Interakcje / Fentanyl / Fentanyl i fenylomaślan glicerolu
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie jest możliwe, ale wymaga obserwacji skuteczności fentanylu i indywidualnego dostosowania dawki.
Nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków i powiedz lekarzowi, jeśli ból przebijający słabiej ustępuje albo gdy odstawiasz lek na cykl mocznikowy.
Niekorzystna interakcjaFentanyl+ Fenylomaślan gliceroluPołączenie jest możliwe, ale wymaga obserwacji skuteczności fentanylu i indywidualnego dostosowania dawki.Nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków i powiedz lekarzowi, jeśli ból przebijający słabiej ustępuje albo gdy odstawiasz lek na cykl mocznikowy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z leków i powiedz lekarzowi, jeśli ból przebijający słabiej ustępuje albo gdy odstawiasz lek na cykl mocznikowy.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład fentanylu w organizmie. Przez to fentanyl może słabiej łagodzić ból. Gdy przestaniesz przyjmować lek na cykl mocznikowy, fentanyl może zacząć działać silniej niż wcześniej i wywołać nadmierną senność lub kłopoty z oddychaniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból przebijający słabiej reaguje na fentanyl
- nadmierna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny lub płytki oddech
- silne zawroty głowy lub splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest możliwe, ale wymaga obserwacji skuteczności fentanylu i indywidualnego dostosowania dawki. Przy jednoczesnym stosowaniu ze substratami CYP3A4 należy zachować ostrożność.[1] Po włączeniu fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na stałej dawce fentanylu trzeba ocenić kontrolę bólu przebijającego i w razie potrzeby ponownie miareczkować dawkę. Po odstawieniu induktora pacjenta należy monitorować pod kątem nasilenia działania fentanylu lub jego toksyczności i odpowiednio dostosować dawkę.[2]
Skutek kliniczny
Działanie przeciwbólowe fentanylu może być słabsze, a pełnej skuteczności substratów CYP3A4 podawanych z fenylomaślanem glicerolu nie można zagwarantować.[1] Po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu indukcja wygasa i stężenie fentanylu może wzrosnąć, co grozi nasileniem działania opioidu, sedacją i depresją oddechową.[2]
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity, kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy, są słabymi induktorami CYP3A4, a przy stabilnym dawkowaniu zmniejszały ekspozycję ogólnoustrojową na midazolam o około 32%.[1] Fentanyl jest metabolizowany w wątrobie i błonie śluzowej jelita przez CYP3A4.[2] Indukcja tego enzymu może przyspieszać eliminację fentanylu i zmniejszać jego stężenie w osoczu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- skuteczność przeciwbólowa i częstość epizodów bólu przebijającego
- objawy odstawienne opioidów
- sedacja i częstość oddechów po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
Bezpieczniejsze alternatywy
morfinahydromorfon
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na stałej dawce fentanylukolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | ryzyko rośnie | Po wygaśnięciu indukcji CYP3A4 stężenie fentanylu może wzrosnąć, co wymaga monitorowania pod kątem toksyczności opioidowej i ewentualnego zmniejszenia dawki. |
| Włączenie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na stałej dawce fentanylukolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Indukcja rozwija się przy stabilnym dawkowaniu, dlatego w kolejnych dniach należy ocenić kontrolę bólu i w razie potrzeby ponownie miareczkować fentanyl. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneFentanyla alkoholPacjent leczony fentanylem nie powinien spożywać alkoholu w żadnej postaci w całym okresie leczenia.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia fentanylem, a jeśli już go wypiłeś, nie przyjmuj kolejnej dawki leku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia fentanylem, a jeśli już go wypiłeś, nie przyjmuj kolejnej dawki leku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
Alkohol i fentanyl działają podobnie – oba uspokajają i spowalniają oddech. Razem ich działanie się nasila, nawet po niewielkiej ilości alkoholu. Może to skończyć się zbyt wolnym oddychaniem, utratą przytomności, a nawet zgonem. Dlatego w trakcie leczenia fentanylem nie wolno pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudności z obudzeniem się
- wolny, płytki lub nieregularny oddech
- splątanie albo zaburzenia świadomości
- sinienie ust lub palców
- utrata przytomności
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Pacjent leczony fentanylem nie powinien spożywać alkoholu w żadnej postaci w całym okresie leczenia. Formalnie alkohol nie figuruje w przeciwwskazaniach ChPL (pkt 4.3), a producent każe zachować ostrożność i uważnie monitorować pacjenta.[1] Ze względu na ryzyko zgonu z powodu depresji oddechowej w praktyce należy traktować to połączenie jako niedopuszczalne i wyraźnie o tym poinformować chorego oraz jego opiekunów. Przy zgłoszeniu spożycia alkoholu należy ocenić stan świadomości i częstość oddechów, a przy senności, której nie da się rozbudzić, lub zwolnionym oddechu natychmiast wezwać pomoc medyczną.
