Interakcje / Etrasymod / Etrasymod i wemurafenib
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie włączaj etrasymodu u chorego leczonego wemurafenibem, ponieważ aktywny nowotwór złośliwy wyklucza stosowanie etrasymodu.
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z onkologiem i gastroenterologiem.
Połączenie przeciwwskazaneEtrasymod+ WemurafenibNie włączaj etrasymodu u chorego leczonego wemurafenibem, ponieważ aktywny nowotwór złośliwy wyklucza stosowanie etrasymodu.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z onkologiem i gastroenterologiem.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z onkologiem i gastroenterologiem.
Lek na zapalenie jelita grubego, etrasymod, osłabia odporność i może zwalniać pracę serca. Wemurafenib stosuje się w leczeniu nowotworu, a przy aktywnym nowotworze etrasymodu się nie stosuje. Razem te leki mogą zwiększać ryzyko zakażeń i zaburzeń rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, ból gardła albo inne objawy infekcji
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- kołatanie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- duszność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj etrasymodu u chorego leczonego wemurafenibem, ponieważ aktywny nowotwór złośliwy wyklucza stosowanie etrasymodu[1]. Jeśli chory już przyjmuje etrasymod i rozpoczyna leczenie wemurafenibem, decyzję o odstawieniu etrasymodu i wyborze innego leczenia wrzodziejącego zapalenia jelita grubego podejmuje gastroenterolog razem z onkologiem. Rozważa się wtedy leczenie bez działania immunosupresyjnego, np. mesalazynę, a wybór zależy od aktywności choroby jelit. Inne modulatory receptora S1P nie są alternatywą, bo mają podobne ograniczenia. Jeśli w wyjątkowej sytuacji połączenie zostanie utrzymane, potrzebna jest konsultacja kardiologiczna przed leczeniem[1] oraz kontrola EKG, morfologii z rozmazem i objawów zakażenia.
Skutek kliniczny
Najważniejsze ryzyko to dodatkowe osłabienie odporności u chorego z aktywnym nowotworem, z większą podatnością na zakażenia. Możliwe jest też niekorzystne sumowanie wpływu na serce – zwolnienie akcji serca przez etrasymod przy wydłużeniu odstępu QT przez wemurafenib, co zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Zmiana stężenia etrasymodu w wyniku interakcji enzymatycznej jest niepewna i ma drugorzędne znaczenie.
Mechanizm
Główny problem nie wynika z farmakokinetyki, tylko z sytuacji klinicznej. Wemurafenib stosuje się w aktywnym nowotworze złośliwym, a etrasymodu nie stosuje się u osób z aktywnym nowotworem złośliwym[1]. Etrasymod jako modulator receptora S1P zmniejsza liczbę krążących limfocytów. Przy lekach przeciwnowotworowych zaleca się ostrożność z powodu addytywnego wpływu na układ odpornościowy w trakcie leczenia i kilka tygodni po jego zakończeniu[1]. Etrasymod zwalnia akcję serca. U chorych przyjmujących leki wydłużające odstęp QT jego włączenie wymaga konsultacji kardiologicznej[1]. Wemurafenib jest znanym lekiem wydłużającym odstęp QT. Składowa farmakokinetyczna jest niepewna. Wemurafenib umiarkowanie hamuje CYP2C8 w badaniach in vitro, a znaczenie tego in vivo jest nieznane[2]. Jednocześnie indukuje CYP3A4 i słabo wpływa na CYP2C9[2]. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a istotny wzrost jego ekspozycji opisano przy umiarkowanym lub silnym hamowaniu co najmniej dwóch z tych enzymów[1]. Wypadkowy wpływ wemurafenibu na stężenie etrasymodu jest więc trudny do przewidzenia i prawdopodobnie niewielki.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Wemurafenib – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Wemurafenib – słaby induktor CYP3A4[5], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
- Wemurafenib: inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor P-gp[3], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QT i częstości akcji serca
- morfologia krwi z liczbą limfocytów
- objawy zakażenia
- próby wątrobowe
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 8 dni od odstawienia wemurafenibuwemurafenib | inne zalecenie | Po odstawieniu wemurafenibu może być potrzebne 8 dni, aby ustąpił jego wpływ na enzymy. Wygasa wtedy tylko składowa farmakokinetyczna. Przeciwwskazanie wynikające z aktywnego nowotworu trwa, dopóki onkolog nie oceni choroby jako nieaktywnej, a zgodę na etrasymod wydaje lekarz po konsultacji onkologicznej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieEtrasymoda alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia etrasymodem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj regularnego picia dużych ilości i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj regularnego picia dużych ilości i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.
