Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Deferazyroks / Deferazyroks i testosteron

Deferazyroks i testosteron

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Leki można stosować razem bez zmiany dawek i schematu.

Nie musisz nic zmieniać – stosuj oba leki tak jak dotąd.

Interakcja nieistotna klinicznieDeferazyroks+ TestosteronLeki można stosować razem bez zmiany dawek i schematu.Nie musisz nic zmieniać – stosuj oba leki tak jak dotąd.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie musisz nic zmieniać – stosuj oba leki tak jak dotąd.

Testosteron i deferazyroks możesz stosować razem. Te leki nie wpływają na siebie w sposób, który miałby znaczenie dla twojego zdrowia. Przyjmuj je tak, jak zalecił lekarz, i wykonuj zwykłe badania kontrolne.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Leki można stosować razem bez zmiany dawek i schematu. Dawkę testosteronu dobiera się jak zwykle na podstawie objawów klinicznych i stężenia testosteronu w surowicy.

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków. Teoretycznie możliwe jest jedynie niewielkie zmniejszenie stężenia testosteronu, które i tak zostanie wychwycone podczas rutynowej kontroli terapii androgenowej.

Mechanizm

Klinicznie istotnego mechanizmu interakcji nie ma, a jedyny teoretyczny dotyczy słabej indukcji CYP3A4 przez deferazyroks. Deferazyroks zmniejszał ekspozycję na midazolam, substrat CYP3A4, o 17% u zdrowych ochotników[1]. Testosteron jest tylko częściowo metabolizowany przez CYP3A4, a jego główne drogi przemian to 5α-reduktaza i aromataza, dlatego tak słaba indukcja nie powinna istotnie zmieniać jego stężenia. Deferazyroks hamuje także CYP2C8 i CYP1A2[1], które nie odgrywają istotnej roli w metabolizmie testosteronu.

Metabolizm i transportery

  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[2], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby induktor CYP3A4[2], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat UGT1A1[2]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaDeferazyroksa alkoholZalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia tym lekiem, a wszelkie wątpliwości omów z lekarzem lub farmaceutą.

Ten lek może obciążać wątrobę, nerki i żołądek, a alkohol działa podobnie. Razem mogą zwiększać ryzyko dolegliwości żołądkowych i uszkodzenia wątroby. Dokładnych badań na ten temat nie ma, dlatego ostrożność jest zalecana.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból w nadbrzuszu lub silne nudności
  • wymioty z krwią lub wyglądające jak fusy z kawy
  • czarne, smoliste stolce
  • żółte zabarwienie skóry lub oczu
  • ciemny mocz
  • nietypowe zmęczenie lub osłabienie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj unikanie alkoholu w czasie leczenia deferazyroksem, a przynajmniej ścisłe ograniczenie. Jeśli pacjent pije, ustal ilość i regularność oraz sprawdź inne leki drażniące żołądek lub zwiększające ryzyko krwawienia (NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany, leki przeciwzakrzepowe), bo wtedy ryzyko rośnie. Przy objawach z przewodu pokarmowego lub wątroby skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie podrażnienia i owrzodzeń przewodu pokarmowego, w tym krwawienia, oraz dodatkowe obciążenie wątroby. U chorych z przeładowaniem żelazem wątroba bywa już uszkodzona (np. przez żelazo lub wirusowe zapalenie wątroby), więc margines bezpieczeństwa jest mniejszy. Pojedyncza niewielka ilość alkoholu najpewniej nie wywoła poważnych skutków, ale danych na ten temat brak.

Mechanizm

Nie ma badań nad bezpośrednim połączeniem deferazyroksu z alkoholem, a ChPL o alkoholu nie wspomina. Ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych. Deferazyroks może uszkadzać wątrobę i nerki oraz drażnić przewód pokarmowy, a alkohol jest hepatotoksyczny i uszkadza błonę śluzową żołądka. ChPL ostrzega, że jednoczesne podawanie deferazyroksu z substancjami sprzyjającymi owrzodzeniom (np. NLPZ, kortykosteroidy, doustne bisfosfoniany) może zwiększać ryzyko toksycznego działania na przewód pokarmowy[1]. Alkohol działa drażniąco na przewód pokarmowy podobnie, więc ostrożne jest przyjęcie analogicznego ryzyka. To wniosek z mechanizmu, a nie z badania.

