Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Deferazyroks / Deferazyroks i iptakopan

Deferazyroks i iptakopan

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z tego połączenia.

Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Interakcja nieistotna klinicznieDeferazyroks+ IptakopanOba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z tego połączenia.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, zgodnie z zaleceniami lekarza.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Te dwa leki możesz przyjmować razem. Lek na nadmiar żelaza może w niewielkim stopniu wpływać na przemianę iptakopanu w organizmie, ale nie powinno to mieć znaczenia dla twojego leczenia. Nie musisz zmieniać dawek ani pór przyjmowania.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z tego połączenia. Prowadź standardową kontrolę obu terapii, w tym czynności nerek i ferrytyny przy deferazyroksie.

Skutek kliniczny

Nie oczekuje się klinicznie istotnej zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków. Ewentualne niewielkie zwiększenie stężenia iptakopanu nie powinno mieć znaczenia klinicznego.

Mechanizm

Deferazyroks jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C8[1], a iptakopan jest częściowo metabolizowany przez CYP2C8. Iptakopan jest eliminowany także innymi drogami (UGT1A1 i transportery), dlatego umiarkowane hamowanie samego CYP2C8 może co najwyżej nieznacznie zwiększyć jego ekspozycję. Iptakopan hamuje CYP2C8 i może indukować CYP3A4[2], ale deferazyroks jest metabolizowany głównie przez enzymy UGT[1], więc wpływ iptakopanu na deferazyroks jest mało prawdopodobny.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deferazyroks – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], iptakopan – substrat CYP2C8[4]
  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat UGT1A1[5]
  • Iptakopan: inhibitor CYP2C8[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4], substrat P-gp[4], drugorzędny szlak substrat UGT1A1[4]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaDeferazyroksa alkoholZalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.

Ten lek może obciążać wątrobę, nerki i żołądek, a alkohol działa podobnie. Razem mogą zwiększać ryzyko dolegliwości żołądkowych i uszkodzenia wątroby. Dokładnych badań na ten temat nie ma, dlatego ostrożność jest zalecana.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból w nadbrzuszu lub silne nudności
  • wymioty z krwią lub wyglądające jak fusy z kawy
  • czarne, smoliste stolce
  • żółte zabarwienie skóry lub oczu
  • ciemny mocz
  • nietypowe zmęczenie lub osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie. Jeśli pacjent pije, ustal ilość i regularność oraz sprawdź inne leki drażniące żołądek lub zwiększające ryzyko krwawienia (NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany, leki przeciwzakrzepowe), bo wtedy ryzyko rośnie. Przy objawach z przewodu pokarmowego lub wątroby skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie podrażnienia i owrzodzeń przewodu pokarmowego, w tym krwawienia, oraz dodatkowe obciążenie wątroby. U chorych z przeładowaniem żelazem wątroba bywa już uszkodzona (np. przez żelazo lub wirusowe zapalenie wątroby), więc margines bezpieczeństwa jest mniejszy. Pojedyncza niewielka ilość alkoholu najpewniej nie wywoła poważnych skutków, ale danych na ten temat brak.

Mechanizm

Nie ma badań nad bezpośrednim połączeniem deferazyroksu z alkoholem, a ChPL o alkoholu nie wspomina. Ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych. Deferazyroks może uszkadzać wątrobę i nerki oraz drażnić przewód pokarmowy, a alkohol jest hepatotoksyczny i uszkadza błonę śluzową żołądka. ChPL ostrzega, że jednoczesne podawanie deferazyroksu z substancjami sprzyjającymi owrzodzeniom (np. NLPZ, kortykosteroidy, doustne bisfosfoniany) może zwiększać ryzyko toksycznego działania na przewód pokarmowy[1]. Alkohol działa drażniąco na przewód pokarmowy podobnie, więc ostrożne jest przyjęcie analogicznego ryzyka. To wniosek z mechanizmu, a nie z badania.

