Interakcje / Imatynib / Imatynib i kapiwasertyb
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Podczas stosowania kapiwasertybu z umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, takim jak imatynib, należy zmniejszyć dawkę kapiwasertybu.
Przyjmuj oba leki tylko w dawkach ustalonych przez onkologa i zgłoś mu każdą nową lub nasiloną dolegliwość.
Niekorzystna interakcjaImatynib+ KapiwasertybPodczas stosowania kapiwasertybu z umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, takim jak imatynib, należy zmniejszyć dawkę kapiwasertybu.Przyjmuj oba leki tylko w dawkach ustalonych przez onkologa i zgłoś mu każdą nową lub nasiloną dolegliwość.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko w dawkach ustalonych przez onkologa i zgłoś mu każdą nową lub nasiloną dolegliwość.
Imatynib może zwiększać ilość drugiego leku przeciwnowotworowego we krwi, a przez to nasilać jego działania niepożądane. Oba leki mogą też powodować podobne dolegliwości, na przykład biegunkę, wysypkę czy osłabienie, które razem mogą być silniejsze. Lekarz zwykle zmniejsza wtedy dawkę jednego z leków i częściej zleca badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- uporczywa lub nasilona biegunka
- wysypka lub swędzenie skóry
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- duże zmęczenie lub osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas stosowania kapiwasertybu z umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, takim jak imatynib, należy zmniejszyć dawkę kapiwasertybu.[1] Imatynib łączy się z inhibitorami CYP3A4 i z innymi lekami przeciwnowotworowymi z dużą ostrożnością.[2] Leczenie skojarzone powinien prowadzić onkolog lub hematolog, z regularną kontrolą morfologii, prób wątrobowych, glikemii i tolerancji ze strony przewodu pokarmowego i skóry. Po odstawieniu imatynibu należy rozważyć powrót do standardowej dawki kapiwasertybu.
Skutek kliniczny
Większe stężenie kapiwasertybu zwiększa ryzyko jego działań toksycznych.[1] Przy łączeniu imatynibu z innymi lekami przeciwnowotworowymi mogą nasilać się hepatotoksyczność, mielosupresja i inne działania niepożądane.[2] W praktyce należy spodziewać się częstszej lub cięższej biegunki, wysypki, nudności oraz zaburzeń parametrów wątrobowych i morfologii krwi.
Mechanizm
Imatynib hamuje CYP3A4 w stopniu umiarkowanym, a kapiwasertyb jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT2B7, więc imatynib może zwiększać stężenie kapiwasertybu.[1] Imatynib zwiększa Cmax i AUC symwastatyny, substratu CYP3A4, odpowiednio 2- i 3,5-krotnie, co potwierdza kliniczne znaczenie hamowania tego enzymu.[2] Kapiwasertyb jest z kolei słabym, zależnym od czasu inhibitorem CYP3A, a imatynib jest substratem CYP3A4, dlatego możliwy jest też niewielki wzrost ekspozycji na imatynib.[1][2] Dodatkowo oba leki przeciwnowotworowe mają zbliżony profil działań niepożądanych, co może prowadzić do ich sumowania.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], kapiwasertyb – substrat CYP3A4[4]
- Kapiwasertyb – słaby inhibitor CYP3A4[4], imatynib – substrat CYP3A4[5]
- Kapiwasertyb – induktor CYP3A4[4], imatynib – substrat CYP3A4[5]
- Imatynib: inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[5]
- Kapiwasertyb: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP1A2[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4], substrat UGT2B7[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- glikemia
- biegunka i nawodnienie
- zmiany skórne
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie imatynibu w trakcie leczenia kapiwasertybemkolejność włączenia · imatynib | inne zalecenie | Po odstawieniu imatynibu ustępuje hamowanie CYP3A4 i należy rozważyć powrót do standardowej dawki kapiwasertybu, aby nie obniżyć jego skuteczności. |
| Włączenie imatynibu u pacjenta leczonego kapiwasertybemkolejność włączenia · imatynib | inne zalecenie | Przy włączaniu imatynibu do trwającego leczenia kapiwasertybem należy jednocześnie zmniejszyć dawkę kapiwasertybu i zintensyfikować monitorowanie działań niepożądanych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Truqap 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/truqap-100499945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Truqap. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/truqap-100499945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuImatyniba alkoholNie ma podstaw do zakazu bezwzględnego.Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz kłopoty z wątrobą lub żołądkiem, nie pij go wcale i pytaj lekarza lub farmaceutę o swoją sytuację.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz kłopoty z wątrobą lub żołądkiem, nie pij go wcale i pytaj lekarza lub farmaceutę o swoją sytuację.
