Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Testosteron / Testosteron i tukatynib

Testosteron i tukatynib

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Nie włączaj testosteronu u pacjenta leczonego tukatynibem bez decyzji onkologa prowadzącego.

Nie zaczynaj stosować testosteronu bez rozmowy z onkologiem, a jeśli już go stosujesz, powiedz mu o tym przy najbliższej wizycie.

Niekorzystna interakcjaTestosteron+ TukatynibNie włączaj testosteronu u pacjenta leczonego tukatynibem bez decyzji onkologa prowadzącego.Nie zaczynaj stosować testosteronu bez rozmowy z onkologiem, a jeśli już go stosujesz, powiedz mu o tym przy najbliższej wizycie.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zaczynaj stosować testosteronu bez rozmowy z onkologiem, a jeśli już go stosujesz, powiedz mu o tym przy najbliższej wizycie.

Tukatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, a w tej chorobie testosteronu zwykle się nie stosuje, bo może pobudzać wzrost guza. Tukatynib może też nieco zwiększać ilość testosteronu we krwi i nasilać jego działania niepożądane. Nie łącz tych leków bez wyraźnej zgody lekarza onkologa.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
  • nowy guzek, ból lub zmiana w piersi
  • nasilony trądzik lub przetłuszczanie skóry
  • nadmierne owłosienie lub obniżenie głosu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie włączaj testosteronu u pacjenta leczonego tukatynibem bez decyzji onkologa prowadzącego. Testosteronu nie stosuje się w rozpoznanym lub podejrzewanym raku sutka[1]. Postacie domięśniowe są przeciwwskazane u mężczyzn z rakiem sutka[2], a undekanonian testosteronu także u wszystkich kobiet[3]. Jeśli onkolog świadomie utrzymuje terapię testosteronem, monitoruj objawy nadmiaru androgenów i przebieg choroby nowotworowej.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest podanie testosteronu osobie z rakiem piersi, co może przyspieszyć progresję choroby. Teoretycznie możliwe jest też nieco większe stężenie testosteronu i nasilenie jego działań niepożądanych, takich jak obrzęki czy objawy androgenizacji.

Mechanizm

Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A[4]. Testosteron jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 (6β-hydroksylacja), ale główne drogi jego przemian od tego enzymu nie zależą, więc wzrost ekspozycji na testosteron jest możliwy, choć prawdopodobnie niewielki. Testosteron nie hamuje ani nie indukuje CYP3A i CYP2C8, więc nie zmienia stężenia tukatynibu. Ważniejszy jest kontekst kliniczny – tukatynib stosuje się w HER2-dodatnim raku piersi, a testosteron, częściowo przekształcany przez aromatazę do estradiolu, może sprzyjać wzrostowi nowotworu hormonozależnego i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego.

Metabolizm i transportery

  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[6], inhibitor MATE2-K[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • decyzja onkologa o zasadności terapii testosteronem
  • stężenie testosteronu w surowicy
  • hematokryt
  • obrzęki i masa ciała
  • objawy androgenizacji
  • ocena progresji choroby nowotworowej

Kiedy ocena się zmienia

Domięśniowa (postać o przedłużonym działaniu)droga podania · testosteronryzyko rośniePostaci depot nie da się szybko odstawić, więc ewentualne działania niepożądane lub niekorzystny wpływ na chorobę nowotworową utrzymują się przez wiele tygodni po ostatniej dawce.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/

Alkohol przy tych lekach

Testosteron a alkohol: brak opisu w bazie.

Interakcja o niejasnym znaczeniuTukatyniba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu.Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.

Alkohol nie zmienia działania tego leku w znany sposób. Lek może jednak obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Mała ilość alkoholu od czasu do czasu raczej ci nie zaszkodzi, ale regularne lub obfite picie nie jest dobrym pomysłem w trakcie leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilona lub długo trwająca biegunka
  • silne pragnienie, zawroty głowy lub mało moczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu. Należy zalecić ograniczenie alkoholu do sporadycznych, małych ilości i unikanie go w okresie biegunki oraz przy zwiększonych wynikach prób wątrobowych. U pacjentów pijących regularnie lub w dużych ilościach warto poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ może to wpływać na interpretację wyników badań wątrobowych.

