Interakcje / Hydrokortyzon / Hydrokortyzon i torasemid

Hydrokortyzon i torasemid

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale należy oznaczyć potas przed włączeniem drugiego leku i kontrolować go okresowo w trakcie leczenia.

Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę i regularnie rób badanie potasu we krwi zlecone przez lekarza.

Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ TorasemidPołączenie można stosować, ale należy oznaczyć potas przed włączeniem drugiego leku i kontrolować go okresowo w trakcie leczenia.Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę i regularnie rób badanie potasu we krwi zlecone przez lekarza.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę i regularnie rób badanie potasu we krwi zlecone przez lekarza.

Oba leki mogą powodować utratę potasu z organizmu, a razem robią to silniej. Zbyt mało potasu może osłabiać mięśnie i zaburzać pracę serca. Możesz przyjmować te leki razem, ale lekarz powinien co jakiś czas sprawdzać twój poziom potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

osłabienie lub bolesne kurcze mięśni
kołatanie serca lub nierówne bicie serca
silne zmęczenie
zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
nadmierne pragnienie i suchość w ustach

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale należy oznaczyć potas przed włączeniem drugiego leku i kontrolować go okresowo w trakcie leczenia. W razie hipokaliemii należy rozważyć suplementację potasu lub dołączenie leku oszczędzającego potas oraz ocenić stężenie magnezu. Szczególnej czujności wymagają pacjenci przyjmujący jednocześnie glikozydy nasercowe lub leki wydłużające QT, a także osoby otrzymujące hydrokortyzon w dawkach większych niż substytucyjne. U pacjentów z niewydolnością nadnerczy należy pilnować nawodnienia i ciśnienia tętniczego, bo odwodnienie po diuretyku może naśladować lub wyzwalać objawy niedoboru kortyzolu.

Skutek kliniczny

Głównym ryzykiem jest hipokaliemia, która może prowadzić do osłabienia mięśni, kurczów i zaburzeń rytmu serca. Niedobór potasu i magnezu wywołany torasemidem zwiększa też wrażliwość mięśnia sercowego na glikozydy nasercowe^[1]. Zaburzenia rytmu serca są wymienione wśród przeciwwskazań do stosowania torasemidu^[1]. U pacjentów z niewydolnością nadnerczy nadmierna diureza i odwodnienie mogą sprzyjać niedociśnieniu, a hipowolemia i niedociśnienie tętnicze są przeciwwskazaniami do torasemidu^[2].

Mechanizm

Oba leki zwiększają utratę potasu z moczem, więc ich działania się sumują. ChPL torasemidu podaje, że w skojarzeniu z mineralo- i glikokortykosteroidami może dochodzić do zwiększenia wydalania potasu z moczem^[1]. Torasemid jako diuretyk pętlowy nasila kaliurezę w nefronie dystalnym, a hydrokortyzon ma także działanie mineralokortykosteroidowe, które dodatkowo sprzyja wymianie sodu na potas w kanaliku zbiorczym. Działanie hydrokortyzonu zatrzymujące sód i wodę może ponadto częściowo osłabiać efekt moczopędny i hipotensyjny torasemidu.

Metabolizm i transportery

Hydrokortyzon: substrat CYP3A4^[3]

Monitorować

stężenie potasu w surowicy
stężenie magnezu w surowicy
ciśnienie tętnicze
stan nawodnienia i masa ciała
EKG u pacjentów z chorobą serca lub przyjmujących glikozydy nasercowe

Kiedy ocena się zmienia

Dawki substytucyjne w niewydolności nadnerczydawka · hydrokortyzon	ryzyko maleje	Przy dawkach substytucyjnych hydrokortyzonu dodatkowa utrata potasu jest zwykle mniejsza niż przy dawkach przeciwzapalnych, ale kontrola elektrolitów nadal jest wskazana. U tych pacjentów ważniejsze bywa ryzyko odwodnienia i niedociśnienia po diuretyku.
Dawki ponadfizjologiczne lub leczenie długotrwałedawka · hydrokortyzon	ryzyko rośnie	Większe dawki i dłuższe stosowanie hydrokortyzonu nasilają działanie mineralokortykosteroidowe, co zwiększa ryzyko hipokaliemii i zatrzymania płynów osłabiającego efekt torasemidu.
Jednoczesne leczenie glikozydami nasercowymikolejność włączenia · pacjent	ryzyko rośnie	Niedobór potasu i magnezu zwiększa wrażliwość mięśnia sercowego na glikozydy nasercowe. U takich pacjentów kontrola elektrolitów i EKG powinna być częstsza.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ebozan 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ebozan-100472817/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaHydrokortyzona alkoholZalecaj unikanie alkoholu w czasie stosowania hydrokortyzonu, a przy leczeniu zastępczym niewydolności nadnerczy dopuszczaj co najwyżej okazjonalne, niewielkie ilości, zawsze razem z posiłkiem.Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, rób to z posiłkiem i nigdy nie pomijaj dawki leku.ChPL: brak wzmiankiszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, rób to z posiłkiem i nigdy nie pomijaj dawki leku.

