niż fentanyl i wypierają go z receptora albo nie dopuszczają do jego przyłączenia. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zależy od metabolizmu ani wydalania. Dotyczy tylko tych leków z grupy A, które blokują receptory opioidowe, czyli naltreksonu i nalmefenu. Po stronie fentanylu dotyczy każdej postaci i drogi podania, bo wszystkie działają przez receptor mi.

Monitorować

  • objawy zespołu odstawiennego od opioidów po włączeniu antagonisty
  • skuteczność leczenia przeciwbólowego
  • częstość oddechów, saturacja i stopień sedacji przy podawaniu fentanylu pacjentowi z blokadą lub po jej ustąpieniu
  • wywiad o wszystkich przyjmowanych opioidach, także w plastrach i w postaci donosowej, przed wydaniem antagonisty

Kiedy ocena się zmienia

Antagonista włączony u pacjenta przyjmującego fentanylkolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieWłączenie naltreksonu lub nalmefenu u pacjenta stosującego fentanyl, także transdermalnie, wywołuje szybki i nasilony zespół odstawienny. Przed włączeniem antagonisty pacjent musi przez odpowiednio długi czas nie przyjmować opioidów.
Fentanyl podany pacjentowi leczonemu antagonistąkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieU pacjenta z blokadą receptorów fentanyl w zwykłych dawkach nie działa przeciwbólowo. Opioid podaje się tylko w warunkach szpitalnych z monitorowaniem oddechu, a preferuje się analgezję nieopioidową lub regionalną.
Okres po odstawieniu naltreksonu lub nalmefenuodstep · leki stosowane w uzależnieniu od alkoholuinne zaleceniePo ustąpieniu blokady wrażliwość na opioidy może być większa niż przed leczeniem. Fentanyl należy dawkować ostrożnie, zaczynając od małych dawek, z monitorowaniem oddechu i sedacji. Przed planowanym zabiegiem antagonistę odstawia się z wyprzedzeniem.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ FentanylNależy unikać łączenia klemastyny z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy, do których należy fentanyl.Nie bierz klemastyny razem z fentanylem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą – zapytaj o lek na alergię, który nie powoduje senności.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie bierz klemastyny razem z fentanylem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą – zapytaj o lek na alergię, który nie powoduje senności.

Klemastyna i fentanyl działają uspokajająco na mózg, a razem mogą wywołać silną senność. Przy dużym nasileniu tego działania oddech może stać się płytki i zbyt wolny, co jest niebezpieczne. Klemastyna może też nasilić zaparcia i trudności z oddawaniem moczu, które często daje fentanyl.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • wolny, płytki albo nierówny oddech
  • splątanie lub zawroty głowy
  • silne zaparcie
  • trudności z oddaniem moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia klemastyny z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy, do których należy fentanyl[1]. U pacjenta leczonego fentanylem w objawach alergii lepiej zastosować lek przeciwhistaminowy II generacji, który słabo przenika do mózgu. Jeśli klemastyna jest konieczna, trzeba użyć najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie krótki czas, poinformować pacjenta o ryzyku senności i zakazie prowadzenia pojazdów oraz monitorować stopień sedacji i oddech, szczególnie w pierwszych dniach łączenia. Pacjent nie powinien w tym czasie pić alkoholu[1].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko nadmiernej senności, zaburzeń koncentracji i koordynacji, upadków, a w skrajnych przypadkach depresji oddechowej i śpiączki. Leki przeciwhistaminowe działające nasennie mogą wywierać dodatkowe działanie depresyjne u osób leczonych fentanylem[2]. Możliwe jest także nasilenie zaparć, suchości w ustach i trudności w oddawaniu moczu.

Mechanizm

Klemastyna to lek przeciwhistaminowy I generacji, który przenika do ośrodkowego układu nerwowego i działa nasennie oraz przeciwcholinergicznie. Fentanyl jako silny opioid hamuje ośrodkowy układ nerwowy i ośrodek oddechowy. Działania hamujące obu leków sumują się[1][2]. Dodatkowo działanie przeciwcholinergiczne klemastyny może nasilać zaparcia i zatrzymanie moczu wywoływane przez opioid. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego, ponieważ klemastyna nie jest uznawana za inhibitor ani induktor CYP3A4.