Skutek kliniczny

Okazjonalne spożycie małej ilości alkoholu prawdopodobnie nie wpływa na skuteczność ani bezpieczeństwo tukatynibu. Regularne lub obfite picie może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby oraz nasilać biegunkę i odwodnienie, co może utrudnić prowadzenie leczenia przeciwnowotworowego.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej tukatynibu z etanolem. Tukatynib jest głównie metabolizowany przez CYP2C8, a w mniejszym stopniu przez CYP3A, i jest substratem P-gp[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, dlatego nie należy oczekiwać istotnej zmiany stężenia tukatynibu. Teoretyczne znaczenie ma sumowanie się działań niepożądanych. Tukatynib może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, a alkohol, zwłaszcza w większych ilościach, dodatkowo obciąża wątrobę. Alkohol może też nasilać biegunkę, która jest bardzo częstym działaniem niepożądanym leczenia skojarzonego z tukatynibem. Charakterystyka produktu tukatynibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Poli(alkohol winylowy) wymieniony w składzie otoczki tabletki nie jest etanolem[1].

Metabolizm i transportery

  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[2], silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[2], substrat BCRP[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
  • częstość i nasilenie biegunki
  • objawy odwodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne lub obfite spożycie etanolu zwiększa teoretyczne ryzyko addycji hepatotoksyczności i odwodnienia przy biegunce, dlatego należy go unikać i poinformować lekarza prowadzącego.
Okres biegunki lub zwiększonych wyników prób wątrobowychczas leczenia · pacjentinne zalecenieW czasie biegunki lub przy zwiększonej aktywności aminotransferaz albo stężeniu bilirubiny należy zalecić całkowite unikanie alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 183

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ TukatynibPołączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.

Lek przeciwnowotworowy tukatynib spowalnia rozkład cyzaprydu w organizmie. Cyzapryd gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne, zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność z bólem w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.[1] Cyzaprydu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, a tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A.[1][2] Tukatynibu należy unikać z substratami CYP3A, gdy minimalne zmiany ich stężenia mogą prowadzić do ciężkich lub zagrażających życiu toksyczności.[2] Jeśli potrzebny jest lek prokinetyczny, wybierz lek niemetabolizowany przez CYP3A4 i nie wydłużający istotnie QT, a zmianę uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym, w tym typu torsade de pointes, oraz migotaniem komór.[1]

Mechanizm

Tukatynib silnie hamuje CYP3A, a cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego stężenie we krwi rośnie.[2][1] Tukatynib jest opartym na metabolizmie inaktywatorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,7-krotnie.[2] Zahamowanie CYP3A4 zwiększa stężenie cyzaprydu w surowicy i ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz ciężkich komorowych zaburzeń rytmu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Tukatynib – silny inhibitor CYP3A4[3], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli chory przyjął oba leki
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

itoprydmetoklopramid

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ EnzalutamidNie łącz testosteronu z enzalutamidem.Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.

Enzalutamid leczy raka prostaty, blokując działanie męskiego hormonu – testosteronu. Przyjmowanie testosteronu w tym samym czasie działa odwrotnie i może sprawić, że leczenie przestanie działać, a choroba zacznie postępować. Dlatego mężczyźni z rakiem prostaty nie stosują testosteronu w żadnej postaci – ani w zastrzykach, ani w żelu. Spadek libido, zmęczenie czy uderzenia gorąca w czasie leczenia omów z onkologiem, bo da się je łagodzić w inny sposób.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy lub nasilający się ból kości
  • trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
  • wzrost PSA w badaniach kontrolnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łącz testosteronu z enzalutamidem. Testosteron jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego[1]. Jeśli pacjent leczony enzalutamidem otrzymał receptę na testosteron albo stosuje go samodzielnie, wstrzymaj wydanie i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Objawy niedoboru androgenów wywołane leczeniem (uderzenia gorąca, spadek libido, zmęczenie) leczy się bez testosteronu w porozumieniu z onkologiem.