Metabolizm i transportery

  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[2], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby induktor CYP3A4[2], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat UGT1A1[2]

Monitorować

  • objawy z przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty)
  • oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, wymioty z krwią)
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina zgodnie z harmonogramem monitorowania deferazyroksu
  • kreatynina i klirens kreatyniny
  • ferrytyna w surowicy

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picieilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko dodatkowego obciążenia wątroby i przewodu pokarmowego. Należy mocniej podkreślić zalecenie abstynencji i rozważyć częstsze kontrole wątroby.
Choroba wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjentinne zalecenieU pacjentów z chorobą wątroby (np. wirusowe zapalenie wątroby, marskość, wątroba uszkodzona przez żelazo) alkohol należy wykluczyć. Margines bezpieczeństwa jest tu mniejszy.
Jednoczesne NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany doustne lub leki przeciwzakrzepowedawka · pacjentryzyko rośnieJednoczesne stosowanie leków sprzyjających owrzodzeniom lub krwawieniom zwiększa ryzyko toksyczności żołądkowo-jelitowej, a alkohol dodatkowo je nasila. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na objawy krwawienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieIptakopana alkoholNie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu, wystarczy zalecić umiarkowane spożycie.Możesz pić alkohol z umiarem, ale nie pomijaj dawek leku i nie upijaj się.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz pić alkohol z umiarem, ale nie pomijaj dawek leku i nie upijaj się.

Ten lek i alkohol nie wpływają na siebie w znany sposób. Picie alkoholu z umiarem nie zmienia działania leku. Lek zwiększa jednak podatność na niektóre groźne zakażenia bakteryjne, a picie dużych ilości alkoholu osłabia odporność i utrudnia regularne przyjmowanie leku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • silny ból głowy ze sztywnością karku
  • wysypka w postaci drobnych wybroczyn
  • ciemny mocz lub nasilone zmęczenie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak_interakcji
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu, wystarczy zalecić umiarkowane spożycie. U osób nadużywających alkoholu warto podkreślić regularne przyjmowanie dawek oraz konieczność pilnego zgłoszenia się do lekarza przy objawach zakażenia.

Skutek kliniczny

Nie należy spodziewać się klinicznie istotnej interakcji przy umiarkowanym spożyciu alkoholu. Znaczenie pośrednie może mieć przewlekłe nadużywanie alkoholu, które samo zwiększa ryzyko zakażeń, w tym pneumokokowych, a iptakopan jako inhibitor dopełniacza zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi. Upojenie alkoholowe sprzyja też pomijaniu dawek, a nieregularne przyjmowanie inhibitora dopełniacza może wiązać się z ryzykiem nawrotu hemolizy.

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm interakcji iptakopanu z alkoholem. ChPL iptakopanu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Jako istotne ChPL wskazuje silne induktory CYP2C8, UGT1A1, PgP, BCRP i OATP1B1/3, takie jak ryfampicyna, które mogą zmniejszać skuteczność iptakopanu[1]. Etanol nie jest uznawany za silny induktor ani inhibitor tych szlaków, dlatego istotna zmiana ekspozycji na iptakopan jest mało prawdopodobna. Iptakopan nie działa ośrodkowo ani nie jest hepatotoksyczny w stopniu, który sumowałby się z działaniem alkoholu.

Metabolizm i transportery

  • Iptakopan: inhibitor CYP2C8[2], induktor CYP3A4[2], substrat BCRP[2], substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat OATP1B1[2], substrat OATP1B3[2], substrat P-gp[2], drugorzędny szlak substrat UGT1A1[2]

Monitorować

  • regularność przyjmowania dawek u osób nadużywających alkoholu
  • objawy zakażenia u osób przewlekle nadużywających alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko zakażeń, w tym pneumokokowych, co nakłada się na zwiększoną podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi podczas leczenia iptakopanem. Sprzyja też pomijaniu dawek. Zalecane jest ograniczenie alkoholu, przypomnienie o regularnym przyjmowaniu leku i o aktualności szczepień.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 422

Połączenie przeciwwskazaneDeferazyroks+ CydofowirNie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks.Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.

Oba leki mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Takiego połączenia się nie stosuje. Uszkodzenie nerek może sprawić, że nie będziesz mógł dalej przyjmować żadnego z tych leków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej lub znacznie więcej oddawanego moczu
  • pienisty mocz
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • nietypowe zmęczenie i osłabienie
  • nudności i brak apetytu
  • skurcze lub osłabienie mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks. Cydofowiru nie podaje się jednocześnie z lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Jeśli leczenie przeciw wirusowi cytomegalii jest konieczne, wybierz lek przeciwwirusowy bez istotnego działania nefrotoksycznego albo, w porozumieniu z hematologiem, wstrzymaj deferazyroks lub zamień go na chelator bez działania nefrotoksycznego. Jednoczesne stosowanie dwóch chelatorów żelaza jest przeciwwskazane, dlatego zamiana musi być pełna, a nie dołączenie drugiego leku[2]. Przed rozpoczęciem cydofowiru po odstawieniu deferazyroksu oceń czynność nerek.