Lek na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, który przyjmujesz, nie wchodzi w znaną interakcję z alkoholem. Okazjonalny, niewielki kieliszek nie powinien osłabiać działania leku ani zwiększać jego działań niepożądanych. Regularne picie dużych ilości alkoholu może jednak obciążać wątrobę i osłabiać odporność, co w czasie leczenia jest niekorzystne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nudności i utrata apetytu
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia etrasymodem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu warto zalecić ograniczenie spożycia i zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych wykonywanych w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa etrasymodu. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby i zakażeń, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz aktywne przewlekłe zakażenia, na przykład zapalenie wątroby, są przeciwwskazaniem do stosowania etrasymodu[1]
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej etrasymodu z etanolem. ChPL etrasymodu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1] Alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki jest substancją pomocniczą, a nie etanolem[1] Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a klinicznie istotne zmiany ekspozycji dotyczą umiarkowanych lub silnych inhibitorów albo induktorów co najmniej dwóch z tych enzymów[1] Etanol nie jest uznawany za taki inhibitor ani induktor, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Teoretycznie możliwe jest sumowanie się działań niepożądanych przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu – modulatory receptora S1P mogą zwiększać aktywność aminotransferaz i osłabiać odporność, a przewlekłe nadużywanie alkoholu uszkadza wątrobę i zwiększa podatność na zakażenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- objawy zakażenia u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwe jest teoretyczne sumowanie się wpływu na wątrobę i odporność. Należy zalecić ograniczenie spożycia i zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych oraz objawy zakażeń. |
| Alkoholowa choroba wątroby z ciężkimi zaburzeniami jej czynnościilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania etrasymodu niezależnie od ich przyczyny |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
Interakcja o niejasnym znaczeniuWemurafeniba alkoholNie trzeba zmieniać leczenia, ale warto doradzić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie upijania się.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie tego leku. Zarówno lek, jak i alkohol mogą jednak obciążać wątrobę i serce, a także nasilać nudności, biegunkę i zmęczenie. Dlatego lepiej pić rzadko i niewiele.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- nasilone wymioty lub biegunka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia, ale warto doradzić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie upijania się. U osób pijących regularnie lub dużo należy zwrócić szczególną uwagę na rutynowo wykonywane próby wątrobowe, elektrolity i EKG.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Przy regularnym lub obfitym piciu możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby, zaburzeń elektrolitowych sprzyjających arytmii oraz nasilenia nudności, wymiotów, biegunki i zmęczenia.
Mechanizm
Nie ma znanej interakcji farmakokinetycznej między wemurafenibem a etanolem. Wemurafenib jest metabolizowany przez CYP3A4 i glukuronidację oraz wydalany z żółcią, a sam hamuje CYP1A2 i indukuje CYP3A4[1] Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, więc wzajemny wpływ na stężenia obu substancji jest mało prawdopodobny. Możliwe jest natomiast teoretyczne sumowanie działań niepożądanych. Wemurafenib może uszkadzać wątrobę i wydłużać odstęp QT, a przewlekłe lub obfite picie alkoholu obciąża wątrobę i sprzyja zaburzeniom elektrolitowym, które zwiększają ryzyko arytmii. Oba czynniki mogą też nasilać nudności, biegunkę i zmęczenie. ChPL wemurafenibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1] Alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki nie jest etanolem i nie ma znaczenia dla tej interakcji[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz, fosfatazy zasadowej i stężenie bilirubiny
- stężenie potasu i magnezu
- odstęp QTc w EKG u osób pijących regularnie lub obficie
- nudności, wymioty i biegunka
Kiedy ocena się zmienia
| Obfite picie lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Obfite jednorazowe lub regularne spożycie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, zaburzeń elektrolitowych i arytmii związanych z wydłużeniem QT, dlatego należy go unikać. |