Skutek kliniczny

Osłabienie lub utrata skuteczności leczenia przeciwnowotworowego z ryzykiem szybszej progresji raka gruczołu krokowego, wzrostu PSA i nasilenia objawów choroby, w tym przerzutów do kości.

Mechanizm

Enzalutamid blokuje receptor androgenowy i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego[2]. Testosteron jest naturalnym agonistą tego receptora i działa dokładnie przeciwnie. Z tego powodu testosteronu nie stosuje się u mężczyzn z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego[3]. U chorych leczonych enzalutamidem razem z deprywacją androgenową celem terapii jest utrzymanie kastracyjnego stężenia testosteronu[4]. Podanie testosteronu z zewnątrz znosi ten efekt i konkuruje z enzalutamidem o receptor.

Metabolizm i transportery

  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[5], słaby inhibitor P-gp[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[6], umiarkowany induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], induktor UGT1A1[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • PSA
  • stężenie testosteronu w surowicy u chorych na deprywacji androgenowej
  • objawy progresji choroby (bóle kostne, dolegliwości ze strony dróg moczowych)

Kiedy ocena się zmienia

Dawki suprafizjologiczne w ramach badania klinicznego (bipolarna terapia androgenowa)dawka · testosteroninne zalecenieTestosteron w dużych dawkach bywa stosowany w raku gruczołu krokowego opornym na kastrację wyłącznie w protokołach badań klinicznych, często w sekwencji z enzalutamidem. Poza takim protokołem połączenie pozostaje przeciwwskazane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xtandi 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xtandi-100302608/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ ApalutamidNie łącz testosteronu z apalutamidem.Nie stosuj testosteronu w żadnej postaci podczas leczenia apalutamidem i jeśli go masz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie raka.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj testosteronu w żadnej postaci podczas leczenia apalutamidem i jeśli go masz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie raka.

Testosteron to męski hormon, który może pobudzać wzrost raka prostaty. Apalutamid działa odwrotnie – blokuje działanie testosteronu, żeby zahamować chorobę. Stosowanie obu leków razem może osłabić leczenie raka, dlatego tych leków się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowe lub nasilające się bóle kości
  • trudności z oddawaniem moczu
  • wzrost PSA w badaniach kontrolnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz testosteronu z apalutamidem. U chorego leczonego apalutamidem testosteron jest przeciwwskazany ze względu na raka gruczołu krokowego.[1][2][3] Jeśli pacjent z rakiem gruczołu krokowego nadal stosuje testosteron, odstaw go i przekaż informację lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne.

Skutek kliniczny

Testosteron może osłabić skuteczność apalutamidu i pobudzić wzrost raka gruczołu krokowego, co grozi progresją choroby nowotworowej. Rak gruczołu krokowego, zwłaszcza zależny od androgenów, jest przeciwwskazaniem do stosowania testosteronu.[1][2][3]

Mechanizm

Testosteron jest agonistą receptora androgenowego, a apalutamid blokuje ten receptor i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego.[4] Podanie testosteronu dostarcza substratu, którego działanie leczenie ma wyeliminować, i znosi cel terapii przeciwandrogenowej. Apalutamid stosuje się wyłącznie w raku gruczołu krokowego, a w tej chorobie testosteronu nie stosuje się.[1][2][3]

Metabolizm i transportery

  • Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], słaby induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[6], słaby induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], słaby induktor OATP1B1[5], słaby induktor P-gp[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • stężenie PSA, jeśli testosteron był stosowany w trakcie leczenia apalutamidem
  • objawy progresji raka gruczołu krokowego zgłaszane lekarzowi prowadzącemu

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ LapatynibNie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany.Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.