Skutek kliniczny

Grozi ostre uszkodzenie nerek, w tym zaburzenia czynności kanalików proksymalnych o obrazie zespołu Fanconiego, z białkomoczem, cukromoczem i wzrostem stężenia kreatyniny. Uszkodzenie nerek może być ciężkie i nie zawsze w pełni odwracalne.

Mechanizm

Oba leki działają toksycznie na nerki, przede wszystkim na kanaliki proksymalne, więc ich działanie uszkadzające nerki się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Cydofowir jest wydalany przez nerki i jest przeciwwskazany w niewydolności nerek[1]. Deferazyroks jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane jednym lekiem może więc uniemożliwić dalsze stosowanie drugiego.

Metabolizm i transportery

  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat UGT1A1[3]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy i klirens kreatyniny
  • białkomocz
  • cukromocz przy prawidłowej glikemii
  • stężenie fosforanów i potasu w surowicy
  • stężenie ferrytyny przy zmianie leczenia chelatującego

Bezpieczniejsze alternatywy

gancyklowirwalgancyklowirmarybawirdeferypron

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60 ml/minpacjentinterakcja nie dotyczyPrzy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min deferazyroks jest przeciwwskazany niezależnie od cydofowiru, a cydofowir jest przeciwwskazany w niewydolności nerek. W tej sytuacji żaden z leków nie powinien być stosowany.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ DeferazyroksNie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego deferazyroksem – wybierz miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania nefro- i ototoksycznego.Nie używaj aerozolu z neomycyną, jeśli przyjmujesz deferazyroks – zapytaj farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj aerozolu z neomycyną, jeśli przyjmujesz deferazyroks – zapytaj farmaceutę o inny lek na skórę.

Neomycyna to antybiotyk, który po wchłonięciu może szkodzić nerkom i słuchowi. Deferazyroks, lek usuwający nadmiar żelaza, także może obciążać nerki i słuch. Razem te leki mogą nasilać to szkodliwe działanie, dlatego nie łączy się ich nawet wtedy, gdy neomycyna jest w postaci aerozolu na skórę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szumy lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • pienisty mocz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego deferazyroksem – wybierz miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania nefro- i ototoksycznego. Neomycyny nie łączy się z lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi[1][2]. Jeśli lekarz mimo to uzna krótkie użycie neomycyny na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry za konieczne, ogranicz czas leczenia do minimum i kontroluj czynność nerek oraz słuch.

Skutek kliniczny

Możliwe sumowanie się działania uszkadzającego nerki i słuch – wzrost kreatyniny, spadek eGFR, białkomocz, szumy uszne, niedosłuch. Deferazyroksu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min[3], więc pogorszenie czynności nerek może wymusić przerwanie leczenia chelatującego.

Mechanizm

Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a deferazyroks również może uszkadzać nerki (wzrost kreatyniny, uszkodzenie kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek) i narząd słuchu. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi lub nefrotoksycznymi[1][2]. Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność[1]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie neomycyny jest małe, ale rośnie przy uszkodzonej skórze, dużej powierzchni aplikacji i długim leczeniu, a pogorszenie czynności nerek przez deferazyroks może sprzyjać kumulacji wchłoniętego aminoglikozydu.

Metabolizm i transportery

  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], wrażliwy substrat UGT1A1[4]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR (klirens kreatyniny)
  • białkomocz w badaniu moczu
  • słuch (szumy uszne, niedosłuch)

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocynakwas fusydowysulfadiazyna srebra