| Regularne picie przez wiele tygodniczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe spożywanie alkoholu wymaga ścisłej kontroli prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz zachęcenia pacjenta do ograniczenia picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 597
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ EtrasymodNie włączaj etrasymodu u pacjenta z aktywnym nowotworem leczonego cerytynibem.Nie zaczynaj brania etrasymodu bez rozmowy z onkologiem i lekarzem leczącym jelita, a jeśli już go przyjmujesz, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem w sprawie dalszego leczenia.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brania etrasymodu bez rozmowy z onkologiem i lekarzem leczącym jelita, a jeśli już go przyjmujesz, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem w sprawie dalszego leczenia.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Lek na zapalenie jelita nie jest przeznaczony dla osób w trakcie leczenia nowotworu, bo osłabia odporność. Oba leki mogą też zwalniać pracę serca i zaburzać jego rytm.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie zasłabnięcia
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca, kołatanie serca
- gorączka, dreszcze, kaszel lub inne objawy zakażenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj etrasymodu u pacjenta z aktywnym nowotworem leczonego cerytynibem[1]. Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego należy dobrać wspólnie z onkologiem i gastroenterologiem spoza grupy modulatorów receptora S1P. Jeśli pacjent przyjmujący etrasymod rozpoczyna cerytynib, lekarz prowadzący powinien rozważyć odstawienie etrasymodu. Przy pozostawieniu obu leków konieczne są konsultacja kardiologiczna, kontrola EKG oraz kontrola zakażeń[1].
Skutek kliniczny
Ryzyko dotyczy kilku obszarów. Pierwszy to zwiększona podatność na zakażenia przy jednoczesnym leczeniu przeciwnowotworowym. Drugi to nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy i wydłużenie QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsades de pointes. Trzeci to możliwy wzrost ekspozycji na etrasymod z nasileniem jego działań niepożądanych. Etrasymod jest ponadto przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej[1].
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u osób z aktywnym nowotworem złośliwym[1]. Cerytynib podaje się właśnie w czynnym leczeniu nowotworu, więc u pacjenta leczonego cerytynibem to przeciwwskazanie zwykle jest spełnione. Przy lekach przeciwnowotworowych grozi też addytywny wpływ na układ odpornościowy, także przez kilka tygodni po odstawieniu etrasymodu[1]. Cerytynib jest w warunkach in vivo silnym inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2C9[2]. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4. Hamowanie co najmniej dwóch z tych dróg zwiększa jego ekspozycję. Umiarkowany inhibitor CYP2C9 i CYP3A4 podnosił AUC etrasymodu o 84%[1]. Cerytynib nie spełnia wprost kryterium dwóch umiarkowanych lub silnych inhibitorów, ale może zwiększyć ekspozycję na etrasymod. U wolno metabolizujących CYP2C9 inhibitorów CYP3A4 nie łączy się z etrasymodem[1]. Oba leki mogą zwalniać czynność serca. Cerytynib dodatkowo wydłuża odstęp QT. Etrasymod zmniejsza częstość akcji serca i zaburza przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a u osób przyjmujących leki wydłużające QT wymaga konsultacji kardiologicznej[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca i EKG (odstęp QT, przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
- ciśnienie tętnicze
- liczba limfocytów i morfologia krwi
- objawy zakażeń
- aktywność enzymów wątrobowych
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ EtrasymodNie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego dabrafenibem z powodu aktywnego nowotworu.Nie zaczynaj przyjmować etrasymodu razem z dabrafenibem i zapytaj onkologa oraz gastroenterologa o inne leczenie jelit.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować etrasymodu razem z dabrafenibem i zapytaj onkologa oraz gastroenterologa o inne leczenie jelit.
Etrasymodu nie stosuje się u osób leczonych z powodu nowotworu, a dabrafenib jest właśnie lekiem przeciwnowotworowym. Etrasymod osłabia odporność, co przy leczeniu nowotworu zwiększa ryzyko poważnych zakażeń. Dabrafenib przyspiesza też usuwanie etrasymodu z organizmu, więc etrasymod może słabiej działać na jelita.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, ból gardła albo inne objawy infekcji
- nawrót biegunki, krwi w stolcu lub bólu brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego dabrafenibem z powodu aktywnego nowotworu[1]. Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego trzeba ustalić wspólnie z onkologiem i gastroenterologiem, z wyborem leku bez działania immunosupresyjnego i bez wrażliwości na indukcję enzymów. Jeśli etrasymod był stosowany wcześniej, pamiętaj, że jego wpływ na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu[1].