Alkohol może nasilać podrażnienie żołądka, które powodują również leki z tej grupy. Jeśli przyjmujesz hydrokortyzon, bo organizm nie wytwarza dość własnego kortyzolu, alkohol może dodatkowo obniżać poziom cukru we krwi. Wymioty lub odwodnienie po alkoholu mogą też utrudnić przyjęcie leku. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silny ból brzucha, zgaga lub czarne stolce
drżenie rąk, pocenie się, nagły głód, splątanie (możliwe niedocukrzenie)
wymioty lub biegunka uniemożliwiające przyjęcie leku
silne osłabienie, zawroty głowy, senność (możliwy przełom nadnerczowy) – wezwij pomoc medyczną

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj unikanie alkoholu w czasie stosowania hydrokortyzonu, a przy leczeniu zastępczym niewydolności nadnerczy dopuszczaj co najwyżej okazjonalne, niewielkie ilości, zawsze razem z posiłkiem. Nie wolno pomijać dawki z powodu picia ani po wymiotach. W razie wymiotów, biegunki lub złego samopoczucia po alkoholu konieczne jest postępowanie jak przy chorobie przebiegającej z gorączką lub utratą płynów, zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Alkohol może nasilać podrażnienie żołądka, zgagę i ryzyko owrzodzeń z krwawieniem z przewodu pokarmowego. U pacjentów z niewydolnością nadnerczy zwiększa ryzyko niedocukrzenia, zwłaszcza u dzieci i przy przyjmowaniu alkoholu na czczo. Wymioty lub odwodnienie po alkoholu mogą uniemożliwić przyjęcie dawki i sprzyjać przełomowi nadnerczowemu. Przy krótkotrwałym leczeniu małą dawką i okazjonalnym piciu ryzyko jest niewielkie.

Mechanizm

Alkohol i glikokortykosteroidy działają drażniąco na błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ich działanie na żołądek się sumuje. U osób z niedoborem kortyzolu (niewydolność nadnerczy) alkohol dodatkowo hamuje glukoneogenezę w wątrobie, a brak własnego kortyzolu osłabia obronę przed hipoglikemią. Alkohol sprzyja też odwodnieniu, wymiotom i zaburzeniom przyjmowania leku, a to są czynniki wyzwalające przełom nadnerczowy. Charakterystyka produktu Alkindi nie wspomina o alkoholu ani etanolu, a hydrokortyzon jest metabolizowany przez CYP3A4 i alkohol nie figuruje wśród wymienionych tam inhibitorów ani induktorów tego enzymu.^[1]

Metabolizm i transportery

Hydrokortyzon: substrat CYP3A4^[2]

Monitorować

objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, smoliste stolce)
objawy niedocukrzenia
objawy przełomu nadnerczowego (osłabienie, wymioty, spadek ciśnienia, senność)
u dzieci i młodzieży ścisły nadzór opiekuna nad dostępem do alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 18 latpacjent	ryzyko rośnie	U dzieci i młodzieży z niewydolnością nadnerczy ryzyko hipoglikemii po alkoholu jest wyższe, a spożywanie alkoholu w tym wieku jest niewskazane niezależnie od leczenia.
Duże ilości lub picie na czczoilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Większe ilości alkoholu i picie na czczo zwiększają ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego, niedocukrzenia oraz wymiotów, które mogą zaburzyć przyjmowanie leku.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTorasemida alkoholZalecaj choremu unikanie alkoholu, a gdy pacjent mimo to pije, najwyżej niewielkie ilości, nigdy na czczo, nigdy w upał lub przy biegunce i wymiotach oraz z zachowaniem nawodnienia.Najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli to konieczne, wypić go niewiele, po posiłku i zachować nawodnienie.ChPL: brak wzmiankiszybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli to konieczne, wypić go niewiele, po posiłku i zachować nawodnienie.

Alkohol i lek moczopędny razem mogą mocno obniżyć ciśnienie krwi i odwodnić organizm. Można wtedy poczuć zawroty głowy, osłabienie, a nawet zemdleć. Alkohol może też pogłębiać niedobór potasu, co bywa groźne dla rytmu serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

zawroty głowy lub mroczki przed oczami przy wstawaniu
omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
silne osłabienie lub skurcze mięśni
kołatanie lub nierówne bicie serca
bardzo suche usta i mało moczu

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj choremu unikanie alkoholu, a gdy pacjent mimo to pije, najwyżej niewielkie ilości, nigdy na czczo, nigdy w upał lub przy biegunce i wymiotach oraz z zachowaniem nawodnienia. Alkohol nie powinien być spożywany w okresie rozpoczynania leczenia lub zmiany dawki torasemidu. U chorych z niskim ciśnieniem lub zaburzeniami rytmu serca, które są w ChPL wymienione w przeciwwskazaniach^[1], alkohol jest szczególnie niewskazany. U chorych z niewydolnością serca alkohol dodatkowo pogarsza rokowanie niezależnie od interakcji.

Skutek kliniczny

Spadek ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy, osłabieniem, omdleniem i upadkami, zwłaszcza po wstaniu z pozycji siedzącej lub leżącej. Możliwe odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe (niedobór potasu i magnezu) oraz kołatania serca lub zaburzenia rytmu. Ryzyko rośnie przy większych ilościach alkoholu, u osób starszych i przy odwodnieniu.