Producent leku nie zakazuje picia alkoholu w czasie leczenia imatynibem. Nie ma jednak badań, które pokazałyby, że to bezpieczne. Zarówno lek, jak i alkohol mogą obciążać wątrobę i drażnić żołądek, więc przy regularnym piciu to obciążenie może się sumować. Najbezpieczniej pić możliwie mało albo wcale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białkówek oczu
- ciemny mocz i jasny stolec
- silne, nietypowe zmęczenie
- uporczywe nudności lub wymioty
- ból w górnej części brzucha
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma podstaw do zakazu bezwzględnego. Zaleca się ograniczenie alkoholu do minimum albo rezygnację z niego, zwłaszcza przy podwyższonych enzymach wątrobowych, chorobie wątroby lub dolegliwościach żołądkowych. Pacjent powinien zgłaszać objawy uszkodzenia wątroby. Kontrolę czynności wątroby prowadzi lekarz według standardowego schematu monitorowania imatynibu.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym piciu nie opisano poważnych skutków. Teoretycznie alkohol może zwiększać obciążenie wątroby i nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe w trakcie leczenia imatynibem. U osób pijących regularnie lub dużo ryzyko uszkodzenia wątroby jest większe, a wzrost aktywności enzymów wątrobowych mógłby wymusić przerwanie albo modyfikację terapii.
Mechanizm
Charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera przeciwwskazania ani ostrzeżenia dotyczącego alkoholu, a punkt 4.3 obejmuje wyłącznie nadwrażliwość[1]. Nie ma też badań klinicznych nad połączeniem imatynibu z etanolem. Ryzyko jest więc wnioskiem z farmakologii, nie z danych. Imatynib jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a etanol może zmieniać aktywność tego enzymu (ostro hamuje, przewlekle indukuje). Skutek dla ekspozycji na imatynib nie jest udokumentowany. Ważniejszy jest możliwy efekt addycyjny na wątrobę, bo ChPL wskazuje, że działania niepożądane imatynibu, takie jak hepatotoksyczność, mogą się nasilać w połączeniu z innymi lekami[1]. Alkohol jest znaną substancją hepatotoksyczną. Dodatkowo oba czynniki mogą drażnić przewód pokarmowy i nasilać nudności.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) i bilirubina zgodnie ze schematem kontroli imatynibu
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, ból w nadbrzuszu)
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, silne zmęczenie)
- ilość i częstość spożywanego alkoholu (wywiad)
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie ryzykowne lub nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym, dużym spożyciu alkoholu addycja z potencjalną hepatotoksycznością imatynibu jest bardziej prawdopodobna. Zalecić abstynencję i omówić z lekarzem częstsze kontrole enzymów wątrobowych. |
| Okazjonalne, małe ilościilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Przy okazjonalnym piciu małych ilości u pacjenta z prawidłowymi próbami wątrobowymi ryzyko jest prawdopodobnie niewielkie, choć brak badań potwierdzających bezpieczeństwo. Wystarczy porada ograniczenia i obserwacji objawów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuKapiwasertyba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki kapiwasertybu, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz podwyższony cukier, biegunkę lub ranki w ustach, nie pij go wcale.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz podwyższony cukier, biegunkę lub ranki w ustach, nie pij go wcale.
Alkohol nie zmienia działania tego leku przeciwnowotworowego, ale może nasilać niektóre jego działania niepożądane. Lek często podnosi poziom cukru we krwi i wywołuje biegunkę albo ranki w jamie ustnej. Alkohol może te dolegliwości pogarszać i sprzyjać odwodnieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- biegunka trwająca dłużej niż dobę
- zawroty głowy i suchość w ustach świadczące o odwodnieniu
- bolesne ranki w jamie ustnej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki kapiwasertybu, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości. Pacjentom z hiperglikemią lub cukrzycą, nasiloną biegunką albo zapaleniem jamy ustnej należy doradzić unikanie alkoholu. Przy objawach hiperglikemii lub uporczywej biegunce pacjent powinien skontaktować się z onkologiem.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie powinno istotnie zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa kapiwasertybu. Większe ilości alkoholu mogą utrudniać kontrolę glikemii, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz zwiększać dolegliwości ze strony jamy ustnej. Odwodnienie przy biegunce może dodatkowo obciążać nerki.