Metabolizm i transportery

  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[2], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby induktor CYP3A4[2], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat UGT1A1[2]

Monitorować

  • objawy z przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty)
  • oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, wymioty z krwią)
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina zgodnie z harmonogramem monitorowania deferazyroksu
  • kreatynina i klirens kreatyniny
  • ferrytyna w surowicy

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picieilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko dodatkowego obciążenia wątroby i przewodu pokarmowego. Należy mocniej podkreślić zalecenie abstynencji i rozważyć częstsze kontrole wątroby.
Choroba wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjentinne zalecenieU pacjentów z chorobą wątroby (np. wirusowe zapalenie wątroby, marskość, wątroba uszkodzona przez żelazo) alkohol należy wykluczyć. Margines bezpieczeństwa jest tu mniejszy.
Jednoczesne NLPZ, kortykosteroidy, bisfosfoniany doustne lub leki przeciwzakrzepowedawka · pacjentryzyko rośnieJednoczesne stosowanie leków sprzyjających owrzodzeniom lub krwawieniom zwiększa ryzyko toksyczności żołądkowo-jelitowej, a alkohol dodatkowo je nasila. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na objawy krwawienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Testosteron a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 222

Połączenie przeciwwskazaneDeferazyroks+ CydofowirNie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks.Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz deferazyroks, a lekarz chce podać ci cydofowir, powiedz mu o tym przed podaniem leku i nie przerywaj deferazyroksu na własną rękę.

Oba leki mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Takiego połączenia się nie stosuje. Uszkodzenie nerek może sprawić, że nie będziesz mógł dalej przyjmować żadnego z tych leków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej lub znacznie więcej oddawanego moczu
  • pienisty mocz
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • nietypowe zmęczenie i osłabienie
  • nudności i brak apetytu
  • skurcze lub osłabienie mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj cydofowiru u pacjenta przyjmującego deferazyroks. Cydofowiru nie podaje się jednocześnie z lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Jeśli leczenie przeciw wirusowi cytomegalii jest konieczne, wybierz lek przeciwwirusowy bez istotnego działania nefrotoksycznego albo, w porozumieniu z hematologiem, wstrzymaj deferazyroks lub zamień go na chelator bez działania nefrotoksycznego. Jednoczesne stosowanie dwóch chelatorów żelaza jest przeciwwskazane, dlatego zamiana musi być pełna, a nie dołączenie drugiego leku[2]. Przed rozpoczęciem cydofowiru po odstawieniu deferazyroksu oceń czynność nerek.

Skutek kliniczny

Grozi ostre uszkodzenie nerek, w tym zaburzenia czynności kanalików proksymalnych o obrazie zespołu Fanconiego, z białkomoczem, cukromoczem i wzrostem stężenia kreatyniny. Uszkodzenie nerek może być ciężkie i nie zawsze w pełni odwracalne.

Mechanizm

Oba leki działają toksycznie na nerki, przede wszystkim na kanaliki proksymalne, więc ich działanie uszkadzające nerki się sumuje. Cydofowiru nie łączy się z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Cydofowir jest wydalany przez nerki i jest przeciwwskazany w niewydolności nerek[1]. Deferazyroks jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane jednym lekiem może więc uniemożliwić dalsze stosowanie drugiego.

Metabolizm i transportery

  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat UGT1A1[3]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny w surowicy i klirens kreatyniny
  • białkomocz
  • cukromocz przy prawidłowej glikemii
  • stężenie fosforanów i potasu w surowicy
  • stężenie ferrytyny przy zmianie leczenia chelatującego

Bezpieczniejsze alternatywy

gancyklowirwalgancyklowirmarybawirdeferypron

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60 ml/minpacjentinterakcja nie dotyczyPrzy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min deferazyroks jest przeciwwskazany niezależnie od cydofowiru, a cydofowir jest przeciwwskazany w niewydolności nerek. W tej sytuacji żaden z leków nie powinien być stosowany.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ DeferazyroksNie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego deferazyroksem – wybierz miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania nefro- i ototoksycznego.Nie używaj aerozolu z neomycyną, jeśli przyjmujesz deferazyroks – zapytaj farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj aerozolu z neomycyną, jeśli przyjmujesz deferazyroks – zapytaj farmaceutę o inny lek na skórę.