Skutek kliniczny
Nasilona senność i uspokojenie, spowolnienie i spłycenie oddechu, zaburzenia świadomości, śpiączka i zgon z powodu depresji oddechowej. Ryzyko dotyczy także pacjentów, którzy znoszą opioid bez objawów, bo alkohol dokłada się do działania na ośrodek oddechowy w sposób trudny do przewidzenia.
Mechanizm
Fentanyl i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, w tym ośrodek oddechowy, więc ich działanie się sumuje. ChPL wymienia alkohol wśród leków i substancji o dodatkowym działaniu depresyjnym na OUN razem z innymi opioidami, lekami nasennymi i gabapentynoidami.[1] Producent wymienia alkohol także na liście substancji, które mogą zwiększać biodostępność fentanylu i zmniejszać jego klirens, co może nasilać i przedłużać działanie opioidu oraz prowadzić do depresji oddechowej zakończonej zgonem.[1] Ten drugi mechanizm farmakokinetyczny jest w ChPL tylko wymieniony, bez danych liczbowych. Dla praktyki decydujący jest addytywny efekt depresyjny, bo łączenie opioidów z substancjami hamującymi OUN jest głównym mechanizmem śmiertelnych przedawkowań opioidów.
Metabolizm i transportery
- Fentanyl: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stan świadomości i senność
- częstość i głębokość oddechów
- objawy toksyczności opioidu po każdej epizodycznej ekspozycji na alkohol
- zaburzenia związane z używaniem alkoholu lub substancji w wywiadzie osobistym i rodzinnym
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Im większa ilość alkoholu, tym silniejsze addytywne hamowanie OUN i większe ryzyko depresji oddechowej. Upojenie alkoholowe u pacjenta przyjmującego fentanyl wymaga pilnej oceny oddechu i świadomości. |
| Zwiększenie dawki fentanyludawka · pacjent | ryzyko rośnie | Przy zwiększaniu dawki opioidu margines bezpieczeństwa wobec alkoholu maleje. W takim okresie należy ponownie przypomnieć o bezwzględnym unikaniu alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
Interakcja o niejasnym znaczeniuFenylomaślan glicerolua alkoholNie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków.Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania tego leku. Duża ilość alkoholu może jednak u osób z zaburzeniami cyklu mocznikowego sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku we krwi, zwłaszcza gdy po piciu wymiotujesz albo pomijasz lek lub posiłek. Objawy upojenia, takie jak senność czy dezorientacja, są podobne do objawów zbyt wysokiego amoniaku, więc łatwo je przeoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- dezorientacja, splątanie, dziwne zachowanie
- uporczywe wymioty
- zaburzenia równowagi i chodu
- silny ból głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, choroba_lek
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków. Pacjent powinien wiedzieć, że splątanie, nasilona senność lub wymioty po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem prowadzącym zamiast przypisywania ich wyłącznie upojeniu. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby wskazana jest konsultacja z ośrodkiem leczącym zaburzenia cyklu mocznikowego.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie oczekuje się istotnej zmiany działania leku. Upicie się, wymioty po alkoholu albo przewlekłe nadużywanie alkoholu mogą sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku i maskować wczesne objawy hiperamonemii, co niesie ryzyko encefalopatii.