Skutek kliniczny
Etrasymod u chorego z aktywnym nowotworem może sprzyjać progresji choroby i ciężkim zakażeniom[1]. Indukcja enzymów przez dabrafenib obniża ekspozycję na etrasymod i grozi utratą kontroli wrzodziejącego zapalenia jelita grubego[2][1].
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym ani w stanie niedoboru odporności[1]. Dabrafenib podaje się właśnie w leczeniu nowotworu, więc samo wskazanie do niego wyklucza etrasymod. Dabrafenib indukuje CYP3A4, CYP2C8 i CYP2C9[2]. Etrasymod jest metabolizowany przez te enzymy. Łączenia go z lekami indukującymi co najmniej dwa z nich nie zaleca się, bo ryfampicyna zmniejszała AUC etrasymodu o 49%[1]. Dochodzi do tego addytywny wpływ na układ odpornościowy modulatora receptora S1P i leku przeciwnowotworowego[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Dabrafenib – słaby induktor CYP2C9[5], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- objawy zakażenia i gorączka
- morfologia z liczbą limfocytów
- kontrola objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie uzupełniające po radykalnym usunięciu nowotworukolejność włączenia · dabrafenib | ryzyko maleje | Gdy dabrafenib podaje się uzupełniająco po radykalnym zabiegu i nie ma aktywnej choroby, połączenia nadal nie zaleca się z powodu indukcji enzymów obniżającej ekspozycję na etrasymod i addytywnej immunosupresji. Decyzję podejmuje onkolog z gastroenterologiem. |
| Etrasymod odstawiony przed włączeniem dabrafenibuczas leczenia · etrasymod | inne zalecenie | Wpływ etrasymodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu, a szczepionek żywych nie podaje się przez co najmniej 2 tygodnie po zakończeniu leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ WemurafenibNie stosuj difenhydraminy doustnie u pacjenta leczonego wemurafenibem.Nie przyjmuj difenhydraminy w trakcie leczenia wemurafenibem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny zamiennik na sen albo alergię.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy w trakcie leczenia wemurafenibem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny zamiennik na sen albo alergię.
Lek na czerniaka, który przyjmujesz, i difenhydramina (lek nasenny i przeciwalergiczny) mogą zaburzać rytm serca. Razem to działanie się sumuje i może doprowadzić do groźnej arytmii. Dlatego tych leków nie łączy się.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy doustnie u pacjenta leczonego wemurafenibem[1][2][3]. Gdy pacjent potrzebuje leku przeciwalergicznego, wybierz lek przeciwhistaminowy o minimalnym wpływie na odstęp QT. Przy bezsenności zaproponuj postępowanie niefarmakologiczne i skieruj pacjenta do onkologa prowadzącego. Melatoniny nie proponuj, ponieważ wemurafenib zwiększa jej ekspozycję jako substratu CYP1A2[4].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobie serca.