Neomycyna to antybiotyk, który po wchłonięciu może szkodzić nerkom i słuchowi. Deferazyroks, lek usuwający nadmiar żelaza, także może obciążać nerki i słuch. Razem te leki mogą nasilać to szkodliwe działanie, dlatego nie łączy się ich nawet wtedy, gdy neomycyna jest w postaci aerozolu na skórę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szumy lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • pienisty mocz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego deferazyroksem – wybierz miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania nefro- i ototoksycznego. Neomycyny nie łączy się z lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi[1][2]. Jeśli lekarz mimo to uzna krótkie użycie neomycyny na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry za konieczne, ogranicz czas leczenia do minimum i kontroluj czynność nerek oraz słuch.

Skutek kliniczny

Możliwe sumowanie się działania uszkadzającego nerki i słuch – wzrost kreatyniny, spadek eGFR, białkomocz, szumy uszne, niedosłuch. Deferazyroksu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny poniżej 60 ml/min[3], więc pogorszenie czynności nerek może wymusić przerwanie leczenia chelatującego.

Mechanizm

Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a deferazyroks również może uszkadzać nerki (wzrost kreatyniny, uszkodzenie kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek) i narząd słuchu. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi lub nefrotoksycznymi[1][2]. Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność[1]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie neomycyny jest małe, ale rośnie przy uszkodzonej skórze, dużej powierzchni aplikacji i długim leczeniu, a pogorszenie czynności nerek przez deferazyroks może sprzyjać kumulacji wchłoniętego aminoglikozydu.

Metabolizm i transportery

  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], wrażliwy substrat UGT1A1[4]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR (klirens kreatyniny)
  • białkomocz w badaniu moczu
  • słuch (szumy uszne, niedosłuch)

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocynakwas fusydowysulfadiazyna srebra

Kiedy ocena się zmienia

Na skórę – mała, nieuszkodzona powierzchnia, krótkodroga podania · neomycynaryzyko malejePrzy krótkim stosowaniu na niewielką, nieuszkodzoną skórę wchłanianie neomycyny jest małe, ale połączenie pozostaje przeciwwskazane z uwagi na nefro- i ototoksyczność obu leków.
Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycynaryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
Klirens kreatyniny <60 ml/mineGFR · pacjentinterakcja nie dotyczyDeferazyroksu nie stosuje się u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 60 ml/min, a upośledzona czynność nerek sprzyja kumulacji wchłoniętej neomycyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Chelatory żelaza (np. deferazyroks, deferypron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem usuwającym żelazo, regularnie rób zlecone badania krwi i przy gorączce, bólu gardła lub aftach w ustach natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Leki obniżające odporność, takie jak mykofenolan mofetylu, leflunomid czy tofacytynib, oraz leki usuwające nadmiar żelaza, takie jak deferypron czy deferazyroks, mogą razem silniej osłabić obronę organizmu przed zakażeniami. Deferypron może obniżyć liczbę białych krwinek, a w połączeniu z lekiem obniżającym odporność nawet zwykła infekcja może przebiec ciężko. Deferazyroks razem z leflunomidem lub teriflunomidem może dodatkowo obciążać wątrobę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia lub afty w jamie ustnej
  • nawracające lub nietypowo długie infekcje
  • duże osłabienie i złe samopoczucie
  • zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i chelatora żelaza należy regularnie kontrolować morfologię krwi z rozmazem i aktywnie wypytywać pacjenta o objawy zakażenia[1]. Połączenia deferypronu z mykofenolanem mofetylu, kwasem mykofenolowym, leflunomidem, teriflunomidem, tofacytynibem lub belataceptem najlepiej unikać, a jeśli jest konieczne, bezwzględnie przestrzegać cotygodniowej kontroli bezwzględnej liczby neutrofilów wymaganej w ChPL deferypronu. Deferypron należy wstrzymać przy neutropenii lub objawach zakażenia do czasu wyjaśnienia przyczyny. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem trzeba dodatkowo częściej oznaczać aminotransferazy i bilirubinę oraz rozważyć zamianę chelatora. Leki biologiczne z grupy, takie jak natalizumab, inebilizumab czy rawulizumab, nie są mielotoksyczne, ale nasilają ryzyko zakażeń, dlatego zasada czujności wobec infekcji obowiązuje także przy nich.