Mechanizm

Torasemid nasila działanie hipotensyjne innych równocześnie stosowanych leków^[1], a alkohol rozszerza naczynia i obniża ciśnienie, więc oba efekty się sumują. Oba czynniki zwiększają utratę płynów, co sprzyja odwodnieniu, spadkowi objętości krwi i zawrotom głowy przy wstawaniu. Torasemid zwiększa wydalanie potasu, a przewlekłe picie alkoholu sprzyja niedoborom potasu i magnezu, które nasilają ryzyko zaburzeń rytmu serca. W ChPL niski poziom potasu i magnezu opisano jako czynnik zwiększający wrażliwość mięśnia sercowego na glikozydy nasercowe^[1]. Bezpośrednich badań interakcji torasemidu z alkoholem w dostarczonych źródłach nie ma, wniosek opiera się na znanych działaniach obu substancji.

Monitorować

ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
objawy odwodnienia i ortostatyczne spadki ciśnienia
stężenie potasu i magnezu w surowicy
rytm serca przy kołataniach lub omdleniach
masa ciała i bilans płynów u chorych z niewydolnością serca

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub picie do upojeniailość alkoholu · alkohol	ryzyko rośnie	Większe ilości alkoholu nasilają rozszerzenie naczyń, utratę płynów i ryzyko zaburzeń elektrolitowych, więc ryzyko hipotonii i arytmii wyraźnie rośnie.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych słabsza regulacja ciśnienia i większa skłonność do odwodnienia zwiększają ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia i upadków.
Pierwsze dni leczenia lub po zmianie dawkiczas leczenia · alkohol	ryzyko rośnie	W początkowym okresie leczenia lub po zwiększeniu dawki diureza i spadek ciśnienia są największe, więc alkohol w tym czasie warto wykluczyć.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 50

Połączenie przeciwwskazaneAntybiotyki okulistyczne+ Diuretyki pętlowe klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.

Antybiotyki do oczu, takie jak tobramycyna czy netylmycyna, możesz stosować razem z lekami moczopędnymi, takimi jak furosemid czy torasemid. Z kropli i maści do oczu do krwi przedostaje się bardzo mało leku, więc nie wzmacnia on działania leku moczopędnego na uszy i nerki. Ostrożność jest potrzebna dopiero wtedy, gdy podobny antybiotyk dostajesz w zastrzyku lub kroplówce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

szumy lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu
zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania. Dotyczy to jednakowo tobramycyny i netylmycyny podawanych do oka oraz furosemidu i torasemidu. Należy upewnić się, że aminoglikozyd jest stosowany wyłącznie miejscowo do oka i przez zalecany czas. Jeżeli pacjent otrzymuje jednocześnie aminoglikozyd ogólnie (dożylnie lub domięśniowo), obowiązuje postępowanie jak przy interakcji niekorzystnej – unikanie połączenia albo ścisłe monitorowanie słuchu, czynności nerek i stężenia aminoglikozydu^[1].

Skutek kliniczny

Przy miejscowym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego do oka razem z diuretykiem pętlowym nie oczekuje się klinicznie istotnego nasilenia ototoksyczności ani nefrotoksyczności. Ryzyko szumów usznych, niedosłuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu aminoglikozydu, zwłaszcza z dożylnym diuretykiem pętlowym w dużej dawce.

Mechanizm

Aminoglikozydy (tobramycyna, netylmycyna) i diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) mogą każdy z osobna uszkadzać ucho wewnętrzne^[2]. Aminoglikozydy dodatkowo uszkadzają nerki. Przy podaniu ogólnym ich działanie ototoksyczne sumuje się, a odwodnienie po diuretyku może zwiększać stężenie aminoglikozydu w surowicy i w perylimfie. Po miejscowym podaniu do worka spojówkowego wchłanianie aminoglikozydu do krwi jest znikome, więc nie powstaje stężenie, które mogłoby nasilić toksyczność diuretyku pętlowego. Ostrzeżenie o poziomie Major dotyczy w praktyce postaci podawanych ogólnie, a nie kropli i maści do oczu.

Monitorować

Weryfikacja drogi podania aminoglikozydu (tylko miejscowo do oka)
Przy podaniu ogólnym aminoglikozydu – kreatynina i eGFR, stężenie aminoglikozydu, słuch i równowaga, nawodnienie i elektrolity

Kiedy ocena się zmienia

Ogólnoustrojowa (dożylnie lub domięśniowo)droga podania · antybiotyki okulistyczne	ryzyko rośnie	Przy ogólnym podaniu tobramycyny lub netylmycyny razem z diuretykiem pętlowym ototoksyczność i nefrotoksyczność sumują się, a ryzyko rośnie przy dożylnym podaniu diuretyku w dużej dawce, odwodnieniu i niewydolności nerek. Należy unikać połączenia albo monitorować stężenie aminoglikozydu, czynność nerek, słuch i nawodnienie.
Noworodki i wcześniakiwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, względne wchłanianie ogólne leków podawanych do oka jest większe, a czynność nerek niedojrzała. Przy jednoczesnym podawaniu diuretyku pętlowego warto ograniczyć czas leczenia okulistycznego do niezbędnego minimum i zwracać uwagę na czynność nerek.