Kiedy ocena się zmienia

Na skórę – mała, nieuszkodzona powierzchnia, krótkodroga podania · neomycynaryzyko malejePrzy krótkim stosowaniu na niewielką, nieuszkodzoną skórę wchłanianie neomycyny jest małe, ale połączenie pozostaje przeciwwskazane z uwagi na nefro- i ototoksyczność obu leków.
Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycynaryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
Klirens kreatyniny <60 ml/mineGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyDeferazyroksu nie stosuje się u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 60 ml/min, a upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji wchłoniętej neomycyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks, deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Leki obniżające odporność, takie jak mykofenolan mofetylu, leflunomid czy tofacytynib, oraz leki usuwające nadmiar żelaza, takie jak deferypron czy deferazyroks, mogą razem silniej osłabić obronę organizmu przed zakażeniami. Deferypron może obniżyć liczbę białych krwinek, a w połączeniu z lekiem obniżającym odporność nawet zwykła infekcja może przebiec ciężko. Deferazyroks razem z leflunomidem lub teriflunomidem może dodatkowo obciążać wątrobę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia lub afty w jamie ustnej
  • nawracające lub nietypowo długie infekcje
  • duże osłabienie i złe samopoczucie
  • zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia[1]. Połączenia deferypronu z mykofenolanem mofetylu, kwasem mykofenolowym, leflunomidem, teriflunomidem, tofacytynibem lub belataceptem najlepiej unikać, a jeśli jest konieczne, bezwzględnie przestrzegać cotygodniowej kontroli bezwzględnej liczby neutrofilów wymaganej w ChPL deferypronu. Deferypron należy wstrzymać przy neutropenii lub objawach zakażenia do czasu wyjaśnienia przyczyny. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem trzeba dodatkowo częściej oznaczać aminotransferazy i bilirubinę oraz rozważyć zamianę chelatora. Leki biologiczne z grupy, takie jak natalizumab, inebilizumab czy rawulizumab, nie są mielotoksyczne, ale nasilają ryzyko zakażeń, dlatego zasada czujności wobec infekcji obowiązuje także przy nich.

Skutek kliniczny

Możliwe jest pogłębienie neutropenii aż do agranulocytozy oraz ciężkie, także oportunistyczne zakażenia, które u pacjenta immunosupresyjnego mogą przebiegać skąpoobjawowo i szybko się uogólniać. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem dochodzi ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a deferazyroks cytopenie oraz uszkodzenie wątroby i nerek[1]. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność, a część z nich działa dodatkowo mielotoksycznie (mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid, teriflunomid, tofacytynib) albo hepatotoksycznie (leflunomid, teriflunomid). W efekcie spada liczba granulocytów lub limfocytów i rośnie ryzyko ciężkiego zakażenia, a przy leflunomidzie i teriflunomidzie z deferazyroksem także ryzyko uszkodzenia wątroby. Interakcja nie dotyczy w tym samym stopniu wszystkich leków obu grup. Najsilniej wyrażona jest dla deferypronu w połączeniu z lekami mielotoksycznymi, a nie dotyczy deferoksaminy i apremilastu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofilów
  • objawy zakażenia, w tym gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
  • aminotransferazy i bilirubina przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem
  • stężenie kreatyniny przy stosowaniu deferazyroksu
  • liczba limfocytów przy fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie i tofacytynibie

Kiedy ocena się zmienia

Leflunomid lub teriflunomid odstawiony bez procedury przyspieszonej eliminacji przed włączeniem chelatora żelazakolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieLeflunomid i teriflunomid pozostają w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu z powodu krążenia jelitowo-wątrobowego. Przed włączeniem deferypronu lub deferazyroksu u pacjenta niedawno leczonego tymi lekami należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji i prowadzić monitorowanie jak przy jednoczesnym stosowaniu.
Obniżony eGFReGFR · pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na deferazyroks i jego nefrotoksyczność oraz utrudnia eliminację części leków immunosupresyjnych, co nasila ryzyko działań niepożądanych połączenia. Wymaga to częstszej kontroli kreatyniny i morfologii oraz ostrożnego dawkowania zgodnie z ChPL.

Źródła

  1. Piga A, Roggero S, Salussolia I, Massano D, Serra M, Longo F. Deferiprone. Ann N Y Acad Sci. 2010;1202:75-8. doi: 10.1111/j.1749-6632.2010.05586.x. PMID: 20712776.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneŻelazo+ DeferazyroksNie stosuj preparatów żelaza u pacjenta leczonego deferazyroksem.Nie przyjmuj żadnych preparatów ani suplementów z żelazem, gdy leczysz się deferazyroksem, a jeśli lekarz lub ktoś inny je zaproponuje, powiedz, że przyjmujesz deferazyroks.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj żadnych preparatów ani suplementów z żelazem, gdy leczysz się deferazyroksem, a jeśli lekarz lub ktoś inny je zaproponuje, powiedz, że przyjmujesz deferazyroks.