Skutek kliniczny

Możliwe jest pogłębienie neutropenii aż do agranulocytozy oraz ciężkie, także oportunistyczne zakażenia, które u pacjenta immunosupresyjnego mogą przebiegać skąpoobjawowo i szybko się uogólniać. Przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem dochodzi ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań niepożądanych. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a deferazyroks cytopenie oraz uszkodzenie wątroby i nerek[1]. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność, a część z nich działa dodatkowo mielotoksycznie (mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid, teriflunomid, tofacytynib) albo hepatotoksycznie (leflunomid, teriflunomid). W efekcie spada liczba granulocytów lub limfocytów i rośnie ryzyko ciężkiego zakażenia, a przy leflunomidzie i teriflunomidzie z deferazyroksem także ryzyko uszkodzenia wątroby. Interakcja nie dotyczy w tym samym stopniu wszystkich leków obu grup. Najsilniej wyrażona jest dla deferypronu w połączeniu z lekami mielotoksycznymi, a nie dotyczy deferoksaminy i apremilastu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba neutrofilów
  • objawy zakażenia, w tym gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
  • aminotransferazy i bilirubina przy leflunomidzie lub teriflunomidzie z deferazyroksem
  • stężenie kreatyniny przy stosowaniu deferazyroksu
  • liczba limfocytów przy fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie i tofacytynibie

Kiedy ocena się zmienia

Leflunomid lub teriflunomid odstawiony bez procedury przyspieszonej eliminacji przed włączeniem chelatora żelazakolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieLeflunomid i teriflunomid pozostają w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu z powodu krążenia jelitowo-wątrobowego. Przed włączeniem deferypronu lub deferazyroksu u pacjenta niedawno leczonego tymi lekami należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji i prowadzić monitorowanie jak przy jednoczesnym stosowaniu.
Obniżony eGFReGFR · pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na deferazyroks i jego nefrotoksyczność oraz utrudnia eliminację części leków immunosupresyjnych, co nasila ryzyko działań niepożądanych połączenia. Wymaga to częstszej kontroli kreatyniny i morfologii oraz ostrożnego dawkowania zgodnie z ChPL.

Źródła

  1. Piga A, Roggero S, Salussolia I, Massano D, Serra M, Longo F. Deferiprone. Ann N Y Acad Sci. 2010;1202:75-8. doi: 10.1111/j.1749-6632.2010.05586.x. PMID: 20712776.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ EnzalutamidNie łącz testosteronu z enzalutamidem.Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.

Enzalutamid leczy raka prostaty, blokując działanie męskiego hormonu – testosteronu. Przyjmowanie testosteronu w tym samym czasie działa odwrotnie i może sprawić, że leczenie przestanie działać, a choroba zacznie postępować. Dlatego mężczyźni z rakiem prostaty nie stosują testosteronu w żadnej postaci – ani w zastrzykach, ani w żelu. Spadek libido, zmęczenie czy uderzenia gorąca w czasie leczenia omów z onkologiem, bo da się je łagodzić w inny sposób.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy lub nasilający się ból kości
  • trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
  • wzrost PSA w badaniach kontrolnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łącz testosteronu z enzalutamidem. Testosteron jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego[1]. Jeśli pacjent leczony enzalutamidem otrzymał receptę na testosteron albo stosuje go samodzielnie, wstrzymaj wydanie i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Objawy niedoboru androgenów wywołane leczeniem (uderzenia gorąca, spadek libido, zmęczenie) leczy się bez testosteronu w porozumieniu z onkologiem.

Skutek kliniczny

Osłabienie lub utrata skuteczności leczenia przeciwnowotworowego z ryzykiem szybszej progresji raka gruczołu krokowego, wzrostu PSA i nasilenia objawów choroby, w tym przerzutów do kości.