Mechanizm
Wemurafenib wydłuża odstęp QT w sposób zależny od ekspozycji[4]. Difenhydramina również może wydłużać odstęp QT, dlatego nie wolno jej łączyć z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1][2][3]. Oba leki sumują więc wpływ na repolaryzację komór. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje – difenhydramina jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, na który wemurafenib nie wpływa[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2D6[6]
- Wemurafenib: inhibitor BCRP[7], umiarkowany inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor P-gp[7], słaby induktor CYP2B6[7], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[7], substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Postać do stosowania na skórępostać · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry wchłania się w małym stopniu, więc ryzyko wydłużenia QT jest mniejsze. Unikaj stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie, także przy wysypce wywołanej wemurafenibem. |
| odstep ≥ 8 dni od odstawienia wemurafenibuwemurafenib | ryzyko maleje | Wemurafenib ma długi okres półtrwania i po jego odstawieniu może być konieczny 8-dniowy odstęp, aby uniknąć interakcji z kolejnym lekiem. Difenhydraminę można rozważyć dopiero po tym czasie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
Połączenie przeciwwskazaneErlotynib+ EtrasymodNie rozpoczynaj etrasymodu u pacjenta leczonego erlotynibem, ponieważ aktywny nowotwór złośliwy jest przeciwwskazaniem do etrasymodu.Nie łącz tych leków i jak najszybciej powiedz onkologowi oraz gastroenterologowi, że masz przepisane oba, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jak najszybciej powiedz onkologowi oraz gastroenterologowi, że masz przepisane oba, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Etrasymodu, leku na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, nie stosuje się u osób leczonych z powodu aktywnego nowotworu, a erlotynib jest właśnie lekiem przeciwnowotworowym. Etrasymod osłabia odporność, więc razem z leczeniem nowotworu zwiększa ryzyko poważnych zakażeń. Lekarze muszą wspólnie wybrać inne leczenie jelit.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
- zawroty głowy, omdlenie lub wyraźnie wolne bicie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj etrasymodu u pacjenta leczonego erlotynibem, ponieważ aktywny nowotwór złośliwy jest przeciwwskazaniem do etrasymodu[1]. Jeśli pacjent przyjmujący etrasymod zaczyna leczenie erlotynibem, etrasymod należy odstawić i ustalić z gastroenterologiem i onkologiem dalsze leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Działanie etrasymodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu, a szczepionek żywych nie podaje się przez co najmniej 2 tygodnie po zakończeniu leczenia[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest osłabienie odporności u chorego z aktywnym nowotworem, czyli większe ryzyko ciężkich zakażeń oraz niekorzystny wpływ immunosupresji na przebieg choroby nowotworowej. Ewentualny wzrost stężenia etrasymodu mógłby nasilać jego działania niepożądane, takie jak zwolnienie akcji serca, limfopenia i zaburzenia czynności wątroby.
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u osób z aktywnym nowotworem złośliwym, a erlotynib podaje się właśnie w leczeniu czynnego nowotworu, więc samo wskazanie erlotynibu wyklucza etrasymod[1]. Etrasymod jako modulator receptora S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych, a łączenie go z lekami przeciwnowotworowymi niesie ryzyko addytywnego wpływu na układ odpornościowy w trakcie leczenia i przez kilka tygodni po jego zakończeniu[1]. Dodatkowo erlotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i CYP2C8[2], a etrasymodu nie łączy się z lekami umiarkowanie hamującymi co najmniej dwa z enzymów CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, bo rośnie ekspozycja na etrasymod[1]. Znaczenie tego mechanizmu farmakokinetycznego jest jednak niepewne, ponieważ erlotynib nie zmieniał klirensu midazolamu ani farmakokinetyki paklitakselu będącego substratem CYP3A4 i CYP2C8[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zakażenia w okresie po odstawieniu etrasymodu
- liczba limfocytów
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- częstość akcji serca
Kiedy ocena się zmienia
| Etrasymod odstawiony przed rozpoczęciem erlotynibukolejność włączenia · etrasymod | inne zalecenie | Wpływ etrasymodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu, dlatego w tym okresie trzeba zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem zakażeń. Szczepionek żywych nie podaje się przez co najmniej 2 tygodnie po zakończeniu leczenia etrasymodem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarceva 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarceva-100140583/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarceva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tarceva-100140583/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
Połączenie przeciwwskazaneEtrasymod+ KamizestrantNie rozpoczynaj etrasymodu u chorej leczonej kamizestrantem z powodu aktywnego raka piersi.Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz onkologowi oraz gastroenterologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inne leczenie jelit.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz onkologowi oraz gastroenterologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inne leczenie jelit.
Lek na raka piersi i lek na wrzodziejące zapalenie jelita grubego nie powinny być stosowane razem. Lek na jelita osłabia działanie układu odpornościowego i nie stosuje się go u osób z aktywną chorobą nowotworową. Lek na raka piersi dodatkowo zwiększa ilość leku na jelita we krwi, co może nasilać jego działania niepożądane, na przykład zwolnienie pracy serca i podatność na zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, omdlenie albo wyraźnie wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nieostre widzenie albo zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj etrasymodu u chorej leczonej kamizestrantem z powodu aktywnego raka piersi[1]. Jeśli pacjentka już przyjmuje etrasymod, a planowane jest włączenie kamizestrantu, etrasymod należy odstawić i w porozumieniu z gastroenterologiem dobrać inne leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Inne modulatory receptora S1P nie są rozwiązaniem, bo dotyczy ich to samo ograniczenie w aktywnej chorobie nowotworowej. Ze względu na nieodwracalne hamowanie CYP2C9 przez kamizestrant jego wpływ utrzymuje się do odtworzenia enzymu, dlatego substratów wrażliwych na hamowanie CYP2C9 nie stosuje się przez co najmniej 2 tygodnie po ostatniej dawce kamizestrantu[2].