Deferazyroks usuwa z organizmu nadmiar żelaza, a preparaty żelaza je dostarczają. Przyjmowanie ich razem sprawia, że leczenie przestaje działać, a nadmiar żelaza może dalej uszkadzać serce i wątrobę. Żelazo bywa też ukryte w witaminach i suplementach, dlatego zawsze czytaj skład.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilające się zmęczenie i osłabienie
  • kołatanie serca lub duszność
  • ból w prawym boku pod żebrami
  • ciemnienie skóry
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj preparatów żelaza u pacjenta leczonego deferazyroksem. Preparaty żelaza są przeciwwskazane w nadmiernych zasobach żelaza, w tym w hemosyderozie, oraz w talasemii[1]. Doustnych związków żelaza nie stosuje się u chorych z zespołami przeładowania żelazem ani u pacjentów otrzymujących wielokrotne przetoczenia krwi[2]. Związek żelaza wiążący fosforany jest przeciwwskazany w hemochromatozie i wszelkich innych zaburzeniach akumulacji żelaza[3]. Jeśli w trakcie chelatacji pojawi się podejrzenie niedoboru żelaza, decyzję o zmniejszeniu dawki lub przerwaniu deferazyroksu podejmuje lekarz prowadzący, a nie dołącza się suplementacji żelaza.

Skutek kliniczny

Dodatkowa podaż żelaza utrudnia zmniejszanie przeładowania żelazem i obniża skuteczność chelatacji. Utrzymujące się przeładowanie żelazem sprzyja uszkodzeniu narządów, w tym serca i wątroby.

Mechanizm

Deferazyroks to doustny lek chelatujący o wysokiej wybiórczości wobec żelaza(III), który wiąże je z dużym powinowactwem w stosunku 2:1 i sprzyja jego wydalaniu, głównie z kałem[4]. Podawanie żelaza działa przeciwnie do celu leczenia, bo uzupełnia zasoby, które chelatacja ma zmniejszać. Teoretycznie deferazyroks może też wiązać żelazo z preparatu w świetle przewodu pokarmowego, co zużywa część jego zdolności chelatującej.

Metabolizm i transportery

  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[6], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • stężenie ferrytyny w surowicy
  • przegląd leków bez recepty i suplementów pod kątem zawartości żelaza

Kiedy ocena się zmienia

Związek żelaza wiążący fosforany (tabletki do żucia)postać · żelazoinne zalecenieZwiązek żelaza stosowany jako lek wiążący fosforany pozostaje przeciwwskazany w hemochromatozie i wszelkich innych zaburzeniach akumulacji żelaza. Deferazyroks jest przeciwwskazany u pacjentów z klirensem kreatyniny <60 ml/min, więc u chorego dializowanego, który dostaje lek wiążący fosforany, problemem jest przede wszystkim samo stosowanie deferazyroksu i wybór chelatacji wymaga decyzji lekarza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferrum Lek 50 mg Fe3+/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferrum-lek-100112010/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Feraccru 30 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/feraccru-100366838/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Velphoro 500 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velphoro-100326520/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaApalutamid+ IptakopanUnikaj łączenia apalutamidu z iptakopanem, jeśli istnieje rozsądna alternatywa dla któregoś z leków.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie iptakopanem o rozpoczęciu apalutamidu i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie iptakopanem o rozpoczęciu apalutamidu i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.

Lek na raka prostaty może przyspieszać usuwanie z organizmu leku chroniącego krwinki lub nerki. Przez to lek chroniący może działać słabiej. U osób z chorobą rozpadu krwinek grozi to nawrotem choroby. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi albo rozważyć inny lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ciemny, brunatny mocz
  • nagłe zmęczenie lub osłabienie
  • duszność lub kołatanie serca
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • bóle brzucha lub trudności z przełykaniem
  • pienisty mocz lub obrzęki
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia apalutamidu z iptakopanem, jeśli istnieje rozsądna alternatywa dla któregoś z leków. Gdy połączenie jest konieczne, ściśle monitoruj skuteczność iptakopanu, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu apalutamidu, gdy narasta indukcja. Po odstawieniu apalutamidu indukcja stopniowo wygasa, dlatego kontrolę warto kontynuować także wtedy. Decyzję o terapii omów z hematologiem lub nefrologiem prowadzącym leczenie iptakopanem oraz z onkologiem.

Skutek kliniczny

Możliwe zmniejszenie stężenia iptakopanu i utrata kontroli nad aktywacją dopełniacza. U chorych z nocną napadową hemoglobinurią grozi to nawrotem lub przełomem hemolizy, a w chorobach nerek osłabieniem efektu przeciwbiałkomoczowego.