Mechanizm

Enzalutamid blokuje receptor androgenowy i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego[2]. Testosteron jest naturalnym agonistą tego receptora i działa dokładnie przeciwnie. Z tego powodu testosteronu nie stosuje się u mężczyzn z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego[3]. U chorych leczonych enzalutamidem razem z deprywacją androgenową celem terapii jest utrzymanie kastracyjnego stężenia testosteronu[4]. Podanie testosteronu z zewnątrz znosi ten efekt i konkuruje z enzalutamidem o receptor.

Metabolizm i transportery

  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[5], słaby inhibitor P-gp[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[6], umiarkowany induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], induktor UGT1A1[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • PSA
  • stężenie testosteronu w surowicy u chorych na deprywacji androgenowej
  • objawy progresji choroby (bóle kostne, dolegliwości ze strony dróg moczowych)

Kiedy ocena się zmienia

Dawki suprafizjologiczne w ramach badania klinicznego (bipolarna terapia androgenowa)dawka · testosteroninne zalecenieTestosteron w dużych dawkach bywa stosowany w raku gruczołu krokowego opornym na kastrację wyłącznie w protokołach badań klinicznych, często w sekwencji z enzalutamidem. Poza takim protokołem połączenie pozostaje przeciwwskazane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xtandi 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xtandi-100302608/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ DeferazyroksPołączenie można stosować, ale należy obserwować skuteczność buprenorfiny po włączeniu deferazyroksu i w razie potrzeby dostosować jej dawkę.Możesz brać oba leki, ale jeśli buprenorfina zacznie działać słabiej albo po odstawieniu leku na żelazo poczujesz się bardzo senny, powiedz o tym lekarzowi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Możesz brać oba leki, ale jeśli buprenorfina zacznie działać słabiej albo po odstawieniu leku na żelazo poczujesz się bardzo senny, powiedz o tym lekarzowi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.

Lek na żelazo może z czasem osłabiać działanie buprenorfiny. Ból może wtedy słabiej ustępować, a przy leczeniu uzależnienia mogą pojawić się objawy odstawienia. Gdy przestaniesz brać lek na żelazo, buprenorfina może z kolei działać mocniej niż wcześniej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie bólu mimo przyjmowania buprenorfiny
  • niepokój, ziewanie, łzawienie, katar, biegunka lub bóle mięśni
  • silna senność lub płytki, wolny oddech po odstawieniu leku na żelazo
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale należy obserwować skuteczność buprenorfiny po włączeniu deferazyroksu i w razie potrzeby dostosować jej dawkę. Ostrożność obowiązuje przy łączeniu deferazyroksu z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4 ze względu na możliwe zmniejszenie ich skuteczności[1]. Po odstawieniu deferazyroksu przy niezmienionej dawce buprenorfiny należy obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Nie zmienia się leczenia substytucyjnego wyłącznie z powodu tej interakcji.

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie działania przeciwbólowego buprenorfiny, a w leczeniu substytucyjnym – objawy odstawienia opioidu. Po odstawieniu deferazyroksu stężenie buprenorfiny może wrócić do wyższego poziomu i nasilić sedację.

Mechanizm

Deferazyroks słabo indukuje CYP3A4 – w badaniu u zdrowych ochotników zmniejszył ekspozycję na midazolam o 17%, a w warunkach klinicznych efekt może być silniejszy[1]. Buprenorfina jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego jej stężenie może się zmniejszyć. Buprenorfiny nie zaleca się łączyć z lekami zmieniającymi aktywność CYP3A4, ponieważ znaczenie kliniczne takiej indukcji lub hamowania nie zostało wyjaśnione[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deferazyroks – słaby induktor CYP3A4[3], buprenorfina – substrat CYP3A4[4]
  • Buprenorfina: substrat CYP3A4[4]
  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat UGT1A1[3]

Monitorować

  • skuteczność przeciwbólowa buprenorfiny
  • objawy odstawienia opioidu (niepokój, ziewanie, łzawienie, biegunka, bóle mięśni)
  • nadmierna senność i spowolnienie oddechu po odstawieniu deferazyroksu