Metabolizm i transportery

  • Fentanyl: substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • stopień senności i świadomości
  • częstość i głębokość oddechu
  • zawroty głowy i ryzyko upadków
  • zaparcia
  • zatrzymanie moczu

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastynadesloratadynaloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja i działanie przeciwcholinergiczne klemastyny są silniej wyrażone, co zwiększa ryzyko upadków, splątania, zatrzymania moczu i depresji oddechowej przy jednoczesnym stosowaniu fentanylu.
Klemastyna dołączana do ustalonego leczenia fentanylemkolejność włączenia · klemastynainne zalecenieDołączenie klemastyny u pacjenta na stałej dawce fentanylu wymaga szczególnej czujności w pierwszych dniach, ponieważ dodatkowa sedacja pojawia się szybko. Preferowany jest lek przeciwhistaminowy II generacji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ ZonisamidU pacjenta leczonego zonisamidem lepiej unikać klemastyny i wybrać niesedatywny lek przeciwhistaminowy II generacji.Zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który nie powoduje senności, a jeśli musisz przyjmować oba leki, nie prowadź samochodu, nie pij alkoholu i unikaj przegrzania.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który nie powoduje senności, a jeśli musisz przyjmować oba leki, nie prowadź samochodu, nie pij alkoholu i unikaj przegrzania.

Oba leki mogą powodować senność i zawroty głowy, a razem działają silniej. Możesz czuć się otępiały, gorzej się koncentrować i łatwiej się przewrócić. Lek na padaczkę może też zmniejszać pocenie się, a lek przeciwalergiczny dodatkowo to nasila, przez co łatwiej o przegrzanie organizmu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
  • brak pocenia się mimo upału lub wysiłku
  • gorączka, uczucie przegrzania, zaczerwieniona i sucha skóra
  • splątanie lub dezorientacja
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego zonisamidem lepiej unikać klemastyny i wybrać niesedatywny lek przeciwhistaminowy II generacji. Klemastyny nie łączy się z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę klemastyny przez możliwie krótki czas, ostrzec pacjenta przed prowadzeniem pojazdów i piciem alkoholu oraz kontrolować objawy nadmiernej sedacji i przegrzania. Alkohol dodatkowo nasila działanie klemastyny na ośrodkowy układ nerwowy[1].

Skutek kliniczny

Nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej, większe ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych. Możliwe zmniejszone pocenie się i przegrzanie organizmu, zwłaszcza u dzieci, w upale i podczas wysiłku.

Mechanizm

Klemastyna jest lekiem przeciwhistaminowym I generacji o działaniu uspokajającym i przeciwcholinergicznym. Zonisamid jako lek przeciwpadaczkowy często wywołuje senność, zawroty głowy i spowolnienie psychoruchowe, więc oba leki sumują hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Klemastyna nasila hamujące działanie innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i takiego łączenia należy unikać[1]. Dodatkowo zonisamid może zmniejszać pocenie się i sprzyjać przegrzaniu, a działanie przeciwcholinergiczne klemastyny również ogranicza wydzielanie potu, co teoretycznie zwiększa ryzyko zaburzeń termoregulacji. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo zonisamid nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450[2].

Metabolizm i transportery

  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • nasilenie senności i zawrotów głowy
  • koordynacja ruchowa i ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
  • pocenie się i temperatura ciała, zwłaszcza u dzieci, w upale i przy wysiłku
  • objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu)

Bezpieczniejsze alternatywy

loratadynadesloratadynacetyryzynalewocetyryzynafeksofenadynabilastyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 17pacjentryzyko rośnieU dzieci ryzyko oligohydrozy i hipertermii związanej z zonisamidem jest największe, a działanie przeciwcholinergiczne klemastyny może je nasilać. U dzieci połączenia należy unikać i zastosować lek przeciwhistaminowy II generacji.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji i działania przeciwcholinergicznego zwiększa ryzyko upadków, splątania i zatrzymania moczu. Zaleca się lek przeciwhistaminowy II generacji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTopiramat+ FentanylPołączenie stosuj tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i monitoruj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na te leki, i nie zmieniaj dawek bez rozmowy z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na te leki, i nie zmieniaj dawek bez rozmowy z lekarzem.

Oba leki mogą powodować senność i spowalniać reakcje. Przyjmowane razem mogą nasilać to działanie, a rzadko także osłabiać oddychanie. Ryzyko rośnie na początku leczenia, przy zwiększaniu dawki i po alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • wolny lub płytki oddech
  • silne zawroty głowy lub chwiejny chód
  • splątanie lub problemy z mówieniem
  • sine usta lub paznokcie
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie stosuj tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i monitoruj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej. Fentanyl wprowadzaj i zwiększaj ostrożnie, najlepiej gdy dawka topiramatu jest już ustabilizowana. Dawkę topiramatu zwiększaj stopniowo u pacjentów leczonych fentanylem. Pacjent powinien unikać alkoholu i innych leków nasennych, a do czasu poznania swojej reakcji nie powinien prowadzić pojazdów.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koncentracji, a w skrajnych przypadkach depresji oddechowej. Ryzyko jest największe na początku leczenia fentanylem, przy zwiększaniu dawki któregokolwiek z leków oraz przy dodatkowym spożyciu alkoholu.