Mechanizm
Nie ma znanej bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między fenylomaślanem glicerolu a etanolem, a ryzyko wynika głównie z wpływu alkoholu na chorobę podstawową. ChPL fenylomaślanu glicerolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, a więc nie przez szlaki CYP3A4 i CYP2D6 wskazane w ChPL jako potencjalne miejsca interakcji fenylomaślanu glicerolu. ChPL zwraca uwagę, że niektóre substancje mogą wpływać na stężenie amoniaku[1]. Alkohol, zwłaszcza w dużej dawce, obciąża wątrobę, może wywołać wymioty i pominięcie dawek leku oraz sprzyja stanom katabolicznym, co u chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego może ułatwić dekompensację metaboliczną. Ośrodkowe działanie alkoholu – senność, zawroty głowy, splątanie, zaburzenia równowagi – nakłada się na objawy hiperamonemii i na objawy neurotoksyczności kwasu fenylooctowego, przez co może opóźnić ich rozpoznanie.
Metabolizm i transportery
- Fenylomaślan glicerolu: słaby induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy neurologiczne – senność, splątanie, zaburzenia równowagi
- wymioty i pominięte dawki leku
- stężenie amoniaku w razie objawów
- parametry czynności wątroby u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa dawka – upicie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa ryzyko wymiotów, pominięcia dawek i stanu katabolicznego, a tym samym dekompensacji hiperamonemicznej, przy jednoczesnym maskowaniu jej objawów – należy zalecić unikanie takiego picia. |
| Regularne lub przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać czynność wątroby i stan odżywienia, co utrudnia kontrolę choroby – wskazane jest unikanie alkoholu, kontrola parametrów wątrobowych i konsultacja z ośrodkiem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Inne interakcje tych leków 262
Połączenie przeciwwskazaneFentanyl+ LinezolidNie łącz fentanylu przezśluzówkowego z linezolidem ani nie stosuj go przez 14 dni po zakończeniu leczenia linezolidem.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz linezolid, powiedz lekarzowi, że stosujesz fentanyl.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz linezolid, powiedz lekarzowi, że stosujesz fentanyl.
Fentanylu i linezolidu nie wolno przyjmować razem. Linezolid zmienia działanie niektórych substancji w mózgu i razem z fentanylem może wywołać groźną reakcję z gorączką, drżeniem, silnym pobudzeniem lub splątaniem. Fentanyl może też działać wtedy silniej niż zwykle i spowolnić oddech. Ta ostrożność obowiązuje jeszcze przez 2 tygodnie po zakończeniu linezolidu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, silne pocenie się
- drżenie, drgawki lub sztywność mięśni
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- szybkie bicie serca
- nadmierna senność
- płytki lub wolny oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz fentanylu przezśluzówkowego z linezolidem ani nie stosuj go przez 14 dni po zakończeniu leczenia linezolidem.[1] Jeśli pacjent przyjmuje fentanyl, wybierz antybiotyk niebędący inhibitorem MAO. Jednoczesnego podawania linezolidu i opioidów nie zaleca się, a jeśli jest nieuniknione, wymaga ścisłej obserwacji pacjenta w kierunku objawów zespołu serotoninowego.[2] W razie wystąpienia objawów zespołu serotoninowego odstaw oba leki lub lek serotoninergiczny i wdroż leczenie objawowe.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu – z pobudzeniem, dezorientacją, drżeniem, sztywnością i drgawkami mięśniowymi, potliwością, gorączką i chwiejnością ciśnienia tętniczego.[1] Przypadki zespołu serotoninowego opisywano przy łączeniu linezolidu z lekami serotoninergicznymi, w tym z opioidami.[2] Możliwe jest też nieprzewidywalne nasilenie działania fentanylu z sedacją i depresją oddechową.[1]