Bezpieczniejsze alternatywy

morfinahydromorfontapentadol

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie deferazyroksu przy stałej dawce buprenorfinykolejność włączenia · deferazyroksinne zaleceniePo odstawieniu deferazyroksu indukcja stopniowo ustępuje i stężenie buprenorfiny może wzrosnąć, jeśli wcześniej zwiększono jej dawkę. Należy obserwować pacjenta pod kątem sedacji i depresji oddechowej oraz rozważyć powrót do wcześniejszej dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDeferazyroks+ HydroksychlorochinaJeśli to możliwe, unikaj łączenia hydroksychlorochiny z deferazyroksem.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że bierzesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania oczu, słuchu i krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że bierzesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania oczu, słuchu i krwi.

Oba leki mogą w rzadkich przypadkach szkodzić oczom, słuchowi i obniżać liczbę krwinek. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko się sumuje. Lekarz może zdecydować, że połączenie jest potrzebne, ale wtedy konieczne są regularne badania wzroku, słuchu i krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyraźne lub zamglone widzenie, mroczki, trudność z czytaniem, zaburzenia widzenia barw
  • szumy uszne lub pogorszenie słuchu
  • gorączka, ból gardła, częste infekcje
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nietypowe zmęczenie i bladość
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jeśli to możliwe, unikaj łączenia hydroksychlorochiny z deferazyroksem[1]. Gdy połączenie jest konieczne, wykonaj badanie okulistyczne (ostrość wzroku, pole widzenia, dno oka, najlepiej z OCT) przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego i powtarzaj je regularnie, a także kontroluj morfologię krwi z rozmazem i słuch. Kontroluj czynność nerek – deferazyroksu nie stosuje się przy klirensie kreatyniny <60 ml/min[2], a pogorszenie czynności nerek sprzyja kumulacji hydroksychlorochiny. Przy pojawieniu się zaburzeń widzenia, słuchu lub cytopenii rozważ odstawienie jednego z leków.

Skutek kliniczny

Większe ryzyko uszkodzenia narządu wzroku (retinopatia, makulopatia, zaburzenia soczewki i nerwu wzrokowego), zaburzeń słuchu oraz cytopenii z ryzykiem zakażeń i krwawień. Interakcja nie została potwierdzona w badaniach klinicznych, ryzyko wynika z nakładania się profili toksyczności.

Mechanizm

Główny mechanizm to sumowanie działań niepożądanych na narząd wzroku i układ krwiotwórczy. Hydroksychlorochiny nie należy, jeśli to możliwe, łączyć z lekami o potencjalnym działaniu toksycznym na narząd wzroku lub hemotoksycznym ze względu na działanie addytywne[1]. Deferazyroks może powodować zmętnienie soczewki, zmiany siatkówki i zapalenie nerwu wzrokowego oraz cytopenie, w tym neutropenię, agranulocytozę i małopłytkowość. Oba leki mogą też uszkadzać słuch. Dodatkowo deferazyroks jest umiarkowanym inhibitorem CYP2C8[2], a hydroksychlorochina jest metabolizowana m.in. przez CYP2C8, bez większego udziału pojedynczego CYP[1], więc możliwe jest umiarkowane zwiększenie jej ekspozycji o nieustalonej wielkości.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deferazyroks – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], hydroksychlorochina – substrat CYP2C8[4]
  • Deferazyroks – słaby induktor CYP3A4[5], hydroksychlorochina – substrat CYP3A4[4]
  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat UGT1A1[5]
  • Hydroksychlorochina: słaby inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • badanie okulistyczne przed leczeniem i okresowo (ostrość wzroku, pole widzenia, dno oka, OCT)
  • morfologia krwi z rozmazem
  • badanie słuchu (audiometria) przed leczeniem i okresowo
  • kreatynina i klirens kreatyniny
  • objawy zakażenia i skazy krwotocznej