Lapatynib to lek na raka piersi. Testosteron może pobudzać wzrost tego nowotworu i osłabiać leczenie, dlatego tych leków się nie łączy. Dotyczy to zarówno żelu, jak i zastrzyków z testosteronem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
  • powiększanie się znanych zmian lub węzłów chłonnych
  • nowe bóle kości
  • obrzęki nóg
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany[1][2][3]. Gdy pacjent stosuje testosteron w chwili rozpoznania raka piersi, odstaw go i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Każdą decyzję o leczeniu objawów niedoboru androgenów u takiego pacjenta pozostaw onkologowi.

Skutek kliniczny

Ryzyko stymulacji wzrostu raka piersi i osłabienia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Możliwy niewielki wzrost stężenia testosteronu ma znaczenie drugorzędne.

Mechanizm

Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi z nadekspresją HER2, a testosteronu nie stosuje się w razie rozpoznania lub podejrzenia raka sutka[1]. Testosteron w postaci wstrzyknięć jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem sutka oraz u wszystkich kobiet[2]. Część testosteronu ulega w tkankach aromatyzacji do estradiolu, co w nowotworze wrażliwym na hormony może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4, który metabolizuje testosteron, ale wzrost AUC dotyczył doustnego midazolamu (o 45%), a przy podaniu dożylnym nie był klinicznie istotny[4], więc przy testosteronie podawanym przezskórnie lub domięśniowo składowa farmakokinetyczna jest najpewniej niewielka.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy progresji nowotworu i wyniki badań obrazowych zlecanych przez onkologa
  • stężenie testosteronu po odstawieniu, jeśli było stosowane z powodu hipogonadyzmu

Kiedy ocena się zmienia

Testosteron stosowany przed rozpoznaniem raka piersikolejność włączenia · testosteroninne zalecenieGdy pacjent stosował testosteron przed rozpoznaniem raka piersi, odstaw go przed rozpoczęciem leczenia lapatynibem i przekaż informację onkologowi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEstradiol+ TukatynibNie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej tukatynibem z powodu raka piersi, także w postaci dopochwowej w małej dawce.Nie przyjmuj estradiolu w żadnej postaci, także dopochwowej, i porozmawiaj z onkologiem o niehormonalnych sposobach łagodzenia dolegliwości menopauzalnych.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj estradiolu w żadnej postaci, także dopochwowej, i porozmawiaj z onkologiem o niehormonalnych sposobach łagodzenia dolegliwości menopauzalnych.

Estradiol to hormon, którego nie stosuje się u osób chorujących na raka piersi, a tukatynib jest lekiem na ten nowotwór. Estrogen może pobudzać wzrost guza i osłabiać działanie leczenia. Tukatynib może też zwiększać ilość estradiolu w organizmie i nasilać jego działania niepożądane, na przykład ryzyko zakrzepów.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
  • krwawienie z dróg rodnych
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej tukatynibem z powodu raka piersi, także w postaci dopochwowej w małej dawce.[1][2] Objawy niedoboru estrogenów, takie jak uderzenia gorąca czy suchość pochwy, leczy się metodami niehormonalnymi w porozumieniu z onkologiem prowadzącym. Jeśli pacjentka już przyjmuje oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia estradiolu.

Skutek kliniczny

Estradiolu nie stosuje się u osób z rakiem piersi rozpoznanym obecnie lub w przeszłości.[3][1][2] Tukatynib jest stosowany w leczeniu raka piersi HER2-dodatniego, więc praktycznie każda osoba go przyjmująca ma przeciwwskazanie do estradiolu. Połączenie grozi pobudzeniem wzrostu nowotworu i osłabieniem efektu leczenia przeciwnowotworowego. Zahamowanie metabolizmu estradiolu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.

Mechanizm

Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu 5,7-krotnie.[4] Estradiol jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4, dlatego jego ekspozycja ogólnoustrojowa podczas leczenia tukatynibem może wzrosnąć. Niezależnie od farmakokinetyki estrogeny mogą pobudzać wzrost raka piersi z ekspresją receptorów estrogenowych, czyli choroby, w której stosuje się tukatynib.