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy.[2] Połączenie opioidu z inhibitorem MAO może powodować ciężkie i trudne do przewidzenia nasilenie działania opioidu.[1] Fentanyl działa słabo serotoninergicznie, a zahamowanie rozkładu serotoniny przez linezolid zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego.[1] Linezolid nie hamuje i nie indukuje izoenzymów cytochromu P450, więc interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.[2]
Metabolizm i transportery
- Fentanyl: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, dezorientacja, drżenie, klonusy, hipertermia, potliwość)
- częstość oddechów i saturacja
- stopień sedacji
- ciśnienie tętnicze i tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki linezolidulinezolid | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dla fentanylu przezśluzówkowego obowiązuje także przez 14 dni po zakończeniu leczenia inhibitorem MAO. |
| Dożylna lub przezskórna w szpitaludroga podania · fentanyl | inne zalecenie | Gdy nie ma alternatywy dla linezolidu, a fentanyl podaje się w warunkach szpitalnych, połączenie można rozważyć wyłącznie przy ścisłej obserwacji pacjenta w kierunku zespołu serotoninowego i depresji oddechowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
Połączenie przeciwwskazaneKwas walproinowy+ Fenylomaślan gliceroluNie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Kwas walproinowy może podnosić we krwi poziom amoniaku, czyli szkodliwej substancji, którą twój lek na zaburzenia cyklu mocznikowego ma usuwać z organizmu. Przy twojej chorobie kwas walproinowy może wywołać groźne zatrucie amoniakiem, które uszkadza mózg. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty
- nietypowa senność lub trudności z obudzeniem
- splątanie lub dziwne zachowanie
- bóle głowy
- niepewny chód
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawiaj walproinianu na własną rękę, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zaplanuje zamianę leku przeciwpadaczkowego lub normotymicznego i oznaczy stężenie amoniaku.
Skutek kliniczny
Grozi hiperamonemia z encefalopatią, która może prowadzić do śpiączki i zgonu. U chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego walproinian może wywołać przełom hiperamonemiczny mimo leczenia fenylomaślanem glicerolu.
Mechanizm
Kwasu walproinowego nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego.[1][2][3] Fenylomaślan glicerolu stosuje się właśnie w tych zaburzeniach, więc każde połączenie obu leków dotyczy chorego z przeciwwskazaniem do walproinianu. Kwas walproinowy może zwiększać stężenie amoniaku.[4] Walproinian hamuje cykl mocznikowy na etapie syntezy fosforanu karbamoilu, przez co działa przeciwnie do fenylomaślanu glicerolu, który ma usuwać nadmiar azotu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie amoniaku we krwi
- stan neurologiczny – senność, splątanie, zmiany zachowania
- wymioty i niechęć do jedzenia
- kontrola napadów padaczkowych podczas zamiany leku
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300 300 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ValproLEK 300 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valprolek-300-100163549/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Absenor 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/absenor-100168073/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w uzależnieniu od alkoholu (np. naltrekson, nalmefen)+ Opioidy – pochodne fenylopiperydyny (np. fentanyl) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku stosowanego w uzależnieniu od alkoholu blokującego receptory opioidowe i opioidu z grupy pochodnych fenylopiperydyny połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj leku na uzależnienie od alkoholu blokującego działanie opioidów razem z lekiem przeciwbólowym z grupy fentanylu i zawsze mów lekarzowi, dentyście i farmaceucie, że go stosujesz.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na uzależnienie od alkoholu blokującego działanie opioidów razem z lekiem przeciwbólowym z grupy fentanylu i zawsze mów lekarzowi, dentyście i farmaceucie, że go stosujesz.