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 59pacjentinterakcja nie dotyczyDeferazyroksu nie stosuje się u pacjentów z klirensem kreatyniny <60 ml/min, więc połączenie nie powinno w tej sytuacji wystąpić. Pogorszenie czynności nerek sprzyja też kumulacji hydroksychlorochiny i zwiększa ryzyko jej toksyczności.
Leczenie wieloletnieczas leczenia · hydroksychlorochinaryzyko rośnieRyzyko retinopatii po hydroksychlorochinie rośnie z czasem trwania leczenia i dawką skumulowaną, dlatego u pacjentów leczonych długo dołączenie deferazyroksu wymaga szczególnie starannej kontroli okulistycznej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaGlin+ DeferazyroksNie łączy się deferazyroksu z doustnymi lekami zobojętniającymi zawierającymi glin.Nie przyjmuj leków na zgagę z glinem razem z lekiem wiążącym żelazo – zapytaj farmaceutę o preparat bez glinu, a jeśli już go stosujesz, nie bierz obu leków o tej samej porze dnia.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj leków na zgagę z glinem razem z lekiem wiążącym żelazo – zapytaj farmaceutę o preparat bez glinu, a jeśli już go stosujesz, nie bierz obu leków o tej samej porze dnia.

Lek wiążący nadmiar żelaza może łączyć się w żołądku z glinem z niektórych leków na zgagę. Przez to może słabiej działać i gorzej usuwać żelazo z organizmu. Dlatego na zgagę lepiej wybrać lek bez glinu. Pamiętaj też, że ból brzucha lub zgaga mogą być objawem podrażnienia żołądka przez lek na żelazo.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub fusowate
  • silny lub nawracający ból brzucha
  • zgaga utrzymująca się mimo leczenia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się deferazyroksu z doustnymi lekami zobojętniającymi zawierającymi glin[1]. Jeśli lek zobojętniający jest potrzebny, wybiera się preparat bez glinu, a gdy pacjent mimo to przyjmuje lek z glinem, nie podaje się go o tej samej porze dnia co deferazyroks[2]. Nawracająca zgaga lub ból w nadbrzuszu u pacjenta leczonego deferazyroksem wymaga oceny lekarskiej, ponieważ deferazyroks może uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego[1].

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie działania deferazyroksu i mniej skuteczne usuwanie nadmiaru żelaza przy regularnym przyjmowaniu leków zobojętniających z glinem.

Mechanizm

Deferazyroks wiąże glin w przewodzie pokarmowym, choć ma do niego mniejsze powinowactwo niż do żelaza[1]. Tworzenie kompleksów z glinem z leku zobojętniającego może zmniejszać wchłanianie deferazyroksu i jego dostępność do wiązania żelaza. Formalnych badań tego połączenia nie przeprowadzono[1].

Metabolizm i transportery

  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat UGT1A1[3]

Monitorować

  • stężenie ferrytyny w surowicy przy regularnym stosowaniu leku zobojętniającego z glinem
  • objawy krwawienia lub owrzodzenia przewodu pokarmowego

Bezpieczniejsze alternatywy

wapńwodorotlenek magnezualginian sodu

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · glininterakcja nie dotyczyGlin w postaci do stosowania zewnętrznego nie jest podawany doustnie, więc nie wiąże deferazyroksu w przewodzie pokarmowym.
Inna pora dniaodstep · pacjentryzyko malejeJeśli lek zobojętniający z glinem jest niezbędny, nie podaje się go o tej samej porze dnia co deferazyroks.
eGFR ≤ 60 ml/minpacjentinne zaleceniePrzy klirensie kreatyniny <60 ml/min deferazyroks jest przeciwwskazany, a fosforan glinu jest przeciwwskazany w ciężkiej i przewlekłej niewydolności nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferasirox Accord 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferasirox-accord-100429912/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlozapina+ DeferazyroksUnikaj łączenia klozapiny z deferazyroksem, a jeśli skojarzenie jest konieczne, monitoruj stężenie klozapiny i rozważ zmniejszenie jej dawki.Nie zaczynaj ani nie przerywaj deferazyroksu bez wiedzy psychiatry, który prowadzi leczenie klozapiną, i zgłoś mu każdą taką zmianę.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie zaczynaj ani nie przerywaj deferazyroksu bez wiedzy psychiatry, który prowadzi leczenie klozapiną, i zgłoś mu każdą taką zmianę.