Źródła

Triggs E, Charles B. Pharmacokinetics and therapeutic drug monitoring of gentamicin in the elderly. Clin Pharmacokinet. 1999;37(4):331-41. doi: 10.2165/00003088-199937040-00004. PMID: 10554048.
Schacht J. Molecular mechanisms of drug-induced hearing loss. Hear Res. 1986;22:297-304. doi: 10.1016/0378-5955(86)90105-x. PMID: 3015857.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCefuroksym+ TorasemidCharakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.

Torasemid to lek moczopędny, a cefuroksym to antybiotyk wydalany przez nerki. Przyjmowane razem mogą obciążać nerki, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony albo masz już chore nerki. W ulotce jednego z leków z torasemidem to połączenie jest wymienione jako przeciwwskazane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy
silne osłabienie lub senność
nudności i brak apetytu
zawroty głowy lub omdlenia
silne pragnienie i suchość w ustach

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Charakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.^[1] Jeżeli lekarz uzna, że oba leki są niezbędne, należy przed leczeniem i w jego trakcie oznaczać stężenie kreatyniny i elektrolitów, dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta i rozważyć czasowe zmniejszenie dawki torasemidu. Wybór antybiotyku spoza grupy cefalosporyn zależy od rodzaju zakażenia i należy do lekarza.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie czynności nerek aż do ostrego uszkodzenia nerek, szczególnie u osób odwodnionych, starszych i z wcześniejszą niewydolnością nerek. Następstwem może być kumulacja cefuroksymu i nasilenie jego działań niepożądanych.

Mechanizm

Torasemid może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn, zwłaszcza w dużych dawkach.^[1] Diuretyk pętlowy powoduje utratę wody i elektrolitów, a odwodnienie i zmniejszenie przepływu nerkowego sprzyjają uszkodzeniu nerek przez lek nefrotoksyczny. Cefuroksym jest wydalany przez nerki w procesie przesączania kłębuszkowego i wydzielania cewkowego, więc pogorszenie czynności nerek może prowadzić do jego kumulacji.^[2]

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
stężenie sodu i potasu w surowicy
diureza i objawy odwodnienia
ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · torasemid	ryzyko rośnie	Charakterystyka torasemidu wskazuje, że nasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn dotyczy zwłaszcza dużych dawek diuretyku.
Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek rośnie ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji cefuroksymu, który jest wydalany przez nerki.
Osoba starszawiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują odwodnienie i ograniczona rezerwa nerkowa, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Zinnat 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zinnat-100074395/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKetoprofen+ TorasemidUnikaj ogólnoustrojowego ketoprofenu u pacjenta na torasemidzie i w miarę możliwości zastąp go paracetamolem albo postacią miejscową.Nie bierz ketoprofenu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz ketoprofenu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.

Ketoprofen może osłabiać działanie torasemidu, przez co woda zatrzymuje się w organizmie, a ciśnienie może rosnąć. Oba leki razem mogą też obciążać nerki, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony, masz chore nerki, chore serce albo jesteś w starszym wieku. Dlatego to połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz i pod jego kontrolą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

oddajesz wyraźnie mniej moczu niż zwykle
obrzęki nóg albo szybki przyrost masy ciała
narastająca duszność albo duszność w pozycji leżącej
silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
nietypowe osłabienie, senność albo splątanie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Unikaj ogólnoustrojowego ketoprofenu u pacjenta na torasemidzie i w miarę możliwości zastąp go paracetamolem albo postacią miejscową. Jeśli skojarzenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę ketoprofenu przez możliwie najkrótszy czas. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego pacjenta należy nawodnić, a po jego rozpoczęciu starannie kontrolować czynność nerek^[1]. U pacjenta poddanego intensywnej terapii moczopędnej ketoprofen jest przeciwwskazany^[2]. Nie należy go też stosować w ciężkiej niewydolności serca ani w ciężkiej niewydolności nerek^[3].

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to ostre uszkodzenie nerek o mechanizmie przednerkowym, szczególnie u osób odwodnionych, w podeszłym wieku i z przewlekłą chorobą nerek, a ryzyko dodatkowo rośnie, gdy pacjent przyjmuje też inhibitor konwertazy angiotensyny lub sartan. Drugim skutkiem jest osłabienie działania torasemidu z zatrzymaniem sodu i wody, przyrostem masy ciała, obrzękami i wzrostem ciśnienia tętniczego, co u chorych z niewydolnością serca może prowadzić do jej zaostrzenia. ChPL jednego z produktów ketoprofenu wymienia stosowanie intensywnej terapii moczopędnej wśród przeciwwskazań^[2], a wszystkie produkty ketoprofenu przeciwwskazują go w ciężkiej niewydolności serca i ciężkiej niewydolności nerek^[1].

Mechanizm

Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn w nerkach, które podtrzymują przepływ nerkowy i natriurezę, dlatego osłabia moczopędne i hipotensyjne działanie torasemidu. Jednocześnie torasemid zmniejsza objętość krwi krążącej, a ketoprofen ogranicza kompensacyjne rozszerzenie naczyń doprowadzających w kłębuszku, co sumuje się w spadku perfuzji nerek. ChPL ketoprofenu wskazuje, że u pacjentów stosujących leki moczopędne, zwłaszcza odwodnionych, zahamowanie prostaglandyn zmniejsza dopływ krwi do nerek i zwiększa ryzyko niewydolności nerek^[1]. ChPL torasemidu podaje, że niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą osłabiać działanie moczopędne i hipotensyjne torasemidu^[4].