Skutek kliniczny
Leczenie etrasymodem u chorej z aktywnym nowotworem jest przeciwwskazane z powodu immunomodulacji i możliwego wpływu na przebieg choroby nowotworowej[1]. Zwiększona ekspozycja na etrasymod może nasilać jego działania niepożądane: bradykardię i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, limfopenię i zakażenia oraz obrzęk plamki. Wielkość wzrostu ekspozycji nie jest znana, bo brak badań klinicznych tej pary.
Mechanizm
Kamizestrant stosuje się u chorych z aktywnym nowotworem złośliwym, a aktywny nowotwór złośliwy wyklucza leczenie etrasymodem[1]. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a flukonazol hamujący CYP2C9 i CYP3A4 zwiększał jego AUC o 84%[1]. Kamizestrant jest silnym, nieodwracalnym, zależnym od czasu inhibitorem CYP2C9 oraz słabym inhibitorem CYP3A4/5[2]. Należy więc oczekiwać wzrostu ekspozycji na etrasymod, zbliżonego do sytuacji u osób z wolnym metabolizmem CYP2C9, u których łączenie etrasymodu z inhibitorami CYP3A4 nie jest zalecane[1]. Siponimod, inny modulator receptora S1P, jest umiarkowanie wrażliwym substratem CYP2C9, przy którym trzeba zachować ostrożność i rozważyć alternatywę[2]. Do tego dochodzi addytywny wpływ na układ odpornościowy przy leczeniu przeciwnowotworowym[1] oraz możliwe sumowanie działania zwalniającego rytm serca, ponieważ kamizestrant także może powodować bradykardię.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kamizestrant – silny inhibitor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Kamizestrant – silny inhibitor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Kamizestrant – słaby inhibitor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Kamizestrant – słaby induktor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
- Kamizestrant: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], silny inhibitor CYP2C19[3], silny inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[3], słaby inhibitor UGT1A1[3], słaby inhibitor UGT2B7[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- częstość akcji serca i EKG (bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy)
- morfologia krwi z liczbą limfocytów
- objawy zakażeń
- zaburzenia widzenia (obrzęk plamki)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 tygodnie po ostatniej dawce kamizestrantukamizestrant | inne zalecenie | Hamowanie CYP2C9 przez kamizestrant jest nieodwracalne i ustępuje dopiero po resyntezie enzymu, dlatego wrażliwych substratów CYP2C9 nie stosuje się przez co najmniej 2 tygodnie po ostatniej dawce. Ewentualne włączenie etrasymodu po zakończeniu kamizestrantu wymaga też braku aktywnego nowotworu. |
| Kamizestrant włączany u pacjentki leczonej etrasymodemkolejność włączenia · etrasymod | inne zalecenie | Rozpoznanie aktywnego nowotworu złośliwego wymaga odstawienia etrasymodu. Addytywny wpływ na układ odpornościowy może utrzymywać się kilka tygodni po zakończeniu leczenia etrasymodem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etcamah 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etcamah-100543170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etcamah. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/etcamah-100543170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
Połączenie przeciwwskazaneEtrasymod+ RepotrektynibNie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego repotrektynibem, ponieważ etrasymod jest przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej.Nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi leczącemu jelita i onkologowi, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi leczącemu jelita i onkologowi, że masz przepisane oba leki.
Etrasymodu nie stosuje się u osób, które mają czynną chorobę nowotworową, a repotrektynib jest lekiem na nowotwór. Etrasymod osłabia odporność, a w czasie leczenia przeciwnowotworowym lekiem może to zwiększać ryzyko zakażeń. Repotrektynib może też obniżać ilość etrasymodu w organizmie, przez co lek na jelita może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddawaniu moczu
- nawrót biegunki lub krwi w stolcu
- nasilone zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego repotrektynibem, ponieważ etrasymod jest przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej[1]. Jeśli nowotwór rozpoznano u pacjenta już przyjmującego etrasymod, lekarz prowadzący leczenie jelit powinien wspólnie z onkologiem odstawić etrasymod i dobrać leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego spoza grupy modulatorów receptora S1P. Po odstawieniu etrasymodu należy pamiętać, że jego wpływ na odporność utrzymuje się przez kilka tygodni[1].