Niektóre leki na uzależnienie od alkoholu, takie jak naltrekson i nalmefen, blokują działanie silnych leków przeciwbólowych z grupy opioidów, np. fentanylu. Gdy przyjmujesz oba leki, fentanyl może przestać uśmierzać ból, a jeśli już go stosujesz, nagle mogą pojawić się silne objawy odstawienia. Próba „przebicia” blokady większą dawką fentanylu może doprowadzić do zatrzymania oddechu. Disulfiram i akamprozat nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły niepokój, pocenie się, dreszcze i gęsia skórka
- wymioty, biegunka lub skurcze brzucha
- kołatanie serca
- silny ból mimo przyjęcia leku przeciwbólowego
- nadmierna senność, spowolniony lub płytki oddech – wezwij pogotowie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku stosowanego w uzależnieniu od alkoholu blokującego receptory opioidowe i opioidu z grupy pochodnych fenylopiperydyny połączenie jest przeciwwskazane. Naltreksonu ani nalmefenu nie włącza się u pacjenta, który przyjmuje fentanyl w jakiejkolwiek postaci, w tym w plastrach, lub niedawno go przyjmował. Przed rozpoczęciem leczenia antagonistą trzeba upewnić się, że pacjent przez odpowiednio długi czas nie przyjmował opioidów. Gdy u pacjenta leczonego naltreksonem lub nalmefenem planowany jest zabieg lub potrzebne jest leczenie bólu, należy w miarę możliwości odstawić antagonistę z wyprzedzeniem i wybrać analgezję nieopioidową lub regionalną. Jeśli opioid jest niezbędny w nagłej sytuacji, podaje się go wyłącznie w warunkach szpitalnych z możliwością monitorowania oddechu i wspomagania oddychania. Disulfiram i akamprozat nie wchodzą w tę interakcję z fentanylem.
Skutek kliniczny
U pacjenta przyjmującego fentanyl włączenie naltreksonu lub nalmefenu może wywołać szybki i nasilony zespół odstawienny z pobudzeniem, bólem, wymiotami, biegunką, tachykardią i wzrostem ciśnienia. U pacjenta leczonego antagonistą fentanyl nie działa przeciwbólowo w zwykłych dawkach. Próba przełamania blokady dużymi dawkami fentanylu grozi ciężką depresją oddechową, gdy działanie antagonisty słabnie. Po odstawieniu antagonisty wrażliwość na opioidy może być większa niż przed leczeniem, co zwiększa ryzyko przedawkowania.
Mechanizm
Naltrekson i nalmefen są antagonistami receptorów opioidowych. Wiążą się z receptorem mi silniej niż fentanyl i wypierają go z receptora albo nie dopuszczają do jego przyłączenia. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zależy od metabolizmu ani wydalania. Dotyczy tylko tych leków z grupy A, które blokują receptory opioidowe, czyli naltreksonu i nalmefenu. Po stronie fentanylu dotyczy każdej postaci i drogi podania, bo wszystkie działają przez receptor mi.
Monitorować
- objawy zespołu odstawiennego od opioidów po włączeniu antagonisty
- skuteczność leczenia przeciwbólowego
- częstość oddechów, saturacja i stopień sedacji przy podawaniu fentanylu pacjentowi z blokadą lub po jej ustąpieniu
- wywiad o wszystkich przyjmowanych opioidach, także w plastrach i w postaci donosowej, przed wydaniem antagonisty
Kiedy ocena się zmienia
| Antagonista włączony u pacjenta przyjmującego fentanylkolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Włączenie naltreksonu lub nalmefenu u pacjenta stosującego fentanyl, także transdermalnie, wywołuje szybki i nasilony zespół odstawienny. Przed włączeniem antagonisty pacjent musi przez odpowiednio długi czas nie przyjmować opioidów. |
| Fentanyl podany pacjentowi leczonemu antagonistąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjenta z blokadą receptorów fentanyl w zwykłych dawkach nie działa przeciwbólowo. Opioid podaje się tylko w warunkach szpitalnych z monitorowaniem oddechu, a preferuje się analgezję nieopioidową lub regionalną. |
| Okres po odstawieniu naltreksonu lub nalmefenuodstep · leki stosowane w uzależnieniu od alkoholu | inne zalecenie | Po ustąpieniu blokady wrażliwość na opioidy może być większa niż przed leczeniem. Fentanyl należy dawkować ostrożnie, zaczynając od małych dawek, z monitorowaniem oddechu i sedacji. Przed planowanym zabiegiem antagonistę odstawia się z wyprzedzeniem. |
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ Fenylomaślan gliceroluNie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu.Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład drospirenonu w organizmie. Tabletka antykoncepcyjna może wtedy chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku na cykl mocznikowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- objawy mogące wskazywać na ciążę, np. nudności lub tkliwość piersi