Monitorować

kreatynina i eGFR przed włączeniem ketoprofenu i w pierwszych dniach leczenia skojarzonego
stężenie potasu i sodu w surowicy
masa ciała i obrzęki jako wskaźnik osłabienia działania moczopędnego
ciśnienie tętnicze
stan nawodnienia i ilość oddawanego moczu
objawy zaostrzenia niewydolności serca

Kiedy ocena się zmienia

Intensywna terapia moczopędnadawka · torasemid	ryzyko rośnie	Intensywna terapia moczopędna jest wymieniona w przeciwwskazaniach jednego z produktów ketoprofenu. U takiego pacjenta ketoprofen ogólnoustrojowo nie powinien być stosowany.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek przy skojarzeniu niesteroidowego leku przeciwzapalnego z lekami hipotensyjnymi i moczopędnymi jest większe, dlatego ChPL ketoprofenu zaleca szczególną ostrożność i kontrolę czynności nerek.
Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent	interakcja nie dotyczy	Ketoprofen jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek. Przy łagodniejszym upośledzeniu czynności nerek ryzyko ostrego uszkodzenia nerek w skojarzeniu z torasemidem także rośnie i wymaga częstszej kontroli kreatyniny.
Na skórędroga podania · ketoprofen	ryzyko maleje	Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę daje niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko osłabienia działania torasemidu i uszkodzenia nerek jest znacznie mniejsze niż przy postaci doustnej.
Kilka dniczas leczenia · ketoprofen	ryzyko rośnie	Ryzyko zatrzymania płynów i pogorszenia czynności nerek narasta wraz z czasem stosowania ketoprofenu ogólnoustrojowo, dlatego leczenie skojarzone powinno być możliwie krótkie.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoprofen-SF 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoprofen-sf-100230375/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBisoprolol+ TorasemidPołączenie można stosować, ale należy kontrolować ciśnienie tętnicze i tętno, szczególnie po włączeniu leczenia i przy zmianie dawek.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, wstawaj powoli i regularnie mierz ciśnienie, a bisoprololu nie odstawiaj sam.ChPL: ostrożnośćszybki (godziny)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, wstawaj powoli i regularnie mierz ciśnienie, a bisoprololu nie odstawiaj sam.

Oba leki obniżają ciśnienie krwi, więc razem mogą obniżyć je bardziej niż każdy z osobna. Lekarze często łączą je celowo, zwłaszcza przy niewydolności serca i nadciśnieniu. Ryzyko zbyt niskiego ciśnienia jest największe na początku leczenia, po zwiększeniu dawki albo gdy jesteś odwodniony.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
duże osłabienie i senność
bardzo wolne tętno
silne pragnienie, suchość w ustach, oddawanie małej ilości moczu
kurcze mięśni lub kołatanie serca

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale należy kontrolować ciśnienie tętnicze i tętno, szczególnie po włączeniu leczenia i przy zmianie dawek. ChPL bisoprololu zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami obniżającymi ciśnienie^[1]. Przy objawowym niedociśnieniu należy w pierwszej kolejności ocenić stan nawodnienia i rozważyć zmniejszenie dawki torasemidu, ponieważ u pacjentów z niewydolnością serca bisoprolol ma wpływ na rokowanie i jego odstawienie powinno być ostatecznością. Nie należy nagle odstawiać bisoprololu bez decyzji lekarza.

Skutek kliniczny

Głównym ryzykiem jest nadmierny spadek ciśnienia tętniczego, w tym niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy, osłabieniem i omdleniami, zwłaszcza na początku leczenia, po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku albo przy odwodnieniu. Objawowe niedociśnienie tętnicze jest przeciwwskazaniem do stosowania bisoprololu^[1]^[2]^[3], a niedociśnienie i hipowolemia są przeciwwskazaniami do stosowania torasemidu^[4]^[5]. Połączenie jest jednocześnie powszechne i celowe w leczeniu przewlekłej niewydolności serca i nadciśnienia tętniczego, więc samo w sobie nie jest powodem do odstawienia żadnego z leków.

Mechanizm

Oba leki obniżają ciśnienie tętnicze innymi drogami, więc ich działania się sumują. Bisoprolol zmniejsza częstość i siłę skurczu serca oraz pojemność minutową, a torasemid zmniejsza objętość krwi krążącej przez zwiększenie diurezy i obniża reaktywność naczyń na czynniki presyjne. ChPL bisoprololu umieszcza jednoczesne stosowanie leków przeciwnadciśnieniowych w grupie połączeń wymagających ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia^[1]. ChPL torasemidu podaje, że jak inne leki moczopędne może on nasilać działanie hipotensyjne równocześnie stosowanych leków^[6]. Nie ma interakcji farmakokinetycznej istotnej klinicznie.