Skutek kliniczny
Stosowanie etrasymodu u chorego z aktywnym nowotworem jest przeciwwskazane ze względu na hamujący wpływ na układ odpornościowy[1]. Dodatkowo możliwe jest zmniejszenie stężenia etrasymodu i utrata kontroli wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz sumowanie się immunosupresji z leczeniem przeciwnowotworowym ze wzrostem ryzyka zakażeń.
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u chorych z aktywnym nowotworem złośliwym[1], a repotrektynib jest lekiem stosowanym właśnie w leczeniu czynnego nowotworu, więc samo wskazanie do repotrektynibu wyklucza etrasymod. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a umiarkowane lub silne induktory co najmniej dwóch z tych enzymów zmniejszają jego ekspozycję i nie powinny być z nim łączone[1]. Repotrektynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4 i może przez receptor PXR indukować także CYP2C8 i CYP2C9, przy czym jednocześnie hamuje te enzymy in vitro, a efekt netto in vivo nie jest znany[2]. Ponadto etrasymod łączony z lekami przeciwnowotworowymi może addytywnie osłabiać układ odpornościowy w trakcie leczenia i przez kilka tygodni po jego zakończeniu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Repotrektynib – inhibitor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Repotrektynib – inhibitor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Repotrektynib – inhibitor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Repotrektynib – induktor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Repotrektynib – induktor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Repotrektynib – induktor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Repotrektynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat MATE2-K[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- objawy zakażenia
- morfologia z rozmazem – liczba limfocytów
- kontrola objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego po odstawieniu etrasymodu
Kiedy ocena się zmienia
| Etrasymod stosowany przed rozpoznaniem nowotworu i włączeniem repotrektynibukolejność włączenia · etrasymod | inne zalecenie | Gdy nowotwór rozpoznano w trakcie leczenia etrasymodem, etrasymod należy odstawić i zmienić leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego z uwzględnieniem utrzymującego się przez kilka tygodni wpływu na odporność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ WemurafenibNie stosuj fenylobutazonu w żadnej postaci u pacjenta leczonego wemurafenibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz wemurafenib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Wemurafenib często powoduje też zmiany na skórze, a tej maści nie nakłada się na uszkodzoną skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa i dziąseł
- nietypowe osłabienie i bladość
- zaczerwienienie, pęcherze lub sączenie skóry w miejscu nałożenia maści
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu w żadnej postaci u pacjenta leczonego wemurafenibem.[1] Jeśli potrzebny jest miejscowy lek przeciwzapalny, wybierz inny niesteroidowy lek przeciwzapalny do stosowania na skórę i nie nakładaj go na skórę zmienioną chorobowo ani uszkodzoną. Unikaj ketoprofenu miejscowo ze względu na ryzyko nadwrażliwości na światło, które wemurafenib dodatkowo nasila. Jeśli pacjent już stosował oba leki, zleć kontrolę morfologii krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku z neutropenią, agranulocytozą lub małopłytkowością i ich następstwami – zakażeniami oraz krwawieniami. Maści nie nakłada się na uszkodzoną skórę, a u osób leczonych wemurafenibem często występują zmiany skórne.[1]
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u osób leczonych lekami przeciwnowotworowymi i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego, także w postaci maści.[1] Fenylobutazon może uszkadzać szpik kostny, a wemurafenib jako lek przeciwnowotworowy może obniżać liczbę krwinek, więc działanie obu leków na układ krwiotwórczy może się sumować. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni należy liczyć się z interakcjami takimi jak po podaniu ogólnym.[1] Istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami nie opisano.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi) przy wcześniejszym jednoczesnym stosowaniu
- objawy zakażenia i skazy krwotocznej
- stan skóry w miejscu planowanego nakładania leku miejscowego
Bezpieczniejsze alternatywy
ibuprofen (żel)diklofenak (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni interakcje fenylobutazonu odpowiadają tym po podaniu ogólnym, więc ryzyko toksyczności szpikowej rośnie. |