- brak krwawienia, którego się spodziewasz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu. Fenylomaślan glicerolu w zaburzeniach cyklu mocznikowego stosuje się zwykle przewlekle, dlatego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Jeśli leczenie induktorem jest krótkotrwałe, należy stosować dodatkową metodę mechaniczną przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu, a przy przedłużeniu leczenia poza tabletki aktywne pominąć tabletki placebo i od razu zacząć następne opakowanie[1]. Indukcja może utrzymywać się przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej drospirenonu oraz krwawienia międzymiesiączkowe[1]. Pełnej skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4 – przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszyła się o około 32%, a ekspozycja na jego 1-hydroksymetabolit wzrosła[2]. Drospirenon jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych[1]. Indukcja może więc obniżać stężenie drospirenonu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia międzymiesiączkowe lub plamienia jako możliwy sygnał obniżonego stężenia drospirenonu
- test ciążowy przy podejrzeniu ciąży lub braku krwawienia
- stosowanie dodatkowej lub alternatywnej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)medroksyprogesteron (wstrzyknięcia o przedłużonym działaniu)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie krótkotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy krótkotrwałym stosowaniu leku indukującego wystarczy dodatkowa metoda mechaniczna przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu leku indukującego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Niekorzystna interakcjaFezoterodyna+ Fenylomaślan gliceroluUnikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.
Lek stosowany w zaburzeniach cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład leku na pęcherz nadreaktywny. Przez to lek na pęcherz może działać słabiej i objawy mogą wrócić. Rzadziej może się zdarzyć odwrotnie i nasilą się działania niepożądane leku na pęcherz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub nagłe parcie na mocz
- popuszczanie moczu
- silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.[1] Przy niewystarczającej kontroli objawów rozważ lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. Obserwuj też pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych, ponieważ wpływ fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 jest niepewny.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania fezoterodyny i gorsza kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (parcia naglące, częstomocz, nietrzymanie moczu). Przy ewentualnym zahamowaniu CYP2D6 możliwy jest odwrotny kierunek – wzrost ekspozycji na aktywny metabolit i nasilenie działań antycholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia czy zatrzymanie moczu.[1]
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, a przy stabilnym dawkowaniu zmniejszały ekspozycję na midazolam o około 32%.[2] Aktywny metabolit fezoterodyny jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2D6, a indukcja CYP3A4 może obniżać jego stężenie do wartości subterapeutycznych.[1] Wpływu fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 nie można wykluczyć, a kierunek tego wpływu nie jest znany.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (częstość mikcji, parcia naglące, epizody nietrzymania moczu)
- działania antycholinergiczne – suchość w ustach, zaparcia, trudności w oddawaniu moczu, senność
- zmiana skuteczności fezoterodyny po włączeniu lub odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta leczonego fezoterodynąkolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 rozwija się stopniowo, dlatego skuteczność fezoterodyny oceń po kilku tygodniach od włączenia fenylomaślanu glicerolu. Po jego odstawieniu ekspozycja na aktywny metabolit fezoterodyny może wzrosnąć, więc obserwuj działania antycholinergiczne. |
| 4 mgdawka · fezoterodyna | inne zalecenie | Przy dawce 4 mg i niewystarczającej kontroli objawów lekarz może rozważyć zwiększenie dawki do 8 mg na dobę albo zmianę na lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ FentanylNależy unikać łączenia klemastyny z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy, do których należy fentanyl.Nie bierz klemastyny razem z fentanylem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą – zapytaj o lek na alergię, który nie powoduje senności.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie bierz klemastyny razem z fentanylem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą – zapytaj o lek na alergię, który nie powoduje senności.