Monitorować

ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
tętno
objawy niedociśnienia ortostatycznego (zawroty głowy, omdlenia)
stan nawodnienia i masa ciała
stężenie potasu i magnezu w surowicy
czynność nerek

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub zwiększenie dawki jednego z lekówkolejność włączenia · pacjent	ryzyko rośnie	Ryzyko niedociśnienia jest największe w pierwszych dniach po włączeniu drugiego leku lub zwiększeniu dawki któregokolwiek z nich. W tym okresie należy częściej kontrolować ciśnienie tętnicze i tętno.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występuje niedociśnienie ortostatyczne i odwodnienie, co zwiększa ryzyko upadków. Wskazana jest ostrożna titracja dawek i kontrola ciśnienia w pozycji stojącej.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Concor Cor 7,5 7,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/concor-cor-7-5-100099969/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bisocard 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bisocard-100001539/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Bibloc 1,25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bibloc-100208039/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ebozan 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ebozan-100472817/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diuver 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diuver-100114634/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ HydrokortyzonPołączenie można stosować, ale tylko gdy jest uzasadnione, z najmniejszą skuteczną dawką diklofenaku i przez możliwie najkrótszy czas.Przyjmuj diklofenak po jedzeniu, w najmniejszej skutecznej dawce i jak najkrócej, a jeśli bierzesz hydrokortyzon na stałe, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy potrzebujesz leku osłaniającego żołądek.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj diklofenak po jedzeniu, w najmniejszej skutecznej dawce i jak najkrócej, a jeśli bierzesz hydrokortyzon na stałe, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy potrzebujesz leku osłaniającego żołądek.

Diklofenak i hydrokortyzon mogą każdy osobno podrażniać żołądek, a razem to ryzyko się zwiększa. Może to prowadzić do wrzodów, a rzadko do krwawienia z żołądka lub jelit. Oba leki mogą też sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie i podnosić ciśnienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

czarne, smoliste stolce
wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
silny lub nawracający ból brzucha
nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale tylko gdy jest uzasadnione, z najmniejszą skuteczną dawką diklofenaku i przez możliwie najkrótszy czas. Należy zachować ostrożność, ponieważ jednoczesne podawanie diklofenaku i kortykosteroidów może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.^[1] U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej albo zastąpienie diklofenaku paracetamolem, jeśli wystarczy działanie przeciwbólowe. Przed włączeniem diklofenaku należy wykluczyć chorobę wrzodową w wywiadzie, która jest przeciwwskazaniem do jego stosowania.^[1]

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie diklofenaku i kortykosteroidów może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego, w tym owrzodzeń, krwawień i perforacji.^[1] Ryzyko rośnie u osób starszych, przy chorobie wrzodowej w wywiadzie, przy dłuższym leczeniu i przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, przeciwpłytkowych lub SSRI. Możliwe jest też nasilenie obrzęków i wzrost ciśnienia tętniczego.

Mechanizm

Diklofenak hamuje cyklooksygenazę i zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka, a hydrokortyzon jako kortykosteroid upośledza procesy gojenia i odnowy nabłonka. Oba leki niezależnie uszkadzają przewód pokarmowy, więc ich działania niepożądane się sumują. Dodatkowo oba sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody, co może nasilać obrzęki i podwyższać ciśnienie tętnicze. Nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna, ponieważ diklofenak nie jest inhibitorem ani induktorem CYP3A4, przez który metabolizowany jest hydrokortyzon.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[2]
Hydrokortyzon: substrat CYP3A4^[3]

Monitorować

objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty krwią, bóle w nadbrzuszu)
morfologia krwi przy dłuższym leczeniu
ciśnienie tętnicze
obrzęki i masa ciała
czynność nerek u osób starszych i odwodnionych

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (żel, plaster)droga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Po podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na diklofenak jest niewielka, więc addycja toksyczności dla przewodu pokarmowego nie ma znaczenia klinicznego.
Miejscowa (skóra, odbyt, oko, wziewnie)droga podania · hydrokortyzon	ryzyko maleje	Hydrokortyzon stosowany miejscowo na niewielkie powierzchnie nie daje istotnego działania ogólnoustrojowego, więc nie nasila ryzyka owrzodzeń wywołanego diklofenakiem.
Kilka dniczas leczenia · diklofenak	ryzyko maleje	Ryzyko powikłań w przewodzie pokarmowym rośnie z czasem leczenia NLPZ, krótka kuracja diklofenakiem wiąże się z mniejszym ryzykiem.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i działania nefrotoksycznego NLPZ jest większe, należy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej lub inny lek przeciwbólowy.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ TorasemidNajlepiej unikać łączenia, a jeśli diklofenak jest konieczny, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas, dbać o nawodnienie pacjenta i kontrolować czynność nerek na początku i w trakcie leczenia skojarzonego oraz regularnie mierzyć ciśnienie tętnicze.Nie bierz diklofenaku na własną rękę, a na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol lub skonsultuj leczenie z lekarzem.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie bierz diklofenaku na własną rękę, a na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol lub skonsultuj leczenie z lekarzem.

Diklofenak może osłabiać działanie torasemidu, czyli leku moczopędnego, przez co organizm zatrzymuje więcej wody, a ciśnienie może rosnąć. Razem te leki mogą też obciążać nerki, zwłaszcza u osób starszych, odwodnionych lub chorujących na serce. Jeśli masz niewydolność serca, diklofenak w tabletkach nie jest dla ciebie odpowiedni.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

obrzęki nóg lub kostek
szybki przyrost masy ciała
zmniejszenie ilości oddawanego moczu
duszność lub nasilone zmęczenie
wyższe niż zwykle ciśnienie

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Najlepiej unikać łączenia, a jeśli diklofenak jest konieczny, stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas, dbać o nawodnienie pacjenta i kontrolować czynność nerek na początku i w trakcie leczenia skojarzonego oraz regularnie mierzyć ciśnienie tętnicze. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca w klasie II–IV wg NYHA diklofenak jest przeciwwskazany niezależnie od tej interakcji.