Mechanizm
Alkohol prawdopodobnie nie zmienia stężenia kapiwasertybu, ale oba mogą nasilać te same działania niepożądane. ChPL kapiwasertybu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Kapiwasertyb jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT2B7[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tych szlaków, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Kapiwasertyb jako inhibitor kinazy AKT często podnosi stężenie glukozy we krwi oraz wywołuje biegunkę, nudności, wymioty i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Alkohol zaburza kontrolę glikemii, podrażnia przewód pokarmowy i sprzyja odwodnieniu, więc może teoretycznie nasilać te działania.
Metabolizm i transportery
- Kapiwasertyb: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor MATE2-K[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2], substrat UGT2B7[2]
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- częstość i nasilenie biegunki
- objawy odwodnienia
- stan błony śluzowej jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Spożycie dużej ilości alkoholu może wyraźnie zaburzyć kontrolę glikemii oraz nasilić biegunkę i odwodnienie w trakcie leczenia kapiwasertybem, dlatego należy go unikać. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja zaburzeniom gospodarki węglowodanowej i uszkodzeniu wątroby, co utrudnia bezpieczne prowadzenie leczenia kapiwasertybem i wymaga rozmowy z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Truqap 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/truqap-100499945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Truqap. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/truqap-100499945/
Inne interakcje tych leków 638
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ ImatynibFenylobutazonu, również w postaci maści, nie stosuje się u pacjentów leczonych imatynibem.Nie używaj tej maści i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj tej maści i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz imatynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, przez co łatwiej o groźne zakażenia, siniaki i krwawienia. Ryzyko dotyczy także maści, zwłaszcza gdy używasz jej dłużej niż tydzień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
- nietypowe osłabienie, bladość lub duszność przy wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fenylobutazonu, również w postaci maści, nie stosuje się u pacjentów leczonych imatynibem.[1] Jeśli pacjent potrzebuje miejscowego leku przeciwbólowego lub przeciwzapalnego, wybiera się inny preparat w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Gdy pacjent już stosował oba leki, należy odstawić maść i skontrolować morfologię krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Grozi pogłębienie mielosupresji z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, a w konsekwencji ciężkie zakażenia oraz krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego.
Mechanizm
Fenylobutazon nie może być stosowany u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego, a imatynib jest lekiem przeciwnowotworowym powodującym mielosupresję, więc oba leki sumują działanie hamujące krwiotworzenie.[1] Imatynib zwiększa ryzyko krwawień, a fenylobutazon jako lek z grupy NLPZ upośledza czynność płytek krwi i uszkadza błonę śluzową przewodu pokarmowego, co dodatkowo nasila ryzyko krwawienia.[2] Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- objawy krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak do stosowania na skóręibuprofen do stosowania na skórę
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 8 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem ponad 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym, co zwiększa ryzyko mielosupresji i krwawień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ FingolimodNie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego imatynibem.Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz onkologiem o bezpiecznym leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz onkologiem o bezpiecznym leczeniu.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba osłabiają układ odpornościowy, więc razem mocno zwiększają ryzyko poważnych zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane z tej pary nie jest przeznaczony dla osób leczonych z powodu nowotworu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- opryszczka lub półpasiec