Mechanizm

Apalutamid może osłabiać działanie iptakopanu przez indukcję enzymów i transporterów. Apalutamid jest silnym induktorem enzymów i nośników i może zwiększać eliminację wielu leków[1]. Przez aktywację receptora PXR może także indukować UDP-glukuronozylotransferazy[1]. Iptakopan jest eliminowany z udziałem CYP2C8, UGT1A1 oraz transporterów P-gp, BCRP i OATP1B1/3, a silnych induktorów tych dróg z iptakopanem się nie łączy[2]. Słabe hamowanie CYP2C8 przez apalutamid nie ma tu znaczenia, bo apalutamid nie powoduje istotnych klinicznie zmian ekspozycji na substraty CYP2C8[1]. Apalutamid nie indukuje więc głównej drogi metabolizmu iptakopanu, a ryzyko wynika z indukcji UGT i transporterów, której nasilenia wobec iptakopanu nie zbadano. Odwrotny kierunek jest mało istotny. Iptakopan może hamować CYP2C8 i indukować CYP3A4[2], ale łagodne i umiarkowane inhibitory CYP2C8 ani induktory CYP3A4 nie zmieniają istotnie ekspozycji na apalutamid[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Apalutamid – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], iptakopan – substrat CYP2C8[4]
  • Apalutamid – słaby induktor BCRP[3], iptakopan – substrat BCRP[4]
  • Apalutamid – słaby induktor OATP1B1[3], iptakopan – substrat OATP1B1[4]
  • Apalutamid – słaby induktor P-gp[3], iptakopan – substrat P-gp[4]
  • Iptakopan – inhibitor CYP2C8[4], apalutamid – substrat CYP2C8[3]
  • Iptakopan – induktor CYP3A4[4], apalutamid – substrat CYP3A4[3]
  • Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[5], słaby induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], słaby induktor OATP1B1[3], słaby induktor P-gp[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Iptakopan: inhibitor CYP2C8[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4], substrat P-gp[4], drugorzędny szlak substrat UGT1A1[4]

Monitorować

  • LDH
  • hemoglobina i liczba retikulocytów
  • bilirubina pośrednia
  • objawy hemolizy (ciemny mocz, zmęczenie, duszność)
  • białkomocz w chorobach nerek

Bezpieczniejsze alternatywy

darolutamid

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie apalutamidu u pacjenta stabilnie leczonego iptakopanemkolejność włączenia · apalutamidinne zalecenieIndukcja narasta stopniowo przez kilka tygodni od włączenia apalutamidu, dlatego w tym okresie kontroluj LDH i parametry hemolizy częściej.
Odstawienie apalutamiduczas leczenia · apalutamidinne zaleceniePo odstawieniu apalutamidu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na iptakopan wraca do wyjściowej, więc kontynuuj obserwację przez kilka tygodni.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ DeferazyroksPołączenie można stosować, ale należy obserwować skuteczność buprenorfiny po włączeniu deferazyroksu i w razie potrzeby dostosować jej dawkę.Możesz brać oba leki, ale jeśli buprenorfina zacznie działać słabiej albo po odstawieniu leku na żelazo poczujesz się bardzo senny, powiedz o tym lekarzowi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Możesz brać oba leki, ale jeśli buprenorfina zacznie działać słabiej albo po odstawieniu leku na żelazo poczujesz się bardzo senny, powiedz o tym lekarzowi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.

Lek na żelazo może z czasem osłabiać działanie buprenorfiny. Ból może wtedy słabiej ustępować, a przy leczeniu uzależnienia mogą pojawić się objawy odstawienia. Gdy przestaniesz brać lek na żelazo, buprenorfina może z kolei działać mocniej niż wcześniej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie bólu mimo przyjmowania buprenorfiny
  • niepokój, ziewanie, łzawienie, katar, biegunka lub bóle mięśni
  • silna senność lub płytki, wolny oddech po odstawieniu leku na żelazo
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale należy obserwować skuteczność buprenorfiny po włączeniu deferazyroksu i w razie potrzeby dostosować jej dawkę. Ostrożność obowiązuje przy łączeniu deferazyroksu z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 ze względu na możliwe zmniejszenie ich skuteczności[1]. Po odstawieniu deferazyroksu przy niezmienionej dawce buprenorfiny należy obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Nie zmienia się leczenia substytucyjnego wyłącznie z powodu tej interakcji.

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie działania przeciwbólowego buprenorfiny, a w leczeniu substytucyjnym – objawy odstawienia opioidu. Po odstawieniu deferazyroksu stężenie buprenorfiny może wrócić do wyższego poziomu i nasilić sedację.