Metabolizm i transportery

  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[6], inhibitor MATE2-K[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • próby wątrobowe (AlAT, AspAT, bilirubina)
  • objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
  • krwawienia z dróg rodnych

Bezpieczniejsze alternatywy

gabapentynafezolinetantniehormonalne preparaty nawilżające dopochwowe (np. z kwasem hialuronowym)

Kiedy ocena się zmienia

Dopochwowadroga podania · estradiolinne zaleceniePrzy estradiolu dopochwowym w małej dawce wpływ tukatynibu na stężenie estradiolu jest klinicznie mało istotny, ale przeciwwskazanie związane z rakiem piersi pozostaje w mocy. Ewentualne odstępstwo może rozważyć wyłącznie onkolog prowadzący przy ciężkich objawach atrofii pochwy niereagujących na leczenie niehormonalne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagifem 10 mcg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagifem-100234019/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagirux 0,01 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagirux-100421320/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Inhibitory kinazy HER2 (np. tukatynib) klasaJednoczesnego stosowania antagonisty aldosteronu i inhibitora kinazy HER2 należy unikać, bo grozi to ciężką hiperkaliemią.Nie zaczynaj przyjmować leku przeciwnowotworowego z tej grupy, jeśli bierzesz lek moczopędny zatrzymujący potas, dopóki nie uzgodnisz tego z lekarzem, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować leku przeciwnowotworowego z tej grupy, jeśli bierzesz lek moczopędny zatrzymujący potas, dopóki nie uzgodnisz tego z lekarzem, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.

Niektóre leki moczopędne zatrzymujące potas, takie jak eplerenon i finerenon, nie powinny być przyjmowane razem z tukatynibem, lekiem stosowanym w raku piersi. Tukatynib spowalnia usuwanie tych leków z organizmu, przez co we krwi może zgromadzić się za dużo potasu, a to jest groźne dla serca. Spironolakton oraz leki przeciwnowotworowe lapatynib i neratynib działają tak słabiej lub wcale, ale każdy z tych leków przeciwnowotworowych może wywołać biegunkę i odwodnienie, które też podnoszą potas.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • osłabienie lub ciężkość mięśni
  • mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo ust
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • wyraźnie wolne tętno, zawroty głowy, uczucie omdlenia
  • silna biegunka, duże pragnienie, oddawanie małej ilości moczu
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania antagonisty aldosteronu i inhibitora kinazy HER2 należy unikać, bo grozi to ciężką hiperkaliemią. Eplerenonu i finerenonu nie łączy się z tukatynibem. Na czas leczenia tukatynibem odstaw eplerenon lub finerenon, a jeśli antagonista aldosteronu jest niezbędny, rozważ spironolakton z kontrolą potasu i kreatyniny. Ponownie włączaj eplerenon lub finerenon dopiero kilka dni po zakończeniu leczenia tukatynibem, gdy jego działanie hamujące ustąpi. Przy połączeniu eplerenonu lub finerenonu z lapatynibem stosuj najniższą skuteczną dawkę antagonisty aldosteronu i kontroluj potas. Przy każdym inhibitorze kinazy HER2 zapobiegaj odwodnieniu z powodu biegunki i kontroluj potas oraz czynność nerek, gdy biegunka jest nasilona.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to ciężka hiperkaliemia z zaburzeniami rytmu serca, bradykardią, a nawet zatrzymaniem krążenia. Może jej towarzyszyć hipotonia i pogorszenie czynności nerek. Ryzyko rośnie przy przewlekłej chorobie nerek, cukrzycy, odwodnieniu z powodu biegunki, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów lub suplementów potasu.