- nietypowe osłabienie, zmiany widzenia albo zaburzenia mowy i ruchu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego imatynibem. ChPL fingolimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne złośliwe choroby nowotworowe oraz pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym przyjmujących leki immunosupresyjne lub ze zmniejszoną odpornością po wcześniejszym leczeniu.[1][2][3] Wybór innego leczenia stwardnienia rozsianego wymaga decyzji neurologa uzgodnionej z onkologiem. Przy przechodzeniu z fingolimodu na leczenie przeciwnowotworowe trzeba pamiętać, że jego wpływ na odporność utrzymuje się jeszcze po odstawieniu – ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń wynikających z nasilonej immunosupresji. Możliwe jest też umiarkowane zwiększenie ekspozycji na fingolimod i jego aktywny metabolit, co może nasilać jego działania niepożądane. Niezależnie od interakcji stosowanie imatynibu oznacza zwykle aktywną chorobę nowotworową, a ta sama w sobie jest przeciwwskazaniem do fingolimodu.[1]
Mechanizm
Główny problem wynika z sumowania działania na układ odpornościowy. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a imatynib jako lek przeciwnowotworowy może wywoływać mielosupresję. ChPL fingolimodu zastrzega, że leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie należy stosować jednocześnie z fingolimodem ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny.[1] Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4, co potwierdza 2-krotne zwiększenie Cmax i 3,5-krotne zwiększenie AUC symwastatyny.[4] Fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2, ale CYP3A4 ma udział w jego metabolizmie, a ChPL zaleca ostrożność przy inhibitorach CYP3A4.[1] Nie należy oczekiwać, by fingolimod zmieniał farmakokinetykę substratów CYP3A4, w tym imatynibu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
- aktywność aminotransferaz
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie fingolimodu przed rozpoczęciem imatynibukolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy wygasa stopniowo – ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Przy rozpoczynaniu imatynibu w tym okresie należy uwzględnić utrzymującą się immunosupresję i monitorować morfologię oraz objawy zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ KwetiapinaKwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy imatynib.Nie zaczynaj brać kwetiapiny razem z imatynibem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać kwetiapiny razem z imatynibem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku.
Imatynib spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie, przez co jej ilość we krwi może znacznie wzrosnąć. Może to powodować silną senność, zawroty głowy, omdlenia przy wstawaniu i zaburzenia rytmu serca. Oba leki mogą też obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Tych leków zwykle się razem nie stosuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub częste infekcje
- suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy imatynib[1][2]. Ponieważ leczenia przeciwnowotworowego zwykle nie da się zmienić, należy zastąpić kwetiapinę lekiem przeciwpsychotycznym metabolizowanym inną drogą. Jeżeli lekarz prowadzący uzna połączenie za konieczne, kwetiapinę należy włączać od najmniejszej dawki, zwiększać ją powoli i ściśle monitorować sedację, ciśnienie tętnicze, EKG i morfologię krwi.
Skutek kliniczny
Można się spodziewać wzrostu stężenia kwetiapiny z nasileniem senności, zawrotów głowy, niedociśnienia ortostatycznego, objawów antycholinergicznych i ryzykiem wydłużenia odstępu QT. Sumowanie działania mielosupresyjnego może zwiększać ryzyko neutropenii i zakażeń.
Mechanizm
Imatynib hamuje CYP3A4 i zwiększa Cmax oraz AUC symwastatyny odpowiednio 2- i 3,5-krotnie, może więc podnosić stężenie innych leków metabolizowanych przez ten izoenzym[2]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tej drogi przez ketokonazol zwiększało jej AUC 5- do 8-krotnie[1]. Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4[1][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą obniżać liczbę leukocytów i neutrofilów, co sumuje ryzyko mielosupresji.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[6], imatynib – substrat CYP3A4[7]
- Imatynib: inhibitor CYP2C8[7], inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[7]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
- EKG z oceną odstępu QTc
- elektrolity (potas, magnez)
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ Szczepionka BCGNie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu imatynibem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zgadzaj się na wlewkę BCG do pęcherza, dopóki urolog i lekarz prowadzący leczenie imatynibem nie wiedzą o obu terapiach i wspólnie nie zdecydują o dalszym postępowaniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zgadzaj się na wlewkę BCG do pęcherza, dopóki urolog i lekarz prowadzący leczenie imatynibem nie wiedzą o obu terapiach i wspólnie nie zdecydują o dalszym postępowaniu.