Skutek kliniczny

Słabsze działanie moczopędne i przeciwnadciśnieniowe torasemidu, co może prowadzić do zatrzymania płynów, przyrostu masy ciała, obrzęków i wzrostu ciśnienia tętniczego, a u chorych z niewydolnością serca do jej zaostrzenia. Zwiększone ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, szczególnie u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących dodatkowo inhibitor ACE albo sartan.

Mechanizm

Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, które podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wydalanie sodu. Torasemid działa w pętli nefronu, a jego efekt natriuretyczny częściowo zależy od prostaglandyn, dlatego NLPZ osłabiają działanie moczopędne i hipotensyjne diuretyku. Jednocześnie odwodnienie i zmniejszenie objętości krwi krążącej wywołane przez torasemid sprawiają, że nerki stają się bardziej zależne od prostaglandyn, co nasila nefrotoksyczne działanie diklofenaku.

Metabolizm i transportery

Diklofenak: substrat CYP2C9^[1]

Monitorować

kreatynina i eGFR
stężenie potasu i sodu w surowicy
ciśnienie tętnicze
masa ciała i obrzęki
objętość oddawanego moczu

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób w podeszłym wieku ryzyko uszkodzenia nerek i wzrostu ciśnienia jest większe, ChPL diklofenaku zaleca u nich regularną kontrolę ciśnienia tętniczego.
Miejscowa (na skórę)droga podania · diklofenak	ryzyko maleje	Przy stosowaniu diklofenaku na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc istotne osłabienie działania torasemidu i wpływ na nerki są mało prawdopodobne.
Długotrwałe stosowanieczas leczenia · diklofenak	ryzyko rośnie	Przy dłuższym przyjmowaniu diklofenaku rośnie ryzyko zatrzymania płynów, zaostrzenia niewydolności serca i pogorszenia czynności nerek, dlatego konieczna jest okresowa kontrola kreatyniny i elektrolitów.
Niewydolność nerekeGFR · pacjent	interakcja nie dotyczy	ChPL diklofenaku przeciwwskazuje go w niewydolności nerek, a ChPL torasemidu przeciwwskazuje torasemid w niewydolności nerek wywołanej lekami uszkadzającymi nerki.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ IbuprofenPołączenie jest dopuszczalne, ale ibuprofen należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej.Jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmuj go po jedzeniu, w najmniejszej dawce i tylko przez kilka dni, a gdy potrzebujesz go dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o osłonę żołądka albo inny lek przeciwbólowy.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmuj go po jedzeniu, w najmniejszej dawce i tylko przez kilka dni, a gdy potrzebujesz go dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o osłonę żołądka albo inny lek przeciwbólowy.

Hydrokortyzon i ibuprofen mogą razem podrażniać żołądek bardziej niż każdy z nich osobno. Zwiększa to ryzyko wrzodu lub krwawienia z żołądka, które czasem długo nie daje wyraźnych objawów. Krótkie przyjęcie ibuprofenu zwykle jest bezpieczne, ale przy dłuższym stosowaniu ryzyko rośnie. Na ból lub gorączkę lepiej sprawdzi się paracetamol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

czarne, smoliste stolce
wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
silny lub nawracający ból brzucha w okolicy żołądka
nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
obrzęki nóg

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Połączenie jest dopuszczalne, ale ibuprofen należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej. ChPL ibuprofenu zaleca ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z kortykosteroidami^[1]. Do doraźnego leczenia bólu lub gorączki lepszym wyborem jest paracetamol. Jeśli NLPZ jest potrzebny dłużej albo pacjent ma dodatkowe czynniki ryzyka (podeszły wiek, wrzód w wywiadzie, leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe, SSRI), należy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej. U pacjenta z niewydolnością kory nadnerczy przyjmującego hydrokortyzon substytucyjnie obniżenie gorączki ibuprofenem nie zwalnia z zasad zwiększania dawki hydrokortyzonu w czasie infekcji.

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest większe ryzyko choroby wrzodowej, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, które może przebiegać skąpoobjawowo. Przy dłuższym stosowaniu możliwe jest także nasilenie obrzęków i wzrost ciśnienia tętniczego. Ryzyko rośnie z dawką i czasem stosowania obu leków, z wiekiem pacjenta oraz przy przebytej chorobie wrzodowej.

Mechanizm

Hydrokortyzon i ibuprofen sumują swoje niekorzystne działanie na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co zwiększa ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. ChPL ibuprofenu wymienia kortykosteroidy wśród leków, z którymi ibuprofen należy stosować ostrożnie ze względu na zwiększone ryzyko owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego^[1]. Ibuprofen hamuje cyklooksygenazę i zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn chroniących śluzówkę, a glikokortykosteroid dodatkowo upośledza procesy gojenia nabłonka. Oba leki mogą też sprzyjać zatrzymywaniu sodu i wody. Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej, ponieważ hydrokortyzon jest metabolizowany przez CYP3A4^[2], a ibuprofen nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu.