| Maśćpostać · fenylobutazon | inne zalecenie | Postać miejscowa nie znosi przeciwwskazania – fenylobutazonu w maści również nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami przeciwnowotworowymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIdelalizyb+ EtrasymodNie rozpoczynaj etrasymodu u pacjenta leczonego idelalizybem z powodu aktywnego nowotworu złośliwego.Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu i z lekarzem od choroby jelit.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu i z lekarzem od choroby jelit.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Lek na nowotwór krwi i lek na zapalenie jelita grubego osłabiają odporność, a razem mogą ją obniżyć tak mocno, że łatwo o groźne zakażenie. Lek przeciwnowotworowy może też zwiększać ilość leku na jelita we krwi i nasilać jego działania niepożądane, np. zwolnienie pracy serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- opryszczka, półpasiec lub inne zmiany na skórze
- zawroty głowy, omdlenie lub wyraźnie wolne bicie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj etrasymodu u pacjenta leczonego idelalizybem z powodu aktywnego nowotworu złośliwego[1]. Gdy chory przyjmujący etrasymod z powodu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego wymaga włączenia idelalizybu, etrasymod należy odstawić, a decyzję o dalszym leczeniu choroby zapalnej jelit podejmuje gastroenterolog razem z hematologiem. Działanie etrasymodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu[1]. Hamowanie CYP3A przez idelalizyb ustępuje dopiero kilka dni po zakończeniu jego stosowania[2]. Do kontroli choroby zapalnej jelit w tym okresie rozważa się leki bez działania immunosupresyjnego, np. aminosalicylany. Inne modulatory receptora S1P nie są dobrym zamiennikiem, bo działają w ten sam sposób na limfocyty.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest nasilona immunosupresja u chorego z aktywnym nowotworem, który już ma wysokie ryzyko ciężkich zakażeń. Możliwe są ciężkie zakażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe, w tym oportunistyczne. Większa ekspozycja na etrasymod może dodatkowo nasilać limfopenię oraz działania sercowe, takie jak bradykardia i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego.
Mechanizm
Główny mechanizm jest farmakodynamiczny. Idelalizyb stosuje się w aktywnym nowotworze złośliwym układu chłonnego, a etrasymodu nie stosuje się u osób z aktywnym nowotworem złośliwym, ze stanem niedoboru odporności ani z ciężkim aktywnym zakażeniem[1]. Etrasymod jako modulator receptora S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych, a łączenie go z lekami przeciwnowotworowymi i immunomodulującymi grozi addytywnym hamowaniem układu odpornościowego w trakcie leczenia i przez kilka tygodni po jego zakończeniu[1]. Dodatkowo główny metabolit idelalizybu GS-563117 jest silnym, nieodwracalnym inhibitorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu o około 440%[2]. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a umiarkowany inhibitor dwóch z tych enzymów zwiększał jego AUC o 84%[1]. Samo hamowanie CYP3A4 przez idelalizyb powinno zwiększać ekspozycję na etrasymod w mniejszym stopniu, bo pozostałe szlaki metabolizmu pozostają czynne. U osób z wolnym metabolizmem CYP2C9 łączenie etrasymodu z umiarkowanym lub silnym inhibitorem CYP3A4 nie jest zalecane[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Idelalizyb – inhibitor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Idelalizyb – silny inhibitor CYP3A4[5], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Idelalizyb – induktor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Idelalizyb – induktor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Idelalizyb – induktor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Idelalizyb: inhibitor CYP2C8[3], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba limfocytów
- objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych
- częstość akcji serca i EKG przy jakiejkolwiek ekspozycji na oba leki
- czynność wątroby (aminotransferazy, bilirubina)
Kiedy ocena się zmienia
| Idelalizyb włączany u pacjenta przyjmującego już etrasymodkolejność włączenia · idelalizyb | inne zalecenie | Rozpoznanie aktywnego nowotworu złośliwego u chorego leczonego etrasymodem oznacza konieczność jego odstawienia przed włączeniem idelalizybu. Działanie etrasymodu na limfocyty utrzymuje się przez kilka tygodni, co trzeba uwzględnić przy planowaniu leczenia przeciwnowotworowego i profilaktyki zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.