Mechanizm

Deferazyroks słabo indukuje CYP3A4 – w badaniu u zdrowych ochotników zmniejszył ekspozycję na midazolam o 17%, a w warunkach klinicznych efekt może być silniejszy[1]. Buprenorfina jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego jej stężenie może się zmniejszyć. Buprenorfiny nie zaleca się łączyć z lekami zmieniającymi aktywność CYP3A4, ponieważ znaczenie kliniczne takiej indukcji lub hamowania nie zostało wyjaśnione[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deferazyroks – słaby induktor CYP3A4[3], buprenorfina – substrat CYP3A4[4]
  • Buprenorfina: substrat CYP3A4[4]
  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat UGT1A1[3]

Monitorować

  • skuteczność przeciwbólowa buprenorfiny
  • objawy odstawienia opioidu (niepokój, ziewanie, łzawienie, biegunka, bóle mięśni)
  • nadmierna senność i spowolnienie oddechu po odstawieniu deferazyroksu

Bezpieczniejsze alternatywy

morfinahydromorfontapentadol

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie deferazyroksu przy stałej dawce buprenorfinykolejność włączenia · deferazyroksinne zaleceniePo odstawieniu deferazyroksu indukcja stopniowo ustępuje i stężenie buprenorfiny może wzrosnąć, jeśli wcześniej zwiększono jej dawkę. Należy obserwować pacjenta pod kątem sedacji i depresji oddechowej oraz rozważyć powrót do wcześniejszej dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDeferazyroks+ HydroksychlorochinaJeśli to możliwe, unikaj łączenia hydroksychlorochiny z deferazyroksem.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że bierzesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania oczu, słuchu i krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że bierzesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania oczu, słuchu i krwi.

Oba leki mogą w rzadkich przypadkach szkodzić oczom, słuchowi i obniżać liczbę krwinek. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko się sumuje. Lekarz może zdecydować, że połączenie jest potrzebne, ale wtedy konieczne są regularne badania wzroku, słuchu i krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyraźne lub zamglone widzenie, mroczki, trudność z czytaniem, zaburzenia widzenia barw
  • szumy uszne lub pogorszenie słuchu
  • gorączka, ból gardła, częste infekcje
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nietypowe zmęczenie i bladość
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jeśli to możliwe, unikaj łączenia hydroksychlorochiny z deferazyroksem[1]. Gdy połączenie jest konieczne, wykonaj badanie okulistyczne (ostrość wzroku, pole widzenia, dno oka, najlepiej z OCT) przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego i powtarzaj je regularnie, a także kontroluj morfologię krwi z rozmazem i słuch. Kontroluj czynność nerek – deferazyroksu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny <60 ml/min[2], a pogorszenie czynności nerek sprzyja kumulacji hydroksychlorochiny. Przy pojawieniu się zaburzeń widzenia, słuchu lub cytopenii rozważ odstawienie jednego z leków.

Skutek kliniczny

Większe ryzyko uszkodzenia narządu wzroku (retinopatia, makulopatia, zaburzenia soczewki i nerwu wzrokowego), zaburzeń słuchu oraz cytopenii z ryzykiem zakażeń i krwawień. Interakcja nie została potwierdzona w badaniach klinicznych, ryzyko wynika z nakładania się profili toksyczności.

Mechanizm

Główny mechanizm to sumowanie działań niepożądanych na narząd wzroku i układ krwiotwórczy. Hydroksychlorochiny nie należy, jeśli to możliwe, łączyć z lekami o potencjalnym działaniu toksycznym na narząd wzroku lub hemotoksycznym ze względu na działanie addytywne[1]. Deferazyroks może powodować zmętnienie soczewki, zmiany siatkówki i zapalenie nerwu wzrokowego oraz cytopenie, w tym neutropenię, agranulocytozę i małopłytkowość. Oba leki mogą też uszkadzać słuch. Dodatkowo deferazyroks jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C8[2], a hydroksychlorochina jest metabolizowana m.in. przez CYP2C8, bez większego udziału pojedynczego CYP[1], więc możliwe jest umiarkowane zwiększenie jej ekspozycji o nieustalonej wielkości.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deferazyroks – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], hydroksychlorochina – substrat CYP2C8[4]
  • Deferazyroks – słaby induktor CYP3A4[5], hydroksychlorochina – substrat CYP3A4[4]
  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat UGT1A1[5]
  • Hydroksychlorochina: słaby inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • badanie okulistyczne przed leczeniem i okresowo (ostrość wzroku, pole widzenia, dno oka, OCT)
  • morfologia krwi z rozmazem
  • badanie słuchu (audiometria) przed leczeniem i okresowo
  • kreatynina i klirens kreatyniny
  • objawy zakażenia i skazy krwotocznej