Metabolizm i transportery

Hydrokortyzon: substrat CYP3A4^[3]
Ibuprofen: substrat CYP2C9^[4]

Monitorować

objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
hemoglobina przy dłuższym leczeniu skojarzonym
ciśnienie tętnicze i obrzęki

Bezpieczniejsze alternatywy

paracetamol

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · hydrokortyzon	interakcja nie dotyczy	Hydrokortyzon stosowany miejscowo na skórę w typowych wskazaniach nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla ryzyka uszkodzenia przewodu pokarmowego.
Dawka substytucyjna w niewydolności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon	ryzyko maleje	Przy dawkach substytucyjnych hydrokortyzonu ryzyko jest mniejsze niż przy dawkach przeciwzapalnych, ale ostrożność przy dłuższym stosowaniu NLPZ pozostaje zasadna. Obniżenie gorączki ibuprofenem nie zwalnia z zasad zwiększania dawki hydrokortyzonu w czasie choroby.
Stosowanie doraźne, kilka dniczas leczenia · ibuprofen	ryzyko maleje	Krótkotrwałe, doraźne stosowanie ibuprofenu w małej dawce wiąże się z mniejszym ryzykiem powikłań z przewodu pokarmowego niż leczenie przewlekłe.
Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego przy łączeniu NLPZ z glikokortykosteroidem jest większe i należy rozważyć paracetamol lub osłonę inhibitorem pompy protonowej.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ BupropionPrzed włączeniem bupropionu u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo hydrokortyzonem trzeba ocenić czynniki ryzyka drgawek i nie przekraczać zalecanej dawki bupropionu.Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń, nie zwiększaj sam dawki bupropionu, ogranicz alkohol i powiedz lekarzowi, jeśli kiedykolwiek miałeś drgawki.ChPL: ostrożnośćnieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń, nie zwiększaj sam dawki bupropionu, ogranicz alkohol i powiedz lekarzowi, jeśli kiedykolwiek miałeś drgawki.

Oba leki mogą w niewielkim stopniu zwiększać ryzyko napadu drgawek, a przyjmowane razem to ryzyko się sumuje. Przy małych dawkach hydrokortyzonu, stosowanych przy niedoczynności nadnerczy, zagrożenie jest niewielkie. Większe znaczenie ma przy dużych dawkach steroidu, piciu alkoholu albo gdy miałeś kiedyś drgawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

drgawki lub niekontrolowane skurcze mięśni
nagła utrata przytomności lub chwilowe wyłączenia
silne drżenie lub dezorientacja

ChPL: ostrożność
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przed włączeniem bupropionu u pacjenta leczonego ogólnoustrojowo hydrokortyzonem trzeba ocenić czynniki ryzyka drgawek i nie przekraczać zalecanej dawki bupropionu. Bupropion należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów przyjmujących leki obniżające próg drgawkowy, do których ostrzeżenia zaliczają steroidy działające ogólnoustrojowo^[1]. Przy dużych dawkach steroidu warto rozważyć inny lek przeciwdepresyjny albo inną metodę wspomagania rzucania palenia.

Skutek kliniczny

Połączenie może zwiększać ryzyko napadu drgawkowego, zwłaszcza przy dużych dawkach steroidu i u osób z innymi czynnikami ryzyka drgawek. Przy dawkach substytucyjnych hydrokortyzonu w niedoczynności kory nadnerczy ryzyko jest niewielkie.

Mechanizm

Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy, a glikokortykosteroidy działające ogólnoustrojowo również mogą go obniżać, więc oba działania się sumują. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje. Hydrokortyzon jest metabolizowany przez CYP3A4^[2], a bupropion nie należy do wymienianych tam inhibitorów ani induktorów tego enzymu. Bupropion hamuje CYP2D6^[1], który nie odgrywa istotnej roli w metabolizmie hydrokortyzonu.

Metabolizm i transportery

Hydrokortyzon: substrat CYP3A4^[3]
Bupropion: silny inhibitor CYP2D6^[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2^[5], wrażliwy substrat CYP2B6^[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9^[5], drugorzędny szlak substrat CYP2E1^[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4^[5]

Monitorować

objawy neurologiczne – drgawki, nagłe zaburzenia świadomości
dawka bupropionu względem dawki maksymalnej
czynniki ryzyka drgawek – alkohol, urazy głowy, cukrzyca leczona insuliną lub lekami doustnymi, inne leki obniżające próg drgawkowy

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, wziewnie, doodbytniczo w małych dawkach)droga podania · hydrokortyzon	interakcja nie dotyczy	Przy podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na hydrokortyzon jest mała i nie oczekuje się istotnego wpływu na próg drgawkowy.
Dawka substytucyjna w niedoczynności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon	ryzyko maleje	Dawki fizjologiczne odtwarzają naturalne stężenie kortyzolu i w niewielkim stopniu wpływają na próg drgawkowy. Wystarczy ocena czynników ryzyka drgawek.
Napady drgawkowe obecnie lub w wywiadziekolejność włączenia · pacjent	interakcja nie dotyczy	Bupropion jest przeciwwskazany u pacjentów z aktualnymi napadami drgawkowymi lub napadami w wywiadzie, niezależnie od hydrokortyzonu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.