Mechanizm

Tukatynib silnie hamuje CYP3A4, a eplerenon i finerenon są eliminowane prawie wyłącznie przez ten enzym. Hamowanie CYP3A4 wielokrotnie zwiększa ich stężenie we krwi i nasila blokowanie receptora mineralokortykoidowego, co prowadzi do zatrzymywania potasu przez nerki. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy, bo dotyczy tylko antagonistów aldosteronu zależnych od CYP3A4 w połączeniu z silnym inhibitorem tego enzymu. Spironolakton i kanrenon nie są istotnie metabolizowane przez CYP3A4, lapatynib hamuje go słabo, a neratynib nie hamuje go w stopniu klinicznie istotnym. Dla całej klasy wspólne jest tylko ryzyko, że biegunka wywoływana przez inhibitory kinazy HER2 prowadzi do odwodnienia i pogorszenia czynności nerek, co utrudnia wydalanie potasu u chorego leczonego antagonistą aldosteronu.

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia
  • kreatynina i eGFR
  • EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
  • ciśnienie tętnicze
  • nasilenie biegunki i stan nawodnienia

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60pacjentryzyko rośniePrzy obniżonym eGFR wydalanie potasu jest ograniczone, więc ryzyko hiperkaliemii rośnie także przy połączeniach uznanych za wyjątki, na przykład spironolaktonu z dowolnym inhibitorem kinazy HER2 lub eplerenonu z lapatynibem. Kontroluj potas częściej.
Kilka dni po odstawieniu tukatynibuodstep · inhibitory kinazy HER2inne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez tukatynib ustępuje stopniowo, dlatego eplerenon lub finerenon włączaj ponownie dopiero kilka dni po zakończeniu leczenia tukatynibem i skontroluj potas po ich włączeniu.
Nasilona biegunka w trakcie leczenia inhibitorem HER2czas leczenia · pacjentryzyko rośnieOdwodnienie z powodu biegunki może wywołać ostre uszkodzenie nerek i hiperkaliemię u chorego leczonego dowolnym antagonistą aldosteronu. Rozważ czasowe wstrzymanie antagonisty aldosteronu i oznacz potas oraz kreatyninę.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCyklezonid+ TukatynibNależy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy tukatynib, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że używasz inhalatora ze sterydem, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że używasz inhalatora ze sterydem, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.

Lek przeciwnowotworowy tukatynib może spowalniać rozkład sterydu z inhalatora w organizmie. Wtedy więcej sterydu przedostaje się do krwi i może działać na cały organizm, a nie tylko na płuca. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że jest potrzebne, i pod jego kontrolą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • puchnięcie twarzy lub nóg
  • szybki przyrost masy ciała
  • wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
  • duże osłabienie, zawroty głowy
  • łatwe powstawanie siniaków
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy tukatynib, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba kontrolować pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Warto stosować najmniejszą skuteczną dawkę cyklezonidu i rozważyć wziewny kortykosteroid w mniejszym stopniu zależny od CYP3A4.

Skutek kliniczny

Zwiększona ekspozycja ogólnoustrojowa na aktywny metabolit cyklezonidu może nasilać ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów, takie jak objawy hiperkortycyzmu, zahamowanie czynności nadnerczy, hiperglikemia czy osłabienie kości. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach i długim stosowaniu.

Mechanizm

Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A, więc może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu cyklezonidu M1, który jest przekształcany głównie przez CYP3A4.[2][1] Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększał stężenie metabolitu M1 około 3,5-raza bez zmiany stężenia samego cyklezonidu.[1] Tukatynib zwiększał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,7-krotnie.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Tukatynib – silny inhibitor CYP3A4[3], cyklezonid – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cyklezonid: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy hiperkortycyzmu (przyrost masy ciała, twarz księżycowata, obrzęki)
  • glikemia
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy niewydolności nadnerczy przy odstawianiu lub zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

beklometazon

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka wziewnego kortykosteroidudawka · cyklezonidryzyko rośniePrzy dużych dawkach cyklezonidu zwiększenie ekspozycji na metabolit M1 ma większe znaczenie kliniczne, dlatego warto dążyć do najmniejszej skutecznej dawki.
Stosowanie przewlekłeczas leczenia · cyklezonidryzyko rośnieOgólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów narastają z czasem, dlatego długotrwałe łączenie wymaga okresowej kontroli.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil 80 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKobimetynib+ TukatynibNależy unikać jednoczesnego stosowania kobimetynibu i tukatynibu, ponieważ tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A.Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że masz przepisane oba, żeby mógł zdecydować o dalszym leczeniu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że masz przepisane oba, żeby mógł zdecydować o dalszym leczeniu.