Lek usuwający nadmiar żelaza z organizmu (deferazyroks) może spowalniać rozkładanie klozapiny. Wtedy klozapiny we krwi robi się więcej i łatwiej o jej działania niepożądane, takie jak silna senność, ślinienie się, kołatanie serca czy zawroty głowy przy wstawaniu. Lekarz może zlecić badanie stężenia klozapiny i zmniejszyć jej dawkę, a po odstawieniu leku na żelazo znów ją dostosować.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • nasilone ślinienie się
  • szybkie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
  • drgawki
  • splątanie
  • gorączka, ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • powrót objawów choroby po odstawieniu leku na żelazo
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Unikaj łączenia klozapiny z deferazyroksem, a jeśli skojarzenie jest konieczne, monitoruj stężenie klozapiny i rozważ zmniejszenie jej dawki. ChPL deferazyroksu nie zaleca jednoczesnego stosowania z klozapiną, a w razie skojarzenia każe monitorować stężenie leku metabolizowanego przez CYP1A2 i rozważyć zmniejszenie jego dawki[1][2][3]. Po odstawieniu deferazyroksu ponownie oceń stężenie klozapiny, bo może być konieczny powrót do wcześniejszej dawki.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia klozapiny może nasilić jej działania niepożądane zależne od dawki, takie jak silna sedacja, ślinotok, tachykardia, niedociśnienie ortostatyczne, napady drgawkowe oraz zapaść krążeniowa. Po odstawieniu deferazyroksu stężenie klozapiny może się obniżyć, co grozi utratą skuteczności i nawrotem psychozy.

Mechanizm

Deferazyroks hamuje CYP1A2, czyli główny enzym metabolizujący klozapinę, przez co może zwiększać jej stężenie we krwi. W badaniu u zdrowych ochotników deferazyroks podawany wielokrotnie w dawce 30 mg/kg mc. na dobę zwiększył AUC teofiliny, modelowego substratu CYP1A2, o 84%, a w długotrwałym leczeniu można się spodziewać także wzrostu Cmax[1]. ChPL deferazyroksu wymienia klozapinę jako substancję metabolizowaną głównie przez CYP1A2 o wąskim indeksie terapeutycznym, do której stosuje się te same zalecenia co do teofiliny[1][2][3]. ChPL klozapiny podaje, że inhibitory CYP1A2 zwiększają stężenie klozapiny i mogą wymagać zmniejszenia jej dawki[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deferazyroks – słaby inhibitor CYP1A2[5], klozapina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6]
  • Deferazyroks – słaby induktor CYP3A4[5], klozapina – substrat CYP3A4[7]
  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
  • Deferazyroks: słaby inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[6], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • stężenie klozapiny i norklozapiny w osoczu przed włączeniem deferazyroksu oraz po kilku dniach do kilkunastu dni skojarzenia
  • objawy toksyczności klozapiny – sedacja, ślinotok, tachykardia, niedociśnienie ortostatyczne, drgawki
  • ciśnienie tętnicze i tętno
  • morfologia z rozmazem zgodnie z programem monitorowania klozapiny
  • stężenie kreatyniny w surowicy
  • stan psychiczny po odstawieniu deferazyroksu

Bezpieczniejsze alternatywy

deferoksamina

Kiedy ocena się zmienia

Deferazyroks włączany u pacjenta na ustalonej dawce klozapinykolejność włączenia · deferazyroksryzyko rośnieWłączenie deferazyroksu do stabilnego leczenia klozapiną grozi stopniowym wzrostem jej stężenia, dlatego warto oznaczyć stężenie klozapiny przed skojarzeniem i po kilku dniach do kilkunastu dni jego trwania oraz rozważyć redukcję dawki.
Odstawienie deferazyroksu w trakcie leczenia klozapinąkolejność włączenia · deferazyroksinne zaleceniePo odstawieniu deferazyroksu hamowanie CYP1A2 ustępuje i stężenie klozapiny może się obniżyć, więc jeśli jej dawkę wcześniej zmniejszono, trzeba ponownie oznaczyć stężenie i rozważyć powrót do wcześniejszej dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferasirox Accord 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferasirox-accord-100429912/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferasirox Mylan 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferasirox-mylan-100427184/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.