Klemastyna i fentanyl działają uspokajająco na mózg, a razem mogą wywołać silną senność. Przy dużym nasileniu tego działania oddech może stać się płytki i zbyt wolny, co jest niebezpieczne. Klemastyna może też nasilić zaparcia i trudności z oddawaniem moczu, które często daje fentanyl.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny, płytki albo nierówny oddech
- splątanie lub zawroty głowy
- silne zaparcie
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia klemastyny z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy, do których należy fentanyl[1]. U pacjenta leczonego fentanylem w objawach alergii lepiej zastosować lek przeciwhistaminowy II generacji, który słabo przenika do mózgu. Jeśli klemastyna jest konieczna, trzeba użyć najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie krótki czas, poinformować pacjenta o ryzyku senności i zakazie prowadzenia pojazdów oraz monitorować stopień sedacji i oddech, szczególnie w pierwszych dniach łączenia. Pacjent nie powinien w tym czasie pić alkoholu[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko nadmiernej senności, zaburzeń koncentracji i koordynacji, upadków, a w skrajnych przypadkach depresji oddechowej i śpiączki. Leki przeciwhistaminowe działające nasennie mogą wywierać dodatkowe działanie depresyjne u osób leczonych fentanylem[2]. Możliwe jest także nasilenie zaparć, suchości w ustach i trudności w oddawaniu moczu.
Mechanizm
Klemastyna to lek przeciwhistaminowy I generacji, który przenika do ośrodkowego układu nerwowego i działa nasennie oraz przeciwcholinergicznie. Fentanyl jako silny opioid hamuje ośrodkowy układ nerwowy i ośrodek oddechowy. Działania hamujące obu leków sumują się[1][2]. Dodatkowo działanie przeciwcholinergiczne klemastyny może nasilać zaparcia i zatrzymanie moczu wywoływane przez opioid. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego, ponieważ klemastyna nie jest uznawana za inhibitor ani induktor CYP3A4.
Metabolizm i transportery
- Fentanyl: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stopień senności i świadomości
- częstość i głębokość oddechu
- zawroty głowy i ryzyko upadków
- zaparcia
- zatrzymanie moczu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sedacja i działanie przeciwcholinergiczne klemastyny są silniej wyrażone, co zwiększa ryzyko upadków, splątania, zatrzymania moczu i depresji oddechowej przy jednoczesnym stosowaniu fentanylu. |
| Klemastyna dołączana do ustalonego leczenia fentanylemkolejność włączenia · klemastyna | inne zalecenie | Dołączenie klemastyny u pacjenta na stałej dawce fentanylu wymaga szczególnej czujności w pierwszych dniach, ponieważ dodatkowa sedacja pojawia się szybko. Preferowany jest lek przeciwhistaminowy II generacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ Fenylomaślan gliceroluU kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład lewonorgestrelu w organizmie. Przez to tabletka antykoncepcyjna, także tabletka „dzień po”, może chronić przed ciążą słabiej. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- opóźnienie lub brak miesiączki
- nietypowe krwawienie lub plamienie
- objawy wczesnej ciąży, takie jak nudności czy tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią[1]. Gdy wkładka nie wchodzi w grę, można rozważyć 3000 mikrogramów lewonorgestrelu w ciągu 72 godzin po stosunku, z zastrzeżeniem, że takiego postępowania nie badano[1]. Przy regularnej antykoncepcji doustnej z lewonorgestrelem zalecaj dodatkową lub niehormonalną metodę przez cały czas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Skutek kliniczny
Stężenie lewonorgestrelu może się zmniejszyć, co grozi niepowodzeniem antykoncepcji i nieplanowaną ciążą. Skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszała się o około 32%[2]. Lewonorgestrel jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a induktory tego enzymu przyspieszają jego metabolizm i obniżają jego stężenie w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- opóźnienie lub brak kolejnej miesiączki – wykonanie testu ciążowego