Tukatynib może nawet kilkakrotnie zwiększyć ilość kobimetynibu we krwi. Przez to rośnie ryzyko działań niepożądanych kobimetynibu, takich jak biegunka, wysypka, nadwrażliwość skóry na słońce, zaburzenia widzenia czy osłabienie serca. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona lub uporczywa biegunka
  • nieostre widzenie, mroczki lub inne zaburzenia widzenia
  • duszność, kołatanie serca lub obrzęki nóg
  • bóle i osłabienie mięśni albo ciemny mocz
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • nietypowe krwawienia lub siniaki
  • nasilona wysypka albo łatwe oparzenia słoneczne
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania kobimetynibu i tukatynibu, ponieważ tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A.[1] Jeśli połączenia nie da się uniknąć, trzeba uważnie monitorować bezpieczeństwo pacjenta.[1] Przy nieuniknionym łączeniu tukatynibu z substratem CYP3A zmniejsza się dawkę substratu zgodnie z zaleceniami dla tego leku.[2] O ewentualnej redukcji dawki kobimetynibu albo o jego zamianie na inny inhibitor MEK z odpowiednim inhibitorem BRAF decyduje onkolog prowadzący.

Skutek kliniczny

Należy się spodziewać wielokrotnego wzrostu ekspozycji na kobimetynib i nasilenia jego toksyczności. Chodzi głównie o biegunkę, wysypkę, nadwrażliwość na światło, retinopatię surowiczą, zmniejszenie frakcji wyrzutowej lewej komory, wzrost CK z ryzykiem rabdomiolizy, wzrost aktywności enzymów wątrobowych i krwawienia. Biegunka i hepatotoksyczność mogą być dodatkowo nasilone przez sumowanie działań obu leków.

Mechanizm

Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A, który inaktywuje ten enzym w sposób zależny od metabolizmu.[2] Kobimetynib jest metabolizowany przez CYP3A, a silny inhibitor CYP3A (itrakonazol) zwiększył jego AUC około siedmiokrotnie.[1] Kobimetynib jest też substratem glikoproteiny P.[1] Tukatynib hamuje glikoproteinę P i zwiększył AUC digoksyny 1,5-krotnie, co może dodatkowo zwiększać wchłanianie kobimetynibu.[2] Oba leki mogą wywoływać biegunkę i uszkodzenie wątroby, więc te działania niepożądane mogą się sumować.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kobimetynib – umiarkowany inhibitor BCRP[3], tukatynib – substrat BCRP[4]
  • Tukatynib – silny inhibitor CYP3A4[5], kobimetynib – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Tukatynib – inhibitor P-gp[5], kobimetynib – substrat P-gp[3]
  • Kobimetynib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor OATP1B1[3], słaby inhibitor OATP1B3[3], induktor CYP1A2[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT2B7[3]
  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • objawy toksyczności kobimetynibu (biegunka, wysypka, nadwrażliwość na światło)
  • badanie okulistyczne przy zaburzeniach widzenia (retinopatia surowicza)
  • frakcja wyrzutowa lewej komory (echokardiografia)
  • aktywność CK w surowicy
  • aminotransferazy i bilirubina
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

trametynibbinimetynib

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie tukatynibuczas leczenia · tukatynibinne zalecenieTukatynib inaktywuje CYP3A w sposób zależny od metabolizmu, dlatego aktywność enzymu wraca dopiero po resyntezie. Po odstawieniu tukatynibu należy przez kilka dni nadal obserwować pacjenta pod kątem toksyczności kobimetynibu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cotellic 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cotellic-100358201/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cotellic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cotellic-100358201/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.