Mechanizm

Topiramat i fentanyl działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania sedacyjne sumują się. Topiramatu nie zaleca się łączyć z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy[1]. Inne leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy mogą nasilać depresyjne działanie fentanylu[2]. Nie ma przesłanek do istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo topiramat nie należy do inhibitorów ani silnych induktorów enzymu metabolizującego fentanyl.

Metabolizm i transportery

  • Topiramat: inhibitor CYP2C19[3]
  • Fentanyl: substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • stopień sedacji
  • częstość i głębokość oddechów
  • saturacja u pacjentów z grupy ryzyka
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • zaburzenia poznawcze i koncentracji

Kiedy ocena się zmienia

Rozpoczęcie lub zwiększanie dawki fentanylu u pacjenta przyjmującego topiramatkolejność włączenia · fentanylryzyko rośnieRyzyko nadmiernej sedacji i depresji oddechowej jest największe w okresie wprowadzania i zwiększania dawki fentanylu, więc wtedy obserwacja pacjenta powinna być najściślejsza.
Okres zwiększania dawki topiramatudawka · topiramatryzyko rośniePodczas zwiększania dawki topiramatu u pacjenta leczonego fentanylem nasilają się senność i zaburzenia poznawcze, dlatego dawkę zwiększaj stopniowo i oceniaj tolerancję.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/topamax-100100187/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/topamax-100100187/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTopiramat+ ZonisamidU dorosłych połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy korzyść przeważa nad ryzykiem, i z zachowaniem ostrożności.Pij dużo wody, unikaj przegrzania i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, a jeśli dotyczy to dziecka, zapytaj lekarza, czy połączenie jest konieczne.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Pij dużo wody, unikaj przegrzania i powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, a jeśli dotyczy to dziecka, zapytaj lekarza, czy połączenie jest konieczne.

Topiramat i zonisamid działają na nerki w podobny sposób, więc razem mocniej wpływają na równowagę kwasów w organizmie. Może to sprzyjać kamieniom nerkowym, zakwaszeniu organizmu i słabszemu poceniu się, przez co łatwiej się przegrzać. Oba leki mogą też powodować senność. U dzieci tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból w boku lub w dole pleców
  • krew w moczu lub ból przy oddawaniu moczu
  • szybki, głęboki oddech, duże zmęczenie, brak apetytu
  • brak pocenia się i gorączka, zwłaszcza w upale
  • nasilona senność, problemy z koncentracją lub mową
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U dorosłych połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy korzyść przeważa nad ryzykiem, i z zachowaniem ostrożności[1][2]. U dzieci i młodzieży zonisamidu nie łączy się z topiramatem[1][2]. Przed skojarzeniem i w trakcie leczenia należy oznaczać wodorowęglany w surowicy. Pacjent powinien pić dużo płynów, a w razie objawów kamicy lub kwasicy trzeba rozważyć zmniejszenie dawki albo odstawienie jednego z leków. Pacjent powinien też unikać przegrzania.

Skutek kliniczny

Większe ryzyko kwasicy metabolicznej z hiperchloremią, kamicy nerkowej, zmniejszonej potliwości z przegrzaniem oraz senności i zaburzeń poznawczych. Dane o łączeniu są niepełne i nie pozwalają wykluczyć interakcji farmakodynamicznej[1]. Należy unikać łączenia zonisamidu z innymi lekami sprzyjającymi kamicy moczowej[1].

Mechanizm

Topiramat i zonisamid hamują anhydrazę węglanową, więc ich działania w nerkach się sumują. Rośnie utrata wodorowęglanów z moczem, a mocz staje się bardziej zasadowy, co sprzyja kwasicy metabolicznej i wytrącaniu się złogów fosforanowo-wapniowych. Oba leki mogą też zmniejszać potliwość i działać hamująco na ośrodkowy układ nerwowy. Klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej nie opisano. Zonisamid nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450[1].

Metabolizm i transportery

  • Topiramat: inhibitor CYP2C19[3]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • wodorowęglany i chlorki w surowicy (gazometria przy objawach kwasicy)
  • objawy kamicy nerkowej – ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz
  • potliwość i temperatura ciała, zwłaszcza w upale i u dzieci
  • masa ciała i apetyt
  • senność, zaburzenia koncentracji i mowy
  • stężenie kreatyniny

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamid

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 17 latpacjentinne zalecenieU dzieci i młodzieży zonisamidu nie stosuje się jednocześnie z topiramatem ani innymi inhibitorami anhydrazy węglanowej. Dzieci są szczególnie narażone na zmniejszoną potliwość i przegrzanie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonisamidum Neuraxpharm 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonisamidum-neuraxpharm-100391345/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/topamax-100100187/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.