- krwawienia międzymiesiączkowe przy regularnej antykoncepcji doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedziąlewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznym (antykoncepcja długoterminowa)
Kiedy ocena się zmienia
| Domacicznadroga podania · lewonorgestrel | ryzyko maleje | Lewonorgestrel uwalniany z systemu wewnątrzmacicznego działa głównie miejscowo, więc indukcja metabolizmu ma dla jego skuteczności znikome znaczenie. |
| czas leczenia ≤ 4 tygodnie po odstawieniufenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Zalecenie niehormonalnej antykoncepcji awaryjnej obowiązuje także u kobiet, które przyjmowały induktor enzymów w ciągu ostatnich 4 tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
Niekorzystna interakcjaRanolazyna+ Fenylomaślan gliceroluPrzy jednoczesnym stosowaniu monitoruj kontrolę dławicy, bo działanie ranolazyny może być słabsze.Bierz oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli bóle w klatce piersiowej pojawiają się częściej albo potrzebujesz więcej nitrogliceryny.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Bierz oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli bóle w klatce piersiowej pojawiają się częściej albo potrzebujesz więcej nitrogliceryny.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład leku na dławicę piersiową w organizmie. Przez to lek na serce może działać słabiej. Objawy dławicy mogą wtedy wracać częściej. Jeśli przestaniesz brać lek na zaburzenia cyklu mocznikowego, działanie leku na serce może się z kolei nasilić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze bóle w klatce piersiowej
- częstsze sięganie po nitroglicerynę
- szybsze męczenie się przy wysiłku
- zawroty głowy lub nudności po odstawieniu leku na zaburzenia cyklu mocznikowego
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu monitoruj kontrolę dławicy, bo działanie ranolazyny może być słabsze. Rozpoczynania ranolazyny u osób przyjmujących induktory CYP3A4 należy unikać[1]. Przy substratach CYP3A4 i CYP2D6 łączonych z fenylomaślanem glicerolu należy zachować ostrożność[2]. Gdy dławica jest źle kontrolowana, rozważ lek przeciwdławicowy niezależny od CYP3A4.
Skutek kliniczny
Stężenie ranolazyny może się zmniejszyć, a jej działanie przeciwdławicowe osłabnąć. Spadek będzie najpewniej znacznie mniejszy niż przy silnych induktorach, bo fenylomaślan glicerolu indukuje CYP3A4 słabo.
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity słabo indukują CYP3A4. Przy stabilnym dawkowaniu zmniejszają ekspozycję na midazolam o około 32%[2]. Ranolazyna jest substratem CYP3A4, a induktory tego enzymu zmniejszają jej stężenie w osoczu[1]. Fenylomaślan glicerolu może też wpływać na CYP2D6, który częściowo metabolizuje ranolazynę[2][1]. Kierunek i wielkość tego wpływu nie są znane.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów dławicy
- zużycie nitrogliceryny doraźnie
- tolerancja wysiłku
- działania niepożądane ranolazyny (zawroty głowy, nudności) po odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Rozpoczęcie ranolazyny u pacjenta przyjmującego fenylomaślan glicerolukolejność włączenia · ranolazyna | inne zalecenie | Rozpoczynania ranolazyny w trakcie stosowania induktorów CYP3A4 należy unikać. Jeśli ranolazyna jest konieczna, oceniaj skuteczność przeciwdławicową podczas dobierania dawki. |
| Odstawienie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta na ranolazyniekolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora indukcja CYP3A4 stopniowo wygasa i stężenie ranolazyny może wzrosnąć. Obserwuj pacjenta pod kątem zależnych od dawki działań niepożądanych ranolazyny, zwłaszcza jeśli jej dawkę wcześniej zwiększano. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.