Imatynib osłabia odporność organizmu. Leczenie BCG polega na podaniu do pęcherza żywych, osłabionych bakterii, z którymi organizm musi sobie poradzić. Przy słabszej odporności bakterie mogą rozprzestrzenić się po całym ciele i wywołać groźne zakażenie, a samo leczenie pęcherza działa gorzej. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, która nie mija lub wraca po wlewce
- dreszcze i silne osłabienie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silny ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj dopęcherzowo BCG pacjentowi leczonemu imatynibem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Leczenia BCG nie stosuje się u osób otrzymujących leki cytostatyczne ani u osób z zaburzeniem odporności wywołanym lekami.[2][3] O wyborze innej metody leczenia raka pęcherza decyduje urolog wspólnie z onkologiem lub hematologiem prowadzącym leczenie imatynibem. Jeśli pacjent otrzymał już wlewkę BCG w trakcie leczenia imatynibem, należy pilnie ocenić go pod kątem objawów zakażenia ogólnoustrojowego.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiego, ogólnoustrojowego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu, i jednocześnie zmniejsza skuteczność leczenia raka pęcherza. Białaczka, w tym przewlekła białaczka szpikowa leczona imatynibem, sama w sobie również wyklucza leczenie BCG.[1]
Mechanizm
Imatynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który hamuje czynność szpiku i może powodować neutropenię oraz limfopenię, przez co osłabia odpowiedź immunologiczną. Dopęcherzowa immunoterapia BCG polega na podaniu żywych, atenuowanych prątków, a jej skuteczność i bezpieczeństwo zależą od sprawnej odpowiedzi immunologicznej. U osoby z odpornością osłabioną przez leczenie przeciwnowotworowe organizm gorzej kontroluje prątki, a odpowiedź przeciwnowotworowa na BCG słabnie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty) przed każdą decyzją o leczeniu dopęcherzowym
- objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG – utrzymująca się gorączka, dreszcze, osłabienie, kaszel, duszność, żółtaczka
- nasilone lub przedłużające się dolegliwości ze strony pęcherza moczowego
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowadroga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Wszystkie dostępne produkty BCG do leczenia raka pęcherza są przeciwwskazane u osób leczonych przeciwnowotworowo lub z zaburzeniem odporności, niezależnie od producenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ Szczepionka przeciw cholerzeU pacjenta leczonego imatynibem nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze, gdy leczenie wiąże się z osłabieniem odporności.Przed szczepieniem przeciw cholerze porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie imatynibem i jeśli dostaniesz szczepionkę bez żywych bakterii, nie przyjmuj imatynibu ani nie jedz i nie pij przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie imatynibem i jeśli dostaniesz szczepionkę bez żywych bakterii, nie przyjmuj imatynibu ani nie jedz i nie pij przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.
Imatynib może osłabiać twoją odporność. Jedna z dostępnych szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie i u osób z obniżoną odpornością może wywołać chorobę albo słabiej chronić. Druga szczepionka nie zawiera żywych bakterii i jest bezpieczniejsza, ale nie przyjmuj jej razem z tabletką imatynibu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka lub wymioty po szczepieniu
- gorączka
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego imatynibem nie podaje się żywej szczepionki przeciw cholerze, gdy leczenie wiąże się z osłabieniem odporności[1]. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i zachowuje odstęp 1 godziny przed i po jej podaniu od dawki imatynibu oraz od jedzenia i picia[2]. Decyzję o szczepieniu podejmuje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne po ocenie morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i gorączką oraz niedostateczna ochrona przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym ryzykiem jest słabsza odpowiedź immunologiczna, zwłaszcza przy cytopenii.
Mechanizm
Imatynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który często powoduje mielosupresję z neutropenią i limfopenią, co osłabia odpowiedź immunologiczną. Żywa, atenuowana szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób z niedoborem odporności lub stosujących terapię immunosupresyjną[1]. U pacjenta z osłabioną odpornością żywy szczep szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź poszczepienna może być słabsza. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jest wrażliwa na kwas żołądkowy i wymaga odstępu od innych leków doustnych[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed szczepieniem (liczba neutrofilów i limfocytów)
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Wymaga odstępu 1 godziny przed i po podaniu od imatynibu i innych leków doustnych. Odpowiedź poszczepienna może być słabsza przy cytopenii. |
| odstep ≥ 1 godzina przed i po szczepieniu (szczepionka inaktywowana)szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Przy szczepionce inaktywowanej zachowanie odstępu 1 godziny od innych leków doustnych zapobiega osłabieniu jej działania. Pozostaje jedynie możliwość słabszej odpowiedzi immunologicznej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ LomitapidNie łącz lomitapidu z imatynibem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o odstawieniu lomitapidu i zmianie leczenia cholesterolu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje o odstawieniu lomitapidu i zmianie leczenia cholesterolu.