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 59pacjentinterakcja nie dotyczyDeferazyroksu nie stosuje się u pacjentów z klirensem kreatyniny <60 ml/min, więc połączenie nie powinno w tej sytuacji wystąpić. Pogorszenie czynności nerek sprzyja też kumulacji hydroksychlorochiny i zwiększa ryzyko jej toksyczności.
Leczenie wieloletnieczas leczenia · hydroksychlorochinaryzyko rośnieRyzyko retinopatii po hydroksychlorochinie rośnie z czasem trwania leczenia i dawką skumulowaną, dlatego u pacjentów leczonych długo dołączenie deferazyroksu wymaga szczególnie starannej kontroli okulistycznej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDeferazyroks+ TolebrutynibNależy unikać łączenia tolebrutynibu z deferazyroksem jako umiarkowanym inhibitorem CYP2C8 Jeśli chelatacja żelaza jest konieczna, rozważ z lekarzem prowadzącym lek chelatujący bez wpływu na CYP2C8 – deferazyroksu nie łączy się z innymi chelatorami, więc chodzi o zamianę, nie o dodanie Gdy połączenia nie da się uniknąć, ściśle monitoruj parametry wątrobowe i stan kliniczny pacjenta.Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania wątroby.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania wątroby.

Lek na nadmiar żelaza może spowolnić rozkład leku na stwardnienie rozsiane w organizmie. Wtedy jego ilość we krwi może wzrosnąć, a to zwiększa ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony wątroby. Oba leki mogą też same obciążać wątrobę. Lekarz zwykle stara się unikać przyjmowania ich razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • jasny stolec
  • ból w prawym górnym brzuchu
  • nudności lub wymioty bez wyraźnej przyczyny
  • nietypowe zmęczenie lub brak apetytu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia tolebrutynibu z deferazyroksem jako umiarkowanym inhibitorem CYP2C8[1] Jeśli chelatacja żelaza jest konieczna, rozważ z lekarzem prowadzącym lek chelatujący bez wpływu na CYP2C8 – deferazyroksu nie łączy się z innymi chelatorami, więc chodzi o zamianę, nie o dodanie[2] Gdy połączenia nie da się uniknąć, ściśle monitoruj parametry wątrobowe i stan kliniczny pacjenta.

Skutek kliniczny

Można się spodziewać wzrostu stężenia tolebrutynibu i spadku stężenia jego aktywnego metabolitu, co może zwiększać ryzyko działań niepożądanych tolebrutynibu, przede wszystkim uszkodzenia wątroby. Znaczenie kliniczne tej zmiany ekspozycji nie zostało potwierdzone[1] Oba leki mogą obciążać wątrobę, dlatego ryzyko hepatotoksyczności może się dodatkowo sumować.

Mechanizm

Deferazyroks hamuje CYP2C8 w stopniu umiarkowanym, a tolebrutynib jest metabolizowany głównie przez CYP2C8 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4. Aktywny metabolit M2 powstaje z tolebrutynibu wyłącznie z udziałem CYP2C8[1] Deferazyroks podany z repaglinidem, substratem CYP2C8, zwiększył jego AUC 2,3-krotnie, a interakcji z innymi substratami CYP2C8 nie można wykluczyć[2] Silny inhibitor CYP2C8 gemfibrozyl zwiększył AUC tolebrutynibu 8,4-krotnie i zmniejszył AUC metabolitu M2 25-krotnie, więc umiarkowany inhibitor może przesunąć ekspozycję w tym samym kierunku, choć w mniejszym stopniu[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deferazyroks – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], tolebrutynib – wrażliwy substrat CYP2C8[4]
  • Deferazyroks – słaby induktor CYP3A4[5], tolebrutynib – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Tolebrutynib – inhibitor BCRP[4], deferazyroks – substrat BCRP[5]
  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat UGT1A1[5]
  • Tolebrutynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • aktywność AlAT i AspAT
  • stężenie bilirubiny całkowitej
  • aktywność fosfatazy zasadowej
  • objawy uszkodzenia wątroby
  • morfologia krwi

Bezpieczniejsze alternatywy

deferoksamina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cenrifki 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cenrifki-100541919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cenrifki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cenrifki-100541919/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.