Imatynib sprawia, że lek na cholesterol lomitapid dużo wolniej znika z organizmu i jego ilość we krwi może wzrosnąć kilkukrotnie. Lomitapid z kolei może zwiększać ilość imatynibu w organizmie. Oba leki mogą obciążać wątrobę, więc razem bardzo zwiększają ryzyko jej uszkodzenia. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- silne nudności, wymioty lub biegunka
- nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- obrzęki
- siniaki lub krwawienia bez przyczyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lomitapidu z imatynibem. Lomitapidu nie stosuje się jednocześnie z umiarkowanymi i silnymi inhibitorami CYP3A4, a gdy taki lek jest konieczny, lomitapid odstawia się na czas jego stosowania[1]. Ponieważ leczenie imatynibem jest zwykle długotrwałe, lipidolog powinien w porozumieniu z hematologiem lub onkologiem ustalić inne leczenie hipolipemizujące. Odstęp 12 godzin między dawkami nie wystarcza, bo dotyczy wyłącznie słabych inhibitorów CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia lomitapidu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby (wzrost aminotransferaz, stłuszczenie wątroby) oraz ciężkich działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Większe wchłanianie imatynibu może nasilać jego toksyczność, w tym mielosupresję, obrzęki i hepatotoksyczność. Hepatotoksyczność obu leków może się sumować.
Mechanizm
Imatynib hamuje CYP3A4 w stopniu odpowiadającym umiarkowanemu inhibitorowi – zwiększa Cmax symwastatyny 2-krotnie, a AUC 3,5-krotnie[2]. Lomitapid jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a umiarkowane inhibitory tego enzymu mają zwiększać narażenie na lomitapid 4–10 razy[1]. Jednocześnie lomitapid hamuje glikoproteinę P i może zwiększać wchłanianie imatynibu, który jest jej substratem[1]. Do tego dochodzi sumowanie działania hepatotoksycznego obu leków.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Imatynib – inhibitor CYP2C8[3], lomitapid – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4]
- Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], lomitapid – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Lomitapid – słaby inhibitor CYP3A4[5], imatynib – substrat CYP3A4[3]
- Imatynib: inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[3]
- Lomitapid: słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- ALT i AspAT
- bilirubina
- LDL-C po odstawieniu lomitapidu
- morfologia krwi
- objawy ze strony przewodu pokarmowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Imatynib włączany u pacjenta leczonego lomitapidemkolejność włączenia · lomitapid | inne zalecenie | Lomitapid należy odstawić przed rozpoczęciem leczenia imatynibem i nie wznawiać go w trakcie tej terapii. Kontroluj LDL-C i ustal alternatywne leczenie hipolipemizujące. |
| odstep ≥ 12 hlomitapid | inne zalecenie | Rozdzielenie dawek o 12 godzin dotyczy wyłącznie słabych inhibitorów CYP3A4 i nie znosi interakcji z imatynibem, który hamuje CYP3A4 w sposób ciągły. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lojuxta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lojuxta-100311607/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ Samar 153SmSamaru 153Sm nie podaje się jednocześnie z mielotoksycznym leczeniem przeciwnowotworowym, do którego zalicza się imatynib.Powiedz lekarzowi, który planuje podanie samaru, że przyjmujesz imatynib, i nie odstawiaj imatynibu bez decyzji onkologa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, który planuje podanie samaru, że przyjmujesz imatynib, i nie odstawiaj imatynibu bez decyzji onkologa.
Oba leki osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Grozi to poważnymi zakażeniami i krwawieniami. Dlatego tych leków nie łączy się w tym samym czasie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- częste infekcje, ból gardła
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu
- duże osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Samaru 153Sm nie podaje się jednocześnie z mielotoksycznym leczeniem przeciwnowotworowym, do którego zalicza się imatynib[1]. Radiofarmaceutyk można podać dopiero po zakończeniu takiego leczenia, gdy szpik kostny należycie się zregeneruje, a w przypadku chemioterapii nie wcześniej niż po 6 tygodniach[1]. Decyzję o przerwaniu imatynibu i terminie podania samaru podejmuje onkolog razem z lekarzem medycyny nuklearnej.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej mielosupresji – neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości – z następczymi zakażeniami i krwawieniami. Ryzyko krwawienia jest dodatkowo istotne, bo imatynib sam zwiększa skłonność do krwotoków[2].
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego. Samar 153Sm gromadzi się w kości i napromienia szpik, a imatynib powoduje mielosupresję jako własne działanie niepożądane. Ich działanie na szpik sumuje się[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed podaniem samaru 153Sm
- liczba płytek krwi
- bezwzględna liczba neutrofilów
- objawy zakażenia i krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 6 tygodni od zakończenia imatynibu i potwierdzona regeneracja szpikuimatynib | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia mielotoksycznego i należytej regeneracji szpiku samar 153Sm można podać, przy czym w przypadku chemioterapii wymagany jest odstęp co najmniej 6 tygodni. Przed podaniem należy ocenić morfologię krwi. |
| Wznowienie imatynibu po podaniu samaru 153Smkolejność włączenia · samar 153Sm | inne zalecenie | Ponowne włączenie imatynibu po podaniu samaru 153Sm wymaga wcześniejszej oceny morfologii i ścisłego jej monitorowania, bo działanie obu leków na szpik może się nakładać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Quadramet 1,3 GBq/ml w dniu odniesienia (co odpowiada 20-80 mcg/ml samaru na fiolkę), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/quadramet-100110300/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ImatynibNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.
Klozapiny i imatynibu zwykle nie łączy się, bo oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkich infekcji. Jeśli lekarze uznają, że musisz przyjmować oba leki, będziesz potrzebować częstych badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków. ChPL klozapiny ujmuje w przeciwwskazaniach jednoczesne stosowanie substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga imatynibu, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem powinien rozważyć zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny. Jeśli kontynuacja klozapiny jest niezbędna, decyzja jest indywidualna i wymaga zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem, oceny prób wątrobowych oraz jasnego ustalenia, który lek odstawia się przy spadku neutrofilów.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń. Spadek liczby neutrofilów u pacjenta przyjmującego oba leki utrudnia ustalenie przyczyny i może wymusić przerwanie skutecznej klozapiny albo leczenia przeciwnowotworowego. Możliwe jest też sumowanie działania hepatotoksycznego oraz niewielki wzrost stężenia klozapiny z nasileniem jej działań niepożądanych.
Mechanizm
Oba leki mogą hamować czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielosupresyjne sumuje się i zwiększa ryzyko neutropenii oraz agranulocytozy. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, a wśród leków o takim działaniu wymienia środki cytotoksyczne[1]. Według ChPL klozapiny leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy, a zaburzenia czynności szpiku kostnego są przeciwwskazaniem[2]. ChPL imatynibu wskazuje, że mielosupresja i hepatotoksyczność imatynibu mogą się nasilać w skojarzeniach z innymi lekami działającymi podobnie[3]. Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4 i CYP2D6, dlatego ChPL zaleca ostrożność przy substratach tych enzymów o wąskim indeksie terapeutycznym[3]. Klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a ChPL klozapiny określa interakcje z inhibitorami CYP3A4 jako mało prawdopodobne, choć opisywane[1], więc składowa farmakokinetyczna ma prawdopodobnie mniejsze znaczenie niż sumowanie mielotoksyczności.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- liczba płytek krwi
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła
- stężenie klozapiny w surowicy, jeśli jest dostępne
- objawy nasilonych działań niepożądanych klozapiny, takich jak senność i niedociśnienie
Bezpieczniejsze alternatywy
olanzapinaarypiprazolrisperidon
Kiedy ocena się zmienia
| Imatynib włączany u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · imatynib | inne zalecenie | Zakaz rozpoczynania klozapiny u pacjenta przyjmującego leki o znacznym ryzyku agranulocytozy dotyczy sytuacji, gdy imatynib jest już stosowany. Gdy imatynib trzeba włączyć u pacjenta skutecznie leczonego klozapiną, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem decyduje o zamianie leku przeciwpsychotycznego albo o kontynuacji klozapiny przy zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.